Załącznik nr 2 do Uchwały Nr  376/235/IV/2013 Zarządu Województwa Śląskiego z dnia  22.02.2013r.

Plan działania na rok 2013

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ	
Numer i nazwa Priorytetu	VIII. Regionalne kadry gospodarki	Województwo	śląskie	
Instytucja Pośrednicząca	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego 
(Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego)	
Adres korespondencyjny	ul. Ligonia 46     40-037 Katowice	
Telefon	032 77 40 125
lub
032 77 40 126	Faks	032 77 40 402	
E-mail	efs@slaskie.pl 	
Dane kontaktowe osoby (osób) w Instytucji Pośredniczącej do kontaktów roboczych	
Małgorzata Szymanowska mszymanowska@slaskie.pl tel. (32) 77 40 340
wz. Barbara Porębska-Góra
bporebska@slaskie.pl 
 Tel.032 77 199
	
Instytucja Pośrednicząca II stopnia 	Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach	Numer Działania lub Poddziałania	Działanie 8.1	
Adres korespondencyjny	ul. Kościuszki 30,   40-048 Katowice	
Telefon	032 757 33 60	Faks	032 757 33 62	
E-mail	efs@wup-katowice.pl	
Dane kontaktowe osoby (osób) w Instytucji Pośredniczącej II stopnia do kontaktów roboczych	Michał Zamojski
032 757-33-21
mzamojski@wup-katowice.pl	

Konkursy ujęte w przedmiotowym Planie Działania zostaną ogłoszone pod warunkiem dostępności środków w Działaniu 8.1 PO KL

KARTA DZIAŁANIA 8.1	

Poddziałanie 8.1.1

LP. Konkursu: 	A.1	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.	X	II kw.		III kw.		IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty			
	Zamknięty	X		
Planowana alokacja	17 000 000 PLN	
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1.	Ogólne i specjalistyczne szkolenia i/lub doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw MMŚP) w zakresie zgodnym ze zdiagnozowanymi potrzebami przedsiębiorstw i formie odpowiadającej możliwościom organizacyjno – technicznym przedsiębiorstwa. 	
	2.	Doradztwo dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP), w tym dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.	
Przewidywane
wskaźniki konkursu	1.	Liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych 19,
2.	Liczba pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projektach szkoleniowych 3 051 - w tym liczba osób w wieku powyżej 50. roku życia 305,
3.	Liczba pracowników o niskich kwalifikacjach, którzy zakończyli udział w projektach 1 146	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów

	Kryteria dostępu	
	1.	Okres realizacji projektu nie przekracza terminu 30 czerwca 2015 r.	
	Uzasadnienie:	Wskazanie maksymalnego terminu realizacji projektu jest istotne z punktu widzenia rozliczenia środków przekazanych na realizację projektów w okresie programowania 2007-2013.
 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	2.	Projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych, które pracują lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących lub osób pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	3. Projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie województwa śląskiego z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu oraz zapewnia uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu.	
	Uzasadnienie:	Prowadzenie biura projektu na terenie województwa śląskiego przez Projektodawcę jest uzasadnione regionalnym charakterem wsparcia. Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na terenie woj. śląskiego (lokalizacja administracji projektów zgodna z kryterium obszaru realizacji projektów). Prowadzenie biura przez podmiot realizujący projekt na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę 
z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania 
i działania monitorująco-kontrolne. 
Jednocześnie kryterium nie wyklucza jako partnerów 
w projekcie podmiotów spoza województwa śląskiego. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	4. Projektodawca składa nie więcej niż 2 wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu.	
	Uzasadnienie	Ograniczenie liczby wniosków złożonych przez jednego wnioskodawcę w ramach konkursu wynika 
z faktu, iż beneficjenci składają dużą liczbę wniosków 
o dofinansowanie projektów. W przypadku rekomendowania wszystkich do dofinansowania występują problemy z zapewnieniem odpowiedniego zaplecza organizacyjno – finansowego niezbędnego do właściwej realizacji projektu. Ograniczenie to przyczyni się do stworzenia warunków umożliwiających korzystanie z dofinansowania realizacji projektów większej liczbie projektodawców. Kryterium odnosi się do sytuacji, gdy określony podmiot występuje 
w charakterze beneficjenta (wnioskodawcy) składającego jeden lub dwa wnioski w ramach ogłoszonego konkursu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej liczby złożonych wniosków przez jednego projektodawcę Instytucja Organizująca Konkurs odrzuca wszystkie złożone przez niego wnioski w związku z niespełnieniem kryterium dostępu. W sytuacji wycofania jednego lub dwóch wniosków 
o dofinansowanie projektodawca może złożyć powtórnie wniosek (lub dwa wnioski). Nie wyklucza to sytuacji, w której dany podmiot może występować 
w charakterze partnera w ramach innych złożonych wniosków do tego samego konkursu. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na konkurs. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	5. Projekt skierowany jest do pracowników przedsiębiorstw prowadzących działalność w obszarze technologicznym kluczowym dla rozwoju gospodarki regionu tj. wskazanym Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020. Projektodawca na etapie składania wniosku o dofinansowanie zobowiązany jest w ramach projektów zarówno otwartych, jak  i zamkniętych do zadeklarowania we wniosku o dofinansowanie projektu, iż odbiorca wsparcia (tj. przedsiębiorca, którego pracownicy będą korzystać ze wsparcia) prowadzi działalność w obszarze technologicznym kluczowym dla rozwoju gospodarki regionu tj. wskazanym w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 poprzez wskazanie w treści wniosku konkretnego obszar/obszarów ujętych w wykazie Tabeli 15 oraz klasyfikacji PKD. W przypadku projektów 
o charakterze otwartym Wnioskodawca ma także obowiązek zadeklarować we wniosku 
o dofinansowanie  iż powyższe będzie weryfikowane przez Wnioskodawcę na etapie rekrutacji uczestników projektu. 	
	Uzasadnienie	Udział w globalizacji i osiągnięcie postępu technologicznego wymagają od śląskiej gospodarki innych umiejętności - w tym bardziej efektywnego wykorzystania wiedzy, doświadczenia technologicznego, wzornictwa przemysłowego 
i projektowania użytkowego, źródeł finansowania, umiejętności menedżerskich i marketingowych, wykwalifikowanego personelu oraz odpowiedniego parku maszynowego - niż te, które zapewniły pozycję konkurencyjną w ostatnich 20 latach. Perspektywiczne spojrzenie na regionalny rynek pracy rzutuje na konieczność promowania kwalifikacji/zawodów, które znacząco wpłyną na zdolność do efektywnego 
i skutecznego wykorzystania potencjału rynkowego 
i naukowego w celu tworzenia wartości dodanych, poprawienia pozycji rynkowej lub standardu życia mieszkańców. Skuteczność działań w omawianym zakresie zdecyduje o poziomie konkurencyjności województwa śląskiego wobec innych regionów zarówno w skali kraju, jak i ogólnoeuropejskiej. 
Program Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 729/35/IV/2011 z dnia 29 marca 2011 r. zawiera kluczowe dla regionu obszary technologiczne, grupy technologii i technologie. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	6. Grupę docelową w projekcie stanowią wyłącznie przedsiębiorstwa niekorzystające ze wsparcia 
w zakresie projektów szkoleniowych i doradczych w ramach konkursów ogłoszonych dla Poddziałania 8.1.1 i 8.1.2 PO KL w latach 2007-2012 przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach.	
	Uzasadnienie	W województwie śląskim w 2011 było zarejestrowanych 443 420 przedsiębiorstw ogółem, 
w tym 417 651 mikro, 21 619 małych przedsiębiorstw, 3 548 średnich, 520 dużych przedsiębiorstw oraz 82 przedsiębiorstwa zatrudniające  1 000 i więcej osób (podmioty prowadzące działalność gospodarczą wg. danych BDL GUS). Do tej pory w ramach Priorytetu VIII PO KL objętych wsparciem zostało 1 058 przedsiębiorstw (dane ze Sprawozdania rocznego 
z realizacji komponentu regionalnego w ramach PO KL, stan na 30.12.2011 r.), Docelowo w ramach Priorytetu VIII PO KL zakłada się objęcie wsparciem 15 691 przedsiębiorstw. 
Aby osiągnąć powyższe założenia projekty powinny zakładać objęcie wsparciem większej liczby przedsiębiorstw i ich pracowników, celem podnoszenia ich konkurencyjności i dostosowania do potrzeb rynku pracy w regionie. 
Raport pt. „Rozwój umiejętności i szkolenia w MŚP” (2010), opracowany przez MRR we współpracy 
z OECD, potwierdza bardzo niski udział pracowników firm w kształceniu ustawicznym. W przypadku 30 % badanych firm żaden pracownik nie uczestniczył 
w formach dokształcania lub szkolenia w ciągu poprzedzającego roku. 
Aby kryterium mogło zostać uznane za spełnione wnioskodawca zobowiązany jest wskazać: 
•	jeżeli jest jednocześnie beneficjentem pomocy – że dotychczas nie był objęty wsparciem w ramach projektu realizowanego w ramach konkursów ogłoszonych dla Poddziałania 8.1.1 i 8.1.2 PO KL w latach 2007-2012 przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach; 
•	jeżeli nie jest jednocześnie beneficjentem pomocy – że przedsiębiorcy, na potrzeby których pisany jest projekt, w projekcie zamkniętym przedsiębiorcy wskazani z nazwy lub w projekcie otwartym przedsiębiorcy zrekrutowani, nie byli dotychczas objęci wsparciem w ramach konkursów ogłoszonych dla Poddziałania 8.1.1 
i 8.1.2 PO KL w latach 2007-2012 przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach. 
Wprowadzenie kryterium zapewni równomierny rozwój podmiotów w regionie. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	7.  Projektodawca zobowiązany jest do przeprowadzenia analizy potrzeb szkoleniowych (przynajmniej w formie testów wiedzy/kompetencji) wszystkich uczestników projektu, przy czym:
•	W przypadku projektów zamkniętych analiza musi zostać przeprowadzona przez złożeniem wniosku o dofinansowanie do IOK i zostać ponownie zweryfikowana/zaktualizowana na etapie rekrutacji w trakcie trwania projektu;
•	W przypadku projektów otwartych analiza musi zostać przeprowadzona podczas procesu rekrutacji uczestników/uczestniczek do projektu.
Celem analizy będzie:
•	Projekty zamknięte: dobór tematyki, metodyki szkoleń i form wsparcia;
•	Projekty otwarte: wybór poziomu zaawansowania szkolenia dla uczestnika i/lub umożliwienie projektodawcy tworzenie jednolitych pod względem wiedzy/umiejętności bazowych grup szkoleniowych i/lub adaptację programu szkolenia.
	
	Uzasadnienie	Przeprowadzenie analizy potrzeb w zakresie niezbędnych kompetencji jest kluczowe z punktu widzenia dopasowania zakresu merytorycznego wsparcia do rzeczywistych potrzeb przedsiębiorstw. Informacje wynikające z przeprowadzonej analizy powinny stanowić istotną część uzasadnienia potrzeby realizacji projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny, na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	Kryteria strategiczne	
	1. Szkolenia przewidziane w ramach projektu przyczyniają się do realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 
i tematyka szkoleń związana jest Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020. Punkty za spełnienie tego kryterium strategicznego otrzymają jedynie ci wnioskodawcy, którzy (łącznie): 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż projekt jest zgodny z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020, 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż działania projektowe są zgodne z Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020, poprzez wskazanie 
i opisanie, w jaki sposób proponowane szkolenie/szkolenia przyczyniają się do rozwoju danego obszaru technologicznego (wskazując w treści wniosku konkretny obszar/obszary ujęty/e w wykazie Tabeli 15); 

Warunkiem koniecznym dla spełnienia kryterium strategicznego jest także:
•	w przypadku realizacji jednego lub dwóch szkoleń (tematów): wszystkie z nich będą wpisywały się 
w wybrany obszar rozwoju technologicznego regionu wskazany w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010–2020…”; 
•	w przypadku realizacji więcej niż dwóch szkoleń (tematów): co najmniej 2/3 z nich będą wpisywały się w wybrany obszar technologiczny regionu wskazany Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020”.* 
* proporcje należy obliczyć stosując osobogodziny. 
Wnioskodawca powinien wykazać, w jaki sposób zaproponowane szkolenia wpisują się w wybrany obszar/y technologiczny.
	WAGA	5	
	Uzasadnienie	Udział w globalizacji i osiągnięcie postępu technologicznego wymagają od śląskiej gospodarki innych umiejętności - w tym bardziej efektywnego wykorzystania wiedzy, doświadczenia technologicznego, wzornictwa przemysłowego 
i projektowania użytkowego, źródeł finansowania, umiejętności menedżerskich i marketingowych, wykwalifikowanego personelu oraz odpowiedniego parku maszynowego - niż te, które zapewniły pozycję konkurencyjną w ostatnich 20 latach. Perspektywiczne spojrzenie na regionalny rynek pracy rzutuje na konieczność promowania kwalifikacji/zawodów, które znacząco wpłyną na zdolność do efektywnego 
i skutecznego wykorzystania potencjału rynkowego 
i naukowego w celu tworzenia wartości dodanych, poprawienia pozycji rynkowej lub standardu życia mieszkańców. Skuteczność działań w omawianym zakresie zdecyduje o poziomie konkurencyjności województwa śląskiego wobec innych regionów zarówno w skali kraju, jak i ogólnoeuropejskiej. 

