Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Województwa Śląskiego nr 2308/74/VI/2019   z dnia 11.10.2019 r.

	
Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego

REGULAMIN KONKURSU

nr RPSL.09.01.05-IZ.01-24-347/19

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

OŚ PRIORYTETOWA IX Włączenie społeczne
DZIAŁANIE Działania 9.1 Aktywna integracja
PODDZIAŁANIE 9.1.5 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym - konkurs

Regulamin konkursu został opracowany w celu przedstawienia zasad aplikowania oraz reguł wyboru projektów do dofinansowania. Dokument został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz unijnego. Jakiekolwiek rozbieżności pomiędzy tym dokumentem a przepisami prawa rozstrzygać należy na rzecz przepisów prawa.

Katowice, 28 sierpnia 2019 r. 
Aktualizacja październik 2019 r. 

		Spis treści
Wykaz skrótów:
Słownik pojęć
1.	Podstawy prawne
2.	Informacje o konkursie
2.1.	Założenia ogólne
2.1.1.	Ograniczenia i limity w realizacji projektów, w tym również szczególne warunki dostępu dla konkursu
1.	Usługi aktywnej integracji
2.	Usługi realizowane przez CIS i KIS
3.	Wsparcie w ramach ZAZ
4.	Wsparcie w ramach WTZ:
5.	Aktywizacja społeczno – zawodowa osób z niepełnosprawnościami
6.	Program Aktywności Lokalnej
7.	Wsparcie działań wynikających z Lokalnych Strategii Rozwoju (LSR).
8.	Organizacja wsparcia zawodowego.
9.	Projekty OPS i PCPR
10.	Efektywność społeczna i efektywność zatrudnieniowa
2.2 Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
2.3 Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.4 Informacje dotyczące partnerstwa w projekcie (jeśli dotyczy)
2.5 Grupa docelowa
2.6 Informacje finansowe dotyczące konkursu
2.7 Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
3.	Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu
4.	Kryteria wyboru projektów
4.1 Kryteria ogólne
4.1.1	Kryteria formalne............................................................................................................
4.1.2	Kryteria merytoryczne
4.1.3	Kryteria horyzontalne
4.1.4	Kryterium negocjacyjne
4.2. Kryteria szczegółowe
4.2.1 Kryteria dostępu
4.2.2.Kryteria dodatkowe
5.	Procedura weryfikacji warunków formalnych, poprawiania oczywistych omyłek oraz oceny i wyboru projektów do dofinansowania
5.1 Rozstrzygnięcie konkursu
5.2 Procedura odwoławcza
6.	Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
6.1 Okres kwalifikowania wydatków
6.2 Wydatek niekwalifikowalny
6.3 Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.4 Aspekty społeczne
6.5 Wkład własny
6.6 Podatek od towarów i usług (VAT)
6.7 Podstawowe warunki i procedury konstruowania budżetu
6.8 Koszty pośrednie
6.9 Pozostałe uproszczone metody rozliczania wydatków
6.10 Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne
6.11 Cross-financing
6.12 Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.13 Reguła proporcjonalności
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn
7.1 Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością
7.2   Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
8.	Umowa o dofinansowanie/decyzja o dofinansowaniu
8.1 Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie/podjęcia decyzji  o dofinansowaniu projektu
8.2 Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
9.	Dodatkowe informacje
10.	Forma i sposób  komunikacji między Wnioskodawcą a IOK.
11.	Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
12.	Rzecznik Funduszy Europejskich
13.	Załączniki

Wykaz skrótów:

1.	AON - Asystent osoby niepełnosprawnej;
2.	AOON - Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej;
3.	ePUAP – elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej dostępna pod adresem http://epuap.gov.pl;
4.	CIS - centrum integracji społecznej;
5.	CRC – cykliczny kod nadmiarowy;
6.	IOK- Instytucja Organizująca Konkurs - Zarząd Województwa Śląskiego;
7.	IZ RPO WSL – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
8.	IP RPO WSL – Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
9.	KIS - Klub Integracji Społecznej;
10.	KOP – Komisja Oceny Projektów;
11.	LGD – Lokalna Grupa Działania; 
12.	LGR – Lokalna Grupa Rybacka; 
13.	LSI 2014 – Lokalny System Informatyczny RPO WSL 2014-2020, wersja szkoleniowa dostępna jest pod adresem: https://lsi-szkol.slaskie.pl, natomiast wersja produkcyjna pod adresem: https://lsi.slaskie.pl;
14.	LSR – Lokalna Strategia Rozwoju – nazywana również Strategią Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność;
15.	OPS – Ośrodek Pomocy Społecznej;
16.	PAI - Program Aktywizacja i Integracja;
17.	PO PŻ – Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020;
18.	PES – podmiot ekonomii społecznej;
19.	PCPR – Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie;
20.	RPO WSL – Regionalny Programu Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
21.	RLKS – Rozwój Lokalny Kierowany Przez Społeczność;
22.	SEKAP – System Elektronicznej Komunikacji Administracji Publicznej dostępnej pod adresem https://www.sekap.pl;
23.	SZOOP - Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
24.	WND – wniosek o dofinansowanie projektu;
25.	WTZ – Warsztat Terapii Zajęciowej;
26.	ZAZ – Zakład Aktywności Zawodowej.

