Załącznik nr 1 
do Uchwały Zarządu Województwa Śląskiego
Nr 513/321/IV/2014  z dnia 25.03.2014 r.

Podsumowanie 
do Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego

Na podstawie: art. 43 pkt 2 oraz art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji 
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania 
na środowisko (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.)

Przesłankami opracowania Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego były zmieniające się uwarunkowania rozwoju transportu zawarte w dokumentach europejskich i krajowych, w tym w szczególności w Białej Księdze UE oraz Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku), Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 i Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego na lata 2010-2020.
Celem opracowania dokumentu było stworzenie w województwie śląskim efektywnego systemu transportu umożliwiającego sprawne przemieszczenie się mieszkańców regionu i przewóz towarów przy zachowaniu wysokiej jakości usług. 
Strategia ma charakter długookresowy i wyznacza cele oraz działania w perspektywie do 2030 roku, uwzględniając warunki funkcjonowania i prognozy rozwoju dla różnych gałęzi transportu i komunikacji publicznej. Dokument będzie stanowił podstawę decyzji inwestycyjnych w zakresie rozwoju systemu transportu w województwie śląskim.
Na podstawie nakreślonej wizji rozwoju wyznaczono pola strategiczne oraz cele i kierunki rozwoju systemu transportu w województwie oraz wskazano najważniejsze przedsięwzięcia. 
Pola strategiczne, takie jak: otwartość i spójność, komplementarność, mobilność, bezpieczeństwo i innowacje, nakreślają obszary działań na rzecz realizacji dokumentu. Każde z nich ma charakter horyzontalny i w granicach każdego z nich znajdują się wszystkie gałęzie transportu.
Cele w wymiarze terytorialnym w ramach Strategii podzielono na trzy grupy tj. na cele odnoszące się do województwa, jako regionu będącego częścią krajowych i międzynarodowych powiązań transportowych, na cele odnoszące się do aglomeracji i związanego z nimi transportu miejskiego, oraz na cele horyzontalne, które dotyczą zarówno całego regionu jak i obszarów aglomeracyjnych. W ramach każdego z celów zdefiniowano listę priorytetowych kierunków działań. 
Ponadto dla realizacji Strategii wskazano listę dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych i organizacyjnych, które mogą przyczynić się do osiągania strategicznych celów rozwoju systemu transportu w województwie. Mają one istotne znaczenie dla kształtowania procesów rozwoju regionu, a ich realizacja powinna opierać się m.in. na współpracy wewnątrz i międzyregionalnej. Jednocześnie nie wykluczają i nie ograniczają one podejmowania oraz wspierania innych przedsięwzięć, zadań czy projektów prorozwojowych, służących realizacji celów Strategii. Ponadto trzeba zaznaczyć, że w dokumencie wskazuje się orientacyjny korytarz przebiegu sieci transportowych, natomiast ostateczny przebieg powinien zostać określony w pracach studyjnych dotyczących konkretnych projektów oraz w procedurze oddziaływania na środowisko w ramach których powinny zostać określone warianty przebiegu infrastruktury.
Podjęcie wskazanych przedsięwzięć zależne będzie od możliwości organizacyjnych oraz pozyskania odpowiednich funduszy, a także uzgodnień pomiędzy odpowiednimi szczeblami administracji tj. lokalnej, regionalnej i rządowej, a rozpoczęcie ich wdrażania przewiduje się w perspektywach czasowych: do 2020 roku (etap I) i do 2030 roku (etap II). Ze względu na stopień zaawansowania przedsięwzięcia podzielono na planowane i postulowane. Stopień zaawansowania określono jako planowany i postulowany w sytuacji, kiedy postuluje się rozszerzenie planowanej inwestycji.
Ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko oraz informacja o wynikach postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko 
Zakres i stopień szczegółowości Prognozy oddziaływania na środowisko są zgodne z wymogami 
art. 51 i 52 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa 
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.). Zakres i stopień szczegółowości prognozy został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Katowicach oraz ze Śląskim Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym.