Program Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 729/35/IV/2011 z dnia 29 marca 2011 r. zawiera kluczowe dla regionu obszary technologiczne, grupy technologii i technologie. 

Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny, na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	2. Projekt jest realizowany na potrzeby konkretnego przedsiębiorstwa (przedsiębiorstw) wskazanego z nazwy we wniosku o dofinansowanie projektu, w którym została przeprowadzona analiza potrzeb szkoleniowych.	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Wprowadzenie kryterium ma na celu stworzenie możliwości realizacji inicjatyw szkoleniowych i/lub doradczych zaprojektowanych ściśle w oparciu 
o analizę problemów i potrzeb konkretnych przedsiębiorstw, celem zagwarantowania wyższego poziomu efektywności i adekwatności tego typu przedsięwzięć. Wskazanie tematyki szkoleń i/lub doradztwa przez bezpośredniego odbiorcę tego typu wsparcia lub sformułowanie jej przy jego udziale pozwoli na zaplanowanie i realizację projektów precyzyjnie dostosowanych do specyfiki danej firmy. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	3.	Co najmniej 50% grupy docelowej w projekcie stanowią osoby w wieku 50+. W przypadku projektów zamkniętych: (projektodawca jest beneficjentem) i na potrzeby danego przedsiębiorcy (projektodawca jest pośrednikiem w udzielaniu wsparcia dla konkretnego przedsiębiorcy lub przedsiębiorców powiązanych z nim kapitałowo lub organizacyjnie), wymagany do uzyskania premii punktowej procent osób w wieku 50+ jest powiązany ze strukturą zatrudnienia w danym podmiocie (obliczany 
w proporcji równej lub większej do udziału tych osób w ogólnej strukturze zatrudnienia beneficjenta).	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Osoby powyżej 50 roku życia są grupą społeczną doświadczającą szczególnych trudności związanych 
z utrzymaniem zatrudnienia. Osoby te charakteryzuje niska motywacja do podnoszenia i zmiany kwalifikacji zawodowych. Możliwości zatrudnieniowe bezrobotnych powyżej 50 roku życia ogranicza także często niski poziom wykształcenia. W przypadku zagrożenia utratą pracy osoby powyżej 50 roku życia doświadczają największych trudności w znalezieniu nowego zatrudnienia. Objęcie wsparciem tej grupy uczestników oraz zaoferowanie zindywidualizowanego podejścia pozwoli racjonalnie zaplanować ścieżkę zatrudnienia 
i kariery zawodowej starszych pracowników. Wprowadzone kryterium przyczyni się do skutecznego eliminowania stereotypów oraz pozwoli na poprawę sytuacji zawodowej przedmiotowej grupy społecznej. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu. 	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	4.	Co najmniej 50% grupy docelowej w projekcie stanowią osoby o niskich kwalifikacjach. W przypadku projektów zamkniętych: (projektodawca jest beneficjentem) i na potrzeby danego przedsiębiorcy (projektodawca jest pośrednikiem w udzielaniu wsparcia dla konkretnego przedsiębiorcy lub przedsiębiorców powiązanych z nim kapitałowo lub organizacyjnie), wymagany do uzyskania premii punktowej procent osób o niskich kwalifikacjach jest powiązany ze strukturą zatrudnienia w danym podmiocie (obliczany w proporcji równej lub większej do udziału tych osób w ogólnej strukturze zatrudnienia beneficjenta).	WAGA	5	
	Uzasadnienie	Zgodnie z wynikami badań prowadzonymi przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wśród nieposiadających zatrudnienia w Polsce przeważają osoby z wykształceniem poniżej średniego. W styczniu 2011 roku było ich w Polsce 1 192,7 tys., co stanowiło 56,7% bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy. (Bezrobocie rejestrowane w Polsce, styczeń 2011, raport MPiPS). Ta grupa jest również najbardziej zagrożona bezrobociem i biernością zawodową. Drugim równie poważnym aspektem jest niedopasowanie zawodowe i niewielkie dostosowanie edukacji oraz szkoleń pracowników o niskich kwalifikacjach do aktualnych wymagań polskiego rynku pracy. Potwierdzają to wyniki badań przeprowadzonych przez firmę Manpower w 2011 r. wskazujące, że 40% pracodawców w Polsce deklaruje trudności z obsadzeniem stanowisk z powodu braku kandydatów posiadających odpowiednie kompetencje. 
Zgodnie z zaleceniami IZ za osoby o niskich kwalifikacjach należy uważać osoby posiadające wykształcenie podstawowe, gimnazjalne i niższe oraz wykształcenie ponadgimnazjalne.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	1.	Projekt przewiduje wyłącznie realizację szkoleń z zakresu nabywania nowych, podwyższania lub uzupełniania kwalifikacji spełniających przynajmniej jeden z poniższych warunków:
a) kończących się egzaminem zewnętrznym i uzyskaniem certyfikatu potwierdzającego uzyskane kwalifikacje,
b) kończących się egzaminem przeprowadzonym przez Projektodawcę lub Partnera, o ile posiada on uprawnienia do egzaminowania w zakresie zgodnym zrealizowanymi szkoleniami, a uprawnienia te zostały nadane w drodze akredytacji przez podmiot zewnętrzny (ze wskazaniem instytucji akredytującej procedurę egzaminacyjną i gwarantującej jej bezstronność i wiarygodność),
c) prowadzonych w oparciu o certyfikowane programy nauczania (ze wskazaniem instytucji certyfikującej dany program nauczania).  	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Zgodnie z zaleceniami Instytucji Zarządzającej należy ukierunkować wsparcie na projekty, które kończą się egzaminem przeprowadzanym przez podmiot zewnętrzny, weryfikujący umiejętności i kompetencje zawodowe nabyte podczas projektu. Preferowane są zatem szkolenia, które kończą się dokumentem potwierdzającym uzyskanie konkretnych kwalifikacji, a nie wyłącznie zaświadczeniem potwierdzającym uczestnictwo w szkoleniu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1	

LP. Konkursu: 	A.2	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.	X	II kw.		III kw.		IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty			
	Zamknięty	X		
Planowana alokacja	21 000 000 PLN	
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1.	Ogólne i specjalistyczne szkolenia i/lub doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) w zakresie zgodnym ze zdiagnozowanymi potrzebami przedsiębiorstw i w formie odpowiadającej możliwościom organizacyjno – technicznym przedsiębiorstwa.	
	2.	Doradztwo dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP), w tym dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą 	
Przewidywane
wskaźniki konkursu	1.	Liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych 1 361,
2.	Liczba pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projektach szkoleniowych 3 778 '- w tym liczba osób w wieku powyżej 50. roku życia 378,
3.	Liczba pracowników o niskich kwalifikacjach, którzy zakończyli udział w projektach 1 146.	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów

	Kryteria dostępu	
	2.	Okres realizacji projektu nie przekracza terminu 30 czerwca 2015 r.	
	Uzasadnienie:	Wskazanie maksymalnego terminu realizacji projektu jest istotne z punktu widzenia rozliczenia środków przekazanych na realizacje projektów w okresie programowania 2007-2013.
 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	3.	Projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących lub osób pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	3. Projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie województwa śląskiego z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu oraz zapewnia uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu.	
	Uzasadnienie:	Prowadzenie biura projektu na terenie województwa śląskiego przez Projektodawcę jest uzasadnione regionalnym charakterem wsparcia. Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na terenie woj. śląskiego (lokalizacja administracji projektów zgodna z kryterium obszaru realizacji projektów). Prowadzenie biura przez podmiot realizujący projekt na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę 
z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania 
i działania monitorująco-kontrolne. 
Jednocześnie kryterium nie wyklucza jako partnerów 
w projekcie podmiotów spoza województwa śląskiego. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	4. Projektodawca składa nie więcej niż 2 wnioski o dofinansowanie projektu w ramach danego konkursu.	
	Uzasadnienie	Ograniczenie liczby wniosków złożonych przez jednego wnioskodawcę w ramach konkursu wynika 
z faktu, iż beneficjenci składają dużą liczbę wniosków o dofinansowanie projektów. W przypadku rekomendowania wszystkich do dofinansowania występują problemy z zapewnieniem odpowiedniego zaplecza organizacyjno – finansowego niezbędnego do właściwej realizacji projektu. Ograniczenie to przyczyni się do stworzenia warunków umożliwiających korzystanie z dofinansowania realizacji projektów większej liczbie projektodawców. Kryterium odnosi się do sytuacji, gdy określony podmiot występuje w charakterze beneficjenta (wnioskodawcy) składającego jeden lub dwa wnioski 
w ramach ogłoszonego konkursu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej liczby złożonych wniosków przez jednego projektodawcę Instytucja Organizująca Konkurs odrzuca wszystkie złożone przez niego wnioski w związku z niespełnieniem kryterium dostępu. W sytuacji wycofania jednego lub dwóch wniosków o dofinansowanie projektodawca może złożyć powtórnie wniosek (lub dwa wnioski). Nie wyklucza to sytuacji, w której dany podmiot może występować w charakterze partnera w ramach innych złożonych wniosków do tego samego konkursu. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na konkurs.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	5. Projekt jest skierowany w całości do mikroprzedsiębiorstw i pracowników mikroprzedsiębiorstw. 	
	Uzasadnienie	 Przedsiębiorczość i rozwój sektora MSP ma znaczenie strategiczne dla gospodarki woj. śląskiego. 

Według danych GUS przedstawionych w raporcie Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON w województwie śląskim w 2011 r. (GUS, 2012)  w końcu 2011 r. 
w województwie śląskim do rejestru REGON wpisanych było 443,4 tys. podmiotów gospodarki narodowej (bez osób prowadzących gospodarstwa indywidualne w rolnictwie), co stanowiło 11,5% podmiotów w kraju. W porównaniu z końcem 2010 r. liczba podmiotów gospodarki narodowej 
w województwie śląskim zmniejszyła się o 1,8% 
(w kraju spadła o 1,0%). Liczba podmiotów sektora prywatnego w końcu 2011 r. wyniosła 427,0 tys. 
i spadła w ujęciu rocznym o 1,9% (w kraju zmniejszyła się o 1,1%). 
Według danych GUS dotyczących podmiotów gospodarki narodowej w 2011 r. w woj. śląskim zarejestrowanych było 417 651 mikroprzedsiębiorstw, oraz 21 619 przedsiębiorstw małych. Z danych GUS wynika, że w woj. śląskim mikroprzedsiębiorstwa stanowią 94,20% wszystkich przedsiębiorstw wpisanych do rejestru REGON, przedsiębiorstwa małe z kolei stanowią odpowiednio: 4,88%. 

Pod względem form prawnych w strukturze podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON dominowały osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W końcu 2011 r. w województwie śląskim stanowiły one 74,8%, wobec 75,9% przed rokiem (w kraju odsetek ten wyniósł 74,2%, tj. o 1,1 pkt proc. mniej niż przed rokiem). W omawianym okresie wykreślono z rejestru REGON 44,9 tys. podmiotów, tj. o 76,2% więcej niż w 2010 r., w tym 42,6 tys. osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (o 78,9% więcej niż przed rokiem). Spadek liczby podmiotów gospodarki narodowej 
w rejestrze REGON w 2011 r. związany był m.in. z:
1) wprowadzeniem w 2010 r. zmiany przepisów prawnych regulujących sposób prowadzenia rejestru REGON, 
2) zmianami prawnymi dotyczącymi rejestracji działalności gospodarczej podejmowanej przez osoby fizyczne. 