Słownik pojęć 

1.	Awaria krytyczna LSI 2014 - rozumiana jako nieprawidłowości w działaniu 
po stronie systemu, uniemożliwiające korzystanie użytkownikom z podstawowych usług w zakresie naborów, potwierdzonych przez IOK.
2.	Asystent osoby niepełnosprawnej (AON) - warunkiem zatrudnienia AON jest ukończone kształcenie w zawodzie asystenta osoby niepełnosprawnej zgodnie 
z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie
podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r.poz. 184, z późn. zm.).
3.	Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej (AOON) - warunkiem zatrudnienia kandydata jako AOON jest uzyskanie pozytywnej opinii psychologa na podstawie weryfikacji predyspozycji osobowościowych oraz kompetencji społecznych:
a)	 podstawowych: empatia, zrównoważenie emocjonalne, solidność, zaradność, cierpliwość, dyskrecja, odporność na stres, kultura osobista, motywacja do pracy; 
b)	 pożądanych: umiejętność słuchania, umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi, umiejętność zachowań asertywnych.
po uzyskaniu pozytywnej opinii psychologa, AOON mogą zostać kandydaci:
a)	posiadający doświadczenie w realizacji usług asystenckich, w tym zawodowe, wolontariackie lub osobiste, wynikające z pełnienia roli opiekuna faktycznego (minimalny okres doświadczenia AOON - roczne doświadczenie w pracy 
z osobą niepełnosprawną, poświadczone formalnie bądź nieformalnie); 
b)	 bez adekwatnego doświadczenia, którzy odbyli minimum 60-godzinne
szkolenie asystenckie. Szkolenie składa się z minimum 20 godzin części teoretycznej z zakresu wiedzy ogólnej dotyczącej niepełnosprawności, udzielania pierwszej pomocy, pielęgnacji i obsługi sprzętu pomocniczego oraz z minimum 40 godzin części praktycznej w formie przyuczenia 
do pracy np. praktyki, wolontariat. 
Wykształcenie zawodowe nie stanowi zasadniczego kryterium naboru kandydatów do pracy na stanowisku AOON.
4.	Braki w zakresie warunków formalnych - braki, które mogą zostać uzupełnione przez Wnioskodawcę na etapie weryfikacji warunków formalnych złożonego wniosku o dofinansowanie. Przykładowa lista braków formalnych:
a)	 brak podpisu i/lub złożony podpis nie został dopuszczony przez IOK i/lub podpis cyfrowy jest nieważny, certyfikat związany z podpisem cyfrowym jest nieaktualny/wygasł (weryfikowane na czas złożenia wniosku);
b)	 suma kontrolna i CRC wniosku o dofinansowanie złożonego 
za pośrednictwem platformy jest niezgodna z sumą kontrolną i CRC wniosku złożonego w LSI;
c)	 projektodawca nie złożył wszystkich wymaganych oświadczeń 
i załączników do wniosku o dofinansowanie (jeżeli są wymagane);
d)	 Projektodawca nie złożył wniosku na właściwym formularzu.
5.	Certyfikacja - procedura, w wyniku której osoba ucząca się otrzymuje 
od upoważnionej instytucji formalny dokument, stwierdzający, że osiągnęła określoną kwalifikację. Certyfikacja następuje po walidacji, w wyniku wydania pozytywnej decyzji stwierdzającej, że wszystkie efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte.
6.	Centrum integracji społecznej (CIS) - podmiot reintegracji społecznej i zawodowej utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 217, z późn. zm.), posiadający aktualny wpis do rejestru CIS prowadzonego przez właściwego wojewodę
7.	Cykliczny kod nadmiarowy CRC - (CRC) system sum kontrolnych wykorzystywany do wykrywania przypadkowych błędów pojawiających się podczas przesyłania i magazynowania danych binarnych, wykorzystywana do porównania poprawności i zgodności wygenerowanego pliku PDF z danymi zawartymi w LSI 2014.
8.	Cross-financing - mechanizm zdefiniowany w Wytycznych Ministra Rozwoju 
w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
9.	Dane osobowe – dane w rozumieniu art. 4 pkt 1) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119/1 z  4.05.2016 r.), zwanego dalej „RODO”.
10.	Dofinansowanie - współfinansowanie UE lub współfinansowanie krajowe 
z budżetu państwa, wypłacane na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowanie projektu.
11.	Dostępność - właściwość środowiska fizycznego, transportu, technologii 
i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz towarów i usług, pozwalająca osobom z niepełnosprawnościami na korzystanie z nich na zasadzie równości 
z innymi osobami. Dostępność jest warunkiem wstępnym prowadzenia przez wiele osób z niepełnosprawnościami niezależnego życia i uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym. Dostępność może być zapewniona przede wszystkim dzięki stosowaniu koncepcji uniwersalnego projektowania, a także poprzez usuwanie istniejących barier oraz stosowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień, w tym technologii i urządzeń kompensacyjnych dla osób 
z niepełnosprawnościami.
12.	Dzień - dzień kalendarzowy, o ile nie wskazano inaczej. Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
13.	Gospodarstwo domowe –  jednostka (ekonomiczna, społeczna) spełniająca łącznie poniższe warunki:
a)	posiadająca wspólne zobowiązania;
b)	dzieląca wydatki domowe lub codzienne potrzeby;
c)	wspólnie zamieszkująca.
Gospodarstwo domowe to zarówno osoba zamieszkująca samotnie, jak również grupa ludzi (niekoniecznie spokrewniona) mieszkająca pod tym samym adresem wspólnie prowadząca dom, np. mająca przynajmniej jeden wspólny posiłek dziennie lub wspólny pokój dzienny.
Gospodarstwem domowym nie jest gospodarstwo zbiorowe lub gospodarstwo instytucjonalne (jako przeciwieństwo prywatnego), a więc szpital, dom opieki dla osób starszych, więzienie, koszary wojskowe, instytucja religijna, szkoła 
z internatem, pensjonat, hotel robotniczy itp.
14.	Klub integracji społecznej (KIS) - podmiot reintegracji społecznej i zawodowej utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. 
o zatrudnieniu socjalnym (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 217 z późn. zm.), posiadający aktualny wpis do rejestru KIS prowadzonego przez właściwego wojewodę
15.	Koszt racjonalnych usprawnień - to wydatki pojawiające się podczas realizacji projektu związane z koniecznością wsparcia w projekcie uczestnika/pracownika ze specjalnymi potrzebami, nieprzewidziane wcześniej w budżecie projektu. Należy je odróżnić od wydatków związanych z uczestnictwem w projekcie osób 
z niepełnosprawnościami, przewidzianych w projekcie na etapie sporządzania wniosku o dofinansowanie. Te nie stanowią bowiem mechanizmu racjonalnych usprawnień ale wsparcie na zasadzie uniwersalnego projektowania. Kluczowe dla ustalenia, czy dany koszt stanowi racjonalne usprawnienie jest m.in. fakt ujęcia bądź nie danego wydatku we wniosku o dofinansowanie. Jeśli nie został przewidziany w budżecie projektu, a pojawiła się konieczność jego poniesienia 
w trakcie realizacji projektu to będzie to koszt poniesiony w ramach racjonalnych usprawnień – pismo z Ministerstwa DZF-IV.7620.39.2016.ESo. Możliwa jest jednak sytuacja, kiedy pomimo zaprojektowania uniwersalnych rozwiązań dla osób z niepełnosprawnościami na etapie przygotowania projektu, pojawi się 
w trakcie jego realizacji mimo wszystko potrzeba sfinansowania działań dodatkowych, nieprzewidzianych wcześniej (np. w projekcie skierowanym 
do niedosłyszących uczestników zapewniono od początku jego realizacji środki wspomagające słyszenie i komunikację, ale pojawiła się dodatkowo wśród uczestników projektu np. osoba o niepełnosprawności sprzężnej – poruszająca się na wózku inwalidzkim). W takim przypadku istnieje również możliwość sfinansowania racjonalnych usprawnień (np. w postaci instalacji platformy 
do podjazdu, wynajmu schodołazu, asysty osoby wspomagającej poruszanie się).
16.	Kryteria wyboru projektów - kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania 
i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji 
o dofinansowaniu projektu, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 125 ust. 3, lit a. rozporządzenie ogólnego, zatwierdzone przez komitet monitorujący, 
o którym mowa w art. 47 rozporządzenia ogólnego.
17.	Mechanizm racjonalnych usprawnień - konieczne i odpowiednie zmiany 
oraz dostosowania, nienakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewniania osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonania 
na zasadzie równości z innymi osobami.
18.	Mieszkanie  chronione  - mieszkanie,  o  którym mowa  w  art.  53  ustawy  z  dnia 12  marca  2004  r.  o  pomocy  społecznej.  Rodzaj  i zakres  wsparcia świadczonego  w   mieszkaniu   chronionym   oraz   standard   lokalu   przeznaczonego   na   mieszkanie chronione określają akty wykonawcze wydane na podstawie tej ustawy. 
19.	Mieszkanie   wspomagane   -   usługa  społeczna świadczona   w   społeczności   lokalnej  w  postaci  mieszkania  lub  domu,  przygotowującego  osoby  w  nim  przebywające,  pod opieką specjalistów,  do  prowadzenia  samodzielnego życia  lub  zapewniającego  pomoc  w prowadzeniu samodzielnego życia. Mieszkanie lub dom może być prowadzone w  formie mieszkania:
a)	 treningowego, przygotowującego osoby w nim przebywające do  prowadzenia samodzielnego życia. Usługa ma charakter okresowy i służy określonym kategoriom osób w osiągnięciu częściowej lub całkowitej  samodzielności, m.in. poprzez trening samodzielności, poradnictwo, pracę socjalną lub inne usługi aktywnej integracji; 
b)	 wspieranego, stanowiącego alternatywę dla pobytu w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Usługa ma charakter pobytu stałego lub okresowego (w przypadku potrzeby opieki w zastępstwie za opiekunów faktycznych) i służy osobom potrzebującym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu lub osobom z niepełnosprawnościami.
Formą mieszkania wspomaganego nie jest mieszkanie socjalne.
20.	Oczywiste omyłki - omyłki widoczne, takie jak błędy rachunkowe w wykonaniu działania matematycznego, błędy pisarskie, polegające na przekręceniu, opuszczeniu wyrazu. 
21.	Opiekun    faktyczny    (nieformalny)    -    osoba  pełnoletnia  opiekująca się osobą niesamodzielną,  niebędąca  opiekunem  zawodowym  i  niepobierająca wynagrodzenia z tytułu opieki nad osobą niesamodzielną, najczęściej członek rodziny. 
22.	Osoba   potrzebująca wsparcia w codziennym funkcjonowaniu  - osoba,   która   ze   względu   na stan  zdrowia lub niepełnosprawność wymaga opieki lub  wsparcia    w  związku    z niemożnością samodzielnego wykonywania co najmniej jednej z podstawowych   czynności dnia codziennego. 
23.	Osoba  uboga  pracująca  -  osoba  wykonująca  pracę,  za  którą otrzymuje wynagrodzenie i która  jest  uprawniona  do  korzystania  z  pomocy  społecznej  na  podstawie  przesłanki ubóstwo,   tj.   której   dochody   nie   przekraczają kryteriów   dochodowych   ustalonych  w oparciu o próg interwencji socjalnej.  
24.	Osoba  z  niepełnosprawnością sprzężoną - osoba,  u  której  stwierdzono  występowanie dwóch lub więcej niepełnosprawności.  
25.	Osoby bezrobotne - osoby pozostające bez pracy, gotowe do podjęcia pracy 
i aktywnie poszukujące zatrudnienia. Niezależnie od spełnienia powyższych przesłanek, zarejestrowani  bezrobotni są zaliczani do osób bezrobotnych. Osobami bezrobotnymi są zarówno osoby bezrobotne w rozumieniu Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności, jak i osoby zarejestrowane jako bezrobotne. Definicja nie uwzględnia studentów studiów stacjonarnych, nawet jeśli spełniają powyższe kryteria. Osoby kwalifikujące się do urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego, które są bezrobotne w rozumieniu niniejszej definicji (nie pobierają świadczeń z tytułu urlopu), są również osobami bezrobotnymi.
26.	Osoby bierne zawodowo - osoby, które w danej chwili nie tworzą zasobów siły roboczej (tzn. nie pracują i nie są bezrobotne). Osoby będące na urlopie wychowawczym (rozumianym jako nieobecność w pracy, spowodowana opieką nad dzieckiem w okresie, który nie mieści się w ramach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego) są uznawane za bierne zawodowo, chyba że są zarejestrowane już jako bezrobotne (wówczas status bezrobotnego ma pierwszeństwo .
27.	Osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym:
a)	 osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie 
z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną z przesłanek określonych w  art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. 
o pomocy społecznej;
b)	 osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. 
o zatrudnieniu socjalnym;
c)	 osoby przebywające w pieczy zastępczej  lub opuszczające pieczę zastępczą oraz rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. 
Dz. U. z 2017 poz. 697 z późn. zm.);
d)	 osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 969);
e)	 osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1481);
f)	 osoby z niepełnosprawnością – osoby z niepełnosprawnością 
w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans 
i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 lub uczniowie/dzieci z niepełnosprawnościami w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020; 
g)	 członkowie gospodarstw domowych sprawujący opiekę nad osobą 
z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z nich nie pracuje 
ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą 
z niepełnosprawnością;
h)	 osoby potrzebujące wsparcia w codziennym funkcjonowaniu;
i)	 osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań 
w rozumieniu Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie monitorowania postępu rzeczowego i realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;
j)	 osoby odbywające kary pozbawienia wolności;
k)	 osoby korzystające z Programu Operacyjnego  Pomoc Żywnościowa.
28.	Otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym - 
to osoby spokrewnione lub niespokrewnione z osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, a także inne osoby z najbliższego środowiska osób zagrożonych ubóstwem 
lub wykluczeniem społecznym. Za otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym można uznać wszystkie osoby, których udział 
w projekcie jest niezbędny dla skutecznego wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Do otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mogą należeć m.in. osoby sprawujące rodzinną pieczę zastępczą lub kandydaci do sprawowania rodzinnej pieczy zastępczej, osoby prowadzące rodzinne domy dziecka i dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego. 
29.	Pomoc de minimis - pomoc  zgodna z  przepisami  rozporządzenia  Komisji  (UE)  nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o  funkcjonowaniu  Unii  Europejskiej  do  pomocy de  minimis  (Dz.  Urz.  UE L  352  z  24.12.2013,  str.  1)  oraz  z  rozporządzeniem  Komisji  (UE)  
nr 360/2012 z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie stosowania art. 107 
i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii   Europejskiej   do   pomocy   de   minimis   przyznawanej przedsiębiorstwom wykonującym usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (Dz. Urz. UE L 114 z 26.04.2012, str. 8).
30.	Pomoc publiczna - pomoc, o której mowa w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) oraz Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 poz. 1073).
31.	Portal - portal internetowy (www.funduszeeuropejskie.gov.pl) dostarczający informacje na temat wszystkich programów operacyjnych w Polsce.
32.	Program aktywności lokalnej - partnerstwo lokalne zainicjowane przez ośrodek pomocy społecznej, inną jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego lub organizację pozarządową w celu realizacji działań na rzecz aktywizacji społecznej i rozwiązywania problemów społeczności lokalnej oraz w celu zapewnienia współpracy i koordynacji działań instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków społeczności lokalnej. Program aktywności lokalnej skierowany jest do osób w ramach konkretnego środowiska lub członków danej społeczności.
33.	Projekt partnerski - projekt, o którym mowa w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
34.	Projekt socjalny - zespół działań mających na celu poprawę sytuacji życiowej określonych osób, rodzin, grup zagrożonych ubóstwem, marginalizacją 
i wykluczeniem społecznym.
35.	Praktyka zawodowa - forma praktycznej nauki zawodu będąca: integralną częścią szkolenia, której celem jest zastosowanie i pogłębienie zdobytej wiedzy 
i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach zawodowych, bądź: zdobywaniem nowych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych poprzez praktyczne wykonywanie zadań zawodowych na stanowisku pracy według ustalonego programu uzgodnionego pomiędzy pracodawcą a osobą odbywającą praktykę.
36.	Runda konkursu -  wyodrębniona część konkursu obejmująca nabór projektów, ocenę spełnienia kryteriów wyboru projektów i rozstrzygnięcie właściwej instytucji w zakresie wyboru projektów do dofinansowania.
37.	Rozporządzenie ogólne - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego 
i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 
z 20.12.2013, str. 320).
38.	Rozstrzygnięcie konkursu lub rundy konkursu - zatwierdzenie przez właściwą instytucję listy ocenionych projektów, zawierającą przyznane oceny, w tym uzyskaną liczbę punktów.
39.	Rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS) - instrument terytorialny który zgodnie z rozporządzeniem ogólnym jest :
a.	skoncentrowany na konkretnych obszarach poniżej szczebla regionalnego;
b.	kierowany przez lokalne grupy działania, w których skład wchodzą przedstawiciele władz publicznych, lokalnych partnerów społecznych                                 i gospodarczych oraz mieszkańców, przy czym na poziomie podejmowania decyzji ani władze publiczne – określone zgodnie z przepisami krajowymi                               – ani żadna z grup interesu nie posiada więcej niż 49 % praw głosu;
c.	prowadzony na podstawie zintegrowanych i wielosektorowych lokalnych strategii rozwoju; 
d.	zaprojektowany z uwzględnieniem lokalnych potrzeb i potencjału oraz zawiera elementy innowacyjne w kontekście lokalnym i zakłada tworzenie                                   sieci kontaktów oraz, w stosownych przypadkach, współpracę.
40.	Staż – nabywanie przez osobę bezrobotną lub osobę bierną zawodowo umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań 
w miejscu pracy, bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.
41.	Strona internetowa RPO WSL 2014-2020 - www.rpo.slaskie.pl – strona internetowa dostarczająca informacje na temat Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
42.	Subsydiowane zatrudnienie – forma pomocy finansowej dla pracodawcy stanowiąca zachętę do zatrudnienia, zakładająca redukcję kosztów ponoszonych przez niego na zatrudnienie pracowników zgodnie z art. 32 i 33 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1 z późn. zm.) oraz zgodnie 
z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str.1).
43.	Ścieżka reintegracji - zestaw kompleksowych i zindywidualizowanych form wsparcia, mających na celu wyprowadzenie osób, rodzin lub środowiska 
z ubóstwa lub wykluczenia społecznego. Ścieżka reintegracji może być realizowana w ramach jednego projektu (ścieżka udziału w projekcie) lub – ze względu na złożoność problemów i potrzeb danej osoby, rodziny lub środowiska – wykraczać poza ramy jednego projektu i być kontynuowana w innym projekcie lub pozaprojektowo. Wsparcie w ramach ścieżki reintegracji może być realizowane przez jedną lub przez kilka instytucji zazwyczaj w sposób sekwencyjny.
44.	Środowisko zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym:
a)	osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, otoczenie tych osób lub społeczność lokalna, w której zamieszkują;
b)	społeczność lokalna, którą cechuje co najmniej jedna z przesłanek wykluczających, o których mowa w pkt 27;
c)	społeczność lokalna, która zamieszkuje obszary zdegradowane w rozumieniu Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 lub jej udział jest niezbędny w rewitalizacji, o której mowa w ww. wytycznych.
45.	Umowa o dofinansowanie projektu - umowa zawarta między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania, zawierająca, co najmniej elementy, o których mowa w art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869) albo porozumienie, o którym mowa w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
46.	Urzędowe potwierdzenie odbioru - wiadomość elektroniczna stanowiąca dowód dostarczenia dokumentu elektronicznego do adresata.
47.	Usługi aktywnej integracji - usługi, których celem jest:
a)	 odbudowa i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu (reintegracja społeczna) lub;
b)	 odbudowa i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy (reintegracja zawodowa) lub;
c)	 zapobieganie procesom ubóstwa, marginalizacji i wykluczenia społecznego.
     Do usług aktywnej integracji należą usługi o charakterze:
a)	 społecznym, których celem jest nabycie, przywrócenie lub wzmocnienie kompetencji społecznych, zaradności, samodzielności i aktywności społecznej, (poprzez m.in. udział w zajęciach w CIS, KIS lub WTZ);
b)	 zawodowym, których celem jest pomoc w podjęciu decyzji dotyczącej wyboru lub zmiany zawodu, wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje zawodowe oraz umiejętności pożądane na rynku pracy (poprzez m.in. udział w zajęciach w CIS, KIS lub WTZ, kursy i szkolenia zawodowe), pomoc 
w utrzymaniu zatrudnienia;
c)	 edukacyjnym, których celem jest wzrost poziomu wykształcenia, dostosowanie wykształcenia do potrzeb rynku pracy (m.in. edukacja formalna);
d)	 zdrowotnym, których celem jest wyeliminowanie lub złagodzenie barier zdrowotnych utrudniających funkcjonowanie w społeczeństwie lub powodujących oddalenie od rynku pracy.
48.	Ustawa wdrożeniowa - ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz.U. 2019 poz. 730).
49.	Warsztat terapii zajęciowej - wyodrębniona organizacyjnie i finansowo placówka stwarzająca osobom niepełnosprawnym, niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej w zakresie pozyskiwania lub przywracania umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia.
50.	Warunki formalne - warunki odnoszące się do kompletności, formy oraz terminu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, których weryfikacja odbywa się przez stwierdzenie spełniania albo niespełniania danego warunku. 
51.	Wniosek - dokument złożony przez Wnioskodawcę za pośrednictwem Systemu LSI, w celu uzyskania środków finansowych na realizację projektu w ramach RPO WSL, na podstawie którego dokonuje się oceny spełnienia przez projekt odpowiednich kryteriów wyboru. Za integralną część wniosku o dofinansowanie uznaje się wszystkie jego załączniki.  
52.	Wnioskodawca - podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.
53.	Zatrudnienie wspomagane - forma zintegrowanego, zindywidualizowanego wsparcia osób z niepełnosprawnościami, mająca na celu uzyskanie oraz utrzymanie zatrudnienia poprzez wsparcie trenera pracy, obejmujące działania motywacyjne, pomoc w określeniu rozwoju zawodowego, nabywaniu umiejętności miękkich, pośrednictwo pracy oraz wsparcie w miejscu pracy i poza pracą.
54.	Zakład Aktywności Zawodowej - wyodrębniona organizacyjnie i finansowo wydzielona jednostka, która uzyskuje status zakładu aktywności zawodowej. 
O utworzenie ZAZ ubiegać się mogą jednostki i organizacje wymienione 
w ustawie, których statutowym zadaniem jest rehabilitacja społeczna i zawodowa osób niepełnosprawnych. Celem funkcjonowania zakładu jest okresowe zatrudnianie osób niepełnosprawnych z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i określonych w ustawie grup osób z orzeczeniem 
o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także przygotowanie ich do życia w otwartym środowisku.
1.	Podstawy prawne
1	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 
17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności 
i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, 
str. 320 z późn. zm.);
2	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006(Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, 
str. 470 z późn. zm.);
3	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012;
4	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 
nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności 
i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. Urz. UE L 138 
z 13.05.2014 r., str. 5);
5	Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r.);
6	Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014);
7	Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 
(t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1431 z późn. zm. ) dalej: ustawa wdrożeniowa 
8	Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.  Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145);
9	Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 362 z późn. zm.); 
10	Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869);
11	Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 351 z późn. zm.);
12	Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. – Prawo zamówień publicznych 
(t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 z późn. zm.);
13	Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000 z późn. zm.);
14	Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego 
(t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.);
15	Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
 i o wolontariacie ( t.j. Dz.U. z 2019, poz. 688);
16	Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429);
17	Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm.);
18	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014–2020 z dnia 2 lipca 2015 r (Dz.U. z 2015 r. poz.1073);
19	Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 
z  2019 r. poz.1507); 
20	Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.  Dz. U. z 2019 r. poz. 1482)
21	Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (t.j. Dz.U. 
z 2019 r., poz. 217 z późn. zm.);
22	Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.  U.  z  2019  r. poz. 1172 z późn. zm.);
23	Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1878 z późn. zm.); 
24	Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1292); 
25	Ustawa z dnia 15 czerwca 2012r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769); 
26	Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. 2019 poz. 628 z późn. zm.);   
27	Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. 2019 poz. 1111 z późn. zm.);
28	Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (t.j.  Dz.U. 2018 poz. 1398 z późn. zm.);
29	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065);
30	Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. 
w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz.U. z dnia 24 lipca 2012 r., poz. 850);
31	Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 - Umowa Partnerstwa 
z 23 maja 2014 r. z późn. zm.,
32	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku 
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie 
o ochronie danych) RODO.
33	Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL 2014-2020) zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 25 marca 2019 r. KE C(2019) 2019 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą nr 684/32/VI/2019.z dnia 3 kwietnia 2019 r 
34	Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa - w wersji 16.2 zatwierdzony przez Zarząd Województwa Uchwałą nr 1901/63/VI/2019  z dnia 
21 sierpnia 2019 roku. 
35	Wytyczne, a w szczególności:
•	Wytyczne w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych 
w postaci elektronicznej na lata 2014-2020 z dnia 19.12.2017 r.;
•	Wytyczne w zakresie warunków certyfikacji oraz przygotowania prognoz wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020  z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 13.02.2018 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020 z dnia 28.10.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 22.08.2019 r. – dalej: Wytyczne w zakresie  kwalifikowalności wydatków;
•	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 09.07.2018 r.;
•	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia 3.11.2016r.;
•	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020 z dnia 31.03.2017 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014 - 2020 z dnia 5.04.2018 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 z dnia 08.07.2019 r.
•	Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 02.08.2016 r. 
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy  na  lata  2014-2020 z 08.08.2019 r.

UWAGA!

Nieznajomość powyższych dokumentów może spowodować niewłaściwe przygotowanie wniosku o dofinansowanie	
2.	Informacje o konkursie
2.1.	 Założenia ogólne
•	Instytucją Organizującą Konkurs (IOK) jest: Zarząd Województwa Śląskiego, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
•	Zadania IOK wykonuje Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, 
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice.
•	Przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, realizowanych w ramach Osi Priorytetowej IX Włączenie społeczne, Działania 9.1 Aktywna integracja, Poddziałania 9.1.5 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym – konkurs.
•	Celem szczegółowym projektów dofinansowanych w ramach Podziałania 9.1.5 jest wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.
•	Nabór wniosków o dofinansowanie projektów będzie prowadzony od dnia 
7 października 2019 r.  (od godz. 0:00) do dnia 9 grudnia 2019 r. (do godz. 12:00:00). 
•	IOK nie przewiduje możliwości skrócenia terminu składania wniosków 
o dofinansowanie.
•	Wnioski złożone po upływie terminu zamknięcia naboru będą pozostawione bez rozpatrzenia. 
•	Za termin złożenia wniosku uznawana jest data doręczenia widoczna 
na dokumencie UPO/UPP, o którym mowa w pkt. 2.7.7

•	Wnioskodawca może rozpocząć wypełnianie wniosku o dofinansowanie przed rozpoczęciem naboru tj. od momentu jego publikacji w systemie LSI.
•	Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym.
•	Konkurs nie jest podzielony na rundy. 
•	Projekty dofinansowane będą w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa.
•	Orientacyjny termin rozstrzygnięcia konkursu oraz orientacyjny czas trwania oceny projektów –  czerwiec  2020 r. 
•	Celem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i:
a)	uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
b)	uzyskały kolejno największą liczbę punktów w przypadku, gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt a. 
Wnioskodawca składający wniosek o dofinansowanie w przedmiotowym konkursie podlega odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń zgodnie 
z art. 233 § 6 kodeksu karnego. 
Podpisanie wniosku o dofinansowanie jest jednoznaczne ze złożeniem oświadczeń zamieszczonych w części G wniosku, które stanowią jego integralną część.  
Oświadczenia niezbędne do przeprowadzenia wyboru projektu do dofinansowania i/lub zawarcia umowy o dofinansowanie i/lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu zawierają klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń”. Klauzula ta zastępuje pouczenie właściwej instytucji o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Jednocześnie Instytucja Organizująca Konkurs informuje, że przed zawarciem umowy o dofinansowanie, na etapie realizacji projektu, w trakcie i po jego zakończeniu może podjąć działania kontrolne mające na celu weryfikację oświadczeń składanych na etapie składania wniosku o dofinansowanie.
2.1.1.	Ograniczenia i limity w realizacji projektów, w tym również szczególne warunki dostępu dla konkursu
1.	Usługi aktywnej integracji
a)	Celem aktywnej integracji osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest przywrócenie możliwości lub zdolności uzyskania zatrudnienia lub innej formy aktywności społecznej, rozwinięcie lub wzmocnienie samodzielności życiowej i społecznej oraz zapobieganie procesom ubóstwa, marginalizacji i wykluczenia społecznego.
b)	Usługi aktywnej integracji mogą mieć charakter wsparcia indywidualnego (adresowanego do osoby), rodzinnego (adresowanego do rodziny) oraz środowiskowego (adresowanego do określonego środowiska).
c)	Wsparcie osób, rodzin, środowisk lub lokalnych społeczności zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym odbywa się z wykorzystaniem usług aktywnej integracji o charakterze:

•	społecznym, których celem jest nabycie, przywrócenie lub wzmocnienie kompetencji społecznych, zaradności, samodzielności i aktywności społecznej, obejmujące m.in.:
o	pracę socjalną;
o	projekt socjalny;
o	program aktywności lokalnej;
o	specjalistyczne poradnictwo o charakterze prawnym, rodzinnym 
     i psychologicznym; 
o	uczestnictwo w placówkach wsparcia dziennego, świetlicach 
     i klubach, o których mowa w przepisach pomocy społecznej, przepisach
o	wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przepisach 
     o   wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; 
o	usługi wspierające osoby z niepełnosprawnością, w tym koszty   
     zatrudnienia tłumacza osoby głuchoniemej, przewodnika osoby 
     niewidomej, asystenta osoby niepełnosprawnej, asystenta osobistego 
     osoby niepełnosprawnej; 
o	usługi wspierające animację lokalną, w tym koszty zatrudnienia 
      animatora lokalnego, lidera klubu integracji społecznej, streetworkera, 
     coacha, i inne działania środowiskowe;
o	usługi wsparcia i aktywizacji rodzin marginalizowanych, 
      w tym koszty zatrudnienia asystenta rodzinnego i koordynatora  
      rodzinnej pieczy zastępczej (zgodnie z zapisami ustawy o wspieraniu   
      rodziny i systemie pieczy zastępczej), konsultantów rodzinnych,   
     mediatorów itp.;
o	pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym 
     w mieszkaniu chronionym;
o	pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych 
w mieszkaniu treningowym min. dla osób korzystających z programu wychodzenia z bezdomności;
o	organizowanie i finansowanie kosztów wolontariatu, zgodnie 
z przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz kosztów zatrudnienia osoby prowadzącej klub wolontariuszy;
o	organizowanie i finansowanie uczestnictwa w grupach i klubach samopomocowych, w tym kosztów zatrudnienia osoby prowadzącej klub lub grupę;
o	organizowanie i finansowanie treningów kompetencji i umiejętności społecznych, w tym kosztów zatrudnienia i działania osoby prowadzącej klub lub grupę; 
o	poradnictwo specjalistyczne, interwencję kryzysową, mediację rodzinną oraz udzielanie informacji o uprawnieniach, służące przywróceniu samodzielności życiowej, w tym powrotu na rynek pracy; 
o	poradnictwo i wsparcie indywidualne oraz grupowe w zakresie podniesienia kompetencji życiowych i umiejętności społecznych umożliwiających docelowo powrót do życia społecznego, w tym powrót na rynek pracy.

