Plan działania na rok 2009

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI

INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ	
Numer i nazwa Priorytetu	VII. Promocja integracji społecznej	Województwo	Śląskie	
Instytucja Pośrednicząca	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
(Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego) 	
Adres siedziby	ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice 	
Telefon	032 77 40 125
lub
032 77 40 126	Faks	032 77 40 402	
E-mail	efs@silesia-region.pl	
Dane kontaktowe osoby (osób) w Instytucji Pośredniczącej do kontaktów roboczych	Anna Woźniak 
annawozniak@silesia-region.pl 	
Instytucja Pośrednicząca II stopnia / numer Działania lub Poddziałania		
Adres siedziby		
Telefon		Faks		
E-mail		

KARTA DZIAŁANIA 7.1	

Poddziałanie 7.1.1

Projekty, których realizacja jest kontynuowana

B1.1 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Typ/typy projektów (operacji) realizowane w ramach projektu	1.	Rozwój form aktywnej integracji oraz upowszechnianie aktywnej integracji i  pracy socjalnej

Wsparcie realizowane zgodnie z „Zasadami przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych Ośrodków Pomocy Społecznej, Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie oraz Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013”
 	
Beneficjent systemowy	 153 Ośrodki pomocy społecznej z terenu województwa śląskiego (w tym ośrodki prowadzone przez powiaty grodzkie)	
Czy typ projektu (operacji) został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	x	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	01.2008-12.2013	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie 	w latach 2007-2008	33 972 421 PLN 	w roku 2009	63 263 688 PLN	ogółem w projekcie	202 526   624 PLN	
Rezultaty planowane do osiągnięcia w ramach projektu 	twarde	w latach 2007-2008	Nie dotyczy 	w roku 2009	Nie dotyczy	na koniec realizacji projektu	
Nie dotyczy
	
	miękkie 		Nie dotyczy		Nie dotyczy		Nie dotyczy 

Projekty, których realizacja rozpocznie się w 2009 r.

B2.1 PROJEKT PRZEWIDZANY DO REALIZACJI W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	1.	Rozwój form aktywnej integracji oraz upowszechnianie aktywnej integracji i  pracy socjalnej

Wsparcie realizowane zgodnie z „Zasadami przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych Ośrodków Pomocy Społecznej, Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie oraz Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013” 	
Beneficjent systemowy	 5 Ośrodków pomocy społecznej z terenu województwa śląskiego 	
Czy typ projektu został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	x	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	01.2009 - 12. 2013	
Kwota planowanych wydatków w projekcie 	w roku 2009	324 831 PLN	ogółem w projekcie	1 299 324 PLN	
Rezultaty planowane do osiągnięcia w ramach projektu 	twarde 	w roku 2009	Nie dotyczy	na koniec realizacji projektu	Nie dotyczy 
	
	miękkie		Nie dotyczy 		Nie dotyczy 

Poddziałanie 7.1.2

Projekty, których realizacja jest kontynuowana

B1.1 PROJEKT REALIZOWANY W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Typ/typy projektów (operacji) realizowane w ramach projektu	1.	Rozwój form aktywnej integracji oraz upowszechnianie aktywnej integracji i pracy socjalnej  

Wsparcie realizowane zgodnie z „Zasadami przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych Ośrodków Pomocy Społecznej, Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie oraz Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013”	
Beneficjent systemowy	 17 Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie z terenu województwa śląskiego (wyłącznie PCPR prowadzone przez  powiaty ziemskie)	
Czy typ projektu (operacji) został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	x	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	01.2008-12.2013	
Kwota poniesionych/planowanych wydatków w projekcie 	w latach 2007-2008	20 500 598 PLN 	w roku 2009	4 849 328 PLN	ogółem w projekcie	    
122 998 417 PLN	
Rezultaty planowane do osiągnięcia w ramach projektu 	twarde	w latach 2007-2008	Nie dotyczy	w roku 2009	Nie dotyczy	na koniec realizacji projektu	Nie dotyczy
	
	miękkie 		Nie dotyczy		Nie dotyczy		Nie dotyczy

Poddziałanie 7.1.3

Projekty, których realizacja rozpocznie się w 2009 r.

B2.1 PROJEKT PRZEWIDZANY DO REALIZACJI W TRYBIE SYSTEMOWYM	
Typ/typy projektów (operacji) przewidziane do realizacji w ramach projektu	1.	Szkolenia oraz specjalistyczne doradztwo dla kadr instytucji pomocy społecznej, działających na terenie regionu, powiązane bezpośrednio z potrzebami oraz ze specyfiką realizowanych zadań

•	Wsparcie realizowane zgodnie z „Zasadami przygotowania, realizacji i rozliczania projektów systemowych Ośrodków Pomocy Społecznej, Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie oraz Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013”	
Beneficjent systemowy	Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Katowicach	
Czy typ projektu został przewidziany w SzOP do realizacji w trybie systemowym?	TAK	x	Jeżeli NIE – należy uzasadnić		
	NIE				
Okres realizacji projektu	01.2009-12.2009	
Kwota planowanych wydatków w projekcie 	w roku 2009	5 903 924 PLN	ogółem w projekcie	5 903 924 PLN	
Rezultaty planowane do osiągnięcia w ramach projektu 	twarde 	w roku 2009	−	1339 pracowników instytucji pomocy  i integracji społecznej bezpośrednio zajmujących się aktywna integracją, którzy w wyniku wsparcia z EFS podnieśli swoje kwalifikacje w systemie pozaszkolnym
−	 specjalistyczne doradztwo dla181 instytucji pomocy i integracji społecznej  z terenu województwa śląskiego 
−	 362 porady specjalistyczne	na koniec realizacji projektu	−	1339 pracowników instytucji pomocy  i integracji społecznej bezpośrednio zajmujących się aktywna integracją, którzy w wyniku wsparcia z EFS podnieśli swoje kwalifikacje w systemie pozaszkolnym
−	specjalistyczne doradztwo dla181 instytucji pomocy i integracji społecznej  z terenu województwa śląskiego
−	362 porady specjalistyczne
	