Kryterium odnosi się do projektów otwartych (Projektodawca nie ogranicza naboru uczestników do wymienionych z nazwy, konkretnego przedsiębiorstwa/konkretnych przedsiębiorstw) 
i zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	Kryteria strategiczne	
	1.	 Projekt skierowany jest do pracowników przedsiębiorstw prowadzących działalność w obszarze technologicznym kluczowym dla rozwoju gospodarki regionu tj. wskazanym Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020. Warunkiem spełnienia kryterium strategicznego jest w ramach projektów zarówno otwartych, jak  i zamkniętych zadeklarowanie we wniosku o dofinansowanie projektu, iż odbiorca wsparcia (tj. przedsiębiorca, którego pracownicy będą korzystać ze wsparcia) prowadzi działalność w obszarze technologicznym kluczowym dla rozwoju gospodarki regionu tj. wskazanym w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 poprzez wskazanie w treści wniosku konkretnego obszar/obszarów ujętych w wykazie Tabeli 15 oraz klasyfikacji PKD. 
W przypadku projektów o charakterze otwartym Wnioskodawca ma także obowiązek zadeklarować we wniosku o dofinansowanie,  iż powyższe będzie weryfikowane przez Wnioskodawcę na etapie rekrutacji uczestników projektu.	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Udział w globalizacji i osiągnięcie postępu technologicznego wymagają od śląskiej gospodarki innych umiejętności - w tym bardziej efektywnego wykorzystania wiedzy, doświadczenia technologicznego, wzornictwa przemysłowego 
i projektowania użytkowego, źródeł finansowania, umiejętności menedżerskich i marketingowych, wykwalifikowanego personelu oraz odpowiedniego parku maszynowego - niż te, które zapewniły pozycję konkurencyjną w ostatnich 20 latach. Perspektywiczne spojrzenie na regionalny rynek pracy rzutuje na konieczność promowania kwalifikacji/zawodów, które znacząco wpłyną na zdolność do efektywnego 
i skutecznego wykorzystania potencjału rynkowego 
i naukowego w celu tworzenia wartości dodanych, poprawienia pozycji rynkowej lub standardu życia mieszkańców. Skuteczność działań w omawianym zakresie zdecyduje o poziomie konkurencyjności województwa śląskiego wobec innych regionów zarówno w skali kraju, jak i ogólnoeuropejskiej. 
Program Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 729/35/IV/2011 
z dnia 29 marca 2011 r. zawiera kluczowe dla regionu obszary technologiczne, grupy technologii 
i technologie.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	2.	 Co najmniej 50% grupy docelowej w projekcie stanowią osoby w wieku 50+. W przypadku projektów zamkniętych: (projektodawca jest beneficjentem) i na potrzeby danego przedsiębiorcy (projektodawca jest pośrednikiem w udzielaniu wsparcia dla konkretnego przedsiębiorcy lub przedsiębiorców powiązanych z nim kapitałowo lub organizacyjnie, wymagany do uzyskania premii punktowej procent osób w wieku 50+ jest powiązany ze strukturą zatrudnienia w danym podmiocie (obliczany 
w proporcji równej lub większej do udziału tych osób w ogólnej strukturze zatrudnienia beneficjenta).	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Osoby powyżej 50 roku życia są grupą społeczną doświadczającą szczególnych trudności związanych 
z utrzymaniem zatrudnienia. Osoby te charakteryzuje niska motywacja do podnoszenia i zmiany kwalifikacji zawodowych. Możliwości zatrudnieniowe bezrobotnych powyżej 50 roku życia ogranicza także często niski poziom wykształcenia. W przypadku zagrożenia utratą pracy osoby powyżej 50 roku życia doświadczają największych trudności w znalezieniu nowego zatrudnienia. Objęcie wsparciem tej grupy uczestników oraz zaoferowanie zindywidualizowanego podejścia pozwoli racjonalnie zaplanować ścieżkę zatrudnienia i kariery zawodowej starszych pracowników. Wprowadzone kryterium przyczyni się do skutecznego eliminowania stereotypów oraz pozwoli na poprawę sytuacji zawodowej przedmiotowej grupy społecznej. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-2	
	3.	Szkolenia przewidziane w ramach projektu przyczyniają się do realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 i tematyka szkoleń związana jest z  Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020. Punkty za spełnienie tego kryterium strategicznego otrzymają jedynie ci wnioskodawcy, którzy (łącznie): 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż projekt jest zgodny z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020, 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż działania projektowe są zgodne z Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020, poprzez wskazanie 
i opisanie, w jaki sposób proponowane szkolenie/szkolenia przyczyniają się do rozwoju danego obszaru technologicznego (wskazując w treści wniosku konkretny obszar/obszary ujęty/e 
w wykazie Tabeli 15); 

Warunkiem koniecznym dla spełnienia kryterium strategicznego jest także:
•	w przypadku realizacji jednego lub dwóch szkoleń (tematów): wszystkie z nich będą wpisywały się 
w wybrany obszar rozwoju technologicznego regionu wskazany w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010–2020…”; 
•	w przypadku realizacji więcej niż dwóch szkoleń (tematów): co najmniej 2/3 z nich będą wpisywały się w wybrany obszar technologiczny regionu wskazany Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020”.* 
* proporcje należy obliczyć stosując osobogodziny. 
Wnioskodawca powinien wykazać, w jaki sposób zaproponowane szkolenia wpisują się w wybrany obszar/y technologiczny.
	WAGA	5	
	Uzasadnienie	Udział w globalizacji i osiągnięcie postępu technologicznego wymagają od śląskiej gospodarki innych umiejętności - w tym bardziej efektywnego wykorzystania wiedzy, doświadczenia technologicznego, wzornictwa przemysłowego 
i projektowania użytkowego, źródeł finansowania, umiejętności menedżerskich i marketingowych, wykwalifikowanego personelu oraz odpowiedniego parku maszynowego - niż te, które zapewniły pozycję konkurencyjną w ostatnich 20 latach. Perspektywiczne spojrzenie na regionalny rynek pracy rzutuje na konieczność promowania kwalifikacji/zawodów, które znacząco wpłyną na zdolność do efektywnego 
i skutecznego wykorzystania potencjału rynkowego 
i naukowego w celu tworzenia wartości dodanych, poprawienia pozycji rynkowej lub standardu życia mieszkańców. Skuteczność działań w omawianym zakresie zdecyduje o poziomie konkurencyjności województwa śląskiego wobec innych regionów zarówno w skali kraju, jak i ogólnoeuropejskiej. 

Program Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 729/35/IV/2011 
z dnia 29 marca 2011 r. zawiera kluczowe dla regionu obszary technologiczne, grupy technologii 
i technologie. 

Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny, na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	4.	Co najmniej 50% grupy docelowej w projekcie stanowią osoby 
o niskich kwalifikacjach. W przypadku projektów zamkniętych: (projektodawca jest beneficjentem) i na potrzeby danego przedsiębiorcy (projektodawca jest pośrednikiem w udzielaniu wsparcia dla konkretnego przedsiębiorcy lub przedsiębiorców powiązanych z nim kapitałowo lub organizacyjnie), wymagany do uzyskania premii punktowej procent osób o niskich kwalifikacjach jest powiązany ze strukturą zatrudnienia 
w danym podmiocie (obliczany w proporcji równej lub większej do udziału tych osób w ogólnej strukturze zatrudnienia beneficjenta).	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Zgodnie z wynikami badań prowadzonymi przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wśród nieposiadających zatrudnienia w Polsce przeważają osoby z wykształceniem poniżej średniego. W styczniu 2011 roku było ich w Polsce 1 192,7 tys., co stanowiło 56,7% bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy. (Bezrobocie rejestrowane w Polsce, styczeń 2011, raport MPiPS). Ta grupa jest również najbardziej zagrożona bezrobociem i biernością zawodową. Drugim równie poważnym aspektem jest niedopasowanie zawodowe i niewielkie dostosowanie edukacji oraz szkoleń pracowników o niskich kwalifikacjach do aktualnych wymagań polskiego rynku pracy. Potwierdzają to wyniki badań przeprowadzonych przez firmę Manpower w 2011 r. wskazujące, że 40% pracodawców w Polsce deklaruje trudności z obsadzeniem stanowisk z powodu braku kandydatów posiadających odpowiednie kompetencje. 
Zgodnie z zaleceniami IZ za osoby o niskich kwalifikacjach należy uważać osoby posiadające wykształcenie podstawowe, gimnazjalne i niższe oraz wykształcenie ponadgimnazjalne.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1-2	
	5.	Projekt przewiduje wyłącznie realizację szkoleń z zakresu nabywania nowych, podwyższania lub uzupełniania kwalifikacji spełniających przynajmniej jeden z poniższych warunków:
a) kończących się egzaminem zewnętrznym i uzyskaniem certyfikatu potwierdzającego uzyskane kwalifikacje,
b) kończących się egzaminem przeprowadzonym przez Projektodawcę lub Partnera, o ile posiada on uprawnienia do egzaminowania w zakresie zgodnym zrealizowanymi szkoleniami, a uprawnienia te zostały nadane w drodze akredytacji przez podmiot zewnętrzny (ze wskazaniem instytucji akredytującej procedurę egzaminacyjną i gwarantującej jej bezstronność i wiarygodność),
c) prowadzonych w oparciu o certyfikowane programy nauczania (ze wskazaniem instytucji certyfikującej dany program nauczania).  	WAGA	5	
	Uzasadnienie	Zgodnie z zaleceniami Instytucji Zarządzającej należy ukierunkować wsparcie na projekty, które kończą się egzaminem przeprowadzanym przez podmiot zewnętrzny, weryfikujący umiejętności i kompetencje zawodowe nabyte podczas projektu. Preferowane są zatem szkolenia, które kończą się dokumentem potwierdzającym uzyskanie konkretnych kwalifikacji, a nie wyłącznie zaświadczeniem potwierdzającym uczestnictwo w szkoleniu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku o dofinansowanie projektu.	Stosuje się do typu/typów operacji nr	1	

LP. Konkursu: 	A.3	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.		II kw.	X	III kw.		IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty	x		
	Zamknięty			
Planowana alokacja	2 000 000 PLN	
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1.	Ogólne i specjalistyczne szkolenia i/lub doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) w zakresie zgodnym ze zdiagnozowanymi potrzebami przedsiębiorstw i w formie odpowiadającej możliwościom organizacyjno – technicznym przedsiębiorstwa.	
Przewidywane
wskaźniki konkursu	1.	Liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych 2,
2.	Liczba pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projektach szkoleniowych 359 '- w tym liczba osób w wieku powyżej 50. roku życia 6,	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów

	Kryteria dostępu	
	1.	Okres realizacji projektu nie przekracza terminu 30 czerwca 2015 r.	
	Uzasadnienie:	Wskazanie maksymalnego terminu realizacji projektu jest istotne z punktu widzenia rozliczenia środków przekazanych na realizacje projektów w okresie programowania 2007-2013.
 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	2.	Projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących lub osób pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	3.	Projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie województwa śląskiego z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu oraz zapewnia uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu.	
	Uzasadnienie:	Prowadzenie biura projektu na terenie województwa śląskiego przez Projektodawcę jest uzasadnione regionalnym charakterem wsparcia. Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na terenie woj. śląskiego (lokalizacja administracji projektów zgodna z kryterium obszaru realizacji projektów). Prowadzenie biura przez podmiot realizujący projekt na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę 
z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania 
i działania monitorująco-kontrolne. 
Jednocześnie kryterium nie wyklucza jako partnerów w projekcie podmiotów spoza województwa śląskiego. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	4.	 Projektodawca składa nie więcej niż 2 wnioski o dofinansowanie projektu w ramach konkursu.	
	Uzasadnienie	Ograniczenie liczby wniosków złożonych przez jednego wnioskodawcę w ramach konkursu wynika z faktu, iż beneficjenci składają dużą liczbę wniosków 
o dofinansowanie projektów. W przypadku rekomendowania wszystkich do dofinansowania występują problemy z zapewnieniem odpowiedniego zaplecza organizacyjno – finansowego niezbędnego do właściwej realizacji projektu. Ograniczenie to przyczyni się do stworzenia warunków umożliwiających korzystanie z dofinansowania realizacji projektów większej liczbie projektodawców. Kryterium odnosi się do sytuacji, gdy określony podmiot występuje w charakterze beneficjenta (wnioskodawcy) składającego jeden lub dwa wnioski 
w ramach ogłoszonego konkursu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej liczby złożonych wniosków przez jednego projektodawcę Instytucja Organizująca Konkurs odrzuca wszystkie złożone przez niego wnioski w związku z niespełnieniem kryterium dostępu. W sytuacji wycofania jednego lub dwóch wniosków o dofinansowanie projektodawca może złożyć powtórnie wniosek (lub dwa wnioski). Nie wyklucza to sytuacji, w której dany podmiot może występować w charakterze partnera w ramach innych złożonych wniosków do tego samego konkursu. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na konkurs.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	5.	Projekt skierowany jest do pracowników przedsiębiorstw prowadzących działalność 
w przynajmniej jednym z następujących obszarów technologicznych kluczowych dla rozwoju gospodarki regionu tj. wskazanych w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020, zgodnie z wykazem w tabeli 15:
•	Obszar technologiczny Technologie dla energetyki i górnictwa: obszary 2.2, 2.4;
•	Obszar technologiczny Technologie dla ochrony środowiska;
•	Obszar technologiczny Transport i infrastruktura transportowa: obszar 6.2.
.	
	Uzasadnienie	Zielone miejsca pracy to miejsca pracy powstałe 
w wyniku włączenia zasady zrównoważonego rozwoju w procesy modernizacyjne. Są to przede wszystkim prace związane z sektorem transportu zbiorowego, odnawialnych źródeł energii, budownictwa 
i gospodarki odpadami. Ich rozkwit związany jest 
z rosnącym przekonaniem, że zmiany klimatyczne są efektem działalności człowieka, więc ich zahamowanie wymaga zmian ekonomicznych, zapewniających zachowanie środowiskowego dobrostanu 
i zapewnienie nowych miejsc pracy dla osób bezrobotnych oraz pracujących w sektorach, które obecnie przyczyniają się w największy sposób do globalnego ocieplenia (takich jak przemysł samochodowy czy też wydobycie węgla). Inwestycje 
w czystą energię to dla Polski szansa na modernizację przestarzałej energetyki, efektywną redukcję emisji gazów cieplarnianych i stworzenie setek tysięcy nowych miejsc pracy.
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na konkurs.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	Kryteria strategiczne	
	IP2 nie dostrzega potrzeby wprowadzania kryteriów strategicznych 
w przedmiotowym konkursie. 			