•	zawodowym, których celem jest pomoc w podjęciu decyzji dotyczącej 
        wyboru lub zmiany zawodu, wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje 
       zawodowe oraz umiejętności pożądane na rynku pracy m.in.:
o	staże, praktyki zawodowe;
o	zajęcia reintegracji zawodowej u pracodawców;
o	kursy, szkolenia zawodowe (zgodnie z diagnozą zawartą 
w ścieżce reintegracji, przygotowanej dla uczestnika projektu);
o	subsydiowane zatrudnienie oraz wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy, w tym specjalistyczne wynikające z danej niepełnosprawności i indywidualnych potrzeb (wyłącznie 
w subsydiowanym zatrudnieniu);
o	zatrudnienie wspomagane;
o	usługi, w tym asystenckie, pomagające uzyskać lub utrzymać   zatrudnienie w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia;
o	włączanie osób z niepełnosprawnością w zajęcia na rzecz aktywizacji zawodowej, realizowane w warsztatach terapii zajęciowej poprzez finansowanie zajęć związanych z uczestnictwem w WTZ (w zakresie nie finansowanym przez PFRON) oraz wszystkich dodatkowych działań na rzecz aktywnej integracji dotychczas nieoferowanych przez WTZ (np. dodatkowe zajęcia aktywizacyjne);
o	organizacja i finansowanie usług wspierających, w tym: trenera pracy, 
     doradcy zawodowego;
o	usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym na podstawie 
      porozumienia o realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o którym 
      mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia 
      i instytucjach rynku pracy i na zasadach  określonych w tej ustawie 
      (koszty prac społecznie użytecznych finansowane z Funduszu Pracy 
      i/lub JST stanowią zawsze wkład własny w projekcie);
o	poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy;
o	skierowanie do CIS/KIS, w tym finansowanie kosztów tworzenia 
      i funkcjonowania nowych podmiotów.
Usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym dla osób, rodzin 
i środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie mogą stanowić pierwszego elementu wsparcia w ramach ścieżki reintegracji (nie dotyczy projektów realizowanych przez WTZ, ZAZ, CIS, KIS).

•	edukacyjnym, których celem jest wzrost poziomu wykształcenia,   dostosowanie wykształcenia do potrzeb rynku pracy, obejmujące   
m.in.:
o	skierowanie i sfinansowanie zajęć szkolnych, związanych 
z uzupełnieniem wykształcenia na poziomie podstawowym, gimnazjalnym, ponadgimnazjalnym lub policealnym oraz kosztów z nimi związanych (edukacja formalna);
o	zajęcia ukierunkowane na rozwój zainteresowań i aspiracji  edukacyjnych; 
o	długotrwałe formy kształcenia ustawicznego;
o	certyfikowane kursy i szkolenia w formie uzupełniającej edukację;
o	usługi wspierające aktywizację edukacyjną (np. poprzez brokera edukacyjnego).

•	zdrowotnym, których celem jest wyeliminowanie lub złagodzenie barier 
   zdrowotnych utrudniających funkcjonowanie w społeczeństwie lub  
   powodujących oddalenie od rynku pracy:
o	skierowanie i sfinansowanie terapii psychologicznej, rodzinnej lub psychospołecznej dla rodzin lub osób; 
o	skierowanie i sfinansowanie programu korekcyjno-edukacyjnego dla osób stosujących przemoc w rodzinie, o którym mowa w przepisach 
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie; 
o	skierowanie i sfinansowanie programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego w przypadku osób uzależnionych od alkoholu, w rozumieniu przepisów o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; 
o	skierowanie i sfinansowanie programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej dla osób uzależnionych od narkotyków lub innych środków odurzających w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
o	sfinansowanie kosztów zespołów ćwiczeń fizycznych usprawniających psychoruchowo lub zajęć rehabilitacyjnych zgodnie z potrzebami osób 
z niepełnosprawnością;
o	poniesienie innych kosztów związanych z poprawą stanu zdrowia mającego wpływ na podniesienie szans w uzyskaniu zatrudnienia (np. koszty związane z leczeniem dentystycznym, dermatologicznym, itp.) – jako element całościowego wsparcia.   

Usługami aktywnej integracji nie są usługi społeczne, o których 
mowa w Rozdziale 6 Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć 
w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 (Wsparcie rozwoju usług społecznych w ramach PI 9iv). 

Z usług aktywnej integracji mogą korzystać również osoby zaliczone 
do otoczenia osób wykluczonych społecznie, o ile zadania zostaną prawidłowo zapisane we wniosku o dofinansowanie.

IZ RPO rekomenduje zastosowanie przez Wnioskodawców mechanizmów wykorzystujących narzędzia do realizacji usług aktywnej integracji:
•	kontrakt socjalny lub indywidualny program, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub dokumentów równoważnych w przypadku PCPR;
•	program aktywności lokalnej w formie lokalnych programów pomocy społecznej, o których mowa w art. 110 ust. 10 oraz art. 112 ust. 13 ustawy 
z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
•	projekt socjalny, o którym mowa w art. 6 pkt 18 ustawy z dnia 12 marca 
2004 r. o pomocy społecznej.

a)	Kontrakt socjalny lub jego odmiany
•	Podstawą prawną realizacji kontraktu socjalnego jest art. 108 ustawy 
o pomocy społecznej. Kontrakty socjalne są realizowane poprzez usługi aktywnej integracji, w tym pracę socjalną z osobą lub rodziną. Praca socjalna jest traktowana jako usługa aktywnej integracji o charakterze społecznym i obowiązkowo stosowana w projektach realizowanych przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej, przy czym projekty obejmujące wyłącznie pracę socjalną nie kwalifikują się do dofinansowania.
•	Kontrakt może zostać zawarty z rodziną w rozumieniu przepisów 
o pomocy społecznej z tym, że podstawowe działania muszą być skierowane do osoby korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej. Możliwe jest również zawarcie odrębnych kontraktów socjalnych 
w ramach rodziny. Decyzję podejmuje pracownik socjalny 
w uzgodnieniu z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie. Możliwe jest również zawarcie kontraktu z osobą małoletnią od 15 roku życia za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych tej osoby. Kontrakt socjalny jest pisemną umową pomiędzy osobą korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej 
a pracownikiem socjalnym, mającą na celu określenie sposobów rozwiązywaniu problemów osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, umożliwienie aktywizacji społeczno-zawodowej oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. 
W przypadku realizacji kontraktu w ramach realizacji projektu, obowiązkowa jest realizacja ścieżki reintegracji obejmującej wybrane usługi aktywnej integracji. Dobór instrumentów musi być adekwatny do potrzeb i możliwości uczestnika projektu. Może być dokonany zarówno spośród instrumentów jednej grupy jak i kilku grup.
•	Wnioskodawca zapewnia, że z uczestnikami projektu realizowanego przez podmiot inny niż OPS podpisywana jest umowa na wzór kontraktu socjalnego.
•	Wnioskodawca zapewnia, że uczestnik projektu, który przystępując do projektu pozostawał bez zatrudnienia, a w trakcie projektu podjął pracę, ma możliwość kontynuowania udziału w projekcie zgodnie z ustaloną ścieżką reintegracji.

W przypadku określonych grup odbiorców zamiast kontraktu socjalnego można zamiennie stosować także narzędzie będące jego odmianą: 
•	w przypadku osób bezdomnych - indywidualny program wychodzenia z bezdomności lub jego odmiany;
•	w przypadku uchodźców i imigrantów - indywidualny program integracyjny lub jego odmiany; 
•	w przypadku osób opuszczających pieczę zastępczą (rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną) oraz domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii zapewniające całodobową opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze - indywidualny program usamodzielnienia lub jego odmiany; 
•	w przypadku osób uczęszczających na zajęcia w ramach CIS - indywidualny program zatrudnienia socjalnego; 
•	w przypadku osób niepełnosprawnych, osób w ramach interwencji kryzysowej oraz innych osób korzystających ze wsparcia w projektach, dopuszcza się możliwość działań indywidualnych (umowa) na zasadach analogicznych jak dla kontraktu socjalnego.
 
b)	Projekt socjalny
Projekt socjalny, o którym mowa w art. 6 pkt 18 ustawy z dnia 
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, to zespół działań mających na celu poprawę sytuacji życiowej określonych osób, rodzin, grup zagrożonych ubóstwem, marginalizacją wykluczeniem społecznym. Przed przystąpieniem do tworzenia projektu socjalnego Wnioskodawca dokonuje rozeznania kwestii problemowych w danej społeczności, określa skalę zidentyfikowanych problemów oraz wyznacza możliwości jego rozwiązania. 

Indywidualna ścieżka reintegracji
a)	Ścieżka reintegracji to najczęściej długotrwały proces reintegracji osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym
i wyprowadzania tych osób z ubóstwa lub wykluczenia społecznego 
za pomocą zestawu kompleksowych i zindywidualizowanych form wsparcia, pozwalających na reintegrację tych osób lub rodzin. Wnioskodawca zapewnia w projektach zindywidualizowane i kompleksowe wsparcie, odpowiadające na potrzeby uczestnika, nieograniczające możliwości dostępu do poszczególnych rodzajów usług aktywnej integracji.
b)	Wnioskodawca  zapewnia, że uczestnik projektu, który przystępując 
do projektu pozostawał bez zatrudnienia, a w trakcie projektu podjął pracę, ma możliwość kontynuowania udziału w projekcie zgodnie z ustaloną ścieżką reintegracji.
c)	Ścieżka reintegracji może być realizowana w ramach jednego projektu (ścieżka udziału w projekcie) lub – ze względu na złożoność problemów 
i potrzeb danej osoby lub rodziny – wykraczać poza ramy jednego projektu 
i być kontynuowana w innym projekcie lub pozaprojektowo. Może być realizowana przez jedną lub kilka instytucji, zazwyczaj w sposób sekwencyjny.
d)	Działania w zakresie aktywizacji zawodowej nie mogą stanowić pierwszego elementu realizacji ścieżki reintegracji (nie dotyczy projektów realizowanych przez WTZ, ZAZ, CIS, KIS). 
e)	W ramach ścieżki reintegracji, obok usług aktywnej integracji, mogą być realizowane usługi społeczne świadczone w społeczności lokalnej, o ile jest to niezbędne dla zapewnienia indywidualizacji i kompleksowości wsparcia dla konkretnej osoby, rodziny czy środowiska i przyczynia się do realizacji celów usług aktywnej integracji, przy czym wsparcie jest skoncentrowane na osobie 
i jej potrzebach, a nie na rozwijaniu usług społecznych świadczonych 
w społeczności lokalnej.
f)	W odniesieniu do osób, których ścieżka reintegracji zakłada skierowanie do OWES, wsparcie społeczne, lub/i zawodowe kontynuowane jest w ramach Poddziałania 9.3.1 Wsparcie sektora ekonomii społecznej RPO WSL 2014 – 2020.
g)	Do dofinansowania będą wybierane projekty oferujące zindywidualizowane i kompleksowe wsparcie, odpowiadające na potrzeby uczestnika, nieograniczające możliwości dostępu do poszczególnych rodzajów usług aktywnej integracji, w tym w szczególności skierowane na zdobycie doświadczenia i rozwijanie umiejętności u pracodawców i osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą dla uczestników nieposiadających doświadczenia zawodowego lub z nieaktualnymi kwalifikacjami.

Prowadzenie rekrutacji w ramach projektu, w szczególności wyszukiwanie i informowanie uczestników projektu i prowadzenie spotkań informacyjnych o projekcie oraz koszt ogłoszeń rekrutacyjnych w mediach nie jest zadaniem merytorycznym i stanowi koszt pośredni. 

W ramach katalogu kosztów bezpośrednich kwalifikowalne jest wyznaczanie ścieżki reintegracji społecznej poprzez wyspecjalizowane osoby/organy (doradca zawodowy/psycholog/pracownik socjalny).	
2.	Usługi realizowane przez CIS i KIS
a)	Usługi reintegracji społecznej i zawodowej realizowane przez CIS i KIS są uznawane za kompleksową usługę aktywnej integracji, obejmującą integrację społeczną i zawodową.
b)	Wsparcie jest udzielane na stworzenie nowych miejsc reintegracji społecznej i zawodowej:
•	w istniejących podmiotach, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym;
•	poprzez utworzenie podmiotów, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym.
c)	Zasady tworzenia Centrum Integracji Społecznej, jako jednostki realizującej reintegrację społeczną i zawodową, określa art. 3 ustawy o zatrudnieniu socjalnym. 
d)	Instytucja tworząca CIS jest zobowiązana wystąpić do wojewody właściwego ze względu na siedzibę Centrum, z wnioskiem o przyznanie statutu. Wniosek jest dokumentem, wymagającym zaplanowania i przeanalizowania wszystkich aspektów działalności, swoistym biznesplanem CIS i w swojej treści powinien zawierać wskazane w ustawie informacje.
e)	IOK zwraca uwagę, iż statut CIS jest jednym z dokumentów wymaganych przy podpisaniu umowy o dofinansowanie projektu pomiędzy Wnioskodawcą 
a Instytucją Zarządzającą. Mając to na uwadze Wnioskodawca powinien wystąpić o nadanie statutu w terminie umożliwiającym mu podpisanie umowy w razie pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia konkursu.
f)	Beneficjent zobowiązany jest do dostarczenia kopii zaświadczenia 
o zarejestrowaniu Klubu Integracji Społecznej w Rejestrze Wojewody niezwłocznie po jego otrzymaniu i przed rozpoczęciem realizacji działań 
w projekcie. Dokument nie jest wymagany na etapie podpisywania umowy 
o dofinansowanie. 
g)	Beneficjent zostanie zobowiązany w umowie o dofinansowanie projektu do zachowania trwałości utworzonych w ramach projektu podmiotów (CIS/KIS) po zakończeniu realizacji projektu, co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu. IZ RPO WSL weryfikuje spełnienie warunku trwałości po upływie okresu wskazanego w umowie o dofinansowanie projektu. 
3.	Wsparcie w ramach ZAZ
a)	Wsparcie w ramach ZAZ odbywa się w szczególności poprzez:
•	zwiększenie liczby osób z niepełnosprawnościami zatrudnionych 
w istniejących ZAZ, z możliwością objęcia tych osób usługami aktywnej integracji; okres zatrudnienia osób niepełnosprawnościami w ZAZ 
po zakończeniu realizacji projektu jest co najmniej równy okresowi zatrudnienia w ramach projektu; okres może być krótszy, wyłącznie 
w sytuacji, gdy osoba z niepełnosprawnością podejmie w tym okresie zatrudnienie poza ZAZ lub gdy zatrudnienie ustanie z przyczyn leżących po stronie pracownika, przy czym ZAZ jest zobowiązany do zatrudnienia kolejnej osoby i utrzymania miejsca pracy przez łączny okres co najmniej równy okresowi zatrudniania osób z niepełnosprawnością na tym stanowisku w projekcie, a nowo zatrudniona osoba musi spełniać warunki kwalifikowalności w projekcie;
•	wsparcie osób z niepełnosprawnościami dotychczas zatrudnionych w ZAZ nową ofertą w postaci usług aktywnej integracji ukierunkowaną 
na przygotowanie osób zatrudnionych w ZAZ do podjęcia zatrudnienia poza ZAZ: na otwartym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej. Wnioskodawca  tworzy możliwość wsparcia dla osób zatrudnionych w ZAZ usługami asystenckimi oraz usługami trenera pracy, umożliwiającymi uzyskanie lub utrzymanie zatrudnienia, w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia.
W ramach konkursu nie dopuszcza się możliwości składania projektów 
na tworzenie nowych Zakładów Aktywności Zawodowej.
4.	Wsparcie w ramach WTZ:
a)	Wsparcie w ramach WTZ odbywa się w szczególności poprzez:
•	wsparcie usługami aktywnej integracji nowych osób w istniejących WTZ;
•	wsparcie dotychczasowych uczestników WTZ nową ofertą w postaci usług aktywnej integracji obowiązkowo ukierunkowaną na przygotowanie uczestników WTZ do podjęcia zatrudnienia i ich zatrudnienie: w ZAZ, na otwartym lub chronionym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej. 
b)	Wnioskodawca ma możliwość wsparcia uczestników WTZ:
•	usługami asystenckimi oraz usługami trenera pracy, które umożliwiają uzyskanie lub utrzymanie zatrudnienia, w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia;
•	realizując praktyki lub staże dla uczestników WTZ.