	miękkie		•	wzrost kompetencji  zawodowych osób objętych wsparciem
•	poprawa skuteczności funkcjonowania instytucji pomocy i integracji społecznej w regionie
•	stworzenie kompleksowego systemu kształcenia ustawicznego kadr służb społecznych w województwie śląskim
•	wzrost jakości świadczonych usług społecznych w sektorze pomocy i integracji społecznej
•	poprawa efektywności prowadzonej pracy socjalnej w województwie śląskim 
•	wzrost kompetencji zawodowych pracowników i wolontariuszy sektora pomocy i integracji społecznej województwa śląskiego, w tym związanych ze stosowaniem narzędzi aktywnej integracji 
		•	wzrost kompetencji  zawodowych osób objętych wsparciem
•	poprawa skuteczności funkcjonowania instytucji pomocy i integracji społecznej w regionie
•	stworzenie kompleksowego systemu kształcenia ustawicznego kadr służb społecznych w województwie śląskim
•	wzrost jakości świadczonych usług społecznych w sektorze pomocy i integracji społecznej
•	poprawa efektywności prowadzonej pracy socjalnej w województwie śląskim;
•	wzrost kompetencji zawodowych pracowników i wolontariuszy sektora pomocy i integracji społecznej województwa śląskiego, w tym związanych ze stosowaniem narzędzi aktywnej integracji 

C. Wskaźniki monitorowania Działania 7.1	

KARTA DZIAŁANIA 7.2	

Poddziałanie 7.2.1

LP. Konkursu: 	A.1	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.		II kw.		III kw.	x	IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty			
	Zamknięty	x		
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1.	Wsparcie (m.in. prawne, organizacyjne, szkoleniowe i finansowe) dla tworzenia i działalności podmiotów integracji społecznej, w tym: centrów integracji społecznej, klubów integracji społecznej, zakładów aktywności zawodowej oraz podmiotów działających na rzecz aktywizacji społeczno-zawodowej (których podstawowym zadaniem nie jest działalność gospodarcza) z wyjątkiem warsztatów terapii zajęciowej.
2.	Kursy i szkolenia umożliwiające nabycie, podniesienie lub zmianę kwalifikacji i kompetencji zawodowych dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.
3.	Staże, subsydiowane zatrudnienie i zajęcia reintegracji zawodowej u pracodawcy.
4.	Poradnictwo psychologiczne, psychospołeczne, zawodowe i inne, prowadzące do integracji społecznej i zawodowej, skierowane do osób zagrożonych wykluczeniem i ich otoczenia.
5.	Rozwój nowych form i metod wsparcia indywidualnego i środowiskowego na rzecz integracji zawodowej i społecznej (w tym np. środowiskowej pracy socjalnej, centrów aktywizacji lokalnej, animacji lokalnej, streetworkingu, couchingu, treningu pracy).
6.	Rozwój usług społecznych przezwyciężających indywidualne bariery w integracji społecznej w tym w powrocie na rynek pracy.
7.	Rozwijanie umiejętności i kompetencji społecznych, niezbędnych na rynku pracy
8.	Wsparcie tworzenia i działalności środowiskowych instytucji aktywizujących osoby         niepełnosprawne w tym zaburzone psychicznie.
9.	Promocja i wsparcie wolontariatu, w zakresie integracji osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym.
10.	Wsparcie dla tworzenia i funkcjonowania pozaszkolnych form integracji społecznej młodzieży (świetlice środowiskowe w tym z programem socjoterapeutycznym, kluby środowiskowe) połączonych z realizacją działań w zakresie reintegracji zawodowej i społecznej.
11.	Organizowanie akcji i kampanii promocyjno – informacyjnych m.in. z zakresu równości szans, mobilności i elastyczności zawodowej, promowania postaw aktywnych oraz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.
12.	Rozwój dialogu, partnerstwa publiczno – społecznego i współpracy na rzecz rozwoju zasobów ludzkich na poziomie regionalnym i lokalnym.
13.	Prowadzenie, publikowanie i upowszechnianie badań i analiz z zakresu polityki społecznej w regionie (w tym działań mających na celu przygotowanie i wdrażanie gminnych lub powiatowych strategii rozwiązywania problemów społecznych).

	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów	Kryteria dostępu	
	1.	Maksymalny okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
	
