Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Województwa Śląskiego
Nr 1568/271/IV/2013 z dnia 16.07.2013 r.

Podsumowanie 
do Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020+”

Na podstawie: art. 43 pkt 2 oraz art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji 
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania 
na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.)

Przesłankami aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020” były zmieniające się uwarunkowania rozwoju regionalnego zawarte m.in. w dokumentach szczebla krajowego, 
w tym w szczególności Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego (KSR); Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (KPZK); Strategii Rozwoju Kraju 2020 (SRK); Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju. Polska 2030. Trzecia Fala Nowoczesności oraz zestawie strategii krajowych 
o charakterze sektorowym, stanowiących ramy polityki rozwoju Polski.
Proces aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020” realizowany był również w zgodności z dokumentami programowymi Unii Europejskiej, w tym dokumentem Europa 2020 
oraz w spójności z tworzonym na szczeblu województwa Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
Celem procesu aktualizacji Strategii była także ponowna ocena zgodności polityki regionu 
ze światowymi trendami związanymi z rozwojem gospodarki opartej na wiedzy, dyfuzją rozwoju poprzez ośrodki metropolitalne, podnoszeniem jakości życia przy uwzględnieniu wymogów wynikających z zasad zrównoważonego rozwoju. Znalazło to swoje odzwierciedlenie 
w zdefiniowanych obszarach priorytetowych polityki rozwoju województwa, tj. w obszarze nowoczesnej gospodarki, szans rozwojowych mieszkańców, kształtowania przestrzeni regionu 
oraz relacji regionu z otoczeniem i partnerstw wewnątrzregionalnych. 
Na podstawie nakreślonej wizji rozwoju wykraczającej poza horyzont czasowy Strategii, wyznaczono obszary priorytetowe, cele strategiczne i cele operacyjne, a następnie określono kierunki działań 
do roku 2020.
Ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko oraz informacja o wynikach postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko 
Zakres i stopień szczegółowości Prognozy oddziaływania na środowisko są zgodne z wymogami 
art. 51 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa 
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.). Zakres ten został uzgodniony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska 
w Katowicach oraz przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.
Prognoza została sporządzona przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy 
z Wydziałem Planowania Strategicznego i Przestrzennego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, w ramach działalności statutowej Centrum, zgodnie z art. 12 i 12a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. 
W ramach Prognozy przeprowadzono ocenę wpływu celów Strategii oraz proponowanych kierunków działań na poszczególne komponenty środowiska. Ocena wskazuje na możliwe zarówno pozytywne, jak i negatywne oddziaływania, o różnym stopniu nasilenia i czasie trwania. Najwięcej pozytywnych skutków przyniesie realizacja celów C.1 Zrównoważone wykorzystanie zasobów środowiska. Będą one odczuwalne dla wszystkich komponentów środowiska, jednak w największym stopniu dla wód powierzchniowych i podziemnych, różnorodności biologicznej oraz atmosfery i klimatu. Najwięcej pozytywnych efektów, wynikających z realizacji różnych działań będzie odczuwalnych dla zdrowia człowieka oraz dziedzictwa kulturowego. Najbardziej znaczące oddziaływania na te komponenty będą się wiązać z realizacją celów B.1. Poprawa kondycji zdrowotnej mieszkańców województwa 
i C.3. Wysoki poziom ładu przestrzennego i efektywne wykorzystanie przestrzeni.
Najwięcej negatywnych oddziaływań powodować będzie wzrost produktywności i konkurencyjności sektora rolno-spożywczego oraz rozbudowa infrastruktury: transportowej, przesyłowej, turystycznej 
i rekreacyjnej, społeczeństwa informacyjnego oraz infrastruktury ułatwiającej lokowanie biznesu. Komponenty środowiska najbardziej narażone na skutki tych oddziaływań to krajobraz, powierzchnia ziemi i gleby oraz wody powierzchniowe i podziemne.
Dla zidentyfikowanych negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze i zdrowie człowieka, zaproponowano rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą. Wdrażanie wskazanych rozwiązań powinno mieć miejsce na etapie planowania, przygotowywania bądź realizacji konkretnych przedsięwzięć, a ich doprecyzowanie 
i uszczegółowienie – wynikać z odrębnych postępowań.