Turnusy rehabilitacyjne, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie są traktowane jako instrument aktywnej integracji. 
Kwota przeznaczona na turnus rehabilitacyjny aktywizowanej osoby 
z niepełnosprawnością może być jednak uznana za wkład własny do projektu.	

W ramach konkursu nie dopuszcza się możliwości składania projektów 
na tworzenie nowych Warsztatów Terapii Zajęciowej.
5.	Aktywizacja społeczno – zawodowa osób z niepełnosprawnościami
a)	aktywizacja społeczno-zawodowa osób z niepełnosprawnościami odbywa się poprzez:
•	wykorzystanie usług aktywnej integracji; IZ RPO umożliwia realizację wsparcia w zakresie przygotowania do uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej lub podjęcia zatrudnienia realizowanego przez środowiskowe domy samopomocy, usług asystenckich, usług trenera pracy lub innych usług umożliwiających uzyskanie i utrzymanie zatrudnienia oraz nabywanie nowych umiejętności społecznych i zawodowych, w szczególności 
w początkowym okresie zatrudnienia;
•	 usługi reintegracji społecznej i zawodowej realizowane przez CIS i KIS.
b)	wykorzystanie usług aktywnej integracji w ramach WTZ i ZAZ zgodnie 
     z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej 
     i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
c)	w celu zwiększenia zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, Beneficjent      
     może  zastosować działania wspierające pracodawców w tworzeniu miejsc     
     pracy dla takich osób, w szczególności poprzez wyposażenie, doposażenie lub 
     dostosowanie stanowiska pracy na potrzeby zatrudnienia osoby 
     z niepełnosprawnością. Działania wspierające tworzenie miejsc pracy dla   
     osób z niepełnosprawnościami mogą być realizowane wyłącznie jako 
     element kompleksowych projektów obejmujących również aktywizację 
     społeczno-zawodową osób z niepełnosprawnościami.

IZ RPO umożliwia realizację usług asystenckich, usług trenera pracy lub innych usług umożliwiających uzyskanie  i utrzymanie zatrudnienia oraz nabywanie nowych umiejętności społecznych i zawodowych, 
w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia.
6.	Program Aktywności Lokalnej
a)	Program wzmacniania potencjału społecznego i zawodowego lokalnych społeczności (zwany również Programem aktywności lokalnej (PAL) realizowany jest na rzecz wsparcia środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w oparciu o ścieżkę reintegracji, stworzoną dla każdego środowiska (lub społeczności) zagrożonego ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej, zasobów, potencjału, predyspozycji, potrzeb z zastosowaniem usług aktywnej integracji wymienionych, których definicja znajduje się w Słowniku pojęć w pkt. 47.
b)	Program (PAL) skierowany jest do całej społeczności. Oznacza to, że w ramach programu można prowadzić działania adresowane do osób mieszkających na pewnej przestrzeni, obejmującej dany obszar.  Może to być to również praca ze środowiskami kategorialnymi, co wiąże się z działaniami skierowanymi do osób o określonych dysfunkcjach np.: zawodowych lub społecznych.
c)	Realizacja programu ma na celu wzmocnienie aktywności i partycypacji społecznej i zawodowej osób zamieszkujących dany obszar wymagający interwencji oraz wzmocnienie zdolności do podejmowania aktywności zawodowej nieaktywnych członków tych społeczności.
d)	W ramach PAL przewiduje się możliwość zastosowania usług aktywnej integracji, których definicja została przedstawiona w słowniku pojęć. Usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym dla osób/środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym nie mogą stanowić pierwszego elementu wsparcia w ramach ścieżki reintegracji.
e)	W ramach ścieżki reintegracji, obok usług aktywnej integracji, mogą być realizowane usługi społeczne, o ile jest to niezbędne dla zapewnienia indywidualizacji i kompleksowości wsparcia dla konkretnej osoby, rodziny czy środowiska i przyczynia się do realizacji celów aktywnej integracji, przy czym wsparcie jest skoncentrowane na osobie i jej potrzebach, a nie na rozwijaniu usług.
Przykładowy schemat przygotowania projektu dla środowiska zagrożonego ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (dotyczy wniosku składanego wyłącznie na typ 6) 

7.	Wsparcie działań wynikających z Lokalnych Strategii Rozwoju (LSR).
a)	W sytuacji, kiedy działania w projekcie realizowane będą na terenie co najmniej jednej gminy, której dotyczyć będzie dana LSR, musi odpowiadać on na zdiagnozowane w LSR problemy oraz wpisywać się w cele i przedsięwzięcia w niej określone.
b)	Przedmiotowe projekty realizowane są z zastosowaniem instrumentu terytorialnego jakim jest Rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS) zgodnie z formułą pośrednią. Przyznanie dofinansowania możliwe jest wyłącznie dla projektów realizowanych na obszarach funkcjonalnych LSR.
c)	Na etapie podpisywania umowy wymagane będzie zaświadczenie właściwej Lokalnej Grupy Działania (LGD).
d)	Przedmiotowe projekty realizowane powinny być w oparciu o Program Aktywności Lokalnej, który szczegółowo został opisany w pkt. 6.
8.	Organizacja wsparcia zawodowego.

Wsparcie dotyczące aktywizacji zawodowej w formach przewidzianych w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020, jest realizowane na zasadach określonych w tych wytycznych, o ile szczegółowe zasady dotyczące realizacji danej formy wsparcia nie wynikają z przepisów krajowych.

a)	Podmiotowi przyjmującemu na staż lub praktykę zawodową przysługuje refundacja wydatków związanych z organizacją stażu lub praktyki zawodowej. Organizacja stażu lub praktyki zawodowej stanowi usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego (inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 tej ustawy) finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zwolnieniu podlega też świadczenie usług i dostawa towarów ściśle z tymi usługami kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego związanych. Pojęcie „finansowanie ze środków publicznych” obejmuje zarówno sytuacje, gdy ww. usługi są opłacane przez podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych, jak i gdy usługi te opłacają inne podmioty bezpośrednio dysponujące tymi środkami. W związku z tym, że organizacja stażu/praktyki zawodowej stanowi usługę zwolnioną z podatku VAT, podmiot przyjmujący na staż/praktykę zawodową nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT od zakupów poniesionych w związku z tą usługą. W sytuacji, gdy dana usługa zwolniona jest z podatku VAT, obowiązek wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż usług zwolnionych występuje tylko wtedy, gdy nabywca tego zażąda. W innym przypadku pozostaje w gestii stron transakcji, jakie dokumenty będą prawidłowe. Możliwe jest zatem udokumentowanie transakcji innym dokumentem księgowym np. wnioskiem o refundację.

b)	Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy ze  środków projektu jest  dokonywana  wyłącznie w    kwocie netto, bez podatku 
     VAT, bez względu na status podatkowy pracodawcy.  Refundacji dokonuje się na podstawie  rozliczenia  w formie zestawienia poniesionych wydatków 
sporządzanego  przez pracodawcę na podstawie dokumentów księgowych (w tym faktur), a   dokumenty te są udostępniane do wglądu na żądanie beneficjenta.
9.	Projekty OPS i PCPR
Ograniczenia i limity w realizacji projektów, w których beneficjentem lub partnerem są ośrodki pomocy społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie.
a)	IZ RPO zapewnia, że w przypadku wsparcia osób bezrobotnych, 
w ramach projektów OPS wsparciem są obejmowane osoby bezrobotne, które korzystają z pomocy społecznej lub kwalifikują się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, w myśl ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, i którym do aktywizacji zawodowej niezbędne jest w pierwszej kolejności udzielenie wsparcia w zakresie integracji społecznej. 
b)	Ze środków EFS w ramach projektów OPS i PCPR nie są finansowane bierne formy pomocy w postaci zasiłków. Bierne formy pomocy w postaci zasiłków mogą być uznane za wkład własny do projektu.
c)	IZ RPO rekomenduje, aby OPS i PCPR:
•	zlecały realizację określonych zadań w ramach projektu na zasadach dotyczących zlecania realizacji zadań publicznych, określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie;
•	realizowały projekty w partnerstwie.
d)	IZ RPO zapewnia, że OPS i PCPR nie wdrażają samodzielnie usług aktywnej integracji o  charakterze zawodowym. Wdrożenie tych usług w ramach projektów ww. jednostek jest możliwe wyłącznie przez podmioty wyspecjalizowane w zakresie aktywizacji zawodowej, w szczególności: 
•	PUP i inne instytucje rynku pracy, o których mowa w ustawie 
z dnia 20 kwietnia 2004  r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy; 
•	CIS i KIS w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej zgodnie z ustawą z dnia 13  czerwca  2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
•	przedsiębiorstwa społeczne; 
•	organizacje pozarządowe, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
e)	Usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym w ramach projektów OPS lub PCPR są realizowane przez:
•	partnerów OPS lub PCPR w ramach projektów partnerskich;
•	PUP na podstawie porozumienia o realizacji Programu Aktywizacja 
i Integracja, o którym mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. 
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i na zasadach określonych w tej ustawie;
•	podmioty wybrane w ramach zlecenia zadania publicznego na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie lub zgodnie z art. 15a ustawy z dnia 
27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;
•	podmioty danej jednostki samorządu terytorialnego wyspecjalizowane 
w zakresie reintegracji zawodowej, o ile zostaną wskazane we wniosku 
o dofinansowanie projektu jako realizatorzy projektu;
•	podmioty wybrane na zasadach dotyczących udzielania zamówień określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.

Beneficjenci PI 9i informują właściwy terytorialnie OPS, PCPR lub PUP o projekcie i formach wsparcia oferowanych w ramach projektu.

10.	Efektywność społeczna i efektywność zatrudnieniowa
W odniesieniu do projektów przewidujących bezpośrednie wsparcie dla osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w ramach Działania 9.1 Aktywna Integracja obowiązują Wnioskodawców  kryteria wyboru projektów dotyczące efektywności społecznej i zatrudnieniowej. 
W celu weryfikacji spełnienia tych kryteriów Beneficjenci zostają zobowiązani w umowie o dofinansowanie projektu do przedstawienia informacji niezbędnych do ich weryfikacji. 
Szczegółowe informacje na temat efektywności społecznej oraz zawodowej zawiera załącznik nr 8 do przedmiotowego Regulaminu konkursu.

2.2 Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu 
2.2.1   W ramach konkursu Wnioskodawcy/Projektodawcy mogą składać wnioski na 
           następujący typ projektu:
1.	Kompleksowe działania na rzecz integracji osób, rodzin, grup wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym z zastosowaniem instrumentów aktywnej integracji (edukacyjnych, społecznych, zawodowych) ukierunkowane na aktywizację społeczno-zawodową;
2.	Wsparcie społeczno-zawodowe osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym poprzez wykorzystanie potencjału podmiotów reintegracyjnych, tj. w już funkcjonujących Centrach Integracji Społecznej, Klubach Integracji Społecznej, Zakładach Aktywności Zawodowej, Warsztatach Terapii Zajęciowej, w tym tworzenie miejsc pracy zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami;
3.	Wsparcie dla tworzenia nowych podmiotów w ramach których prowadzona będzie aktywizacja społeczno - zawodowa osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami, tj.:
a)	Centrum Integracji Społecznej,
b)	Klubu Integracji Społecznej,
4.	Kompleksowe programy integracji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami;
5.	Kompleksowe programy aktywizacji skierowane do osób usamodzielnianych, w tym: młodzieży z ośrodków wychowawczych i socjoterapii, mających na celu poprawę szans adaptacyjnych poprzez organizację dodatkowego wsparcia w zakresie umiejętności społecznych i zawodowych;
6.	Programy na rzecz wzmacniania potencjału społecznego i zawodowego lokalnych społeczności uwzględniające specyfikę terytorium i zamieszkujących je społeczności z uwzględnieniem działań:
a)	opartych o samopomoc i wolontariat,
b)	środowiskowych,
c)	prozatrudnieniowych,
d)	edukacyjnych.
Działania kulturalne mogą być realizowane wyłącznie jako wsparcie uzupełniające.
Typy projektów wskazane w pkt. 1 – 5 są realizowane w projektach ukierunkowanych na wsparcie indywidualne osób i grup zagrożonych ubóstwem oraz wykluczeniem, tj. realizujących cel szczegółowy „Wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym”.
Typy projektów wskazane w pkt 6 są realizowane w projektach ukierunkowanych na rzecz wzmacniania potencjału lokalnych społeczności, tj. realizujących cel szczegółowy „Wzmocnienie aktywności społecznej i zawodowej społeczności lokalnych zamieszkujących obszary zdegradowane i peryferyjne”.
2.3 Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie 
2.3.1	O dofinansowanie mogą występować wszystkie podmioty, które spełniają 
           kryteria określone w regulaminie konkursu, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych),
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 
28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 628 z późn. zm.).
2.3.2	Ponadto zaznacza się, że warunkiem ubiegania się o dofinansowanie jest niezaleganie z uiszczaniem podatków, jak również z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i innych należności wymaganych odrębnymi przepisami. Powyższy zapis jest integralną częścią Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (punkt G – Oświadczenia Beneficjenta -wniosku o dofinansowanie projektu).
2.3.3	W przypadku podmiotów, które zamierzają powierzyć swoim jednostkom organizacyjnym realizację projektu, w zakładce Dane beneficjenta w polu Nazwa  podmiotu należy wpisać pełną nazwę właściwej jednostki posiadającej osobowość prawną (np. gminy) oraz  jej dane identyfikacyjne i teleadresowe (punkt dotyczy pkt A.1. Dane wnioskodawcy – lidera projektu - wniosku 
o dofinansowanie projektu). Dane jednostki organizacyjnej realizującej projekt w imieniu i na rzecz Beneficjenta, posiadającej lub nieposiadającej osobowości prawnej, której Wnioskodawca zamierza powierzyć realizację projektu na podstawie pełnomocnictwa, upoważnienia lub innego równoważnego dokumentu, należy wpisać w pkt. A.4. Podmiot realizujący projekt – wniosku o dofinansowanie projektu.  W sytuacji kiedy projekt realizowany jest przez wiele jednostek, do umowy o dofinansowanie należy wpisać wszystkie jednostki realizujące  dany projekt. Realizator nie jest stroną umowy o dofinansowanie projektu.

2.4 Informacje dotyczące partnerstwa w projekcie (jeśli dotyczy)
2.4.1	Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
2.4.2	W przypadku realizacji projektów partnerskich, partnerzy są wskazywani imiennie we wniosku o dofinansowanie projektu.
2.4.3	Partnerstwo oznacza wspólną realizację projektu przez beneficjenta 
i podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie partnerskiej.
2.4.4	Podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (PZP), inicjujące projekt partnerski - zobowiązane są do wyboru partnerów spośród  podmiotów innych  niż wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 1-3a tej ustawy zgodnie z zapisami art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
2.4.5	Podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 1 - Prawa zamówień publicznych, niebędący podmiotem inicjującym projekt partnerski, po przystąpieniu do realizacji projektu partnerskiego podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację o rozpoczęciu realizacji projektu partnerskiego wraz z uzasadnieniem przyczyn przystąpienia do jego realizacji oraz wskazaniem partnera wiodącego w tym projekcie.
2.4.6	Podmioty inne niż określone w art. 3 ust. 1 PZP, indywidualnie określają zasady wyboru partnera projektu.
2.4.7	Wybór partnerów jest dokonywany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
2.4.8	Partnerami w projekcie mogą być wszystkie podmioty uprawnione 
do ubiegania  się o dofinansowanie, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych);
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t j. Dz. U. 2019 r. poz. 869);
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 
28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tj. Dz. U. 2019 r. poz.628).
2.4.9	Realizacja projektów partnerskich w ramach RPO WSL 2014-2020 wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
a)	posiadania partnera wiodącego, który jest jednocześnie beneficjentem projektu (stroną umowy o dofinansowanie),
b)	uczestnictwa partnerów w realizacji projektu na każdym jego etapie, 
co oznacza również wspólne przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu oraz wspólne zarządzanie projektem, przy czym partner może uczestniczyć w realizacji tylko w części zadań w projekcie,
c)	adekwatności udziału partnerów, co oznacza odpowiedni udział partnerów w realizacji projektu (wniesienie zasobów ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych odpowiadających realizowanym zadaniom).
2.4.10	IOK informuje, iż Beneficjent zobowiązany jest do zawarcia pisemnej umowy pomiędzy partnerami, określającej w szczególności podział zadań 
i obowiązków pomiędzy partnerami oraz precyzyjne zasady zarządzania finansami, w tym przepływy finansowe i rozliczanie środków partnerstwa, 
a także sposób rozwiązywania sporów oraz odpowiedzialności/konsekwencji (w tym finansowych) na wypadek niewywiązania się przez partnerów 
z umowy  lub porozumienia. Szczegółowe informacje na temat informacji jakie powinny znaleźć się w porozumieniu oraz umowie o partnerstwie znajdują się w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Integralną częścią umowy pomiędzy partnerami powinno być również pełnomocnictwo/pełnomocnictwa dla partnera wiodącego do reprezentowania partnera/partnerów projektu.
2.4.11	W przypadkach uzasadnionych koniecznością zapewnienia prawidłowej            i terminowej realizacji projektu, za zgodą IZ, może nastąpić zmiana partnera. Do zmiany partnera stosuje się odpowiednio przepis art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
2.4.12	Podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 1 PZP, niebędący podmiotem inicjującym projekt partnerski, po przystąpieniu do realizacji projektu partnerskiego podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację o rozpoczęciu realizacji projektu partnerskiego wraz 
z uzasadnieniem przyczyn przystąpienia do jego realizacji oraz wskazaniem partnera wiodącego w tym projekcie.
2.4.13	Wyróżnia się następujące modele partnerstwa:
a)	jednosektorowe – wewnątrzsektorowe;
b)	dwusektorowe – publiczno-prywatne; publiczno-społeczne; społeczno-prywatne;
c)	międzysektorowe – publiczno-prywatno-społeczne.
2.4.14	Partnerstwa mogą być tworzone z udziałem przedstawicieli następujących sektorów:
a)	sektor publiczny - Sektor finansów publicznych tworzą:
•	organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
•	jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
•	związki metropolitalne;
•	jednostki budżetowe;
•	samorządowe zakłady budżetowe;
•	agencje wykonawcze;
•	instytucje gospodarki budżetowej;
•	państwowe fundusze celowe;
•	Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
•	Narodowy Fundusz Zdrowia;
•	samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
•	uczelnie publiczne;
•	Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
•	państwowe i samorządowe instytucje kultury;
•	inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych,
z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
b)	sektor prywatny obejmujący przedsiębiorców, których struktura kapitałowa jest całkowicie niezależna od podmiotów sektora publicznego lub też udział sektora publicznego w tych przedsiębiorstwach nie przekracza 50 %. Celem sektora prywatnego jest maksymalizacja zysków z prowadzonej działalności gospodarczej.
c)	sektor społeczny – organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy 
o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi 
lub samorządowymi osobami prawnymi i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną 
w tym fundacje i stowarzyszenia.
2.4.15	Inne terminy, uważane za równoznaczne z terminem organizacja pozarządowa to:
a)	organizacja non-profit, ponieważ nie działa dla zysku;
b)	organizacja wolontarystyczna (ochotnicza), ponieważ w większości opiera swą działalność na pracy ochotników;
c)	organizacja społeczna (obywatelska), ponieważ obszarem aktywności tych organizacji jest najczęściej szeroko rozumiana pomoc społeczna, ochrona zdrowia i edukacja, czyli działania dla dobra publicznego;
d)	trzeci sektor, ponieważ nie są tożsame z administracją publiczną 
(I sektor), ani biznesem (II sektor);
e)	NGO, od non-governmental organization (organizacja pozarządowa).