	Uzasadnienie:	Ograniczony do 24 miesięcy czas realizacji projektu pozwoli beneficjentom precyzyjnie zaplanować zadania w ramach projektu, a co za tym idzie również planować wydatki – co wpłynie pozytywnie na sposób jego realizacji i rozliczania. Wskazany okres pozwoli również na podjęcie odpowiednich działań zaradczych w przypadku trudności w realizacji projektu. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.
	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-13	
	2.	 Grupę docelową w projekcie stanowią osoby zamieszkałe (w rozumieniu kodeksu cywilnego) na terenie województwa śląskiego i/lub osoby pracujące na terenie województwa śląskiego.	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących i/ lub pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.
	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-13	
	3.	Beneficjent w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę) na terenie województwa śląskiego 	
	Uzasadnienie:	Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich 
w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na Śląsku (lokalizacja administracji projektów zgodna 
z kryterium obszaru realizacji projektów). Umiejscowienie biura projektu lub siedziby na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania i działania monitorująco-kontrolne. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie jest skierowane do osób fizycznych.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-12	
	4.	Grupę docelową w projekcie stanowią podmioty posiadające siedzibę, filię, delegaturę, oddział lub inną formę organizacyjną działalności podmiotu poza siedzibą na terenie województwa śląskiego i działające na terenie województwa śląskiego	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego uzasadniona jest regionalnym charakterem wsparcia. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny nap odstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie skierowane jest do grupy docelowej innej niż osoby fizyczne.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-13	
	Kryteria strategiczne	
	1.	Projekt zapewnia zastosowanie co najmniej 3 form wsparcia.	WAGA		
	Uzasadnienie:	Integracja społeczna jest procesem złożonym, obejmującym oddziaływanie w różnych sferach funkcjonowania człowieka i wymagających trwałego, zintegrowanego  podejścia w sferze aktywizacji. Działania podejmowane w projektach, w szczególności w przypadku  szkoleń jako sposobu podnoszenia, uzupełnienia kwalifikacji, jako część projektu, skuteczne są jedynie w momencie prawidłowego zdiagnozowania popytu na pożądane kwalifikacje, a także rozpoznania rynku usług szkoleniowych pod względem jakości oferowanych usług. Na podstawie doświadczeń z przeprowadzonego wsparcia w ramach Działania 1.5 SPO RZL rekomenduje się preferowanie inicjatyw, mających charakter kompleksowego i sekwencyjnego wsparcia, które podniesie skuteczność interwencji  podjętej w stosunku do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. W pierwszej kolejności powinny pojawiać się działania z zakresu przezwyciężania trudności z integracją społeczno-psychologiczną, następnie działania korygujące i kształtujące postawę społeczną, końcowym etapem powinno być wsparcie sfery zawodowej. Zatem uzasadnione jest zastosowanie możliwie szerokiego wachlarza usług reintegracyjnych w odniesieniu do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. 
Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku.
	4	1-10	
	2.      Grupę docelową w projekcie w co najmniej  60% stanowią osoby niepełnosprawne oraz w projekcie zastosowano metody aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych na podstawie zwalidowanych rezultatów w ramach PIW EQUAL.	WAGA		
	Uzasadnienie:	Przyznanie dodatkowych punktów w ramach kryteriów strategicznych dla powyższej grupy docelowej wynika z faktu, iż grupy te należą do grup pozostających w szczególnej sytuacji  na  rynku pracy ,  jako osoby niepełnosprawne są w szczególny sposób  zagrożone wykluczeniem społecznym z uwagi na trudność w dostępie do miejsc pracy, świadczenia pracy i możliwości  podnoszenia kwalifikacji zawodowych. W ramach PIW EQUAL wypracowano szereg modeli skutecznych metod aktywizacji  osób niepełnosprawnych, uwzględniające specyficzne potrzeby tej grupy docelowej. Określenie „zwalidowanych” oznacza, iż rezultaty te zostały zbadane, przetestowane pod względem ich odpowiedniości, trafności i jako wskazane w katalogu rezultatów PIW EQUAL (baza rezultatów dostępna na stronie www.equal.org.pl/baza) w formie modelu mogą posłużyć jako dobra praktyka dla Beneficjentów.
 Spadek zatrudnialności osób niepełnosprawnych na przestrzeni lat 2003-2006 odnotowano  w skali całego kraju, przy czym w województwie śląskim spadek ten należał do znaczących, osiągając wartość mniejszą o 2,6% w roku 2006 w stosunku do roku 2003. Wobec  tego kierowanie projektów do przedstawicieli powyższej grupy pozwoli skierować wsparcie tam gdzie jest ono najbardziej pożądane z punktu widzenia potrzeb regionalnych. Na podstawie wyników badania  ewaluacyjnego beneficjentów  ostatecznych SPO RZL 2004-2006 przeprowadzonego na zlecenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, wskazano, iż spośród wszystkich grup docelowych objętych wsparciem w ramach SPO RZL grupa zdefiniowana ze względu na niepełnosprawność w zdecydowanej większości (69%)  nadal pozostawała bez zatrudnienia. Kierowanie wsparcia do tej grupy docelowej, pozwoli na dalsze wzmacnianie aktywności zawodowej  osób niepełnosprawnych. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. 	4	1-10	
	3.       Grupę docelową w projekcie w co najmniej  60% stanowią  kobiety	WAGA		
	Uzasadnienie:	Przyznanie dodatkowych punktów w ramach kryteriów strategicznych dla powyższej grupy docelowej wynika z faktu, należy  ona do grup pozostających w szczególnej sytuacji  na  rynku pracy , a także charakteryzuje się trudnością w  integracji społecznej i zawodowej. Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku produkcyjnym tj. 15-64 lat, w IV kwartale 2007 roku w województwie śląskim należał do  najniższych poziomów w kraju i plasował się na poziomie 52,5%-55,4%, w przypadku osób w wieku 55-64 lat wskaźnik zatrudnienia należał w województwie śląskim do najniższych w kraju i wynosił 21%, przy średniej dla kraju 28%.Ponadto wśród bezrobotnych sklasyfikowanych ze względu na czas pozostawania bez pracy największą grupę stanowiły osoby długotrwale bezrobotne tj. niepracujące powyżej 12 miesięcy, które stanowiły 40,3% wszystkich bezrobotnych.Wskaźnik zatrudnienia kobiet w stosunku do wskaźnika zatrudnienia mężczyzn w IV kwartale 2007 roku należał  do jednego z najwyższych wskaźników różnicy zatrudnienia obu płci w kraju i wynosił 15,6% w województwie śląskim. W  I kwartale 2008 roku wskaźnik bezrobotnych zarejestrowanych  kobiet w województwie śląskim nadal należał do najwyższych w kraju i wynosił 93,7 tys. przy spadku  tego wskaźnika w skali kraju o 278,9 tys. osób, tj. 22,3%  W województwie śląskim, wg stanu z końca czerwca 2008 roku, bez pracy pozostawało 80,4 tys. kobiet, które stanowiły 61,8% wszystkich zarejestrowanych. Pomimo, że liczba kobiet w ewidencji powiatowych urzędów pracy systematycznie spada, ich udział w całej zbiorowości bezrobotnych wzrasta. Na koniec pierwszego półrocza 2003 roku odsetek kobiet był najniższy i wynosił 54,0%. Przez okres kolejnych 5 lat wartość ta podniosła się o 7,8 punktu procentowego. Te dane pokazują, że bezrobotne kobiety mają większe problemy z wejściem na rynek pracy od mężczyzn. Ponadto kobiety stanowią w województwie śląskim nadal największą grupę zarejestrowanych bezrobotnych bez stażu tj. 69,5% tej kategorii wśród bezrobotnych osób, które dotychczas nie pracowały. Wobec  powyższego, kierowanie projektów do przedstawicieli powyższej  grupy pozwoli skierować wsparcie tam gdzie jest ono najbardziej pożądane z punktu widzenia potrzeb regionalnych.
Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku.	4	1-10	
	4.      Grupę docelową w projekcie w co najmniej  60 % stanowią osoby  należące do grupy wiekowej 45+ oraz w ramach projektu  przewidziane jest objęcie wsparciem dostosowanym do potrzeb poszczególnych uczestników  w tym wieku .	WAGA		
	Uzasadnienie :	Przyznanie dodatkowych punktów w ramach kryteriów strategicznych dla powyższej grupy docelowej wynika z faktu, iż należy ona  do grup pozostających w szczególnej sytuacji  na  rynku pracy  i w związku z tym  jest narażona na  ryzyko wykluczenia.  Uczestnictwo na poziomie statystycznie istotnym (60%) gwarantuje, iż udział przedstawicieli tej grupy nie jest przypadkowy, zaś objęcie zindywidualizowanym wsparciem, poprzez zaangażowanie uczestników w opracowywanie formuły wsparcia, pozwala racjonalnie zaplanować ścieżkę zatrudnienia i kariery zawodowej starszych pracowników i jest zgodne z zasadą empowerment, wykorzystywaną w projektach realizowanych w ramach PIW EQUAL. Grupa ta w województwie śląskim charakteryzuje się niskim stopniem aktywizacji zawodowej, wskaźnik zatrudnienia osób w wieku produkcyjnym tj. 15-64 lat, w IV kwartale 2007 roku w województwie śląskim należał do  najniższych poziomów w kraju i plasował się na poziomie 52,5%-55,4%, w przypadku osób w wieku 55-64 lat wskaźnik zatrudnienia należał w województwie śląskim do najniższych w kraju i wynosił 21%, przy średniej dla kraju 28%  przy stosunkowo niskim poziomie bezrobocia w województwie. Pod koniec półrocza 2008 r. liczba bezrobotnych osób po 50 roku życia  wynosiła 32 932 tys. i stanowiła 25,3 % ogółu bezrobotnych osób w województwie śląskim, osiągając wartość wyższą o 2,4 % wyższą w stosunku do roku poprzedniego. Grupa ta była również jedyną grupą wiekową, której udział wśród ogółu bezrobotnych wzrósł na przestrzeni lat 2007-2008. W związku z powyższym działania adresowane do osób starszych powinny koncentrować się przede wszystkim na zapobieganiu ich wcześniejszej dezaktywizacji zawodowej, przy jednoczesnym tworzeniu warunków  dla utrzymania tej grupy na rynku pracy.
Zgodnie z ustaleniami Grupy Roboczej ds. monitorowania działań podejmowanych w ramach PO KL  na rzecz wyrównywania szans na rynku pracy osób z grupy 50+ z dnia 30 lipca br. proponuje się obniżenie pułapu wiekowego do 45+. Wprowadzone kryterium jest zgodne z założeniami rządowego programu „Solidarność pokoleń”, wydłużenie aktywności zawodowej pracowników po 50-tym roku życia należy do priorytetowych działań krajów Unii Europejskiej. Założenia Strategii Lizbońskiej przyjęte przez kraje Unii Europejskiej w 2000r. w perspektywie do 2020r. osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia na poziomie nie niższym niż 50%. Na potrzebę aktywizacji osób po 45 roku wskazują również badania przeprowadzone przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, oraz niezależne instytucje badawcze,. 
Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. Ocena trafności zastosowanych w projekcie metod zostanie poddana ocenie Komisji Oceny Projektów.