Prognoza została sporządzona przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy z Wydziałem Planowania Strategicznego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, w ramach działalności statutowej Centrum, zgodnie z art. 12 i 12a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity Dz. U. 2013 r., poz. 596 z późn. zm.).
Analiza dokumentu wykazała, że potencjalne negatywne skutki wdrażania zapisów Strategii na różnorodność biologiczną należy przewidywać w związku z realizacją celów i kierunków oraz przedsięwzięć z zakresu budowy, rozbudowy, a także modernizacji infrastruktury transportowej. Ani dokładna lokalizacja, ani zakładane rozwiązania technologiczne dla większości planowanych czy postulowanych projektów na etapie tworzenia Strategii nie są jednak znane.
Liczne kierunki zostały ocenione pozytywnie. Dotyczą one modernizacji i zakupu taboru, w tym przy uwzględnieniu niskoemisyjności i energooszczędności pojazdów, co wpłynie pozytywnie na jakość środowiska abiotycznego (zwłaszcza powietrza atmosferycznego, z klimatem akustycznym włącznie) i pośrednio na organizmy żywe. Pozytywnie oceniono aspekty tworzenia i rozwoju multimodalnych węzłów przeładunkowych oraz centrów przesiadkowych, które wynikają z ich wpływu na ograniczenie natężenia ruchu drogowego i rozwój alternatywnych dla niego form transportu oraz konsekwencje tego dla środowiska przyrodniczego. Podobne skutki dla ożywionej części przyrody, jak w przypadku centrów przesiadkowych, będzie miało ograniczenie ruchu w centrach miast. Za ważny aspekt strategiczny uznana została próba wzmocnienia działań na rzecz długofalowego planowania i koordynacji strategicznych projektów komunikacyjnych, co zagwarantuje nie tylko oszczędniejsze gospodarowanie środkami finansowymi, ale przede wszystkim skuteczniejsze zarządzanie dostępną przestrzenią i lepszą ochronę różnorodności biologicznej (obniżenie kosztów środowiskowych rozwoju systemu transportu województwa).
Analiza oddziaływań, wynikających z wdrażania celów i kierunków zapisanych w Strategii, na integralność obszarów Natura 2000 i spójność sieci tych obszarów wykazała, że potencjalnych negatywnych skutków można oczekiwać w związku z budową i modernizacją infrastruktury drogowej i szynowej oraz rozbudową lotniska regionalnego i lotnisk lokalnych. Najsilniej pozytywnych skutków można spodziewać się w związku z wdrażaniem na etapie projektowania, budowy i przebudowy infrastruktury zasad bezpieczeństwa. Brak informacji na temat dokładnej lokalizacji dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych i organizacyjnych zawartych w Strategii oraz brak określonego zakresu poszczególnych przedsięwzięć, utrudnia lub uniemożliwia jednak szczegółową ocenę ich wpływu na integralność i spójność sieci obszarów Natura 2000.
Analiza celów i kierunków działań przewidzianych w Strategii pozwala wskazać, że istotnie wpływające na powierzchnię ziemi, gleby lub krajobraz będą potencjalnie te kierunki działań, których realizacja wiązać się może z realizacją celów pociągających za sobą przedsięwzięcia o charakterze budowlanym.
Analiza zapisów dokumentu strategicznego wykazała, że największej presji na środowisko wodne województwa śląskiego należy się spodziewać w efekcie realizacji kierunków działań związanych z budową, rozbudową i modernizacją infrastruktury drogowej, szynowej, lotniczej oraz w związku z realizacją multimodalnych węzłów przeładunkowych i centrów logistycznych. Realizacja inwestycji w zakresie infrastruktury transportu może prowadzić do zmian dotychczasowego stanu wód powierzchniowych i podziemnych, zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym, tak na etapie realizacji jak i w późniejszym okresie eksploatacji.