2.5 Grupa docelowa
Grupę docelową/ostatecznych odbiorców wsparcia w ramach Poddziałania 9.1.5 stanowią:
W projektach ukierunkowanych na wsparcie indywidualne osób i grup zagrożonych ubóstwem oraz wykluczeniem, tj. realizujących cel szczegółowy „Wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym” grupę docelową stanowią:
a)	osoby zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym,
b)	otoczenie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w zakresie niezbędnym do wsparcia osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym w ramach programu;
W projektach ukierunkowanych na rzecz wzmacniania potencjału lokalnych społeczności, tj. realizujących cel szczegółowy „Wzmocnienie aktywności społecznej i zawodowej społeczności lokalnych zamieszkujących obszary zdegradowane i peryferyjne grupę docelową stanowią:
a)	społeczności lokalne zamieszkujące obszary zdegradowane i peryferyjne, w tym w szczególności osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym oraz otoczenie tych osób w zakresie niezbędnym do wsparcia osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Preferencje dotyczące grup docelowych:
Podczas przeprowadzonej rekrutacji Wnioskodawcy są zobowiązani do preferowania następujących uczestników do projektu: 
a)	osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, doświadczających wielokrotnego wykluczenia społecznego rozumianego jako wykluczenie z powodu więcej niż jednej z przesłanek wskazanej w punkcie 27 Słownika pojęć ;
b)	osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; 
c)	z niepełnosprawnością sprzężoną oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi, 
w tym osoby z niepełnosprawnością intelektualną i osoby z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi (w rozumieniu zgodnym z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych);
d)	osoby lub rodziny korzystające z PO PŻ,
e)	osoby, rodziny lub środowiska zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w związku z realizacją programów rewitalizacji, o których  mowa w Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020.

Wnioskodawca gwarantuje możliwość kierowania wsparcia do otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, o ile jest ono niezbędne dla skutecznego wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym.

Beneficjent w umowie o dofinansowanie projektu zostaje zobowiązany do poinformowania właściwych terytorialnie ośrodków pomocy społecznej oraz organizacji partnerskich regionalnych i lokalnych, o których mowa w PO PŻ, o prowadzonej rekrutacji do projektów realizowanych w ramach Działania 9.1 Aktywna Integracja, a także do niepowielania wsparcia, które osoba lub rodzina zagrożona ubóstwem lub wykluczeniem społecznym uzyskuje w ramach działań towarzyszących w PO PŻ.

Każdy z uczestników projektu powinien otrzymać kompleksową ofertę wsparcia, odpowiadającą na zidentyfikowane u niego potrzeby i deficyty, zgodnie z informacjami wskazanymi w diagnozie. Ilość oraz rodzaj zastosowanych  form wsparcia i narzędzi powinna być adekwatna do poziomu zdiagnozowanych deficytów i potrzeb uczestnika projektu.
Preferencje (grupy docelowej) muszą znaleźć odzwierciedlenie w kryteriach rekrutacji uczestników do projektu, adekwatnie do zdiagnozowanej sytuacji problemowej.

Demarkacja grup docelowych 

•	W celu zapewnienia demarkacji pomiędzy Celem Tematycznym (CT) 8 a Celem Tematycznym 9 w zakresie wsparcia osób bezrobotnych, IZ RPO zapewnia, że w ramach CT 9PI 9i wsparcie jest kierowane do osób bezrobotnych, wobec których zastosowanie wyłącznie instrumentów i usług rynku pracy jest niewystarczające i istnieje konieczność zastosowania w pierwszej kolejności usług aktywnej integracji o charakterze społecznym. 
•	Uczestnik projektu zostanie zakwalifikowany do określonego rodzaju wsparcia z zakresu CT 8 lub PI 9i na podstawie oceny jego potrzeb i predyspozycji dokonanej przez beneficjenta. IZ PO WER i IZ RPO zapewniają wymianę informacji pomiędzy podmiotami realizującymi projekty w CT 8 i CT 9 na temat działań podejmowanych na danym obszarze (gmina/powiat). IZ PO WER i IZ RPO zobowiązują te podmioty m.in. do współpracy i wymiany informacji 
w zakresie wsparcia udzielanego  uczestnikom lub potencjalnym uczestnikom projektów. Podmioty realizujące projekty w ramach CT 8 przekazują informacje beneficjentom projektów CT 9 z gminy/powiatu, w których realizują projekt, o możliwościach wsparcia, harmonogramie jego realizacji, grupie docelowej oraz warunkach udziału w projekcie. Beneficjenci projektów CT 9 zobowiązani są do przekazywania pozyskanych informacji uczestnikom swoich projektów oraz udzielenia im ewentualnego wsparcia w procesie rekrutacji. 
•	Beneficjent umożliwia osobom ze społeczności romskiej korzystanie 
ze wsparcia, o ile osoby te są osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Wsparcie na poziomie RPO nie może mieć charakteru wsparcia dedykowanego wyłącznie społeczności romskiej.
•	Beneficjent zapewnia, że wsparcie dla osób odbywających karę pozbawienia wolności nie będzie udzielane w ramach RPO, z wyjątkiem osób objętych dozorem elektronicznym.

2.6 Informacje finansowe dotyczące konkursu
Całkowita kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie [środki UE + BP]:
	87 326 425,29 PLN
20 350 117,65 EUR	
Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie [środki UE]:
	78 134 170,00 PLN
18 208 000,00 EUR	
Pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach ZIT Subregion Centralny
	64 260 720 PLN
14 975 000 EUR	
Pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach RIT Subregion Południowy
	3 450 125 PLN
804 000 EUR	
Pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach RIT Subregion Północny
	3 364 301 PLN
784 000 EUR	
Pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach RIT Subregion Zachodni
	7 059 024 PLN
1 645 000 EUR	
Warunki i planowany zakres stosowania cross-financingu (%):	do 20% finansowania unijnego	
Kwota współfinansowania z budżetu państwa projektów w konkursie:	9 192 255,29 PLN
2 142 117,65 EUR	
Poziom dofinansowania projektu 
- środków UE 
- środków BP

Wartość projektu: 
	
85%
maksymalnie 10%
Minimalna wartość projektu wynosi 
100 000,00 PLN
Maksymalna kwota dofinansowania projektu nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego na konkurs w ramach poszczególnych pul	

Wartość środków przeznaczonych na procedurę odwoławczą w konkursie	5 % wartości kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów ( UE +BP)
w konkursie zabezpiecza się na procedurę odwoławczą 
	
Poziom wkładu własnego: 	5%
15%

wartości wydatków kwalifikowanych	

Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, IOK dopuszcza możliwość zwiększenia kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie. W takim przypadku zostanie zachowana zasada równego traktowania, co oznacza objęcie dofinansowaniem wszystkich podmiotów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, albo objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz taką samą ocenę.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.

IOK informuje, iż istnieje możliwość zwiększenia alokacji przewidzianej na konkurs jeszcze przed jego rozstrzygnięciem, o ile będą dostępne środki w ramach działania/poddziałania.	

2.7 Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie

UWAGA!!!
Forma komunikacji między IOK i wnioskodawcą, w tym wzywania wnioskodawcy do uzupełniania lub poprawiania projektu w trakcie jego oceny w części dotyczącej spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów została wskazana w Rozdziale 10 Regulaminu. Niezachowanie wskazanej formy komunikacji będzie skutkować negatywną oceną wniosku o dofinansowanie na odpowiednim etapie oceny.  
Wnioskodawca wraz z wnioskiem o dofinansowanie składa oświadczenie, dotyczące świadomości skutków niezachowania formy komunikacji, o której mowa w pkt 2.7.1 Regulaminu. Oświadczenie znajduje się w części G. wniosku o dofinansowanie.	

2.7.1	Wnioskodawcy przy składaniu wniosku o dofinansowanie realizacji projektów w ramach RPO WSL 2014-2020, wyłącznie w formie elektronicznej, zobowiązani są przygotować wniosek aplikacyjny za pomocą LSI 2014 (https://lsi.slaskie.pl) następnie przesłać go w formacie .pdf do Instytucji Organizującej Konkurs (IOK) z wykorzystaniem SEKAP (https://www.sekap.pl) lub ePUAP (http://www.epuap.gov.pl).
2.7.2	Wnioskodawca zobowiązany jest do zapoznania się z regulaminem i Instrukcją użytkownika LSI 2014 dla wnioskodawców/ beneficjentów RPO WSL 2014-2020.
2.7.3	Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach RPO WSL 2014-2020 należy wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie zawierającą objaśnienia w jaki sposób wypełnić poszczególne pola wniosku. Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowi załącznik do regulaminu danego konkursu udostępnionego wraz z ogłoszeniem o konkursie na stronie internetowej RPO WSL/ IOK i Portalu.
2.7.4	W ramach przedmiotowego konkursu Wnioskodawcy będą mieli możliwość rozpoczęcia wypełniania wniosku jeszcze przed rozpoczęciem naboru, a po publikacji ogłoszenia o naborze. 

IOK wskazuje, że Wnioskodawcę obowiązuje wersja, która jest dostępna
w Lokalnym Systemie Informatycznym 2014-2020 w trakcie wypełniania/składania wniosku o dofinansowanie.	

2.7.5	Uwaga! Wniosek musi zostać przesłany jako oryginalny plik pobrany 
z systemu LSI 2014, nie należy zapisywać wniosku za pośrednictwem programów do odczytu plików PDF. Zapisanie pliku w programie do odczytu plików PDF może spowodować modyfikację sumy kontrolnej pliku (CRC), co spowoduje negatywną weryfikację autentyczności wniosku o dofinansowanie projektu.
2.7.6	Wygenerowany w formacie PDF i podpisany wniosek o dofinansowanie projektu należy złożyć do IOK w wersji elektronicznej przy wykorzystaniu platformy elektronicznej SEKAP lub ePUAP, do dnia i godziny zakończenia naboru wniosków o dofinansowanie. Przez godzinę zakończenia naboru rozumie się godzinę określoną w niniejszym regulaminie z dokładnością co do sekundy. Wnioski złożone po wskazanej godzinie, np. o 12:00:01 będą pozostawione bez rozpatrzenia.

UWAGA!
Złożenie wniosku wyłącznie w Lokalnym Systemie Informatycznym
i nieprzesłanie wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych 
w pkt 2.7.1 spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.	

2.7.7	Za złożenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach naboru uznaje się przesłanie do IOK wygenerowanego za pomocą LSI 2014 wniosku o dofinansowanie projektu w formacie PDF, podpisanego przy pomocy jednego z trzech sposobów:  
•	bezpiecznego podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem kwalifikowanym;
•	podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem CC SEKAP; 
•	podpisu złożonego przy użyciu  Profilu Zaufanego ePUAP.
2.7.8	Potwierdzeniem złożenia wniosku o dofinansowanie jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO), które dla instytucji publicznych ma formę Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) i jest dowodem dostarczenia dokumentu elektronicznego na skrzynkę kontaktową SEKAP/ lub skrytkę ePUAP. UPO/UPP jest formą elektronicznej zwrotki i jest również podpisane elektroniczne.
2.7.9	W przypadku awarii krytycznej LSI 2014 w ostatnim dniu trwania naboru wniosków o dofinansowanie projektów, przewiduje się wydłużenie trwania naboru o 1 dzień, przy czym uznaje się, że nie będzie to stanowiło zmiany Regulaminu konkursu. IOK poda do publicznej wiadomości, na stronie internetowej RPO WSL 2014-2020 oraz Portalu Fundusze Europejskie, informację o awarii krytycznej LSI 2014 i przedłużeniu trwania naboru.
2.7.10	W przypadku innej awarii systemów informatycznych niż opisana powyżej decyzję o sposobie postępowania podejmuje IOK po indywidualnym rozpatrzeniu sprawy. 
2.7.11	W przypadku problemów technicznych z którymś z poniższych systemów informatycznych należy kontaktować się z instytucją zarządzającą danym systemem informatycznym: 

System informatyczny	Instytucja zarządzająca systemem	Kontakt	
		e-mail	Nr telefonu	
LSI 2014	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego 	Instytucja Organizująca Konkurs	
		lsi@slaskie.pl lsifs@slaskie.pl	 (32) 77 40 914
w dni robocze 
w godz. 7:30-15:30
	
SEKAP	Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego	scsi@e-slask.pl	(32) 700 78 16
w dni robocze 
w godz. 7:30-15:30	
ePUAP	Centrum Cyfrowej Administracji	https://epuap.gov.pl/wps/portal/zadaj-pytanie 	(42) 253 54 50
w dni robocze 
w godz. 7:30-15:30	

UWAGA!
W tytule przesłanej wiadomości należy podać numer konkursu, w ramach którego składany jest wniosek oraz w treści wiadomości należy podać numer ID projektu, widoczny w LSI 2014 na liście „Realizowane projekty” oraz niezbędne informacje,   tj.: imię, nazwisko, login, numer telefonu, tytuł, datę i godzinę wystąpienia błędu, rodzaj i wersję przeglądarki internetowej, na której pojawił się błąd oraz szczegółowy opis błędu. Wymagane jest także załączenie przynajmniej jednego zrzutu ekranu obrazującego opisywany błąd w Systemie.	

2.7.12	. Przedsiębiorca ubiegający się o pomoc de minimis składa wniosek 
   o dofinansowanie projektu, który traktowany jest jako wniosek 
   o udzielenie pomocy.

Do wniosku o dofinansowanie projektu przedsiębiorca załącza:
a)	kopie zaświadczeń o pomocy de minimis lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rolnictwie, lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rybołówstwie albo oświadczenie o wielkości takiej pomocy, albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dotyczy wszystkich zaświadczeń jakie Wnioskodawca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz 
w ciągu 2 poprzedzających go lat);
b)	informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (załącznik Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis - stosuje się do pomocy de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1) do pobrania na stronie www.uokik.gov.pl w zakładce Pomoc publiczna: Wzory formularzy oraz zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis).
Każdy załącznik powinien stanowić jeden dokument zapisany w formacie .pdf i oznaczony nazwą np.: zaświadczenie/oświadczenie/formularz. Załączniki do wniosku składane są wyłącznie za pośrednictwem systemu LSI.

UWAGA!
W ramach konkursu Wnioskodawca składa załączniki do wniosku 
o dofinansowanie dotyczące wyłącznie pomocy publicznej/pomocy 
de minimis (jeśli dotyczy). IOK nie dopuszcza składania innych załączników do wniosku niż wymienionych w pkt 2.7.11	

  2.7.13.	W ramach konkursu Wnioskodawca składa załączniki do wniosku  
     o dofinansowanie dotyczące wyłącznie pomocy publicznej/pomocy 
    de minimis (jeśli dotyczy). 
  2.7.14.	Wniosek musi być podpisany elektronicznie przez osobę/osoby 
    uprawnioną/uprawnione do reprezentowania danej instytucji. Wniosek 
    podpisywany jest wyłącznie przez Wnioskodawcę/Beneficjenta/Partnera 
    wiodącego projektu. Wniosek nie jest podpisywany przez pozostałych 
    partnerów projektu. Wnioskodawca powinien posiadać stosowne 
    dokumenty potwierdzające złożone we wniosku oświadczenia w imieniu 
    partnera/partnerów projektu. 