Poddziałanie 8.1.2

LP. Konkursu: 	A.1	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.	X	II kw.		III kw.		IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty	X		
	Zamknięty			
Planowana alokacja	22 000 000 PLN	
	1.	Wsparcie dla osób zwolnionych, przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem 
z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, realizowane w formie tworzenia i wdrażania programów typu outplacement, obejmujących m.in.:
•	szkolenia i poradnictwo zawodowe (obligatoryjne formy wsparcia przewidziane w ramach projektu),
•	poradnictwo psychologiczne,
•	pośrednictwo pracy,
•	staże i praktyki zawodowe przygotowujące do podjęcia pracy w nowym zawodzie,
•	subsydiowanie zatrudnienia uczestnika projektu u nowego pracodawcy,
•	bezzwrotne wsparcie dla osób zamierzających podjąć działalność gospodarczą poprzez zastosowanie następujących instrumentów:
•	doradztwo (indywidualne i grupowe) oraz szkolenia umożliwiające uzyskanie wiedzy 
i umiejętności potrzebnych do założenia i prowadzenia działalności gospodarczej,
•	przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości, do wysokości 
40 tys. PLN na osobę,
•	wsparcie pomostowe udzielane w okresie do 6 / do 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy o udzielenie wsparcia pomostowego, obejmujące finansowe wsparcie pomostowe wypłacane miesięcznie w kwocie nie wyższej niż równowartość minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu wypłacenia dotacji, połączone z doradztwem oraz pomocą w efektywnym wykorzystaniu dotacji (wyłącznie dla osób, które rozpoczęły działalność w ramach danego projektu)
•	jednorazowy dodatek relokacyjny w wysokości 5 000 zł brutto dla osoby, która uzyskała zatrudnienie w odległości powyżej 50 km od miejsca stałego zamieszkania (w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego), z przeznaczeniem na pokrycie kosztów dojazdu lub zakwaterowania w początkowym okresie zatrudnienia).	
	2.	 Szkolenia przekwalifikowujące i usługi doradcze w zakresie wyboru nowego zawodu i zdobycia nowych umiejętności zawodowych (w tym indywidualne plany działań i pomoc w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia 	
	3  Szkolenia lub doradztwo dla przedsiębiorców i ich pracowników wspomagające przeprowadzenie procesu zmiany profilu działalności przedsiębiorstwa 	
Przewidywane
wskaźniki konkursu	1.	Liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych: 48,
2.	Liczba pracujących osób dorosłych, które zakończyły udział w projektach szkoleniowych 3 195'- w tym liczba osób w wieku powyżej 50. roku życia: 14,
3.	Liczba przedsiębiorstw, którym udzielono wsparcia w zakresie skutecznego przewidywania 
i zarządzania zmianą 12,
4.	Liczba pracowników zagrożonych negatywnymi skutkami procesów restrukturyzacji 
w przedsiębiorstwach, którzy zostali objęci działaniami szybkiego reagowania: 214,
5.	Liczba utworzonych miejsc pracy w ramach udzielonych z EFS środków na podjęcie działalności gospodarczej:10.	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów

	Kryteria dostępu	
	1.	Okres realizacji projektu nie przekracza terminu 30 czerwca 2015 r.	
	Uzasadnienie:	Wskazanie maksymalnego terminu realizacji projektu jest istotne z punktu widzenia rozliczenia środków przekazanych na realizacje projektów w okresie programowania 2007-2013.
 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	2.  Projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących lub osób pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	3. Projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie województwa śląskiego z możliwością udostępnienia pełnej dokumentacji wdrażanego projektu oraz zapewnia uczestnikom projektu możliwość osobistego kontaktu z kadrą projektu.	
	Uzasadnienie:	Prowadzenie biura projektu na terenie województwa śląskiego przez Projektodawcę jest uzasadnione regionalnym charakterem wsparcia. Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na terenie woj. śląskiego (lokalizacja administracji projektów zgodna z kryterium obszaru realizacji projektów). Prowadzenie biura przez podmiot realizujący projekt na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania i działania monitorująco-kontrolne. 
Jednocześnie kryterium nie wyklucza jako partnerów w projekcie podmiotów spoza województwa śląskiego. 
Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	4. Projektodawca składa nie więcej niż  2  wnioski o dofinansowanie projektu w ramach danej rundy konkursowej.	
	Uzasadnienie	Ograniczenie liczby wniosków złożonych przez jednego wnioskodawcę w ramach konkursu wynika z faktu, iż beneficjenci składają dużą liczbę wniosków 
o dofinansowanie projektów. W przypadku rekomendowania wszystkich do dofinansowania występują problemy z zapewnieniem odpowiedniego zaplecza organizacyjno – finansowego niezbędnego do właściwej realizacji projektu. Ograniczenie to przyczyni się do stworzenia warunków umożliwiających korzystanie z dofinansowania realizacji projektów większej liczbie projektodawców. Kryterium odnosi się do sytuacji, gdy określony podmiot występuje 
w charakterze beneficjenta (wnioskodawcy) składającego jeden lub dwa wnioski w ramach ogłoszonego konkursu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej liczby złożonych wniosków przez jednego projektodawcę Instytucja Organizująca Konkurs odrzuca wszystkie złożone przez niego wnioski w związku z niespełnieniem kryterium dostępu. W sytuacji wycofania jednego lub dwóch wniosków 
o dofinansowanie projektodawca może złożyć powtórnie wniosek (lub dwa wnioski). Nie wyklucza to sytuacji, w której dany podmiot może występować 
w charakterze partnera w ramach innych złożonych wniosków do tego samego konkursu. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na konkurs.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	5.
Projekt  zakłada  na  zakończenie  jego  realizacji,  osiągnięcie wskaźnika efektywności zatrudnieniowej (informującego o odsetku uczestników, którzy w okresie  do  trzech  miesięcy  następujących  po  dniu, w którym zakończyli udział w projekcie, podjęli zatrudnienie) na poziomie:
 ▪ 	co  najmniej  55%,  w  przypadku  powiatów,  w których stopa bezrobocia
   rejestrowanego wg stanu na koniec 2012 r. wyniosła 10% i poniżej;
 ▪ 	co  najmniej  50%,  w  przypadku  powiatów,  w których stopa bezrobocia
   rejestrowanego wg stanu na koniec 2012 r. wyniosła od 10,1% do 13%;
 ▪ 	co  najmniej  45%,  w  przypadku  powiatów,  w których stopa bezrobocia
   rejestrowanego wg stanu na koniec 2012 r. wyniosła od 13,1% do 16,5%;
 ▪ 	co  najmniej  40%,  w  przypadku  powiatów,  w których stopa bezrobocia
   rejestrowanego wg stanu na koniec 2012 r. wyniosła od 16,6% do 21%;
 ▪ 	co  najmniej  35%,  w  przypadku  powiatów,  w których stopa bezrobocia
   rejestrowanego wg stanu na koniec 2012 r. wyniosła powyżej 21%.	
	Uzasadnienie	W II kwartale 2011 r. liczba osób bezrobotnych ukształtowała się na poziomie 203 tys., tj. wyższym 
w porównaniu z analogicznym okresem ub. r. o ponad 15% oraz wyższym niż w I kwartale br. o 16,0%. Najczęstszą przyczyną zaprzestania pracy przez poprzednio pracujących była likwidacja zakładu pracy lub stanowiska pracy (aż 52 tys. osób). 
Wprowadzenie kryterium ma na celu podkreślenie efektywności wsparcia uczestników projektu, zwłaszcza w kontekście pomocy w znalezieniu zatrudnienia dla osób zwolnionych, przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy. 
Spełnienie powyższego kryterium będzie weryfikowane w okresie realizacji projektu i po jego zakończeniu, zgodnie z zaleceniami Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, wskazanymi w instrukcji „Sposób pomiaru efektu zatrudnieniowego w projekcie” tj. do 3 miesięcy od dnia zakończenia realizacji projektu. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	Kryteria strategiczne	
	1.	Projekt zakłada wsparcie dla osób zwolnionych, przewidzianych do zwolnienia lub zagrożonych zwolnieniem z pracy 
z przyczyn dotyczących zakładu pracy, realizowane w formie tworzenia 
i wdrażania programów typu outplacement, które zakładają szeroki 
i kompleksowy katalog wsparcia dostosowywanego do indywidualnych potrzeb uczestników. Wnioskodawca w ramach projektu musi zaplanować co najmniej 3 formy wsparcia, które będą dobierane do indywidualnych potrzeb poszczególnych uczestników projektu.	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Zachęcenie projektodawców do zastosowania kompleksowego  i zindywidualizowanego podejścia jest szczególnie istotne z uwagi na trudną sytuację osób zwalnianych z pracy z przyczyn nie leżących po stronie pracownika. Projekt nie powinien dotyczyć wyłącznie wsparcia bezzwrotnego na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Kryterium weryfikowane na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	2.	Grupę docelową w projekcie stanowią w 100% przedsiębiorstwa działające w przemyśle motoryzacyjnym oraz firmy kooperujące z przemysłem motoryzacyjnym przechodzące zmiany adaptacyjne lub restrukturyzacyjne lub osoby zwolnione z powyższych przedsiębiorstw, przewidziane do zwolnienia lub zagrożone zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy		15	
	Ze względu na trudną sytuację w fabryce Fiat Auto Poland w Tychach związaną z grupowymi zwolnieniami prawie 1500 osób, niezbędne jest podjęcie działań zapobiegających jej skutkom. 
Wsparciem mogą zostać objęte osoby zwolnione (tj. osoby pozostające bez zatrudnienia, które utraciły pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy przed dniem przystąpienia do projektu), przewidziane do zwolnienia (tj. osoby, które znajdują się w okresie wypowiedzenia stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy) lub zagrożone zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (tj. osoby zatrudnione u pracodawcy, który w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed przystąpieniem do projektu potencjalnego uczestnika dokonał rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami 
o szczególnych zasadach rozwiązywania 
z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r. Nr 90, poz. 844, z późn. zm.) lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. 
z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników).
Szczególna sytuacja niewątpliwe negatywnie wpłynie na sytuację firm kooperujących z fabryką oraz śląski rynek pracy. 
Według danych przekazanych przez Fiat Auto Poland S.A. w województwie śląskim funkcjonuje 81 firm kooperujących z fabryką. Możliwe zwolnienia w firmach kooperujących potwierdzają skalę problemu. 
Poprzez „firmy kooperujące” należy rozumieć przedsiębiorstwa współpracujące z branżą motoryzacyjną, działające w innych branżach. Przedsiębiorstwo musi posiadać stosowną umowę z podmiotem z branży motoryzacyjnej, która potwierdzi jego zależność od tej branży. Informacja o posiadaniu umowy powinna zostać zawarta w treści wniosku. Projektodawca powinien przedstawić, jak zmiana sytuacji gospodarczej w regionie, wynikła                  
z restrukturyzacji branży motoryzacyjnej, wpłynęła na kondycję danego przedsiębiorstwa/przedsiębiorstw i wymusiła potrzebę ich adaptacji do nowych warunków funkcjonowania i restrukturyzacji. Natomiast 
w przypadku przedsiębiorstw kooperujących z branżą motoryzacyjną  należy udowodnić, iż ich sytuacja finansowa uzależniona była od kooperacji z tą branżą i jak w/w sytuacja wpłynie na stan zatrudnienia.

W związku z powyższym podjęto decyzję o wskazaniu dla Poddziałania 8.1.2 powyższego kryterium strategicznego.

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie treści wniosku.		1	
	3.	Szkolenia przewidziane w ramach projektu przyczyniają się do realizacji Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2103-2020 i tematyka szkoleń związana jest z  Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020. Punkty za spełnienie tego kryterium strategicznego otrzymają jedynie ci wnioskodawcy, którzy (łącznie): 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż projekt jest zgodny z Regionalną Strategią Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020, 
•	zadeklarowali we wniosku o dofinansowanie projektu, iż działania projektowe są zgodne z Programem Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020, poprzez wskazanie i opisanie, w jaki sposób proponowane szkolenie/szkolenia przyczyniają się do rozwoju danego obszaru technologicznego (wskazując w treści wniosku konkretny obszar/obszary ujęty/e w wykazie Tabeli 15); 
Warunkiem koniecznym dla spełnienia kryterium strategicznego jest także:
•	w przypadku realizacji jednego lub dwóch szkoleń (tematów): wszystkie z nich będą wpisywały się w wybrany obszar rozwoju technologicznego regionu wskazany w Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010–2020…”; 
•	w przypadku realizacji więcej niż dwóch szkoleń (tematów): co najmniej 2/3 z nich będą wpisywały się w wybrany obszar technologiczny regionu wskazany Programie Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020”.* 
* proporcje należy obliczyć stosując osobogodziny. 