Analiza oddziaływań na atmosferę i klimat wskazała, że jedną z głównych przyczyn zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego województwa śląskiego jest emisja pochodząca ze środków transportu, w związku z czym należy przewidywać, iż największy wpływ na stan jakościowy powietrza będą miały działania związane z budową i modernizacją infrastruktury transportowej, w zakresie infrastruktury drogowej, szynowej, lotniczej oraz w zakresie tworzenia i rozwoju multimodalnych węzłów przeładunkowych. Potencjalne skutki ich realizacji dla środowiska będą miały zarówno negatywny, jak i pozytywny charakter. Najistotniejsze negatywne oddziaływanie na stan powietrza atmosferycznego - o bezpośrednim i długotrwałym charakterze - prognozowane są dla fazy eksploatacji utworzonej infrastruktury. Można przewidywać, iż największa intensywność oddziaływań negatywnych będzie miała miejsce w związku z eksploatacją infrastruktury drogowej, łącznie z multimodalnymi węzłami przeładunkowymi. Działania wynikające z wdrożenia zapisów Strategii będą również służyć poprawie jakości powietrza atmosferycznego. Pozytywny aspekt związany z budową autostrad, dróg szybkiego ruchu i obwodnic miast łączy się ze skanalizowaniem ruchu na wybranych arteriach, co pozwoli na ograniczenie intensywnego ruchu, w szczególności tranzytowego, skoncentrowanego niejednokrotnie w obszarze gęsto zabudowanym i wyprowadzenie go poza ten obszar (zwłaszcza centra miast). Do ograniczenia ruchu samochodowego przyczyni się też większa dostępność komunikacji szynowej, dzięki jej budowie, rozbudowie i modernizacji, a także realizacja kierunku zakładającego organizację tzw. stref uśpienia w centrach miast. Korzystnie na jakość powietrza w regionie wpłynie modernizacja infrastruktury drogowej i kolejowej, łącznie z zakupem nowoczesnego taboru.
Rozbudowa infrastruktury drogowej i kolejowej może generować zarówno negatywne, jak i pozytywne skutki dla zdrowia. Nowe inwestycje drogowe i kolejowe będą  realizowane głównie na obszarach słabo zaludnionych, o niewielkim poziomie zainwestowania - na terenach wiejskich oraz obrzeżach aglomeracji, gdzie w ostatnich latach intensywnie rozwija się budownictwo mieszkaniowe, w  związku  z  czym problem skutków zdrowotnych w następstwie zanieczyszczeń powietrza i hałasu może dotyczyć ludności zamieszkującej tereny dotychczas uważane za ciche i czyste. Jednocześnie  wyprowadzenie  ciężkiego transportu  poza  obręb  aglomeracji, dzięki budowie obwodnic i dróg ekspresowych  sprawi,  że  obniży się poziom hałasu i zanieczyszczeń powietrza w centrach miast i tym samym zmniejszy się  poziom narażenia ich mieszkańców.
Prognozowany wpływ realizacji Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego na dziedzictwo kulturowe regionu będzie niewielki. Ograniczenie ruchu pojazdów w zabytkowych centrach miast spowoduje zmniejszenie wibracji jakim poddawane są obiekty budowlane oraz mniejszą emisję zanieczyszczeń do atmosfery, co zmniejszy korozję obiektów narażonych na wpływ zanieczyszczeń. Redukcja emisji zanieczyszczeń do atmosfery będzie także efektem modernizacji taboru komunikacji publicznej oraz większej płynności ruchu i racjonalizacji tras podróży w rezultacie rozwoju i wdrażania technologii ITS/telematyki. Ograniczenie zagrożeń dla zabytków i dóbr kultury współczesnej położonych przy trasach transportowych, wynikających ze skutków poważnych awarii podczas transportu towarów niebezpiecznych (fala uderzeniowa wybuchu, pożar) nastąpi w rezultacie stosowania zasad bezpieczeństwa przy projektowaniu, budowie i przebudowie infrastruktury, a także w rezultacie rozwoju i wdrażania technologii ITS/telematyki lecz przede wszystkim w rezultacie budowy obwodnic zabytkowych jednostek osadniczych. Budowa nowej infrastruktury transportowej, szczególnie drogowej, może w niektórych przypadkach powodować miejscową degradację zabytków lub materialnych dóbr kultury współczesnej, poprzez bezpośrednią ingerencję w trakcie budowy (rozbiórka, oddziaływanie wibracji) i użytkowania (oddziaływanie wibracji, korozja na skutek zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery) lub degradację tła krajobrazowego.