IOK zaleca aby w piśmie przewodnim Wnioskodawca podał dane do kontaktów roboczych ws. wniosku o dofinansowanie (tj. dane osoby, numer telefonu, adres e-mail). Ponadto Wnioskodawca zobowiązany jest obligatoryjnie uzupełnić dane kontaktowe w Lokalnym Systemie Informatycznym LSI 2014.
W tym celu należy w widoku „Realizowane projekty”, w wierszu dotyczącym składanego projektu kliknąć ikonkę  (Kontakty w ramach projektu) i wprowadzić niezbędne dane w części „Dane pracowników zaangażowanych w projekt” poprzez kliknięcie ikony 

UWAGA!

Z uwagi na ewentualne problemy, które można napotkać w trakcie próby wysłania dokumentu drogą elektroniczną na platformę ePUAP, Instytucja Organizująca Konkurs rekomenduje korzystanie z platformy SEKAP w elektronicznej komunikacji w ramach przedmiotowego konkursu.	

3.	Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu

3.1. W ramach przedmiotowego konkursu IOK określa, iż osiągnięte zostaną następujące wskaźniki mierzone na poziomie Poddziałania 9.1.5:
a.	wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym,
które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu – 519 (312 K, 207 M).
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym
poszukujących pracy po opuszczeniu programu  - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu – 291  (175 K, 116 M).
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym
pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na własny rachunek)  - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu – 534 (320 K, 214 M)

W projektach realizujących typ 6, Wnioskodawcy nie są zobowiązani do osiągnięcia wartości wszystkich wskaźników rezultatu bezpośredniego. 
We wniosku o dofinansowanie obligatoryjnie wykazują co najmniej jeden ze wskaźników rezultatu wskazanych w pkt a.	

b.	wskaźniki produktu:
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym
objętych wsparciem w programie - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu – 4 804 (2 882 K, 1922 M)
•	Liczba środowisk objętych programem aktywności lokalnej - 166
•	Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem  w programie - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu – 304 (182 K, 122 M)

Projektodawca powinien zweryfikować, czy zaplanowana przez niego wartość wskaźników produktów i rezultatów została zaplanowana w sposób proporcjonalny do założeń konkursu. Weryfikacji tej można dokonać za pomocą poniższego wzoru:

 Wartość dofinansowania w projekcie        wartość danego wskaźnika założona do 
87 326 425,29 PLN               x      osiągnięcia w ramach całego 
                                                                              konkursu
Tak obliczona wartość stanowi orientacyjny poziom wskaźnika, jaki powinien zostać osiągnięty w projekcie.
	
3.2	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
3.3	Każdorazowo należy zweryfikować adekwatność wskaźników w odniesieniu do realizowanego typu projektu oraz grupy docelowej objętej wsparciem (w tym statusu uczestnika w momencie otrzymania przez niego pierwszego wsparcia w ramach projektu). W części E wniosku o dofinansowanie, w opisie monitorowania wskaźników, należy uzasadnić założoną wartość docelową wskaźnika (przedstawić przyjętą metodologię jego wyliczenia), nawet jeżeli wartość wskaźnika będzie wynosiła 0. 
3.4	Wskaźniki produktu dotyczą realizowanych działań. Produkt stanowi wszystko, co zostało uzyskane w wyniku działań współfinansowanych z EFS. Są to zarówno wytworzone dobra, jak i usługi świadczone na rzecz uczestników podczas realizacji projektu. Wskaźniki produktu w programie określone są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego oraz odnoszą się do osób lub podmiotów objętych wsparciem.
3.5	Wskaźniki rezultatu dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia ze środków EFS. Określają efekty zrealizowanych działań w odniesieniu do osób lub podmiotów, np. w postaci zmiany sytuacji na rynku pracy. W celu ograniczenia wpływu czynników zewnętrznych na wartość wskaźnika rezultatu, powinien on być jak najbliżej powiązany z działaniami wdrażanymi w ramach odpowiedniego priorytetu inwestycyjnego. Oznacza to, że wskaźniki rezultatu obrazują efekt wsparcia udzielonego danej osobie/podmiotowi i nie obejmują efektów dotyczących grupy uczestników/podmiotów, która nie otrzymała wsparcia. Wartości docelowe wskaźników rezultatu określane są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego. 
3.6	Wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu opisuje się w części E wniosku o dofinansowanie projektu.
3.7	Zarówno wskaźniki produktu jak i wskaźniki rezultatu podzielone są na wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu i wskaźniki specyficzne dla projektu.
3.8. 	Wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu są wskaźnikami obligatoryjnymi dla każdego projektu składanego w ramach konkursu z uwzględnieniem adekwatności względem grupy docelowej i typów wsparcia. Wskaźniki te wybierane są z listy słownikowej w formularzu wniosku składanym w ramach danego konkursu. Katalog wskaźników wymienionych w punkcie 3.9 jest katalogiem zamkniętym.
3.9.	Dla przedmiotowego konkursu wskaźnikami obligatoryjnymi dla wszystkich Projektodawców są:

a)	wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu [osoby].

Osoby, które otrzymały wsparcie Europejskiego Funduszu Społecznego i uzyskały kwalifikacje po  opuszczeniu projektu. 
Kwalifikacje należy rozumieć jako formalny wynik oceny i walidacji, który uzyskuje się w sytuacji, kiedy właściwy organ uznaje, że dana osoba osiągnęła efekty uczenia się spełniające określone standardy. 
Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie.

Szczegółowe informacje dotyczące uznawania kwalifikacji w projektach EFS zawarto w załączniku nr 8. Informacje dotyczące uzyskiwania kwalifikacji do Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020.
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/media/59719/zal_8_Material_o_kwalifikacjach_plus_lista_spr_09_07_2018.pdf

Osoby uzyskujące kwalifikacje w trakcie realizacji projektu należy również wliczać do 
wskaźnika. Jeżeli okres oczekiwania na wyniki egzaminu jest dłuższy niż 4 tygodnie od zakończenia udziału w projekcie, ale egzamin odbył się w trakcie tych 4 tygodni, wówczas można uwzględnić osoby we wskaźniku (po otrzymaniu wyników egzaminu). We wskaźniku należy uwzględnić jednak tylko te osoby, które otrzymały wyniki egzaminu do czasu ostatecznego rozliczenia projektu.

Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji.

Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
a) ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
b) ETAP II – Wzorzec – określony przed rozpoczęciem form wsparcia i zrealizowany w projekcie standard wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych. 
c) ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie,
d) ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Nabycie kompetencji potwierdzone jest uzyskaniem dokumentu zawierającego wyszczególnione efekty uczenia się odnoszące się do nabytej kompetencji.
Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje/kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego.

•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy  po opuszczeniu programu [osoby]. 

Wskaźnik obejmuje osoby bierne zawodowo w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie, które otrzymały wsparcie z EFS i które poszukują pracy po opuszczeniu projektu. Wskaźnik nie obejmuje osób, które pracowały (w rozumieniu wskaźnika: 
liczba osób pracujących, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, objętych wsparciem w programie) lub były bezrobotne (w rozumieniu wskaźnika: liczba osób bezrobotnych, w tym długotrwale bezrobotnych, objętych wsparciem w programie) w chwili przystąpienia do projektu. 

Osoby poszukujące pracy są rozumiane jako osoby pozostające bez pracy, gotowe do podjęcia pracy i aktywnie poszukujące zatrudnienia. Osoby nowo zarejestrowane w publicznych służbach zatrudnienia jako poszukujące pracy należy wliczać do wskaźnika, nawet jeśli nie mogą one od razu podjąć zatrudnienia. Osoby poszukujące pracy są rozumiane jak we wskaźniku wspólnym: liczba osób biernych zawodowo, poszukujących pracy po opuszczeniu programu.

Do wskaźnika nie są wliczane osoby, które nie ukończyły 18 r.ż. w chwili wejścia do projektu.

W przypadku projektów, w których uczestnikami są osoby posiadający status poszukujących pracy w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do realizacji w/w wskaźnika (np. dotyczy uczestników CIS).

•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na własny rachunek)

Definicja osób pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na własny rachunek)jak we wskaźniku wspólnym : liczba osób pracujących, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, po opuszczeniu programu. Tym samym wskaźnik dotyczy wyłącznie tych osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które w momencie rozpoczęcia udziału we wsparciu były bezrobotne lub bierne zawodowo.
Do wskaźnika nie są wliczane osoby, które nie ukończyły 18 r.ż. w chwili rozpoczęcia udziału w projekcie.

W ramach przedmiotowego konkursu za pracujących należy uznawać osoby w wieku 18 lat i więcej, które wykonują pracę, za którą otrzymują wynagrodzenie, z której czerpią zyski lub korzyści rodzinne lub osoby posiadające zatrudnienie lub własną działalność, które  jednak  chwilowo  nie  pracowały  ze  względu  na  np.  chorobę,  urlop,  spór  pracowniczy  czy kształcenie się lub szkolenie. Osoby  prowadzące  działalność  na  własny  rachunek – prowadzące  działalność  gospodarczą, gospodarstwo rolne lub praktykę zawodową - są również uznawane za pracujące, o ile spełniony jest jeden z poniższych warunków:
•	Osoba pracuje w swojej działalności, praktyce  zawodowej lub gospodarstwie rolnym w celu uzyskania dochodu, nawet jeżeli przedsiębiorstwo nie osiąga zysków.
•	Osoba  poświęca  czas  na  prowadzenie  działalności  gospodarczej,  praktyki  zawodowej  czy gospodarstwa  rolnego,  nawet  jeżeli  nie  zrealizowano  żadnej  sprzedaży  lub  usług  i  nic  nie wyprodukowano  (na  przykład:  rolnik  wykonujący  prace  w  celu  utrzymania  swojego gospodarstwa; architekt spędzający czas w oczekiwaniu  na klientów 
w swoim  biurze; rybak naprawiający  łódkę  czy  siatki  rybackie,  aby  móc  dalej  pracować;  osoby  uczestniczące  w konwencjach lub seminariach).
•	Osoba jest w trakcie zakładania działalności gospodarczej, gospodarstwa rolnego lub praktyki zawodowej; zalicza się do tego zakup lub instalację sprzętu, zamawianie towarów w ramach przygotowań do uruchomienia działalności. Bezpłatnie pomagający członek rodziny uznawany jest  za osobę pracującą, jeżeli wykonywaną przez siebie pracą wnosi bezpośredni wkład w działalność gospodarczą,  gospodarstwo rolne  lub praktykę  zawodową będącą  w posiadaniu lub prowadzoną przez spokrewnionego członka tego samego gospodarstwa domowego.

Bezpłatnie  pomagający  osobie  prowadzącej  działalność  członek  rodziny uznawany  jest  za  „osobę prowadzącą działalność na własny rachunek”.
Żołnierze poborowi, którzy wykonują określoną pracę, za którą otrzymują wynagrodzenie  lub  innego rodzaju zysk nie są uznawani za "osoby pracujące".
Osoby  przebywające  na  urlopie  macierzyńskim/  rodzicielskim (rozumianym  jako  świadczenie pracownicze, który zapewnia płatny lub bezpłatny czas wolny od pracy do momentu porodu i obejmuje późniejszą krótkoterminową opiekę nad dzieckiem) są uznawane za „osoby pracujące”.
Osoby  przebywające  na  urlopie  wychowawczym (rozumianym  jako  nieobecność  w  pracy, spowodowaną opieką nad dzieckiem w okresie, który nie mieści się w ramach urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego) są uznawane za „osoby bierne zawodowo”, chyba że są zarejestrowane już jako „osoby bezrobotne” (wówczas status bezrobotnego ma pierwszeństwo).
„Zatrudnienie  subsydiowane”  jest  uznawane  za  "zatrudnienie”.  Należy  je  rozumieć  jako  zachętę  do zatrudnienia  zgodnie  z  definicjami  Polityki Rynku  Pracy  (LMP): Zachęty  do  zatrudnienia  obejmują środki, które ułatwiają rekrutację osób bezrobotnych i innych grup docelowych lub pomagają zapewnić ciągłość zatrudnienia osób narażonych na przymusowe zwolnienie z pracy. Zachęty do zatrudnienia odnoszą się do subsydiowania miejsc pracy na otwartym rynku prac, które mogą istnieć lub zostać stworzone bez dotacji publicznych i które, jak należy mieć nadzieję, utrzymają się po okresie subsydiowania. Miejsca pracy, które mogą być subsydiowane, dotyczą zwykle sektora prywatnego, ale do uzyskania wsparcia kwalifikują się również miejsca  pracy  z  sektora  publicznego  i  instytucji  niekomercyjnych,  przy  czym  rozróżnienie  nie  jest  wymagane.  Środki  publiczne  w  postaci zachęt w zakresie zatrudnienia mają swój udział w  kosztach zatrudnienia, przy czym większość tych kosztów nadal ponosi pracodawca. Nie wyklucza to jednak przypadków, kiedy wszystkie koszty pracy pokrywane są przez określony czas ze środków publicznych.
http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32003H0361:EN:HTML

Definicja opracowana na podstawie:  Eurostat, badanie aktywności ekonomicznej ludności (BAEL).
Status na rynku pracy jest określany w dniu rozpoczęcia uczestnictwa
w projekcie.

Informacje dodatkowe:
o	Studenci studiów  stacjonarnych,  którzy  są  zatrudnieni  (również  na  część  etatu)  powinni  być wykazywani jako osoby pracujące.
o	Osoby  przebywające  na  urlopie  rodzicielskim  lub  wychowawczym  
w  przypadku,  gdy  jednocześnie pracują w niepełnym wymiarze czasu, uznawane są za osoby pracujące.
Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie.

Efektywność społeczna i zatrudnieniowa stanowi kryterium dostępu i sposób jej pomiaru nie jest tożsamy ze sposobem pomiaru wskaźnika rezultatu Liczba osób pracujących, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, objętych wsparciem w programie.	
b)	wskaźniki produktu: 

•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem 
społecznym objętych wsparciem w programie

Ocena spełnienia poszczególnych kryteriów następuje poprzez potwierdzenie weryfikację statusu:
a)	osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem przez pomoc społeczną, tj. spełniające co najmniej jeden z warunków określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, przy czym nie ma obowiązku wskazywania, która przesłanka określona w ww. ustawie została spełniona;

b)	osoby o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie z właściwej instytucji, przy czym nie ma obowiązku wskazywania, która przesłanka określona w ww. ustawie została spełniona;

c)	osoby przebywające w pieczy zastępczej, w tym również osoby przebywające w pieczy zastępczej na warunkach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, lub opuszczające pieczę zastępczą, rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - np. oświadczenie uczestnika lub jego opiekuna prawnego w przypadku osób niepełnoletnich np. rodzica zastępczego (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie z właściwej instytucji lub zaświadczenie od kuratora;

d)	osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania 
i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie od kuratora lub zaświadczenie z zakładu poprawczego lub innej instytucji czy organizacji społecznej zajmującej się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym lub inny dokument potwierdzający zastosowanie środków zapobiegania i zwalczania demoralizacji 
i przestępczości;

e)	osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie z ośrodka wychowawczego/ młodzieżowego/ socjoterapii;

f)	osoby z niepełnosprawnością, tj. osoby z niepełnosprawnością w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 lub uczniowie/dzieci z niepełnosprawnościami w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020 - odpowiednie orzeczenie lub inny dokument poświadczający stan zdrowia (zgodnie z definicją wskaźnika wspólnego liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie);

g)	członkowie gospodarstw domowych sprawujący opiekę nad osobą z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z nich nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad osobą z niepełnosprawnością - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub inny dokument potwierdzający ww. sytuację;

h)	osoby potrzebująca wsparcia w codziennym funkcjonowaniu - np. oświadczenie uczestnika lub jego opiekuna, jeśli niemożliwe jest uzyskanie oświadczenia uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie od lekarza lub odpowiednie orzeczenie lub inny dokument poświadczający stan zdrowia;

i)	osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie od właściwej instytucji lub inny dokument potwierdzający ww. sytuację;

j)	osoby odbywające kary pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego - np. oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub zaświadczenie od właściwej instytucji lub inny dokument potwierdzający ww. sytuację;

k)	osoby korzystające z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 - oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą) lub inny dokument potwierdzający korzystanie z Programu.

•	Liczba środowisk objętych programem aktywności lokalnej
Wskaźnik monitorowany w projektach:
•	realizujących inicjatywy w ramach programów aktywności lokalnej (PAL) (typ 6) tj. realizujących cel szczegółowy ”Wzmocnienie aktywności społecznej i zawodowej społeczności lokalnych zamieszkujących obszary zdegradowane i peryferyjne”;
•	realizujących inicjatywy w ramach działań środowiskowych (typ1-5) tj. 
realizujących cel szczegółowy " wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym.”.

W ramach wskaźnika mierzone będą różnorodne formy wsparcia środowisk w postaci zrealizowanych inicjatyw. W związku z powyższym w ramach wskaźnika wykazuje się wszystkie inicjatywy podejmowane przez mieszkańców zgłoszone do realizacji przez uczestników projektu. Zgłaszana przez uczestników inicjatywa wynika z potrzeb tej społeczności i przyczynia się do rozwiązywania lokalnych problemów, w tym do aktywizacji i integracji środowiska objętego wsparciem. Poprzez inicjatywę należy zatem rozumieć  konkretne zadanie, zgłoszone i zrealizowane przez uczestników programu aktywności lokalnej (np. piknik/festyn rodzinny/sąsiedzki, odnowienie klatek schodowych, zorganizowanie osiedlowego turnieju piłki nożnej, uruchomienie samopomocy sąsiedzkiej, zorganizowanie klubu malucha, dnia sąsiada, cyklu zajęć ruchowych na świeżym powietrzu, warsztatów edukacyjnych itd.). Za inicjatywę nie uważa się przeprowadzenie zajęć indywidualnych, np. spotkań  z doradcą zawodowym, psychologiem, dietetykiem, udział w indywidualnie dobranym kursie, itd.