Wnioskodawca powinien wykazać, w jaki sposób zaproponowane szkolenia wpisują się w wybrany obszar/y technologiczny.
	WAGA	5	
	Uzasadnienie	Udział w globalizacji i osiągnięcie postępu technologicznego wymagają od śląskiej gospodarki innych umiejętności - w tym bardziej efektywnego wykorzystania wiedzy, doświadczenia technologicznego, wzornictwa przemysłowego 
i projektowania użytkowego, źródeł finansowania, umiejętności menedżerskich i marketingowych, wykwalifikowanego personelu oraz odpowiedniego parku maszynowego - niż te, które zapewniły pozycję konkurencyjną w ostatnich 20 latach. Perspektywiczne spojrzenie na regionalny rynek pracy rzutuje na konieczność promowania kwalifikacji/zawodów, które znacząco wpłyną na zdolność do efektywnego 
i skutecznego wykorzystania potencjału rynkowego 
i naukowego w celu tworzenia wartości dodanych, poprawienia pozycji rynkowej lub standardu życia mieszkańców. Skuteczność działań w omawianym zakresie zdecyduje o poziomie konkurencyjności województwa śląskiego wobec innych regionów zarówno w skali kraju, jak i ogólnoeuropejskiej. 

Program Rozwoju Technologii Województwa Śląskiego na lata 2010 – 2020 przyjęty Uchwałą Zarządu Województwa Śląskiego Nr 729/35/IV/2011 z dnia 29 marca 2011 r. zawiera kluczowe dla regionu obszary technologiczne, grupy technologii i technologie. 

Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny, na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	4.	Projekt zakłada, iż minimum 30% uczestników projektu będą stanowić osoby zagrożone zwolnieniem lub zwolnione z przyczyn zakładu pracy, które objęte zostaną działaniami szybkiego reagowania.	WAGA	10	
	Uzasadnienie	Wprowadzone kryterium ma zagwarantować wsparcie dla osób, które zagrożone są wykluczeniem z rynku pracy w wyniku pogarszającej się sytuacji ekonomicznej regionu. Uzyskanie nowych lub poszerzenie posiadanych kwalifikacji zwiększy ich szanse na utrzymanie lub ponowne zatrudnienie 
w możliwie najkrótszym czasie i pozwoli uniknąć długotrwałego bezrobocia. Przedmiotowe kryterium zostało wprowadzone w oparciu o rekomendację Instytucji Zarządzającej PO KL zawierającą zakres proponowanych działań antykryzysowych w ramach PO KL. Założony pułap 30 % stanowi minimum, 
a wnioskodawca będzie miał prawo jego zwiększenia 
w przypadku zdiagnozowania (na poziomie projektu) faktycznej potrzeby większego zaangażowania środków na wsparcie osób zwolnionych z przyczyn zakładu pracy. 
Kryterium zostanie zweryfikowane w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. 	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	

Projekty, których realizacja rozpocznie się w 2013 r.

B2.1 PROJEKT PRZEWIDZANY DO REALIZACJI W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Planowany tytuł projektu	Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych
	
Nr i nazwa celu szczegółowego, w który wpisuje się dany projekt	8.1.2	Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie
	
Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	Typ operacji IV – badania i analizy, w połączeniu z elementami wdrożeniowymi, w zakresie zmian gospodarczych w regionie, służące programowaniu działań instytucji samorządu województwa w zakresie adaptacyjności przedsiębiorstw i ich pracowników.
	
Beneficjent systemowy	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego	
Czy typ projektu został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK		Jeżeli NIE – należy uzasadnić	Dotychczasowe doświadczenia w realizacji projektu systemowego pokazały, że dzięki działaniom na rzecz integracji trójkąta wiedzy (biznes, nauka i badania naukowe) 
z przedsiębiorczością, jako kluczowym czynnikiem maksymalizacji wpływu na kreowanie innowacji i tworzenie nowych technologii pozwoliły na zawiązanie trwałej współpracy międzysektorowej. Chcąc realizować założenia zaktualizowanej RIS WSL na lata 2013-2020 oraz wypełniając wymogi stawiane przez strategię „Europa 2020”, wdrażane działania będą urzeczywistniały ideę specjalizacji technologicznej województwa (wdrażanie PRT) poprzez powiązanie wymiarów inteligentnego, zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju regionu. 
Aby sprostać wymaganiom stawianym przez Regionalną Strategię innowacji Województwa Śląskiego konieczne jest dynamiczne reagowanie na zmiany, jakie niesie ze sobą globalizacja działalności biznesowej i naukowo-technologicznej, a zatem działania podejmowane w projekcie nastawione są na równoległe rozwijanie potencjału regionalnego i budowanie aliansów strategicznych w skali międzynarodowej. Dlatego też ważnym jest, aby polityka regionalna skupiała się wokół najsilniejszych/ wiodących obszarów technologicznych, dzięki którym możliwe jest osiągnięcie przewagi konkurencyjnej względem innych regionów.
W celu kreacji wysokiej jakości polityki prorozwojowej regionu nastawionej na wsparcie przedsiębiorczości koniecznym jest wykorzystanie zasobów jakie posiada region 
w specjalizacjach technologicznych określonych w Programie Rozwoju Technologii na lata 2010-2020. W dokumencie tym skoncentrowano się na ustaleniu warunków do rozwoju poszczególnych składowych technologii wywiedzionych z foresightu technologicznego przeprowadzonego w regionie w 2006r., zrealizowanego pod hasłem „Priorytetowe technologie dla zrównoważonego rozwoju Województwa Śląskiego” oraz na drodze prac warsztatowych z udziałem szerokiego grona interesariuszy. Komplementarną rolę pełnią założenia aktualizowanej Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020. Stąd też działania w projekcie będą koncentrować się na zwiększeniu współpracy pomiędzy sektorem nauki, biznesu, społeczeństwa obywatelskiego oraz samorządu (sektorami poczwórnej helisy). Niezbędna jest zatem ewaluacja podejmowanych dotychczas działań przez samorząd w kierunku pozostałych sektorów poczwórnej helisy, jak również prowadzenie badań i analiz skoncentrowanych wokół obszarów strategicznych wymienionych w RIS na lata 2013-2020: 
–	wspólnoty wiedzy i innowacji,
–	sieci usług publicznych,
–	infrastruktura regionalnego ekosystemu innowacji,
–	włączanie MSP jako źródła innowacji w łańcuchy globalne,
–	kreacja talentów i wzmacnianie kompetencji.
Rekomendacje z przeprowadzonych w tym zakresie badań pozwolą na zdiagnozowanie barier oraz szans w nawiązywaniu i tworzeniu partnerstw pomiędzy podmiotami sektorów helisy. Badania prowadzone przez Jednostkę Koordynującą Wdrażanie RSI będą nastawione 
na ułatwienie podejmowania decyzji samorządowi województwa dążących do tworzenia zrównoważonego rozwoju regionu, jak również na diagnozie stanu obecnego i potencjału inteligentnych specjalizacji wymienionych w Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020 – technologie medyczne, energetyka, ICT; ale także przemysłów kreatywnych. Przewidywanie trendów rynkowych w obszarach związanych z inteligentną specjalizacją regionu będzie zadaniem Sieci Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych skupiającej funkcjonujące w regionie obserwatoria technologiczne oraz obserwatorium rynku pracy, będzie także narzędziem do pozyskiwania aktualnych danych o poziomie innowacyjności przedsiębiorstw w regionie oraz trendach gospodarczych i technologicznych, zostanie efektywnie wykorzystane w procesach rozwoju i wzmacniania potencjału specjalizacji województwa, co zdynamizuje protechnologiczny rozwój regionu. Obecnie w województwie śląskim brak jest wiarygodnych informacji o ilości i charakterze podejmowanych inicjatyw w ramach współpracy pomiędzy sektorem przedsiębiorstw i sektorem badawczo-naukowym. Przedsiębiorcy często wykazują zainteresowanie działalnością innowacyjną jednakże nieufnie podchodzą do środowiska naukowo-badawczego, dlatego też koniecznie jest stworzenie narzędzi i rozwiązań prowadzących do porozumienia i intensyfikacji współpracy pomiędzy tymi środowiskami. Zidentyfikowanie ilości wspólnych inicjatyw i produktów powstałych w wyniku współpracy MŚP i jednostek B+R określiłoby faktyczny stan potencjału naukowo-kreatywnego współpracy MŚP i B+R. Sieć obserwatoriów ma w założeniach zapewnić integrację kluczowych środowisk i trwałą komunikację pomiędzy środowiskami gospodarczymi, innowatorami, oraz ośrodkami naukowo-badawczymi a władzami regionu i decydentami odpowiedzialnymi za formułowanie i realizację polityki rozwojowej regionu. Obserwatoria przyczynią się także do konsolidowania środowisk i potencjałów, co z kolei przyczyni się do tworzenia trwałych powiązań sieciowych w kluczowych dla regionu obszarach rozwoju technologicznego. Publikowane cyklicznie specjalistyczne raporty będące wynikiem prac obserwatoriów będą stanowiły obiektywne źródło informacji oraz materiał do pracy Śląskiej Rady Innowacji, jako ciała opiniotwórczego, a w rezultacie dadzą podstawę do przekazania rekomendacji Zarządowi Województwa przez Komitet Sterujący Regionalną Strategią Innowacji.
Zadaniem portalu INNOBSERVATOR SILESIA jest rozwój wiedzy na temat inkubacji przedsiębiorczości, transferu technologii i innowacji, nastawienie na wspieranie i stymulowanie przedsiębiorców inwestujących w rozwój innowacji i transfer technologii, wspieranie sektora nauki w zakresie tworzenia i komercjalizacji wiedzy (tworzenie kapitału intelektualnego regionu), a także współpraca z sektorem społecznym w zakresie diagnozy potrzeb prosumentów (podejście popytowe RIS), co przyczyni się do stworzenia komplementarnej oferty usług dającej możliwość współpracy i będącej odpowiedzią na potrzeby sektorów poczwórnej helisy. Dlatego też jednym z badań prowadzonych w ramach projektu będzie zbadanie efektywności lokalnych polityk oraz ich potencjału (benchmarking miast/gmin) w zakresie specjalizacji technologicznych województwa co przyczyni się podniesienia jakości polityki proinnowacyjnej implementowanej przez władze samorządowe regionu. Innowacyjność oraz czytana w tym kontekście specjalizacja technologiczna pociągająca za sobą zmiany gospodarcze w regionie jest złożonym procesem inicjowanym na poziomie regionalnym i wzmacnianym przez współpracę sektora badań i rozwoju z sektorem biznesu, co powinno mieć bezpośrednie przełożenie na programowanie polityki proinnowacyjnej dającej możliwość transferu wiedzy pomiędzy sektorami. Programowanie tego procesu przyczyni się do implementacji ekosystemu innowacji poprzez działania podejmowane w ramach Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020.
W zakresie promocji efektów projektu zostaną zorganizowane dwie konferencje prezentujące wyniki prac Obserwatoriów Specjalistycznych oraz rekomendacje z przeprowadzonych badań. Efekty wdrożenia rekomendacji będą oceniane w konkursie INNOSILESIA, w kategorii „INNOWACYJNE USŁUGI JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO”.	
	NIE	x			
Okres realizacji projektu	wrzesień 2013 – wrzesień  2015	
Kwota planowanych wydatków w projekcie	
w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
530 460,00 PLN 