	4	1-10	
	5.      Grupę docelową w projekcie w co najmniej  60 % stanowią osoby młode  w wieku 15-25 lat	WAGA		
	Uzasadnienie :	Przyznanie dodatkowych punktów w ramach kryteriów strategicznych dla powyższej grupy docelowej wynika z faktu, iż należy  ona do grup pozostających w szczególnej sytuacji  na  rynku pracy , a także charakteryzuje się trudnością w  integracji społecznej i zawodowej. W końcu marca 2008 roku zarejestrowanych było 380,3 tys. osób bezrobotnych dotychczas niepracujących, tj. o 25,1% mniej niż w tym samym okresie w roku poprzednim, przy czym w województwie śląskim  udział osób bezrobotnych dotychczas niepracujących w stosunku do ogółu zarejestrowanych w urzędach pracy,  był jednym z najwyższych w kraju i wynosił 22,9% Pod koniec I półrocza 2008 roku osoby  w przedziale wiekowym 18-24 lata stanowiły w województwie śląskim 16,2% ogółu zarejestrowanych niepracujących,w tej kategorii w stosunku do analogicznego okresu w roku poprzednim nastąpił nieznaczny spadek na poziomie zaledwie 0,1 %. Wobec tego kierowanie projektów do przedstawicieli powyższej  grupy pozwoli skierować wsparcie tam gdzie jest ono najbardziej pożądane z punktu widzenia potrzeb regionalnych. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku.	4	1-10	