Prognoza zawiera rekomendacje, które znalazły swoje odzwierciedlenie w ostatecznej wersji Strategii, dzięki czemu w sposób pełniejszy uwzględnione zostały kwestie odnoszące się 
do problematyki środowiska i jego ochrony. Rekomendacje i zalecenia dotyczyły:
•	Poszerzenia diagnozy strategicznej o charakterystykę stanu jakościowego wód,
•	Uzupełnienia prognoz i trendów kształtujących procesy rozwoju regionu o wzrastający stopień zagrożenia wybranych grup roślin, zwierząt i siedlisk przyrodniczych,
•	Uzupełnienia głównych wyzwań rozwojowych subregionu zachodniego o problem poprawy jakości środowiska,
•	Poszerzenia opisu wskazanego kierunku działań (A.4.1) o zapis gwarantujący uwzględnienie problematyki środowiskowej,
•	Poszerzenia systemu monitorowania i ewaluacji realizacji dokumentu o wskaźniki związane ze zrównoważonym rozwojem i ochroną środowiska.
Zgodnie z ustaleniami prognozy Strategia nie wymaga poddania procedurze transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko. Zapisy dokumentu mają charakter ogólny i nie wskazują konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych, które ze względu na lokalizację, charakter czy wielkość mogłyby generować oddziaływania odczuwalne poza terytorium Polski. 
Opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego
Projekt Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020+” wraz z Prognozą oddziaływania 
na środowisko, zgodnie z art. 57 i 58 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r. Nr 199 poz. 1227 z późn. zm.), został poddany zaopiniowaniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS). Wskazane organy pozytywnie zaopiniowały projekt dokumentu, a wnioski zgłoszone przez PWIS zostały uwzględnione w ostatecznej wersji Strategii.
Konsultacje społeczne- zgłoszone uwagi i wnioski 
Zgodnie z art. 12 i art. 41 ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 596), art. 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju  (Dz. U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712 z późn. zm.) 
oraz art. 39 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 
poz. 1227 z późn. zm.) projekt Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego „Śląskie 2020+” 
wraz z prognozą oddziaływania na środowisko został skierowany przez Zarząd Województwa Śląskiego do konsultacji społecznych. 
Konsultacje dokumentu trwały od 25 marca do 5 maja 2013 roku. Zaproszenie do udziału 
w konsultacjach społecznych projektu wraz z prognozą umieszczono na elektronicznej tablicy ogłoszeń oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego oraz 
na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (www.slaskie.pl), BIP, Regionalnego Centrum Analiz Strategicznych (www.rcas.slaskie.pl) oraz Regionalnej Platformie 
i Obserwatorium Innowacji (www.ris.slaskie.pl). Odpowiednie ogłoszenia prasowe opublikowano także w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym (Gazeta Prawna) i regionalnym na obszarze województwa śląskiego (Gazeta Wyborcza). 
Do udziału w konsultacjach społecznych zaproszono Radnych Sejmiku Województwa Śląskiego, członków Zespołu ds. Wdrażania i Monitoringu Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego, jednostki samorządu terytorialnego województwa śląskiego, uczestników warsztatów, które odbyły się 
w czerwcu oraz we wrześniu 2012 roku, przedstawicieli instytucji nauki i kultury, jednostek naukowo-badawczych, podmiotów społeczno-gospodarczych oraz organizacji pozarządowych. Ponadto 
w ramach konsultacji społecznych skierowano pismo z prośbą o uwagi i rekomendacje do projektu Strategii oraz Prognozy oddziaływania na środowisko m.in. do Ministra Rozwoju Regionalnego, Wojewody, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Marszałków województw ościennych, Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Regionalnego Konserwatora Przyrody, Regionalnej Rady Ochrony Przyrody, Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej (Gliwice, Kraków, Wrocław, Poznań Warszawa). Przez cały okres trwania konsultacji z dokumentami można było zapoznać się na stronie internetowej Urzędu, jak również osobiście w Wydziale Planowania Strategicznego i Przestrzennego.
Jednym z etapów konsultacji społecznych projektu Strategii była również konferencja pt.: „Cele 
i kierunki rozwoju województwa śląskiego do roku 2020”, która odbyła się 26 kwietnia 2013 roku 
w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego w Katowicach. 
W wyniku konsultacji odpowiedziało ponad 64 podmiotów, zgłaszając do projektu Strategii 371 uwag. 