(w tym krajowy wkład publiczny 79 569 PLN)	
4 216 800,00PLN
( w tym wkład krajowy publiczny 632 520 PLN)	
Rezultaty (wskaźniki pomiaru celów projektu) planowane do osiągnięcia w ramach projektu	
w roku 2013	ogółem w projekcie	
1* ewaluacji „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020” poprzez zbieranie, raportowanie i interpretowanie danych opisujących postęp i rozwój regionu oraz efekty interwencji publicznej w zakresie podejmowanych działań skierowanych do przedsiębiorców, oraz w zakresie ich adaptacyjności do zachodzących zmian w otoczeniu globalnym. Podstawą sformułowania wizji innowacyjnego rozwoju województwa śląskiego na lata 2013 - 2020 była identyfikacja dynamiki zmian innowacyjnych zachodzących oraz mogących wystąpić w przyszłości w środowisku innowacyjnym województwa śląskiego, w tym na inteligentnych rynkach oraz procesy adaptacyjności przedsiębiorstw. Opracowanie metodologii pomiaru na poziomie regionu jednego z sześciu głównych zintegrowanych indeksów osiągania wizji regionu oraz ich szacunek na rok 2015. (3,55%)
1* Raporty ŚRI w zakresie identyfikacji obszarów problemowych realizacji poszczególnych celów związanych z wdrażaniem przez aktorów ekosystemu specjalizacji województwa zgodnych z „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020”. Rekomendacje dla KS RIS w tym zakresie, które będą miały bezpośrednie przełożenia na wdrażaną politykę protechnologiczną i proinnowacyjną w  województwie w kontekście adaptacyjności przedsiębiorstw i ich pracowników do zachodzących zmian.  (0,6%)
1* zaktualizowany serwis UMWSL Regionalna Platforma i Obserwatorium Innowacji INNOBSERVATOR SILESIA – stworzenie nowych modułów na potrzeby Regionalnej Sieci Obserwatoriów Specjalistycznych oraz związanych ze specjalizacjami technologicznymi regionu. Doskonalenie istniejących modułów zapewniające łatwość i przejrzystość w korzystaniu z platformy oraz zastosowanie nowych procesów automatyzacji generowania, analizowania i rozpowszechniania danych z regionu. Innobservator Silesia jest powszechnie akceptowanym w regionie narzędziem administracji publicznej w zakresie koncentracji oraz transferu wiedzy dotyczącej rozwoju proinnowacyjnego regionu. Aktualnie z serwisu korzysta rocznie 10.000 użytkowników. W tym również Aktualizacja „map innowacji” – graficznej prezentacji usytuowania i wzajemnej relacji ośrodków innowacji na terenie województwa śląskiego (3,32%)
1* panel dyskusyjny dedykowany przedstawicielom JST dający możliwość wypracowania wspólnych rozwiązań we wdrażaniu polityki proinnowacyjnej w województwie mającej bezpośrednie przełożenie na wspieranie przedsiębiorczości w adaptacji do zachodzących zmian. (3%)
1* oprogramowanie CRM operacyjno-analityczny- ma na celu bieżące doskonalenie i implementację działań, które wspierane nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi, zmniejszają rozbieżność między obecnymi i przyszłymi działaniami organizacji w zakresie prowadzenia polityki dotyczącej adaptacyjności przedsiębiorstw.
 (0,95%)
3* raporty roczne Sieci Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych zawierających trendy rynkowe w obszarach inteligentnej specjalizacji, związane z ich rozwojem. Będą one dostępne na platformie INNOBSERVATOR SILESIA dla wszystkich aktorów ekosystemu innowacji. Ponadto Raporty będą zawierać wiedzę trudną do pozyskania dla przedsiębiorców, umożliwiającą im podejmowanie decyzji strategicznych. Będą one dystrybuowane na panelach i konferencjach projektu w postaci darmowych publikacji.
 (17%)

 	6* ewaluacji „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020” poprzez zbieranie, raportowanie i interpretowanie danych opisujących postęp i rozwój regionu oraz efekty interwencji publicznej w zakresie podejmowanych działań skierowanych do przedsiębiorców, oraz w zakresie ich adaptacyjności do zachodzących zmian w otoczeniu globalnym. Podstawą sformułowania wizji innowacyjnego rozwoju województwa śląskiego na lata 2013 - 2020 była identyfikacja dynamiki zmian innowacyjnych zachodzących oraz mogących wystąpić w przyszłości w środowisku innowacyjnym województwa śląskiego, w tym na inteligentnych rynkach oraz procesy adaptacyjności przedsiębiorstw. Opracowanie metodologii pomiaru na poziomie regionu jednego z sześciu głównych zintegrowanych indeksów osiągania wizji regionu oraz ich kalkulacji na rok 2015. (32%)
2* Raporty ŚRI w zakresie identyfikacji obszarów problemowych realizacji poszczególnych celów związanych z wdrażaniem przez aktorów ekosystemu specjalizacji województwa zgodnych z  „Regionalną Strategią Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013-2020”. Rekomendacje dla KS RIS w tym zakresie, które będą miały bezpośrednie przełożenia na wdrażaną politykę protechnologiczną i proinnowacyjną w  województwie w kontekście adaptacyjności przedsiębiorstw i ich pracowników do zachodzących zmian.  (4%)
1* zaktualizowany serwis UMWSL Regionalna Platforma i Obserwatorium Innowacji INNOBSERVATOR SILESIA – stworzenie nowych modułów na potrzeby Regionalnej Sieci Obserwatoriów Specjalistycznych oraz związanych ze specjalizacjami technologicznymi regionu. Doskonalenie istniejących modułów zapewniające łatwość i przejrzystość w korzystaniu z platformy oraz zastosowanie nowych procesów automatyzacji generowania, analizowania i rozpowszechniania danych z regionu. Innobservator Silesia jest powszechnie akceptowanym w regionie narzędziem administracji publicznej w zakresie koncentracji oraz transferu wiedzy dotyczącej rozwoju proinnowacyjnego regionu. Aktualnie z serwisu korzysta rocznie 10.000 użytkowników. W tym również Aktualizacja „map innowacji” – graficznej prezentacji usytuowania i wzajemnej relacji ośrodków innowacji na terenie województwa śląskiego. (8,32%)
1* raport ŚRI w zakresie sformułowania wytycznych i kryteriów oceny projektów innowacyjnych w poszczególnych obszarach technologicznych oraz warunkach udzielania wsparcia przedsięwzięciom innowacyjnym, co ułatwi przedsiębiorcom programowanie własnej strategii firmy i wykorzystanie szans rozwojowych w nowym okresie programowania (1%)
Wdrożenie 6* rekomendacji KS RIS przez Zarząd Województwa Śląskiego (8,8%)
7* paneli dyskusyjnych realizowanych przy współudziale przedsiębiorców, dedykowanych przedstawicielom JST z uwzględnieniem ich lokalnych potencjałów rozwojowych, dającym możliwość wypracowania wspólnych rozwiązań we wdrażaniu polityki proinnowacyjnej w województwie mającej bezpośrednie przełożenie na wspieranie przedsiębiorczości w adaptacji do zachodzących zmian.(2%)
2* konferencje tematyczne prezentujące wyniki i rekomendacje badań, analiz, ekspertyz oraz ewaluacji, skierowane do przedstawicieli JST oraz przedsiębiorców połączone z galą konkursu INNOSILESIA prezentującą dobre praktyki w zakresie innowacyjnych/ ulepszonych usług publicznych dla przedsiębiorców związanych i ich dostosowaniem do zachodzących w gospodarce zmian. (2%)
1* benchmarking potencjału endogenicznego miast/gmin wskazujący m.in. możliwości realizacji inwestycji na danym terenie, możliwości współpracy z lokalnymi podmiotami gospodarczymi, czy jednostkami naukowymi w zakresie dostosowania do zachodzących w gospodarce zmian.(3,55%)
1* podręcznik dedykowany JST (wyniki benchmarkingu wraz z rekomendacjami dla wybranych miast/gmin) w zakresie zmian gospodarczych związanych z rozwojem protechnologicznym ze wskazaniem rekomendacji zarówno dla JST oraz przedsiębiorców związanych z ich dostosowaniem  zarówno do zmian jak trendów rozwojowych.  (1,18%)
1* oprogramowanie CRM operacyjno-analityczny ma na celu bieżące doskonalenie i implementację działań, które wspierane nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi, zmniejszają rozbieżność między obecnymi i przyszłymi działaniami organizacji w zakresie prowadzenia polityki dotyczącej adaptacyjności przedsiębiorstw. (0,95%)
6* badań ankietowych w ramach Sieci Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych wraz z rekomendacjami dla Zarządu Województwa Śląskiego w zakresie prognozowania zmian w gospodarce i określania trendów rozwojowych mające wpływ na programowanie polityki adaptacyjności przedsiębiorstw dotyczącej protechnologicznego rozwoju zgodnego między innymi z inteligentnymi specjalizacjami tematycznymi woj. śląskiego. (6%)
2* analizy kluczowych obszarów technologicznych województwa przeprowadzane w oparciu o audyt technologiczno-innowacyjny, wskazujące m.in. na potencjał przedsiębiorców, jak również zdolności adaptacyjne do zmian gospodarczych.(17%)
3* analizy potencjału województwa w wybranych specjalizacjach technologicznych zgodnych ze specjalizacjami Sieci Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych zawierających rekomendacje dotyczące kluczowych obszarów technologicznych stanowiące podstawę do sformułowania planu działania w poszczególnych obszarach oraz punkt wyjścia do wizualizacji potencjału technologicznego regionu, jak również wprowadzenie zmian w regionalnym systemie finansowania innowacji skierowane do przedsiębiorców(3,1%)
3* audyty technologiczno-innowacyjne zgodne w obszarze specjalizacji technologicznych regionu ukierunkowane na tworzenie polityki rozwoju i adaptacyjności przedsiębiorstw. (2,5%)
9* raportów rocznych Sieci Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych zawierające trendy rynkowe w obszarach inteligentnej specjalizacji, związane z ich rozwojem. Będą one dostępne na platformie INNOBSERVATOR SILESIA dla wszystkich aktorów ekosystemu innowacji. Ponadto Raporty będą zawierać wiedzę trudną do pozyskania dla przedsiębiorców, umożliwiającą im podejmowanie decyzji strategicznych. Będą one dystrybuowane na panelach i konferencjach  projektu w postaci darmowych publikacji oraz stronach www partnerów sieci obserwatoriów.
 (7,6%)

Poddziałanie 8.2.1

Projekty, których realizacja jest kontynuowana

B1.1 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Nr umowy z KSI i tytuł projektu	Automotive - Silesia Region	
Beneficjent systemowy	Wydział Gospodarki Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego	
Okres realizacji projektu	1.09. 2011 – 31. 03.2013	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie	
w latach 2007-2012
(w tym krajowy wkład publiczny)	w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
552 200
(w tym 82 830)	147 800
(w tym 22 170)	700 0000
(105 000)	

Projekty, których realizacja rozpocznie się w 2013 r.
B2.1 PROJEKT PRZEWIDZIANY DO REALIZACJI W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Planowany tytuł projektu	„IDEA SILESIA”	
Nr i nazwa celu szczegółowego, w który wpisuje się dany projekt	Nie dotyczy	
Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	•	  wsparcie dla przedsiębiorstw obejmujące szkolenia i/lub doradztwo dla pracowników przedsiębiorstw prowadzone przez (lub z udziałem) pracowników naukowych jednostek naukowych i uczelni ukierunkowane na wdrożenie danych przedsięwzięć innowacyjnych w przedsiębiorstwach	
Beneficjent systemowy	Wydział Gospodarki, Promocji i Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego	
Czy typ projektu został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK		Jeżeli NIE – należy uzasadnić	Planowany projekt to kontynuacja projektu Revita-Silesia oraz Automotive Silesia Region realizowanych w latach 2009-2013 oraz stanowi ich integralną część i rozwinięcie o nowe inicjatywy i działania, zwłaszcza o kwestie związane z wsparciem dla przedsiębiorstw obejmujące doradztwo prowadzone przez  pracowników naukowych ukierunkowane na wdrożenie danych przedsięwzięć innowacyjnych w przedsiębiorstwach oraz wsparcie współpracy między jednostkami  naukowymi a przedsiębiorcami w zakresie innowacji i transferu technologii obejmujące wypracowanie konkretnych efektów wdrożeniowych.
Poprzednia edycja Revita-Silesia oraz aktualnie realizowany projekt Automotive Silesia Region przyczyniły się do znacznego wzrostu zainteresowania problematyką współpracy sfery nauki i przedsiębiorstw. Pracownicy Wydziału GR coraz częściej spotykają lub kontaktują się z przedstawicielami nauki i biznesu, którzy są zainteresowani wspólnymi projektami badawczo-wdrożeniowymi. 
Z doświadczeń podczas realizacji wspomnianych projektów wynika m.in., że problemem jest niewystarczający zakres i jakość współpracy między MŚP i B+R. Skutek: niski stopień komercjalizacji technologii związanych z obszarami specjalizacji technologicznych PRT WSL. Brak wiedzy MŚP dot. nowoczesnych technologii ogranicza możliwości rozszerzenia ich działalności na obszary związane z PRT WSL. Współpraca między B+R i MŚP w ramach projektu może dać impuls do rozwoju regionalnego rynku dającego nowe miejsca pracy i wzrost kwalifikacji pracowników zgodnie z potrzebami gospodarki opartej na wiedzy, co może przyczynić się do rozwoju całego regionu. Realizacja projektu da szansę rozwoju i pobudzenia aktywności przedsiębiorców przez rozszerzenie ich działalności. 
Współpraca uczestników projektu może przyczynić się do wzrostu innowacyjności gospodarki, atrakcyjności inwestycyjnej, ochrony terenów zielonych, zainicjowania powstania nowoczesnych inteligentnych technologii, a tym samym poprawy jakości życia mieszkańców regionu.	
	NIE	x			
Okres realizacji projektu	kwiecień 2013 – wrzesień 2015	
Kwota planowanych wydatków w projekcie	
w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
588 000
(w tym 88 200)	1 840 000
(w tym 276 000)	
Rezultaty (wskaźniki pomiaru celów projektu) planowane do osiągnięcia w ramach projektu	
w roku 2013	ogółem w projekcie	
•	Materiały pokonferencyjne/ prezentacje dostępne na stronie projektu – 10
•	Ukończenie udziału w spotkaniach i konferencji przez 30 różnych przedstawicieli sfery nauki i biznesu - 2 spotkania
•	2 spotkania Rady ds. Wyboru Projektów
•	20 wyłonionych przez ww. Radę spośród zgłaszanych wspólnie przez przedsiębiorców i naukowców dokumentów aplikacyjnychw zakresie innowacyjnych rozwiązań możliwych do wdrożenia w praktyce
•	20 wypracowanych rozwiązań innowacyjnych  w ramach doradztwa (1-6 miesięczne) naukowców na rzecz przedsiębiorstw polegającego na wypracowaniu innowacyjnych rozwiązań w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej obejmujące m.in. stworzenie nowych usług/produktów, ewentualne wprowadzenie ich na rynek, modyfikację dotychczasowych procesów produkcyjnych, modyfikację świadczonych usług
•	Opracowanie 1 ekspertyzy z zakresu procesu i sposobu transferu wiedzy, komercjalizacji technologii, współpracy sfery nauki i biznesu w celu zapoznania z nimi uczestników spotkań warsztatowych i konferencji oraz wszystkich zainteresowanych stron.
•	1 strona www projektu wraz z platformą wymiany informacji pomiędzy sfera nauki i biznesu 
•	1 podręcznik
	•	Materiały pokonferencyjne/ prezentacje dostępne na stronie projektu – 30
•	5 spotkań Rady ds. wyboru projektów
•	Opracowanie 3 ekspertyz
•	1 podręcznik
•	60 opracowanych rozwiązań innowacyjnych 
•	1 strona www projektu
•	Ukończenie udziału w spotkaniach i konferencji przez 90 różnych przedstawicieli sfery nauki i biznesu 
•	spotkania/konferencje – 7 
•	Ukończenie udziału w spotkaniach i konferencji przez 90 różnych przedstawicieli sfery nauki i biznesu + spotkania/konferencje. Łącznie 5,44%
•	60 dokumentów aplikacyjnych w zakresie innowacyjnych rozwiązań możliwych do wdrożenia w praktyce.
•	Podniesienie konkurencyjności min. 20 przedsiębiorstw z województwa śląskiego poprzez opracowanie dla nich przez naukowców innowacyjnych rozwiązań (max 3 rozwiązania na 1 przedsiębiorstwo opracowane przez max 3 naukowców).
•	60 dokumentów aplikacyjnych w zakresie innowacyjnych rozwiązań możliwych do wdrożenia w praktyce +  podniesienie konkurencyjności min. 20 przedsiębiorstw z województwa śląskiego poprzez opracowanie dla nich przez naukowców innowacyjnych rozwiązań (max 3 rozwiązania na 1 przedsiębiorstwo opracowane przez max 3 naukowców). Łącznie 61,44%
•	Upowszechnienie 3 ekspertyz 8,15%
•	Transfer wiedzy dzięki dystrybucji podręcznika wśród zainteresowanych stron – 1 2,72%
•	podniesienie konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa śląskiego