Poddziałanie 7.2.2

LP. Konkursu: 	A.1	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.		II kw.		III kw.	x	IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty			
	Zamknięty	x		
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1. Wsparcie finansowe dla funkcjonowania instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej   świadczących następujące usługi:
−	usługi prawne, finansowe, marketingowe
−	doradztwo (indywidualne i grupowe) oraz szkolenia umożliwiające uzyskanie wiedzy i umiejętności potrzebnych do założenia i prowadzenia działalności w sektorze ekonomii społecznej;
−	rozwój partnerstwa lokalnego na rzecz rozwoju ekonomii społecznej;
−	promocję ekonomii społecznej i zatrudnienia w sektorze ekonomii społecznej.	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów	Kryteria dostępu	
	1.	Maksymalny okres realizacji projektu wynosi  24 miesiące	
	Uzasadnienie:	Ograniczony do 24 miesięcy czas realizacji projektu pozwoli beneficjentom precyzyjnie zaplanować zadania w ramach projektu, a co za tym idzie również planować wydatki – co wpłynie pozytywnie na sposób jego realizacji i rozliczania. Wskazany okres pozwoli również na podjęcie odpowiednich działań zaradczych w przypadku trudności w realizacji projektu. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	2. Grupę docelową w projekcie stanowią osoby zamieszkałe (w rozumieniu kodeksu cywilnego) na terenie województwa śląskiego i/lub osoby pracujące na terenie województwa śląskiego.	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących i/ lub pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	3.  Beneficjent w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę) na terenie województwa śląskiego 	
	Uzasadnienie:	Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich 
w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na Śląsku (lokalizacja administracji projektów zgodna 
z kryterium obszaru realizacji projektów). Umiejscowienie biura projektu lub siedziby na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania i działania monitorująco-kontrolne. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie jest skierowane do osób fizycznych.
	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	4.	Grupę docelową w projekcie stanowią podmioty posiadające siedzibę, filię, delegaturę, oddział lub inną formę organizacyjną działalności podmiotu poza siedzibą na terenie województwa śląskiego i działające na terenie województwa śląskiego	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego uzasadniona jest regionalnym charakterem wsparcia. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny nap odstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie skierowane jest do grupy docelowej innej niż osoby fizyczne.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1	
	Kryteria strategiczne	
	1.      Projekty realizowane w partnerstwie , w ramach którego Beneficjentem lub partnerem w projekcie jest podmiot posiadający doświadczenie w realizacji zadań z zakresu ekonomii społecznej	WAGA		
	Uzasadnienie 	Zgodnie z zapisami SZOP w szczególności premiowane powinny być inicjatywy partnerskie, wykorzystujące możliwość współpracy partnerów publicznych 
z organizacjami pozarządowymi. Ponadto  utworzenie, opartego na partnerstwie i reprezentacji, systemu komunikacji i współdziałania  sektora  publicznego 
z organizacjami pozarządowymi  jest jednym 
z  priorytetów  Strategii Rozwoju Województwa Śląskiego na lata 2000 – 2020 i Strategii Polityki Społecznej Województwa Śląskiego na lata 2006- 2020 oraz Programu współdziałania Województwa Śląskiego z organizacjami pozarządowymi na lata 2007 – 2015.
Zgodnie z rekomendacjami Instytucji Zarządzającej PO KL przy dokonywaniu wyboru projektów istotna jest kwestia dotychczasowego doświadczenia beneficjenta w obszarze ekonomii społecznej, które w znaczącym stopniu wpłynie na osiągnięcie celu    PO KL, jakim jest zapewnienie  jakości i trwałości  wypracowanych rozwiązań wspierających  ekonomię społeczną. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku.	5	1	

C. Wskaźniki monitorowania Działania 7.2	

KARTA DZIAŁANIA 7.3	

LP. Konkursu: 	A.1	Planowany termin ogłoszenia konkursu	I kw.		II kw.	x	III kw.		IV kw.		
Typ konkursu	Otwarty	x		
	Zamknięty			
Typ/typy projektów  (operacji) przewidziane do realizacji w ramach konkursu	1.	Projekty przyczyniające się do integracji społecznej mieszkańców obszarów wiejskich oraz rozwoju usług społecznych na tych obszarach (z wyłączeniem instrumentów objętych zasadami pomocy publicznej).
2.	Wsparcie inicjatyw lokalnych o charakterze informacyjnym, szkoleniowym i promocyjnym (np. w formie szkoleń, spotkań, seminariów) mających na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu mieszkańców obszarów wiejskich.
3.	Rozwój dialogu, partnerstwa publiczno-społecznego i współpracy na rzecz rozwoju zasobów ludzkich na poziomie lokalnym.	
Szczegółowe kryteria wyboru projektów	Kryteria dostępu	
	1.	Maksymalny okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące
	