Uwagi i wnioski dotyczyły m.in. następujących kwestii:
•	rozszerzenia istniejącego zakresu diagnozy o dodatkowe dane i opisy,
•	uzupełnienia potencjałów i wyzwań subregionów województwa polegające na uzupełnieniu istniejących zapisów lub dodaniu nowych czynników,
•	uwypuklenia różnic pomiędzy wyznaczonymi przy opracowywaniu Strategii obszarami funkcjonalnymi województwa a obszarami funkcjonalnymi aglomeracji,
•	doprecyzowania zapisów dwóch obszarów strategicznej interwencji, dotyczących obszarów wymagających rewitalizacji oraz obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi,
•	uzupełnienia zapisów wyzwań polityki rozwoju województwa w zakresie ochrony zdrowia, migracji, gospodarki wodnej i przestrzennej, polityki promocyjnej i współpracy władz na rzecz wykreowania obszaru metropolitalnego,
•	propozycji zmiany nazwy obszaru priorytetowego A. Nowa gospodarka na Nowoczesna gospodarka,
•	propozycji zmian w istniejących kierunkach oraz dodania nowych, 
•	propozycji zmian w terytorialnym wymiarze interwencji celów operacyjnych,
•	uzupełnienia listy wskaźników rezultatów,
•	uzupełnienia wykazu planowanych do opracowania dokumentów strategicznych o strategie branżowe z zakresu efektywności energetycznej oraz rozwoju obszarów wiejskich,
•	wyjaśnienia lub uproszczenia stosowanej w Strategii terminologii,
•	uzupełnienia treści Strategii o informację nt. przebiegu prac nad dokumentem.

Wszystkie zgłoszone uwagi i wnioski zostały rozpatrzone i zgodnie z proponowanym, ogólnym sposobem odniesienia się do nich, zostały wykorzystane przy opracowaniu końcowego projektu dokumentu Strategii.
Monitoring
Skuteczne wdrażanie Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego zapewnia system monitoringu 
i ewaluacji strategii, mający stanowić element krajowego systemu monitoringu realizowanego 
na podstawie zapisów Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego. Odpowiednio przeprowadzony monitoring w postaci analizy wskaźników ilościowych i jakościowych w odniesieniu do celów operacyjnych (wskaźniki rezultatu) i celów strategicznych (wskaźniki oddziaływania) umożliwi sprawne zarządzanie rozwojem regionu. Dzięki niemu wdrażanie Strategii będzie procesem ciągłym 
i dynamicznym. 
Wyniki analizy wskaźnikowej w postaci raportu monitoringowego opracowywanego co dwa lata będą przekazywane Zespołowi ds. Wdrażania i Monitoringu Strategii, a następnie Zarządowi Województwa Śląskiego. Tak opracowany dokument będzie stanowił podstawę do przeprowadzenia ewaluacji raz w kadencji Sejmiku Województwa Śląskiego, która będzie obejmowała ocenę spodziewanych efektów Strategii na tle zapisanych w niej wizji i celów, a w efekcie podejmowanie ewentualnych działań korygujących. Wskazane w Strategii miary oddziaływania i rezultatu będą monitorowane 
w ujęciu regionalnymi i subregionalnym (w miarę dostępności danych). Wskazana lista wskaźników stanowi trzon badań i może być rozszerzana w procesie rozwoju systemu monitoringu województwa.
Punktem wyjścia dla procesu ewaluacji będzie ocena dokonywana na podstawie diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczej w województwie oraz system wskaźników określonych jako wartości bazowe zdefiniowane dla konkretnych obszarów priorytetowych. W maju 2013 r. została opracowana ocena ex-ante projektu Strategii, natomiast kolejnymi etapami ewaluacji będzie opracowanie oceny mid-term, a także ex-post (ocena po zakończeniu okresu, dla którego jest przewidziana Strategia). Stworzeniu kompleksowego systemu oceny będzie służyć połączenie wyników monitoringu Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego z monitoringiem Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego poprzez wykorzystanie Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej 
do analizy zjawisk społeczno-gospodarczych w układzie przestrzennym.
W celu doskonalenia systemu monitoringu Zarząd Województwa będzie prowadził prace analityczne, badawcze, prognostyczne w zakresie głównych obszarów tematycznych zawartych w priorytetach Strategii. Równocześnie będą trwały dalsze prace związane z rozwojem instytucjonalnym systemu monitoringu, którego głównym elementem będzie Regionalne Centrum Analiz Strategicznych (RCAS), będące komórką działającą przy wydziale właściwym ds. strategii rozwoju