W opisie monitorowania wskaźnika należy uzasadnić wskazaną ilość  inicjatyw oraz opisać sposób ich zgłoszenia przez uczestników – mogą  to być zarówno zgłoszenia formalne, np. odbywać się poprzez złożenie do organizatorów PAL wniosku dotyczącego realizacji zadania lub nieformalne, np. wynikać z rozmów z uczestnikami, przeprowadzonych warsztatów, itd.

W ramach przedmiotowego wskaźnika środowisko traktowanie jest jako inicjatywa w rozumieniu powyższej definicji, nie natomiast jako poszczególny obszar na którym będzie realizowane wsparcie.	

•	Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem 
w programie.
Przynależność do grupy osób z niepełnosprawnościami określana jest 
w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie. Za osoby z niepełnosprawnościami
uznaje się osoby w świetle przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. 
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych 
 a także osoby z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego tj. osoby z odpowiednim orzeczeniem lub innym dokumentem poświadczającym stan zdrowia. IZ ma możliwość rozszerzenia ww. grupy również na inne osoby z niepełnosprawnościami (lub wybrane ich kategorie). Definicja opracowana na podstawie Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.
Potwierdzeniem statusu osoby z niepełnosprawnością jest w szczególności:

•	orzeczenie o stopniu niepełnosprawności lekkim, umiarkowanym i znacznym,

•	orzeczenie o niepełnosprawności wydane w stosunku do osób, które nie ukończyły 16 roku życia,

•	orzeczenie o niezdolności do pracy,

•	orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na dany rodzaj niepełnosprawności,

•	orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu głębokim,

•	inne równoważne orzeczenia (KRUS, służby mundurowe itd.),

•	w przypadku osoby z zaburzeniami psychicznymi dokument potwierdzający stan zdrowia wydany przez lekarza, np. orzeczenie o stanie zdrowia lub opinia.
3.10	W ramach przedmiotowego naboru nie wskazano żadnych wskaźników specyficznych dla projektu do osiągnięcia.
3.11	Wartość docelowa wskaźnika, opis sposobu pomiaru i monitorowania wskaźnika podlega ocenie.
3.12	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
3.13	Dodatkowo Wnioskodawca zamieszcza następujące wskaźniki horyzontalne we wniosku o dofinansowanie projektu:
1.	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami 
Wskaźnik odnosi się do liczby obiektów, które zaopatrzono w specjalne podjazdy, windy, urządzenia głośnomówiące, bądź inne rozwiązania umożliwiające dostęp (tj. usunięcie barier w dostępie, w  szczególności barier architektonicznych) do tych obiektów i poruszanie się po nich osobom z niepełnosprawnościami ruchowymi czy sensorycznymi. Jako obiekty budowlane należy rozumieć konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych (wg. def. Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych).
Należy podać liczbę obiektów, w których zastosowano rozwiązania umożliwiające dostęp osobom z niepełnosprawnościami ruchowymi czy sensorycznymi lub zaopatrzonych w sprzęt, a nie liczbę sprzętów, urządzeń itp. Jeśli instytucja, zakład itp. składa się z kilku obiektów, należy zliczyć wszystkie, które dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z dostosowaniem obiektów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w ramach danego projektu. Do wskaźnika powinny zostać wliczone zarówno obiekty dostosowane w projektach ogólnodostępnych, jak i dedykowanych.
2.	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami
Racjonalne usprawnienie oznacza konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nie nakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami. Oznacza także możliwość sfinansowania specyficznych działań dostosowawczych, uruchamianych wraz z pojawieniem się w projektach realizowanych z polityki spójności (w charakterze uczestnika lub personelu) osoby z niepełnosprawnością.
Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z racjonalnymi usprawnieniami w ramach danego projektu.
Przykłady racjonalnych usprawnień: tłumacz języka migowego, transport niskopodłogowy, dostosowanie infrastruktury (nie tylko budynku, ale też dostosowanie infrastruktury komputerowej np. programy powiększające, mówiące, drukarki materiałów w alfabecie Braille'a), osoby asystujące, odpowiednie dostosowanie wyżywienia.
Do wskaźnika powinny zostać wliczone zarówno projekty ogólnodostępne w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień, jak i dedykowane. 

3.	Liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych

Wskaźnik mierzy liczbę osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie nabywania/ doskonalenia umiejętności warunkujących efektywne korzystanie z mediów elektronicznych, tj. m.in. korzystania z komputera, różnych rodzajów oprogramowania, Internetu oraz kompetencji ściśle informatycznych (np. programowanie, zarządzanie bazami danych, administracja sieciami, administracja witrynami internetowymi), które skorzystały ze wsparcia 
w zakresie technologii informacyjno – komunikacyjnych (TIK) we wszystkich programach i projektach, także tych, gdzie szkolenie dotyczy obsługi specyficznego systemu teleinformatycznego, którego wdrożenia dotyczy projekt. Do wskaźnika powinni zostać wliczeni wszyscy uczestnicy projektów zawierających określony rodzaj wsparcia, w tym również np. uczniowie nabywający kompetencje w ramach zajęć szkolnych, jeśli wsparcie to dotyczy technologii informacyjno-komunikacyjnych. Identyfikacja charakteru i zakresu nabywanych kompetencji będzie możliwa dzięki możliwości pogrupowania wskaźnika według programów, osi priorytetowych i priorytetów inwestycyjnych. 

4.	Liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno –komunikacyjne 
Wskaźnik mierzy liczbę podmiotów, które w celu realizacji projektu, zainwestowały w technologie informacyjno-komunikacyjne, a w przypadku projektów edukacyjno szkoleniowych, również podmiotów, które podjęły działania upowszechniające wykorzystanie TIK. 
Przez technologie informacyjno-komunikacyjne (ang. ICT -Information and Communications Technology) należy rozumieć technologie pozyskiwania/produkcji, gromadzenia/przechowywania, przesyłania, przetwarzania i rozpowszechniania informacji w formie elektronicznej z wykorzystaniem technik cyfrowych i wszelkich narzędzi komunikacji elektronicznej oraz wszelkie działania związane z produkcją i wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i informatycznych oraz usług im towarzyszących; działania edukacyjne i szkoleniowe. 
W zakresie EFS podmioty wykorzystujące TIK należy rozumieć jako podmioty (beneficjenci/partnerzy beneficjentów), które w ramach realizowanego przez nie projektu wspierają wykorzystywanie technik poprzez: np. propagowanie/szkolenie/zakup TIK lub podmioty, które otrzymują wsparcie w tym zakresie (uczestnicy projektów). Podmiotu, do którego odnosi się wskaźnik w przypadku gdy nie spełnia definicji uczestnika projektu zgodnie z rozdziałem 3.3 Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020, nie należy wykazywać w module Uczestnicy projektów w SL2014. 
Podmiotami realizującymi projekty TIK mogą być m.in.: MŚP, duże przedsiębiorstwa, administracja publiczna, w tym jednostki samorządu terytorialnego, NGO, jednostki naukowe, szkoły, które będą wykorzystywać TIK do usprawnienia swojego działania i do prowadzenia relacji z innymi podmiotami. W przypadku gdy beneficjentem pozostaje jeden podmiot, we wskaźniku należy ująć wartość „1”. W przypadku gdy projekt jest realizowany przez partnerstwo podmiotów, w wartości wskaźnika należy ująć każdy z podmiotów wchodzących w skład partnerstwa, który wdrożył w swojej działalności narzędzia TIK.
3.14	W sytuacji realizacji projektu, który wpływać będzie na realizację wskaźników horyzontalnych wyszczególnionych powyżej, konieczne jest ich monitorowanie na etapie wdrażania projektu. Nie jest obligatoryjne natomiast wskazywanie wartości docelowych dla tych wskaźników na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie projektu. 
Oznacza to, że na etapie wniosku o dofinansowanie projektu wartości docelowe tych wskaźników mogą przybrać wartość „0”. Natomiast na etapie realizacji projektu powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika. Wnioskodawca dokonuje wyboru wskaźników horyzontalnych z listy rozwijanej wskaźników produktu.

  UWAGA!!!

Wnioskodawcy są zobligowani wykazywać we wniosku o dofinansowanie wszystkie wskaźniki dotyczące liczby osób (w tym również wskaźnik horyzontalny) w podziale na płeć. 

Dotyczy to zarówno wskaźników realizowanych przez Wnioskodawcę, jak i przez wszystkich partnerów. 

Jeżeli na moment składania wniosku Beneficjent nie jest w stanie podać wartości wskaźnika horyzontalnego w podziale na płeć, powinien wpisać wartość „0”. Natomiast na etapie wniosku o płatność powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika w podziale na płeć.

4.	Kryteria wyboru projektów

IOK dokona oceny i wyboru projektów w oparciu o kryteria wyboru projektów przyjęte przez Komitet Monitorujący RPO WSL 2014-2020 i zatwierdzone przez Zarząd Województwa Śląskiego, stanowiące załącznik nr 3 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 
Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań.
4.1 Kryteria ogólne
4.1.1	Kryteria formalne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1.		Czy wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru?	Wnioskodawca (i partnerzy – jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki, zgodnie z RPO WSL 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz Regulaminem konkursu/Wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 
Kryterium weryfikowane na podstawie części A wniosku o dofinansowanie- PODMIOTY ZAANGAŻOWANE W REALIZACJĘ PROJEKTU.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowy partner musi być również uprawniony do  aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.		Czy wnioskodawca oraz partnerzy nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej? 	Wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na podstawie:
- art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ,
- art.12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary. 
Kryterium weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowy partner nie może podlegać wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
3.		Czy wnioskodawca posiada odpowiedni potencjał finansowy?	Wnioskodawca (lider projektu) wskazał we wniosku o dofinansowanie  sumę bilansową  lub  roczne obroty  rozumiane jako przychody lub w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych – wydatki – za poprzedni zamknięty rok obrotowy. W przypadku projektów partnerskich, wnioskodawca wskazuje również  sumę bilansową   lub obroty partnera.   Suma bilansowa lub roczny obrót  lidera i partnera (jeśli dotyczy), są równe lub wyższe od łącznych rocznych wydatków w projektach złożonych w ramach danego naboru oraz realizowanych w danej instytucji w ramach EFS przez lidera projektu. W przypadku projektów trwających powyżej 1 roku suma bilansowa lub  obrót powinny być równe bądź wyższe od wydatków w roku, w którym koszty są najwyższe.
W sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie (lub jego partner) funkcjonuje krócej niż rok, jako sumę bilansową lub obrót powinien on wskazać wartość właściwą dla typu podmiotu odnoszącą się do okresu liczonego od rozpoczęcia przez niego działalności do momentu zamknięcia roku obrotowego, w którym tę działalność rozpoczął.
Kryterium weryfikowane na podstawie treści wniosku, na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na dany konkurs oraz na podstawie realizowanych umów w danej IOK w ramach EFS przez lidera projektu, widniejących w systemie informatycznym LSI 2014 w ramach RPO. 
Kryterium zostanie ponownie zweryfikowane przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
W przypadku, jeżeli potencjał Wnioskodawcy nie pozwala na realizację wszystkich złożonych w ramach danego naboru projektów, na wezwanie IOK Wnioskodawca może wycofać projekt/projekty, aby kryterium mogło zostać uznane za spełnione. 	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.		Czy we wniosku w sposób prawidłowy zastosowano uproszczone metody rozliczania wydatków?	Wydatki w projekcie o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego są rozliczane uproszczonymi metodami, o których mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
Projekt o wartości przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego nie jest rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych.
Ponadto, jeżeli w ramach naboru przewidziano stosowanie stawek jednostkowych, Wnioskodawca jest zobowiązany do ich zastosowania wobec wydatków objętych określoną stawką i w zakresie, jakim ta stawka obejmuje.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2 wniosku o dofinansowanie- Zakres finansowy oraz tabeli  D.2. Źródła finansowania wydatków.
W przypadku zmiany wartości wkładu publicznego w projekcie wynikającej z ustaleń negocjacyjnych skutkującej zmianą formy rozliczania projektu, Wnioskodawca jest zobowiązany do zastosowania właściwej dla ostatecznej kwoty wkładu publicznego formy rozliczania, a przedmiotowe kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE/DO UZUPEŁNIENIA)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.		Czy okres realizacji projektu jest zgodny z okresem kwalifikowania wydatków w RPO WSL?	Realizacja projektu mieści się w ramach czasowych RPO WSL, określonych datami od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu VIII wniosku o dofinansowania - Okres realizacji projektu oraz innych zapisów wniosku.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
6.		Czy projekt jest zgodny z przepisami art. 65 ust. 6 i art. 125 ust. 3 lit. e) i f) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.?	Wnioskodawca złożył oświadczenie, że:
- projekt nie został zakończony w rozumieniu art. 65 ust. 6,
- w przypadku realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie do Instytucji Zarządzającej/Instytucji Pośredniczącej, przestrzegał obowiązujących przepisów prawa dotyczących danej operacji zgodnie z art. 125 ust. 3 lit. e, 
- projekt nie obejmuje przedsięwzięć będących częścią operacji, które zostały objęte lub powinny zostać objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 71 (trwałość operacji) w następstwie przeniesienia działalności produkcyjnej poza obszar objęty programem.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
7.		Czy wartość projektu została prawidłowo określona?	Wartość projektu jest zgodna z minimalną i maksymalną wartością projektu obowiązującą dla danego działania/poddziałania/typu projektu, określonymi w Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WSL na lata 2014-2020 (aktualnym na dzień ogłoszenia naboru wniosków).
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2.3 wniosku o dofinansowanie projektu- Wydatki ogółem/kwalifikowalne.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość zmiany  wartości projektu.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.1.2	Kryteria merytoryczne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1.		Czy zapisy wniosku są zgodne z regulaminem konkursu/naboru?	Oceniane będzie czy projektodawca zastosował się do warunków określonych przez IZ/IP sformułowanych w regulaminie konkursu/naboru w szczególności w zakresie możliwych do objęcia wsparciem grup docelowych, czy dopuszczonych do realizacji form wsparcia.
W ramach kryterium nie będą oceniane wymogi wskazane w Regulaminie konkursu/naboru, które weryfikowane są w ramach pozostałych kryteriów. 
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.		Czy projekt jest zgodny z RPO WSL 2014-2020, SZOOP RPO WSL 2014-2020 i wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego?	Ocenie podlegać będzie zgodność projektu z Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WSL 2014-2020 (SZOOP RPO WSL 2014-2020) oraz wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego (obowiązującymi na dzień ogłoszenia naboru wniosków) w zakresie właściwego działania/poddziałania/typu projektu, grup docelowych, dopuszczonych do realizacji form wsparcia i wymagań dotyczących danego rodzaju wsparcia, wysokości wkładu własnego oraz poziomu wydatków w ramach cross-financingu i środków trwałych wskazanych w Regulaminie konkursu. 	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
3.		Czy partnerstwo zostało zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020?	W ramach kryterium oceniane będzie czy partnerzy zostali wybrani zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy oraz punktu A.3.3. wniosku o dofinansowanie - Uzasadnienie i sposób wyboru partnera oraz jego rola w projekcie.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowe partnerstwo musi również zostać zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.	Kryterium merytoryczne 0/1 
(TAK/NIE/NIE DOTYCZY/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.		Czy projekt jest skierowany do grupy docelowej z terenu województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują, uczą lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie punktu B.11.1. wniosku o dofinansowanie- Osoby i/lub podmioty/instytucje, które zostaną objęte wsparciem.
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.		Czy biuro projektu jest zlokalizowane na terenie województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie  województwa śląskiego, w miejscu umożliwiającym równy dostęp potencjalnych uczestników/uczestniczek projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12.3 wniosku o dofinansowanie- Biuro projektu oraz zaplecze techniczne i potencjał kadrowy projektodawcy.
	Kryterium merytoryczne 0/1 
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
6.		Czy wskaźniki zostały prawidłowo przyporządkowane do kwot ryczałtowych?	Kryterium dotyczy wniosków rozliczanych za pomocą kwot ryczałtowych. 
W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy do każdej kwoty ryczałtowej przyporządkowano minimum jeden wskaźnik oraz czy wszystkie wskaźniki wskazane w części E wniosku o dofinansowanie zostały przyporządkowane w sposób adekwatny do poszczególnych kwot ryczałtowych.
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/NIE DOTYCZY/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
7.		Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy prawidłowo sformułowano cel projektu?
b)	Czy cel jest adekwatny do zdiagnozowanych  problemów?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.9. wniosku o dofinansowanie- Cel główny projektu w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-3, minimum 1
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	
8.		Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu?
b)	Czy wartości docelowe wskaźników produktu i rezultatu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie?
c)	Czy w sposób poprawny i zgodny z definicją wskaźników opisano sposób pomiaru i monitorowania wskaźników?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E wniosku o dofinansowanie- MIERZALNE WSKAŹNIKI PROJEKTU w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość zmiany  wartości wskaźników.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-10, minimum 6
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	
9.		Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy scharakteryzowano grupę docelową i w sposób poprawny opisano jej sytuację problemową?
b)	Czy rekrutacja uczestników do projektu została zaplanowana w sposób adekwatny do grupy docelowej?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.11. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-5, minimum 3
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	
10.		Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy zadania logicznie korespondują z określoną sytuacją problemową oraz wpływają na osiągnięcie wskaźników i założonych celów? Czy zakres zadań/działań realizowanych przez partnera/ów uzasadnia ich udział w projekcie (w przypadku projektów partnerskich)?
b)	Czy opisano zakres merytoryczny zadań uwzględniający: rodzaj i charakter wsparcia,  liczbę osób jakie otrzymają wsparcie? 
c)	Czy określone terminy rozpoczęcia i zakończenia zadań gwarantują efektywną realizację projektu oraz czy wskazano podmiot realizujący działania w ramach zadania, w tym zaangażowaną kadrę?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.1 wniosku o dofinansowanie- ZADANIA W PROJEKCIE (ZAKRES RZECZOWY) w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-8, minimum 5
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	
11.		Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?	 Kryterium weryfikowane zgodnie z art. 125 ust.3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Weryfikowane będzie:
a) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w obszarze merytorycznym, 
w którym udzielane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
b) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie na rzecz grupy docelowej, 
do której kierowane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
c) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w zakresie podejmowanych inicjatyw na określonym terytorium, którego dotyczyć będzie realizacja projektu?
d) Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał kadrowy/merytoryczny?
e) Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał techniczny?
f) Czy opisany sposób zarządzania projektem gwarantuje jego prawidłową realizację? Czy uwzględniono udział partner/ów w zarządzaniu projektem (dotyczy projektów partnerskich)?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12. wniosku o dofinansowanie- Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz punktu A.3.4. Potencjał i doświadczenie partnera.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a wybór nowego partnera musi zapewniać sprawną i efektywną realizację projektu.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-14, minimum 8
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	
12.		Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?	Weryfikowane będzie, czy wszystkie wydatki wskazane w budżecie projektu spełniają warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
W ramach kryterium weryfikowane jest:
a)	czy we wniosku zidentyfikowano wydatki w całości lub w części niekwalifikowalne, w tym:
• wydatki zbędne, 
• wydatki wchodzące do katalogu kosztów pośrednich, które zostały wykazane w ramach kosztów bezpośrednich,  
• wydatki wskazane, jako niemożliwe do ponoszenia w wytycznych oraz Regulaminie konkursu,
• wydatki zawyżone w stosunku do stawek wskazanych w Taryfikatorze oraz cen rynkowych,
b)	czy we wniosku zidentyfikowano inne błędy w konstrukcji budżetu, w tym:
•	niewłaściwy poziom wkładu własnego
•	przekroczenie kategorii  limitowanych;
•	nieodpowiednia wysokość limitu kosztów pośrednich;
•	wydatki przedstawione w sposób uniemożliwiający obiektywną ocenę wartości jednostkowych  (tzw. „zestawy”, „komplety”);
•	brak uzasadnienia wydatków w ramach kategorii limitowanych;
•	brak wskazania formy zaangażowania i szacunkowego wymiaru czasu pracy personelu projektu   niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin);
•	uchybienia dotyczące oznaczania pomocy de minimis/pomocy publicznej oraz środków trwałych i cross-financingu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY
Kryterium może zostać uznane za spełnione w przypadku, gdy min. 75% kosztów bezpośrednich zostało uznane za kwalifikowalne (a więc wartość zmniejszeń w budżecie wynikających z uchybień wskazanych w lit. a nie przekracza 25% kosztów bezpośrednich), w przeciwnym razie kryterium zostaje uznane za niespełnione. 	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-10, minimum 7
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu oraz czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
Kryteria te, zgodnie ze wskazaną wyżej kolejnością mają charakter rozstrzygający o ostatecznej kolejności projektów na liście i wyborze do dofinansowania, w sytuacji, gdy więcej niż jeden projekt ma taką samą liczbę punktów.	