	Uzasadnienie:	Ograniczony do 24 miesięcy czas realizacji projektu pozwoli beneficjentom precyzyjnie zaplanować zadania w ramach projektu, a co za tym idzie również planować wydatki – co wpłynie pozytywnie na sposób jego realizacji i rozliczania. Wskazany okres pozwoli również na podjęcie odpowiednich działań zaradczych w przypadku trudności w realizacji projektu. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	 2.  Grupę docelową w projekcie stanowią osoby zamieszkałe (w rozumieniu kodeksu cywilnego) na terenie województwa śląskiego i/lub osoby pracujące na terenie województwa śląskiego.	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego jest uzasadniona regionalnym charakterem wsparcia. Wskazanie jako grupy docelowej osób zamieszkujących i/ lub pracujących na terenie województwa śląskiego jest zgodne z zasadą zapewnienia szerokiego dostępu do wsparcia udzielonego w ramach PO KL. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny na podstawie treści wniosku.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	3.  Beneficjent w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę) na  terenie województwa śląskiego 	
	Uzasadnienie:	Wspieranie rozwoju zasobów ludzkich 
w województwie śląskim będzie ułatwione poprzez zlokalizowanie administracji projektów na Śląsku (lokalizacja administracji projektów zgodna 
z kryterium obszaru realizacji projektów). Umiejscowienie biura projektu lub siedziby na terenie województwa śląskiego pozytywnie wpłynie na efektywność realizacji projektu, w szczególności kwestie organizacyjne przedsięwzięcia i dostępność dla grup docelowych objętych wsparciem, jak również ułatwi współpracę z instytucjami zaangażowanymi w proces wdrażania i działania monitorująco-kontrolne. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie jest skierowane do osób fizycznych.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	4.	Grupę docelową w projekcie stanowią podmioty posiadające siedzibę, filię, delegaturę, oddział lub inną formę organizacyjną działalności podmiotu poza siedzibą na terenie województwa śląskiego i działające na terenie województwa śląskiego	
	Uzasadnienie:	Realizacja projektów na terenie województwa śląskiego uzasadniona jest regionalnym charakterem wsparcia. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny nap odstawie treści wniosku. Kryterium dotyczy wyłącznie projektów, w ramach których wsparcie skierowane jest do grupy docelowej innej niż osoby fizyczne.	Stosuje się do typu/typów operacji (nr)	1-3	
	Kryteria strategiczne	
	1.	Premiowane będą projekty realizowane w partnerstwie z JST  	WAGA		
	Uzasadnienie:	Wprowadzenie kryterium ma na celu budowę kapitału społecznego na wsi i spowoduje pobudzenie aktywności JST oraz wychodzenia naprzeciw potrzebom społeczności lokalnych. Jednocześnie projekty takie przyczynią się do zwiększenia roli partnerstwa jako formy rozwiązywania problemów lokalnych. Kryterium  zostanie zweryfikowane  w trakcie oceny na podstawie treści wniosku.	5	1-3	

C. Wskaźniki monitorowania Działania 7.3	

G. OPIS MECHANIZMÓW ZAPEWNIAJĄCYCH KOMPLEMENTARNOŚĆ DZIAŁAŃ PRZEWIDZIANYCH W PRIORYTECIE FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW EFS Z DZIAŁANIAMI WSPÓŁFINANSOWANYMI PRZEZ INNE ŚRODKI WSPÓLNOTOWE	

Kwestie komplementarności są istotnym elementem prac Podkomitetu Monitorującego Program Operacyjny Kapitał Ludzki w województwie śląskim (PKM POKL),  do zadań którego należy m.in.: zapewnienie koordynacji oraz komplementarności procesu wdrażania priorytetów PO KL na terenie województwa śląskiego z działaniami realizowanymi w ramach innych programów współfinansowanych z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności Unii Europejskiej oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W skład Podkomitetu wchodzą przedstawiciele instytucji zaangażowanych we wdrażanie, jak i koordynację, programów operacyjnych współfinansowanych ze środków EFS i innych środków wspólnotowych (m.in. przedstawiciele Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczących komponentu centralnego PO KL, ministerstw branżowych, a ze strony samorządowej Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego, Instytucji Wdrażającej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich). 
Dodatkowo w  ramach Podkomitetu Monitorującego zostanie utworzona grupa robocza  ds. komplementarności, z którą na bieżąco będą konsultowane istotne kwestie dotyczące zapewnienia komplementarności wdrażania PO KL  z innymi inicjatywami na poziomie regionu, np.: kryteria strategiczne skierowane na zapewnienie komplementarności działań.

Na poziomie Instytucji Pośredniczącej dla POKL w województwie śląskim (IP) powołano Regionalną Grupę Sterującą Ewaluacją (RGSE), w skład której wchodzą reprezentanci instytucji zaangażowanych we wdrażanie POKL, RPO WŚl., Europejskiej Współpracy Transgranicznej oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Celem RGSE jest m.in. koordynacja działań w zakresie ewaluacji POKL na poziomie komponentu regionalnego. Jednocześnie przedstawiciele IP są członkami Grupy Sterującej Ewaluacją utworzonej przy IZ RPO WŚL. Ponadto w ramach Poddziałania 8.1.4 „Przewidywanie zmiany gospodarczej” komórka organizacyjna pełniąca m.in. rolę IZ RPO WŚL., jest podmiotem realizującym projekt systemowy, który ukierunkowany jest na wsparcie realizowane w ramach EFS.

Instytucja Pośrednicząca na obecnym etapie wdrażania Programu nie zdecydowała się na wprowadzenie dodatkowych kryteriów szczegółowych w ramach komponentu regionalnego POKL dla zapewnienia komplementarności działań „miękkich” (EFS) z „twardymi” (pozostałe fundusze), które premiowałyby projekty współfinansowane z EFS mające związek ze wsparciem o charakterze „twardym”. Problematyka komplementarności w tym zakresie winna być przedmiotem dodatkowych rozważań, popartych odpowiednimi badaniami i analizami mocnych oraz słabych stron takiego rozwiązania, jak i potencjalnymi skutkami dla wdrażania komponentu regionalnego PO KL w województwie śląskim. W związku z powyższym IP PO KL zamierza przeprowadzić ekspertyzę mającą na celu  wskazanie  adekwatnych mechanizmów  zapewniających komplementarność w ramach  podejmowanych inicjatyw na poziomie regionu, z uwzględnieniem jego specyfiki.