Poddziałanie 8.2.2

Projekty, których realizacja jest kontynuowana
B1.1 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Nr umowy z KSI i tytuł projektu	Design Silesia II	
Beneficjent systemowy	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego / Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, Wydział Kultury / Ars Cameralis w partnerstwie ze Śląskim Zamkiem Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie, Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Politechniką Śląską	
Okres realizacji projektu	01.04. 2011 – 31.12.2013	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie	
w latach 2007-2012
(w tym krajowy wkład publiczny)	w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
3 648 639,65 PLN
(w tym 547 295,95)	729 724,80 PLN 
(w tym 109 458,72)	4 378 364,45
(w tym 656 754,66)	

B1.2 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Nr umowy z KSI i tytuł projektu	Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego (III edycja)	
Beneficjent systemowy	Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego w partnerstwie z Politechniką Śląską, Akademią Ekonomiczną, Głównym Instytutem Górnictwa, Akademią Sztuk Pięknych, Parkiem Naukowo-Technologicznym TECHNOPARK GLIWICE. 	
Okres realizacji projektu	09. 2011 – 08.2013	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie	
w latach 2007-2012
(w tym krajowy wkład publiczny)	w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
 1 985 535,00(w tym  
297 830,25)	 1 974 465,00(w tym 296 169,75)	3 960 000 
( w tym 594 000) 	

B1.3 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Nr umowy z KSI i tytuł projektu	
 „DoktoRIS – Program stypendialny na rzecz innowacyjnego Śląska” (I edycja)	
Beneficjent systemowy	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego (Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego) w partnerstwie z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach	
Okres realizacji projektu	10.2011 r. – 09.2013 r. 	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie	
w latach 2007-2012
(w tym krajowy wkład publiczny)	w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	

 7 542 118,00(w tym1 131 317,70)	
 8 541 882,00(w tym 1 281 282,30)	
16 084 000,40 
(w tym 2 412 600,00)	

Projekty, których realizacja rozpocznie się w 2013 r.

B2.1 PROJEKT PRZEWIDZANY DO REALIZACJI W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Planowany tytuł projektu	

„DoktoRIS – Program stypendialny na rzecz innowacyjnego Śląska” 	
Nr i nazwa celu szczegółowego, w który wpisuje się dany projekt	

Nie dotyczy	
Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	Stypendia naukowe i wsparcie towarzyszące (np. szkolenia z zakresu komercjalizacji wiedzy oraz ochrony własności intelektualnej) dla doktorantów kształcących się na kierunkach uznanych za szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju województwa (określonych 
w Regionalnej Strategii Innowacji - RSI).	
Beneficjent systemowy	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego (Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego) w partnerstwie z jednostką naukową/konsorcjum naukowym	
Czy typ projektu został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	X	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	10.2013 r. – 09.2015 r. – druga edycja projektu	
Kwota planowanych wydatków w projekcie	
w roku 2013
(w tym krajowy wkład publiczny)	ogółem w projekcie
(w tym krajowy wkład publiczny)	
1 257 867,20 PLN
( 188 680,08 PLN)	16 000 000,00 PLN
(2 400 000,00 PLN)	
Rezultaty (wskaźniki pomiaru celów projektu) planowane do osiągnięcia w ramach projektu	
w roku 2013	ogółem w projekcie	

Z uwagi na rozpoczęcie projektu w październiku 2013 roku, 
w którym to ogłoszony zostanie nabór wniosków 
o przyznanie stypendiów, strategiczne rezultaty projektu zostaną osiągnięte w kolejnych latach realizacji projektu, 
tj. 2014-2015.	
Liczba doktorantów/doktorantek kształcących się na kierunkach uznanych za szczególnie istotne z punktu widzenia innowacyjności regionu, wpisujących się 
w kluczowe obszary technologiczne, którzy otrzymają wsparcie stypendialne – 202* (ok. 85% udziału kosztów 
w wydatkach ogółem).

W ramach powyższego wskaźnika Przewiduje się kontynuację wsparcia stypendialnego dla 101 uczestników I edycji projektu ( 28% udziału kosztów 
w wydatkach ogółem) oraz przeprowadzenie jednego naboru wniosków o przyznanie stypendium na okres dwóch semestrów z możliwością przedłużenia na kolejne dwa semestry– 101 stypendystów  (57% udziału kosztów 
w wydatkach ogółem).

Liczba doktorantów/doktorantek, którzy objęci zostaną wsparciem towarzyszącym – 90*
W ramach wsparcia towarzyszącego planuje się przeprowadzenie 
w formule e-learning następujących szkoleń:
- szkolenie z zakresu wdrożeń i komercjalizacji badań naukowych,
- szkolenie w zakresie zarządzania własnością intelektualną.

*wartość szacunkowa	

INFORMACJE NA TEMAT WDRAŻANIA PRIORYTETU VIII	

Projekty systemowe, których realizacja jest kontynuowana

E.3.1 Projekty współpracy ponadnarodowej wdrażane w trybie systemowym	
Nr Działania / Poddziałania	8.2.2	
Wyodrębniony projekt  współpracy ponadnarodowej/ Projekt z komponentem ponadnarodowym	Projekt z komponentem ponadnarodowym (komponent planowany do wprowadzenia jako zmiana do projektu standardowego) 	
Planowany tytuł projektu	Design Silesia II	
Nr i nazwa celu szczegółowego, w który wpisuje się dany projekt	Nie dotyczy	
 Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	1.	wsparcie tworzenia i rozwoju sieci współpracy i wymiany informacji między naukowcami a przedsiębiorcami w zakresie innowacji i transferu technologii na poziomie regionalnym i lokalnym, w szczególności poprzez:
- kampanie informacyjne i imprezy służące kojarzeniu partnerów i promocji transferu wiedzy i innowacji
- rozwój systemu komunikowania się i wymiany informacji
2.	Stypendia naukowe i wsparcie towarzyszące (np. szkolenia z zakresu komercjalizacji wiedzy) dla doktorantów kształcących się na kierunkach uznanych za szczególnie istotne z punktu widzenia rozwoju województwa (określonych w RSI)
	
Forma/y działań kwalifikowanych w ramach współpracy 	•	Organizowanie konferencji, seminariów, warsztatów i spotkań.
•	Przygotowanie, tłumaczenia i wydawanie publikacji, opracowań, raportów.
•	Adaptowanie rozwiązań wypracowanych w innym kraju.
•	Doradztwo, wymiana pracowników, staże, wizyty studyjne.
	
Beneficjent systemowy	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego / Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, w partnerstwie z Cardiff Metropolitan University / Design Wales	
Czy typ projektu (operacji) został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	x	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	01.04.2011– 31.12.2013	
Kwota planowanych wydatków w projekcie	w roku 2013	1 094 587,20 PLN
(w tym 164 188)	ogółem w projekcie	1 094 587,20 PLN
(w tym 164 188)	
Rezultaty (wskaźniki pomiaru celów projektu) planowane do osiągnięcia w ramach projektu	w roku 2013	- 3* instytucje z sektora finansów publicznych w których zostaną zaprojektowane usługi przez zespół Design Silesia i Design Wales – zaadaptowanie rozwiązań wypracowanych przez Design Wales
- Wyposażenie w wiedzę na temat projektowania usług 15* studentów kierunków projektowych, którzy będą mogli przeprowadzać ten proces w innych instytucjach publicznych w kraju.
- 1* podręcznik zawierający opis metody „de-serv” zaadaptowanej na potrzeby sektora usług publicznych i prywatnych.
	na koniec realizacji projektu	 - 3* instytucje z sektora finansów publicznych w których zostaną zaprojektowane usługi przez zespół Design Silesia i Design Wales – zaadaptowanie rozwiązań wypracowanych przez Design Wales
- Wyposażenie w wiedzę na temat projektowania usług 15* studentów kierunków projektowych, którzy będą mogli przeprowadzać ten proces w innych instytucjach publicznych w kraju.
- 1* podręcznik zawierający opis metody „de-serv” zaadaptowanej na potrzeby sektora usług publicznych i prywatnych	

G. OPIS MECHANIZMÓW ZAPEWNIAJĄCYCH KOMPLEMENTARNOŚĆ DZIAŁAŃ PRZEWIDZIANYCH W PRIORYTECIE FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW EFS Z DZIAŁANIAMI WSPÓŁFINANSOWANYMI PRZEZ INNE ŚRODKI WSPÓLNOTOWE	
Kwestie komplementarności są istotnym elementem prac Podkomitetu Monitorującego Program Operacyjny Kapitał Ludzki w województwie śląskim (PKM POKL),  do zadań którego należy m.in.: zapewnienie koordynacji oraz komplementarności procesu wdrażania priorytetów PO KL na terenie województwa śląskiego z działaniami realizowanymi w ramach innych programów współfinansowanych z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności Unii Europejskiej oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W skład Podkomitetu wchodzą przedstawiciele instytucji zaangażowanych we wdrażanie, jak i koordynację, programów operacyjnych współfinansowanych ze środków EFS i innych środków wspólnotowych (m.in. przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczących komponentu centralnego PO KL, ministerstw branżowych, a ze strony samorządowej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego, Instytucji Wdrażającej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich). Dodatkowo, na poziomie Instytucji Pośredniczącej dla POKL w województwie śląskim (IP) powołano Regionalną Grupę Sterującą Ewaluacją (RGSE), w skład której wchodzą reprezentanci instytucji zaangażowanych we wdrażanie POKL, RPO WŚl., Europejskiej Współpracy Transgranicznej oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Celem RGSE jest m.in. koordynacja działań w zakresie ewaluacji POKL na poziomie komponentu regionalnego. Jednocześnie przedstawiciele IP są członkami Grupy Sterującej Ewaluacją utworzonej przy IZ RPO WŚL. Ponadto w ramach Poddziałania 8.1.4 „Przewidywanie zmiany gospodarczej” komórka organizacyjna pełniąca m.in. rolę IZ RPO WŚL, jest podmiotem realizującym projekt systemowy, który ukierunkowany jest na wsparcie realizowane w ramach EFS.