Prognoza zawiera także rekomendacje, które mają posłużyć zapobieganiu, ograniczaniu lub kompensowaniu potencjalnych znaczących oddziaływań na środowisko. Przedmiotowe rekomendacje dotyczyły uwarunkowań i kierunków rozwoju systemu transportu oraz wskaźników monitoringu rozwoju. W większości zostały uwzględnione w przygotowanym projekcie Strategii, a szczegółowa informacja na temat odniesienia się do nich zawarta jest w sprawozdaniu z konsultacji, które Zarząd Województwa Śląskiego przyjął uchwałą Nr 2714/299/IV/2013 z dnia 3 grudnia 2013 roku.
Zgodnie z zapisami prognozy Strategia nie wymaga poddania procedurze transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko ponieważ działania wynikające ze Strategii będą przestrzennie ograniczone do terenu województwa śląskiego. 
Opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
Projekt Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 57 i 58 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), został poddany zaopiniowaniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS). Wskazane organy pozytywnie zaopiniowały projekt dokumentu.
Konsultacje społeczne- zgłoszone uwagi i wnioski 
Prace prowadzone były w oparciu o szeroki udział społeczeństwa na każdym etapie przygotowania Strategii. Zgodnie z art. 41 ust.1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity Dz. U. 2013 r., poz. 596 z późn. zm.), art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U 2009 r., Nr 84 poz. 712 z późn. zm) oraz art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. 2013 r. poz. 1235 z późn. zm.), projekt Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko został skierowany przez Zarząd Województwa Śląskiego do konsultacji społecznych. 
Konsultacje społeczne projektu Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego obejmowały dwie tury, z których pierwsza rozpoczęła się w dniu 16 lipca 2013 r. (dotyczyła samego projektu Strategii). W drugiej turze, która rozpoczęła się 25 września 2013 r., konsultacjom poddany został natomiast projekt Strategii wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko. Konsultacje zakończyły się w dniu 8 listopada 2013 r. 
Zaproszenie do udziału w konsultacjach społecznych projektu wraz z prognozą umieszczono na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (www.slaskie.pl), w tym na stronie BIP-u, na stronie internetowej Regionalnego Centrum Analiz Strategicznych (www.rcas.slaskie.pl), w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym (Gazeta Prawna) i regionalnym na obszarze województwa śląskiego (Gazeta Wyborcza) oraz na elektronicznej tablicy ogłoszeń i na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego. 
Do udziału w konsultacjach społecznych zaproszono: Radnych Sejmiku Województwa Śląskiego, Wojewodę Śląskiego, członków Komitetu Sterującego i Zespołu Operacyjnego ds. Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego, jednostki samorządu terytorialnego województwa śląskiego, uczelnie wyższe oraz przedstawicieli organizacji i jednostek branżowych w zakresie transportu. Zapewniając udział społeczeństwa w procesie planowania, każdy zainteresowany (w tym osoby prywatne) mógł zgłosić uwagi do konsultowanego projektu Strategii wraz z załączoną Prognozą. Ponadto w ramach konsultacji społecznych skierowano pismo z prośbą o uwagi i rekomendacje do projektu Strategii oraz Prognozy oddziaływania na środowisko do: Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Marszałków województw ościennych, Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach oraz Rektorów Uczelni Wyższych z województwa śląskiego.