Jednocześnie IP PO KL zapewnia komplementarność działań informacyjno-promocyjnych oraz wykorzystania środków Pomocy Technicznej na poziomie województwa śląskiego poprzez utworzenie Regionalnej Informacyjnej Grupy Roboczej, w skład której wchodzą przedstawiciele IP POKL, IZ RPO WŚL, Regionalnych Ośrodków EFS z terenu województwa. Efektem wspólnych działań są m.in. programy TV, materiały informacyjne, tworzenie wspólnego regionalnego Punktu Informacyjnego dla POKL, RPO WŚL i PROW.

Z uwagi na fakt, iż ogłoszenie konkursów  RPO WŚL w ramach  Priorytetów będących komplementarnymi z działaniami podejmowanymi w PO KL planowane jest na przełomie lat 2008/2009 oraz w pierwszych kwartałach roku 2009, nie jest możliwe wskazanie konkretnych projektów, których realizacja zapewni komplementarność  względem projektów „miękkich” w ramach PO KL w zakresie integracji i infrastruktury społecznej. Jednakże, w ramach Działań  Priorytetu VI RPO WŚL Zrównoważony rozwój miast  planowane są inwestycje, których celem jest wsparcie dla obszarów zdegradowanych, przede wszystkim: powstałych w wyniku przemian rynkowych terenów poprzemysłowych, powojskowych, popegeerowskich oraz niszczejących i tracących atrakcyjność centrów i dzielnic miast podlegających procesowi suburbanizacji na terenie miast liczących powyżej 50 tys. mieszkańców w ramach Poddziałania 6.2.1  oraz 
w ramach Poddziałania 6.2.2 w gminach wiejskich, miejsko – wiejskich i miejskich do 50 tys. mieszkańców.
Przykładowe typy projektów to:
−	przebudowa i remont obiektów poprzemysłowych/ powojskowych/popegeerowskich, łącznie z adaptacją na cele: gospodarcze, edukacyjne, turystyczne, rekreacyjne, społeczne i kulturalne, wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym (za wyjątkiem budynków o charakterze mieszkalnym).
−	budowa, przebudowa i remont obiektów na cele gospodarcze, edukacyjne, turystyczne, rekreacyjne, społeczne
 i kulturalne wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym (za wyjątkiem budynków o charakterze mieszkalnym). 
−	uzupełnienie i remont istniejącej zabudowy, w tym zabudowa plomb, remont użytkowanych oraz niezagospodarowanych budynków na cele: gospodarcze, edukacyjne, turystyczne, rekreacyjne, społeczne
 i kulturalne, wraz z zagospodarowaniem przyległego otoczenia, przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych lub społecznych na obszarze rewitalizowanym (za wyjątkiem budynków o charakterze mieszkalnym). 
Uzasadnieniem podjętych działań jest przywracanie ładu przestrzeni publicznej, w tym podnoszenie wartości substancji miejskiej. Rewitalizacja przyczynić się ma do nadania m. in. nowych funkcji gospodarczych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych, społecznych i kulturalnych obiektom i terenom zdegradowanym, w tym poprzemysłowym, powojskowym
 i popegeerowskim. Uzupełnieniem tych działań zmierzających do kompleksowej rewitalizacji obszarów zdegradowanych, będą również inwestycje w zakresie tkanki mieszkaniowej polegające na usuwaniu azbestu wraz z jego utylizacją. Projekty realizowane w ramach Poddziałania 6.2.1. muszą wynikać z Lokalnych Programów Rewitalizacji. Realizacja projektów wpłynie na podniesienie standardów przestrzeni publicznej oraz wpłynie  pobudzająco na zaangażowanie społeczności lokalnej obszarów zdegradowanych do podejmowania działań zmierzających do dalszego rozwoju „własnej przestrzeni” poprzez projekty „miękkie” możliwe do realizacji w ramach Poddziałań 7.2.1 oraz 7.3 Priorytetu VII Promocja integracji społecznej PO KL.

Komplementarność podejmowanych działań w ramach PO KL oraz RPO WŚL w województwie śląskim zostanie zapewniona również poprzez  realizację kluczowych dla regionu projektów inwestycyjnych , które  prowadzone będą na obszarach zdegradowanych, objętych programem rewitalizacji, a których realizacja będzie przesłanką dla wdrażania projektów „miękkich”  związanych z rozwojem zasobów ludzkich.
Budowa  i rozwijanie infrastruktury społecznej dokonywane będzie poprzez realizację m.in.:  następujących projektów 
o charakterze strategicznym dla regionu:
−	Budowa nowoczesnej hali widowiskowo-sportowej Podium w Gliwicach,
−	Wzmocnienie znaczenia Centrum Pielgrzymkowego poprzez modernizację Alei Najświętszej Maryi Panny
 w Częstochowie.