Mając na względzie stan realizacji RPO jak i POKL w województwie śląskim, harmonogram ogłaszanych konkursów,  charakter projektów w obu Programach, opóźnienia w ogłaszaniu naboru w ramach konkursów  RPO z uwagi na brak rozporządzeń wykonawczych ze strony MRR, IP nie decyduje się na wprowadzenie kryteriów szczegółowych odnoszących się do konkretnych projektów realizowanych w ramach RPO. Zdaniem IP znacznie większą spójność działań zapewnią kryteria o charakterze otwartym, premiujące zastosowane rozwiązania, a nie konkretny obszar, na których inicjatywy powinny być realizowane.	

Instytucja Pośrednicząca przeprowadza dodatkowo  szerokie konsultacje społeczne, w ramach których opiniowane są  propozycje kryteriów dotyczących komplementarności z partnerami społeczno-gospodarczymi, JST, sektorem pozarządowym oraz instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie programów operacyjnych w województwie śląskim, powyższa forma pozwala wypracować formułę kryteriów, które w  racjonalny i efektywny sposób pozwolą na ich spełnienie przez projektodawców, a tym samym zapewnią synergię podejmowanych działań. 

Przedsięwzięcia realizowane w Priorytecie VIII „Regionalne kadry gospodarki”  PO KL są komplementarne wobec wsparcia w ramach Priorytetu I „Badania i rozwój technologiczny (B+R), innowacje i przedsiębiorczość” Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013.

Komplementarność ta objawia się w typach operacji realizowanych w ramach Poddziałań 1.2.1 Mikroprzedsiębiorstwa i 1.2.2 Małe i Średnie Przedsiębiorstwa RPO WŚl, których celem jest wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez ich wsparcie, służące osiągnięciu przez przedsiębiorstwa przewagi konkurencyjnej oraz wzrostowi zatrudnienia. W ramach poddziałań wspierane będą inwestycje bezpośrednie z zakresu rozbudowy i modernizacji przedsiębiorstw. Wspierany będzie również udział przedsiębiorstw w targach i wystawach międzynarodowych oraz misjach gospodarczych. Wzmocnienie innowacyjności przedsiębiorstw, to jest rozwój produktów przedsiębiorstw i nowych działalności uzupełnia wsparcie udzielane w ramach Działania 8.1 PO KL - po kątem doradztwa w zakresie pozainwestycyjnej działalności przedsiębiorstwa. Ponadto typy wsparcia przewidziane w przedmiotowym Działaniu 8.1 PO KL umożliwią poprzez doskonalenie kadr przedsiębiorców przechodzących procesy modernizacyjne stworzenie pełnego efektu tego złożonego procesu. Ponadto dokumenty stworzone w ramach 5 projektów systemowych realizowanych w ramach Poddziałania 8.1.4 PO KL będą, dla podmiotów przechodzących bądź inicjujących procesy modernizacyjne w regionie poprzez projekty w ramach 1.2.1 i 1.2.2 RPO WŚl, stanowiły bazę wiedzy pomocną do określania kierunków działań.

Rodzaje projektów, które są przewidziane jako możliwe do realizacji w ramach Działania 1.2 RPO WŚl to m. in. 
•	Rozbudowa istniejącego przedsiębiorstwa prowadząca do wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów/usług.
•	Działania modernizacyjne w przedsiębiorstwach prowadzące do wprowadzenia na rynek nowych lub ulepszonych produktów/usług. 
•	Dokonywanie zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub sposobu świadczenia usług. 
•	Zastosowanie i wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych (ICT) w procesach zarządzania przedsiębiorstwem. 
•	Udział przedsiębiorców w targach i wystawach międzynarodowych oraz misjach gospodarczych związanych z targami i wystawami za granicą. 

W ramach Poddziałania 1.2.2 Innowacje w mikroprzedsiębiorstwach i MŚP, wspierana będzie działalność B+R 
w przedsiębiorstwach prowadzących działalność innowacyjną. Preferowane będą projekty w ramach obszarów specjalizacji technologicznych, zgodnych z listą kierunków rozwoju technologicznego województwa śląskiego do roku 2020, zdefiniowanych w „Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego na lata 2013 – 2020”.
W tym miejscu można wskazać komplementarność z projektem systemowym, przewidzianym w niniejszym Planie Działania w Podziałaniu 8.2.2 PO KL, którego celem jest zarządzanie, wdrażanie i monitoring RIS. Realizacja projektu wpłynie na tworzenie się konsensusu w regionie w zakresie wdrażania RIS, wspierania i wytyczania strategicznych kierunków rozwoju technologicznego oraz badań naukowych, tworzenia i rozpowszechnianie wiedzy o innowacjach, a tym samym przyczyni się do realizacji wytyczonej wizji województwa śląskiego. Między innymi poprzez zapewnienie aktualności RIS i jej odpowiednią promocję w regionie będą tworzone warunki dla rozwoju przedsiębiorstw, aby mogły sprostać wyzwaniom jakie stawia przed nimi udział w Jednolitym Rynku Europejskim.

Rodzaje projektów, które są przewidziane jako możliwe do realizacji w ramach Działania 1.2.2 RPO WŚl to m. in. 
•	Wdrażanie i komercjalizacja technologii i produktów innowacyjnych. 
•	Wsparcie w zakresie podjęcia lub rozwoju działalności B+R w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach. 
•	Usługi doradcze związane z wdrażaniem strategii rozwoju przedsiębiorstwa w oparciu o nowe technologie 
i rozwiązania innowacyjne. 

Projekt  REVITA SILESIA realizowany w trybie systemowym w ramach Poddziałania 8.2.1 PO KL a tym samym typ operacji w ramach, którego projekt został opracowany a mianowicie: 
Wsparcie tworzenia i rozwoju sieci współpracy i wymiany informacji między naukowcami a przedsiębiorcami w zakresie innowacji i transferu technologii na poziomie regionalnym i lokalnym, w szczególności poprzez:
•	kampanie informacyjne i imprezy służące kojarzeniu partnerów i promocji transferu wiedzy i innowacji
•	rozwój systemu komunikowania się i wymiany informacji,
jest komplementarny z Działaniem 1.3. RPO WŚl Transfer technologii i innowacji. Celem Działania jest transfer technologii 
i innowacyjności, który odbywać się będzie poprzez wzmocnienie potencjału parków technologicznych, jednostek naukowych świadczących usługi w zakresie transferu innowacji i technologii, stymulowanie i rozwój powiązań sieciowych 
i kooperacyjnych pomiędzy instytucjami badawczo – rozwojowymi i przedsiębiorcami oraz rozwój lokalnych i regionalnych klastrów. Uzasadnieniem podjętych działań jest fakt, iż poprawa konkurencyjności we współczesnej gospodarce dokonuje się w dużej mierze poprzez wzrost innowacyjności, w tym zwiększenie transferu nowoczesnych rozwiązań technologicznych, produktowych i organizacyjnych. Dlatego też, konieczne jest zbudowanie spójnego i silnego regionalnego systemu innowacji.
W ramach projektu REVITA SILESIA i innych projektów w ramach tego typu operacji wzmacniane będą więzi pomiędzy sektorem B+R oraz przedsiębiorcami, ułatwiające transfer innowacji i technologii w kontekście inwestycji przewidziany w Działaniu 1.3 RPO WŚl.

Rodzaje projektów, które są przewidziane jako możliwe do realizacji w ramach Działania 1.3 RPO WŚl to m. in.:

•	Doposażenie w aparaturę specjalistyczną parków przemysłowych i technologicznych o znaczeniu lokalnym i regionalnym świadczących usługi o charakterze specjalistycznym w zakresie innowacji i transferu technologii. 
•	Budowa (w tym rozbudowa, odbudowa, nadbudowa), przebudowa i remont infrastruktury i doposażenie w aparaturę specjalistyczną jednostek naukowych świadczących usługi dla gospodarki. 
•	Zakup usług doradczych w zakresie usprawnienia transferu technologii i innowacji, w tym: zakup oprogramowania i licencji na oprogramowanie niezbędnych do komercjalizacji technologii, działania promocyjno-informacyjne w zakresie transferu technologii i innowacji. 
•	Tworzenie i rozwój oferty sieci instytucji otoczenia biznesu o znaczeniu lokalnym i regionalnym oraz ich współpracy z sieciami międzynarodowymi w zakresie transferu technologii i innowacji. 
•	Zakup usług doradczych związanych z tworzeniem i rozwojem sieci współpracy pomiędzy sektorem badawczo – rozwojowym a przedsiębiorcami w zakresie transferu technologii i innowacji. 
•	Dostosowywanie laboratoriów do wymagań dyrektyw unijnych, zwłaszcza norm zharmonizowanych i prawodawstwa w zakresie BHP, ochrony środowiska. 

Projekt kluczowy realizowany w ramach RPO WŚl - Gospodarcza Brama Śląska – etap I: uruchomienie Zagłębiowskiej Strefy Gospodarczej w myśl zasady komplementarności zapewni warunki do prowadzenia przez przedsiębiorców działalności w obszarze jego realizacji, poprzez zapewnienie warunków do nieskrępowanego rozwoju, prowadzącego do wzrostu ich konkurencyjności na rynku.
Celem projektu jest stworzenie impulsów rozwojowych i umożliwienie prowadzenia działalności gospodarczej poprzez wytworzenie infrastruktury podstawowej służącej przedsiębiorcom – dróg publicznych, kanalizacji deszczowej, sanitarnej, teletechnicznej oraz wodociągów dla terenów: -byłej kopalni Kościuszko, -byłej cementowni Szczakowa, -strefy Jęzor, strefy Przemysłowej, strefy Jan Kanty, strefy Piłsudskiego.

W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, poprzez projekt indywidualny realizowany na terenie województwa śląskiego zostanie wybudowany i wyposażony obiekt kubaturowy dla potrzeb Naukowo - Dydaktycznego Centrum Nowych Technologii na Politechnice Śląskiej. Realizacja tego przedsięwzięcia pozwoli na prowadzenie modułowych form kształcenia w obszarze tworzonych nowych kierunków nauczania, umożliwiających przygotowywanie kadr dla potrzeb współczesnej gospodarki.
Założenia Projektu czynią go komplementarnym z celami Poddziałania 8.2.1 PO KL w zakresie inwestowania w młode kadry naukowe, realizowanego za pomocą naukowych stypendiów doktoranckich oraz nawiązywania powiązań pomiędzy nauką i przemysłem.

Priorytet VIII PO KL jest komplementarny z Priorytetem II PO KL Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących. W Priorytecie VIII PO KL wsparcie szkoleniowo-doradcze dla przedsiębiorstw i ich pracowników kierowane jest do przedsiębiorstwami o zasięgu regionalnym (czyli zlokalizowanych w jednym województwie) natomiast w ramach Priorytetu II odbiorcami wsparcia mogą być przedsiębiorcy o zasięgu ponadregionalnym. Wskazanie komplementarności we wskazanym zakresie realizuje cel strategiczny Narodowej Strategii Spójności, którym jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.

Mechanizmem zapewniającym dotarcie wsparcia w postaci szkoleń do przedsiębiorców i ich pracowników  z terenu województwa śląskiego jest wprowadzony jako kryterium dostępu warunek, że grupę docelową w projekcie stanowią osoby zamieszkałe (w rozumieniu kodeksu cywilnego) na terenie województwa śląskiego oraz osoby pracujące na terenie województwa śląskiego. Na podstawie powyższego można przyjąć założenie, że odbiorcami wsparcia w ramach Poddziałania 8.1.1 oraz 8.1.2 będą przedsiębiorcy i ich pracownicy, mający swoją siedzibę lub oddział na terenie województwa śląskiego.

W ramach badania dotyczącego komplementarności w ramach RPO na podstawie wypowiedzi badanych stron można wyróżnić następujące mechanizmy komplementarności:
•	Zapisy w dokumentach programowych;
•	Linia demarkacyjna
•	Komitety monitorujące, grupy robocze, grupy sterujące ewaluacją
•	Bieżąca współpraca i wymiana informacji pomiędzy instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie różnych programów operacyjnych
•	Odpowiedzialność zarządów województw za wdrażanie różnych programów operacyjnych i skoncentrowanie w urzędach marszałkowskich działań związanych z wdrażaniem programów operacyjnych
•	Cross-financing
•	Szkolenia dla beneficjentów
•	Kryteria wyboru projektów
Czynnikiem utrudniającym osiągnięcie wysokiego poziomu komplementarności jest wybór projektów w trybie konkursowym, w ramach którego jest premiowana przede wszystkim jakość projektu zaś komplementarność powinna stanowić jedynie wartość dodaną.

H. Wskaźniki monitorowania Priorytetu wg celów szczegółowych

	

PODPIS OSOBY UPOWAŻNIONEJ DO PODEJMOWANIA DECYZJI W ZAKRESIE PLANU DZIAŁANIA	
Miejscowość, data	Katowice,	Pieczęć i podpis osoby upoważnionej