Przez cały okres konsultacji z dokumentami można było zapoznać się na stronach internetowych Urzędu (w tym w BIP), jak również osobiście w Wydziale Planowania Strategicznego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (pok. 479).
Elementem konsultacji społecznych projektu Strategii było także otwarte spotkanie konsultacyjne, które odbyło się 4 listopada 2013 r. w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego w Katowicach. W spotkaniu uczestniczyli m.in. Konsultanci oraz Członkowie Zespołu Operacyjnego ds. Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego, przedstawiciele jst z województwa śląskiego oraz przedstawiciele zarządców infrastruktury i organizatorów transportu. 
W trakcie trwania konsultacji społecznych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego przekazanych zostało: ponad 430 uwag i wniosków od około 60 podmiotów (instytucji, osób prywatnych). Rozpatrzone zostały również te, które wpłynęły po upływie terminu konsultacji społecznych. Uwagi dotyczyły one m.in. części diagnostycznej Strategii, czynników analizy SWOT, celów i kierunków działania wyznaczonych w dokumencie, zaproponowanych przedsięwzięć oraz systemu wdrażania i wskaźników monitorujących realizację zapisów dokumentu. Podmioty, które przesłały uwagi do projektu Strategii wraz z Prognozą to przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego województwa śląskiego, organizacje pozarządowe, instytucje publiczne, zarządcy infrastruktury, organizatorzy transportu oraz osoby prywatne.
Wszystkie uwagi zostały przeanalizowane oraz rozpatrzone. Do uwzględnienia w dalszych pracach redakcyjnych zdecydowano się wykorzystać w głównej mierze uwagi dotyczące diagnozy, w tym weryfikacji niektórych danych, rozszerzenia lub przeformułowania kierunków działań oraz uporządkowania przedsięwzięć. Znaczna część uwag dotyczyła ujęcia projektów o charakterze lokalnym w zakresie rozbudowy infrastruktury transportowej. Zdecydowana część tych wniosków wpisuje się w zaproponowane wcześniej kierunki działań i przedsięwzięcia o charakterze otwartym, a ich szczegółowość, właściwa dla dokumentów wdrożeniowych, nie pozwala na ich ujęcie w dokumencie o charakterze strategicznym. 
Zarząd Województwa Śląskiego uchwałą Nr 2714/299/IV/2013 z dnia 3 grudnia 2013 roku przyjął sprawozdanie z przebiegu i wyników konsultacji społecznych wraz z propozycją rozstrzygnięcia nadesłanych uwag dla projektu Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego wraz z Prognozą oddziaływania na środowisko.
Monitoring
Długookresowy charakter planowania strategicznego wymaga stałej obserwacji zmian prawnych, gospodarczych, politycznych i społecznych, a także bieżącego ich uwzględniania w dokumencie. Skuteczne wdrażanie Strategii Rozwoju Systemu Transportu Województwa Śląskiego zapewni system monitoringu. Odpowiednio przeprowadzony monitoring w postaci analizy wskaźników ilościowych i jakościowych w odniesieniu do przedsięwzięć (wskaźniki produktu) i celów strategicznych (wskaźniki rezultatu) umożliwi sprawne zarządzanie rozwojem transportu w województwie. Dzięki niemu wdrażanie Strategii będzie procesem ciągłym i dynamicznym. 
W ramach prowadzonych prac nad badaniem postępów realizacji Strategii będą sporządzane sprawozdania czyli raporty monitoringowe. Raport monitoringowy opracowywany będzie nie częściej niż co 2 lata i przynajmniej raz w kadencji Sejmiku. Będzie przedstawiał dane regionalne i subregionalne (w miarę dostępności danych), w tym analizę wskaźnikową. Wskazana poniżej lista wskaźników stanowi trzon badań i może być rozszerzana w procesie rozwoju systemu monitoringu województwa.
Odpowiedzialność za monitoring wdrażania Strategii spoczywa na Zarządzie Województwa Śląskiego. Ocenę realizacji dokumentu przeprowadzi właściwy ds. strategii wydział Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.