Priorytet  VII Promocja integracji społecznej jest komplementarny z poniższymi Programami:
1.	Programem  Operacyjnym Współpracy Transgranicznej Republika Czeska – Rzeczpospolita Polska (POWT)
W  zakresie osi priorytetowej 2 Rozwój przedsiębiorczości, dziedzina wsparcia 2.3 Wspieranie współpracy w zakresie edukacji wspierane są projekty na rzecz podnoszenia kwalifikacji i umiejętności mieszkańców, projekty na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, kursy rekwalifikacyjne dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Kategorie wsparcia:
Poprawa integracji społecznej osób w niekorzystnej sytuacji:
−	 ścieżki integracji i powrotu do zatrudnienia dla osób w gorszym położeniu, zwalczanie dyskryminacji w dostępie do rynku pracy i rozwoju kariery zawodowej oraz promowanie akceptacji dla różnorodności w miejscu pracy.
Powyższe wsparcie jest komplementarne z Poddziałaniem 7.2.1 Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w zakresie typów wsparcia skierowanych do osób zagrożonych  wykluczeniem społecznym.
W ramach osi priorytetowej 3 Wspieranie współpracy społeczności lokalnych, dziedzina wsparcia 3.2 Wspieranie przedsięwzięć kulturalnych, rekreacyjno-edukacyjnych oraz inicjatyw społecznych, wsparcie jest udzielane wspólnym projektom kulturalnym, ukierunkowane jest na działania społeczności lokalnych w zakresie rozwoju życia społecznego, kultury i działań rekreacyjno-edukacyjnych. Kategorie wsparcia:
Inwestycje w infrastrukturę społeczną:
•	infrastruktura opiekuńczo – wychowawcza,
•	pozostała infrastruktura społeczna
Powyższe wsparcie jest komplementarne z Działaniem 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. 
W ramach osi priorytetowej 3 Wspieranie współpracy społeczności lokalnych, dziedzina wsparcia 3.3 Fundusz Mikroprojektów, podstawowym celem Funduszu jest rozwijanie i wspomaganie rozwoju współpracy pomiędzy społecznościami po obu stronach granicy, z ukierunkowaniem na wspólną poprawę stosunków społecznych, kulturalnych i gospodarczych. Kategorie wsparcia:
Stymulowanie reform w zakresie zatrudnienia i integracji społecznej:
•	promowanie partnerstw, pakietów i inicjatyw poprzez tworzenie sieci współpracy odnośnych podmiotów,
 Powyższe wsparcie jest komplementarne z Poddziałaniem 7.2.2 Wsparcie ekonomii społecznej. 

2.	Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 (PROW)
W ramach Działania 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji na obszarach wiejskich  możliwe jest wsparcie aktywności lokalnych inicjatyw działających na rzecz  zatrudnienia skierowane do mieszkańców gmin wiejskich, miejsko-wiejskich oraz miast do 25 tyś. mieszkańców, które będzie stanowiło działanie uzupełniające dla inicjatyw podejmowanych w ramach PROW (zakresie pozarolniczym), a także będzie przygotowywać mieszkańców  ww.  obszarów do zwiększonej aktywności  w ramach pozostałych  obszarów wsparcia PO KL. Podstawowym kryterium demarkacji będzie oświadczenie składane przez Beneficjenta realizującego projekt w ramach 7.3 o niefinansowaniu projektu z innych źródeł. 
 W ramach osi  priorytetowej 3 Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki PROW, w działaniu Odnowa i rozwój wsi, możliwa jest realizacja projektów wpływająca na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich poprzez działania związane m.in.: z :
−	    budową, przebudową, remontem lub wyposażeniem obiektów pełniących funkcje publiczne, społeczno-kulturalne, rekreacyjne i sportowe; służących promocji obszarów wiejskich, w tym propagowaniu i zachowaniu dziedzictwa historycznego, tradycji, sztuki oraz kultury;
−	     budowy remontu lub przebudowy publicznej infrastruktury związanej z rozwojem funkcji turystycznych, sportowych lub społeczno-kulturalnych;
Powyższe wsparcie jest uzupełniające z Działaniem 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji PO KL . 
Natomiast w ramach osi  priorytetowej 4 Leader PROW,  możliwa jest realizacja projektów skierowanych przede wszystkim  na budowanie kapitału społecznego, poprzez aktywizację mieszkańców oraz przyczynianie się do powstawania nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich, a także polepszanie zarządzania lokalnymi zasobami oraz  włączenia partnerów społecznych i gospodarczych do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw.
Powyższe wsparcie jest komplementarne z Działaniem 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji PO KL

3.	Program Operacyjny Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska- Republika Słowacka  2007-2013

W ramach osi priorytetowej  III Wsparcie inicjatyw lokalnych (mikroprojekty),  możliwe są do realizacji  także projekty wspierające działania dla grup społecznie marginalizowanych (takich jak niepełnosprawni, mniejszości). Przedsięwzięcia objęte tym priorytetem (np. organizacja konferencji i wystaw, opracowanie studiów i publikacji) zachęcą instytucje lokalne oraz obywateli do zaangażowania się we wspólne inicjatywy. Powyższe działanie jest częściowo uzupełniające względem Poddziałań 7.2.1 oraz 7.3 PO KL

Działania podejmowane w ramach Priorytetu VII będą komplementarne z działaniami podejmowanymi w ramach Priorytetu I Zatrudnienie i integracja społeczna. W ramach Priorytetu VII  formy dokształcania pracowników instytucji pomocy i integracji społecznej w systemie pozaszkolnym poprzez kursy doradztwo czy szkolenia organizowane na poziomie regionalnym będzie uzupełniające względem podnoszenia kompetencji kadr tych instytucji m.in.: poprzez studia podyplomowe, kursy zawodowe w zawodzie pracownik socjalny itp.  Z kolei wsparcie systemowe  jednostek  organizacyjnych pomocy społecznej realizowane w Priorytecie I podniesie stopień przygotowania służb tych jednostek do realizacji zadań skierowanych do nich w ramach Priorytetu VII.

H. Wskaźniki monitorowania Priorytetu wg celów szczegółowych	

I. KONTRAKTACJA I WYDATKI W PODZIALE NA DZIAŁANIA I PODDZIAŁANIA
(wyłącznie kwoty środków publicznych)	

PODPIS OSOBY UPOWAŻNIONEJ DO PODEJMOWANIA DECYZJI W ZAKRESIE PLANU DZIAŁANIA	
Miejscowość, data	Katowice, 	Pieczęć i podpis osoby upoważnionej