4.1.3	Kryteria horyzontalne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1	Czy projekt jest zgodny z zasadami unijnymi dotyczącymi:
- równości szans kobiet i mężczyzn w oparciu o standard minimum,
- równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami
- zrównoważonego rozwoju?
	Weryfikowana będzie zgodność z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie standardu minimum oraz zgodność z pozostałymi zasadami horyzontalnymi. W ramach kryterium wnioskodawca powinien spełnić standard minimum oraz wykazać pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz pozytywny lub neutralny (o ile jest to odpowiednio uzasadnione) wpływ projektu na pozostałe zasady horyzontalne UE, m.in. zasadę zrównoważonego rozwoju.
Przez pozytywny wpływ na zasadę niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami należy rozumieć zapewnienie dostępności do oferowanego w projekcie wsparcia dla wszystkich jego uczestników oraz zapewnienie dostępności wszystkich produktów projektu (które nie zostały uznane za neutralne) dla wszystkich ich użytkowników, zgodnie ze standardami dostępności, stanowiącymi załącznik do  Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 (obowiązujących na dzień ogłoszenia konkursu).	Kryterium horyzontalne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Weryfikacja na etapie oceny merytorycznej.
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2	Czy w trakcie oceny nie stwierdzono niezgodności z prawodawstwem krajowym, obowiązującym na dzień ogłoszenia konkursu/wystosowania wezwania do złożenia wniosku,   w zakresie odnoszącym się do sposobu realizacji i zakresu projektu?	Weryfikowane będzie czy we wniosku nie ma zapisów, z których wynika niezgodność z obowiązującym prawem np. kodeksem pracy, ustawą prawo zamówień publicznych oraz inne dokumenty odpowiednio regulujące wsparcie dla poszczególnych konkursów/naborów.	Kryterium horyzontalne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Weryfikacja na etapie oceny merytorycznej.
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.1.4	Kryterium negocjacyjne
l.p.	Nazwa kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1	Czy projekt spełnia warunki postawione przez oceniających lub przewodniczącego KOP?	Weryfikowane będzie: 
-czy wniosek o dofinansowanie projektu zawiera korekty wynikające z uwag oceniających lub przewodniczącego KOP oraz
-czy Projektodawca przedstawił wymagane informacje i wyjaśnienia dotyczące określonych zapisów we wniosku, które są wystarczające do uznania kryterium za spełnione.   	Kryterium negocjacyjne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
Dotyczy projektów, które zostały skierowane do negocjacji.	

4.2. Kryteria szczegółowe
4.2.1 	Kryteria dostępu
LP.	Treść kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
1.	Czy  projekt realizuje następujące  minimalne poziomy efektywności społecznej i zatrudnieniowej:
•	w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 12%;
•	w odniesieniu do pozostałych osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 25%.
	Pomiar efektywności społecznej  i zatrudnieniowej jest mierzony   w sposób określony w   Wytycznych  w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 oraz metodologią pomiaru wskazaną w Regulaminie konkursu.

Jednocześnie, wnioskodawca jest zobowiązany do przechowywania w dokumentacji projektowej odpowiednich dokumentów zgodnie w ww. Wytycznymi potwierdzających osiągnięcie wskaźnika efektywności  społecznej i -zatrudnieniowej. 

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych. 

W uzasadnionych przypadkach, na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość odstępstwa w zakresie przedmiotowego kryterium poprzez zmianę w zakresie minimalnego poziomu efektywności społecznej i zatrudnieniowej. 
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.
	Kryterium dostępu 0/1 

(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)

Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.	Czy maksymalny okres realizacji projektu nie przekracza 31 grudnia 2022r?	Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość odstępstwa w zakresie przedmiotowego kryterium poprzez wydłużenie terminu realizacji projektu.
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium dostępu 0/1 

(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)

Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.

0/1	
3.	Czy jeżeli projekt zakłada utworzenie nowego CIS, jest on tworzony w gminie, na terenie której na dzień złożenia wniosku nie działa żaden CIS?	Kryterium dotyczy  projektu, w którym zaplanowano utworzenie nowego CIS, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym.
W przypadku utworzenia w ramach projektu nowego CIS należy zachować jego trwałość co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie Rejestru Centrów Integracji Społecznej (CIS) w województwie śląskim znajdującego się na stronie internetowej Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach oraz deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.	Kryterium dostępu 0/1 

(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)

Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.	Czy w przypadku, gdy Wnioskodawcą jest podmiot spoza terenu województwa śląskiego, projekt zakłada partnerstwo z podmiotem z terenu województwa śląskiego, który odpowiada za realizację działań merytorycznych wobec grupy docelowej ?	 Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.12. Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz części A wniosku dotyczącej informacji o partnerstwie. 
	Kryterium dostępu 0/1 

(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)

Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.	Czy w przypadku, gdy Wnioskodawcą jest jednostka samorządu terytorialnego minimalny wkład własny beneficjenta wynosi 15 % wydatków kwalifikowalnych?	Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. C.2. ZAKRES FINANSOWY.	Kryterium dostępu 0/1 

(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)

Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

6.	Czy projekt jest realizowany na terenie jednego Subregionu (obszar obejmujący ZIT lub jeden z RIT-ów)?
	Weryfikowane będzie, czy projekt jest realizowany na terenie jednego Subregionu (obszar obejmujący ZIT lub jeden z RIT-ów). Nie dopuszcza się łączenia w ramach jednego projektu wsparcia na terenie więcej niż jednego Subregionu.
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku.	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
7.	Czy maksymalna kwota dofinansowania projektu nie przekracza wartości dofinansowania przewidzianego na konkurs w ramach poszczególnych pul wskazanych w Regulaminie konkursu?	Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie pkt. VI. WYDATKI KWALIFIKOWANE.	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

4.2.2.	Kryteria dodatkowe
Lp.	Nazwa kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
1.	Czy projekt został zarekomendowany przez Związek ZIT/RIT lub właściwy organ/y Porozumienia w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie i/lub jest realizowany przez Członka/-ów Związku ZIT/RIT lub sygnatariusza/-y Porozumień w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie?	W ramach kryterium ocenie będzie podlegać zapewnienie spójności interwencji oraz wpływu miast i gmin z obszaru funkcjonalnego danego Subregionu na kształt i sposób realizacji działań na ich obszarze. Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie udostępnionej przez Związek ZIT/RIT lub właściwy organ/y Porozumienia w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie Listy projektów zarekomendowanych.
Punktacja zgodnie z poniżej wskazanymi kategoriami:
•             Brak rekomendacji – 0 pkt.
•             Projekt zarekomendowany przez Związek ZIT/RIT lub właściwy organ/y Porozumienia w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie w formie uchwały Zarządu Związku ZIT/RIT lub decyzji Lidera ZIT/RIT – 7 pkt.
•             Projekt zarekomendowany przez Związek ZIT/RIT lub właściwy organ/y Porozumienia w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie w formie uchwały Zarządu Związku ZIT/RIT lub decyzji Lidera ZIT/RIT oraz jednocześnie realizowany przez Członka/-ów Związku ZIT/RIT lub sygnatariusza/-y Porozumień w sprawie realizacji ZIT/RIT w danym Subregionie –10 pkt.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0/7/10, co oznacza, że projekt może uzyskać maksymalnie 10 pkt za spełnienie tego kryterium.
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
2.	Czy projekt zakłada wsparcie społeczno-zawodowe osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym poprzez utworzenie nowych Centrów Integracji Społecznej oraz Klubów Integracji Społecznej?	Kryterium uznaje się za spełnione, w przypadku gdy projekt przewiduje realizację 3 typu projektów:

•	Wsparcie dla tworzenia nowych podmiotów, w ramach których prowadzona będzie aktywizacja społeczno - zawodowa osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami, tj.: 
a. Centrum Integracji Społecznej, 
b. Klubu Integracji Społecznej, 

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie pkt B.4. Klasyfikacja projektu i zakres interwencji - Typy projektu, deklaracji Wnioskodawcy wskazanej w pkt B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz informacji zawartych w pkt. C.1. Zadania w projekcie (zakres rzeczowy). 
	Kryterium dodatkowe

Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0/2, co oznacza, że projekt może uzyskać maksymalnie 2 punkty za spełnienie tego kryterium. 

Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt za spełnienie wszystkich ogólnych kryteriów merytorycznych oraz szczegółowych kryteriów dostępu został oceniony pozytywnie. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.

Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.
	
3.	Czy projekt realizowany jest wyłącznie na obszarze strategicznej interwencji (OSI)?
	Projekt jest realizowany wyłącznie na obszarze strategicznej interwencji (OSI) wskazanym w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego 2020+ w pkt. 2.1.6. Obszary wymagające rewitalizacji.

Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz pkt. B.3. Miejsce realizacji projektu.	Kryterium dodatkowe

Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0/2, co oznacza, że projekt może uzyskać maksymalnie 2 punkty za spełnienie tego kryterium. 

Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria  merytoryczne  oraz szczegółowe kryteria dostępu i został oceniony pozytywnie. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.

Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.

4.	Czy działania wskazane w projekcie są:
•	spójne z celami i przedsięwzięciami  określonymi w Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR) ,
•	realizowane  na obszarze objętym Lokalną Strategią Rozwoju (LSR) ?
	Projekt jest  realizowany na terenie co najmniej jednej z gmin, której dotyczy dana LSR.

Projekt odpowiada na zdiagnozowane w LSR problemy   oraz wpisuje się w  cele  i przedsięwzięcia w niej określone.

Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz pkt. B.3. Miejsce realizacji projektu.

Na etapie podpisywania umowy wymagane będzie zaświadczenie właściwego LGD.	Kryterium dodatkowe

Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0/2, co oznacza, że projekt może uzyskać maksymalnie 2 punkty za spełnienie tego kryterium. 

Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria  merytoryczne  oraz szczegółowe kryteria dostępu i został oceniony pozytywnie. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.

Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.
	
5.	Czy projekt realizowany jest wyłącznie na obszarze strategicznej interwencji Miasta Bytom)?
	Projekt jest realizowany wyłącznie na obszarze strategicznej interwencji Miasta Bytom?

Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz pkt. B.3. Miejsce realizacji projektu.	Kryterium dodatkowe

Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0/4, co oznacza, że projekt może uzyskać maksymalnie 4 punkty za spełnienie tego kryterium. 

Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria  merytoryczne  oraz szczegółowe kryteria dostępu i został oceniony pozytywnie. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.

Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
UWAGA!
Dla każdego z Subregionów funkcjonuje odrębny Regulamin udzielania rekomendacji projektom planowanym do realizacji w ramach Regionalnych/Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. W celu uzyskania szczegółowych informacji o formie i terminach ubiegania się o rekomendacje zalecamy kontakt z biurem danego Subregionu.	
3.	
5.	Procedura weryfikacji warunków formalnych, poprawiania oczywistych omyłek oraz oceny i wyboru projektów do dofinansowania

5.1.	Wybór projektów odbywa się w trybie konkursowym.
5.2.	Konkurs nie jest podzielony na rundy.
5.3.	Złożone w ramach konkursu wnioski o dofinansowanie zostaną ocenione przez KOP pod kątem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Istnieje możliwość wycofania wniosku na każdym etapie oceny wniosku.
5.4.	Kryteria, na podstawie których dokonywana jest ocena znajdują się w rozdziale nr 4. Kryteria wyboru projektów.
5.5.	Ocena kryteriów poprzedzona jest etapem weryfikacji warunków formalnych wniosków. W razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych lub oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie, IOK wzywa Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia oczywistej omyłki w terminie nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni od wysłania przedmiotowego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jeśli stwierdzony brak formalny lub oczywista omyłka uniemożliwia ocenę projektu, IOK wstrzymuje jego ocenę na czas dokonania uzupełnień. W każdej innej sytuacji oceny się nie wstrzymuje. Lista braków formalnych i oczywistych omyłek, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione na etapie weryfikacji warunków formalnych została wskazana w pkt 4 i 19 Słownika pojęć. Na podstawie wezwania do uzupełnienia/poprawy Wnioskodawca może dokonać jedynie zmian w zakresie wskazanym w wezwaniu. Nieuzupełnienie braku formalnego lub niepoprawienie oczywistej omyłki skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, bez możliwości wniesienia protestu. Taki sam skutek będzie miało uzupełnienie wniosku niezgodnie z wezwaniem, w tym z uchybieniem wyznaczonego terminu. Konsekwencją pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest niedopuszczenie projektu do oceny.
5.6.	IOK może również wezwać do uzupełnienia/poprawy innych elementów wniosku niewymienionych w definicji braków formalnych wskazanej w pkt 4 Słownika pojęć, których nie dało się przewidzieć na etapie formułowania przedmiotowego regulaminu. 
5.7.	Dodatkowo, możliwe jest skierowanie projektu do korekty drobnych błędów  i uchybień w dowolnym momencie procedury oceny oraz przed podpisaniem umowy, we wskazanym przez IOK terminie.
5.8.	Wniosek pozostaje bez rozpatrzenia w przypadku:
a)	złożenia wniosku po terminie,
b)	złożenia wniosku w języku innym niż polski,
c)	niezłożenia wniosku w systemie LSI,
d)	nieprzesłania wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych w pkt 2.7.1, tj. w sytuacji gdy wniosek został przesłany wyłącznie za pośrednictwem LSI,
e)	niezłożenia w wyznaczonym terminie uzupełnienia, o którym mowa w pkt. 5 ppkt 5.5.
5.9.	Z uwagi na elektroniczną formę składania wniosku, IOK nie przewiduje zwrotu wniosków pozostawionych bez rozpatrzenia.
5.10.	Wnioski, które przeszły pozytywnie weryfikację warunków formalnych kierowane są do oceny w zakresie spełnienia kryteriów.
5.11.	Każdy projekt oceniany jest pod kątem spełnienia wszystkich niżej wymienionych kryteriów:
•	ogólne formalne (zero-jedynkowe) - spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne horyzontalne (zero-jedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne merytoryczne (zero-jedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne merytoryczne (punktowe) – uzyskanie określonej liczby punktów za kryterium warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	szczegółowe dostępu (zero-jedynkowe) (jeżeli zostały przewidziane) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	szczegółowe dodatkowe (punktowe) (jeżeli zostały przewidziane) - spełnienie nie warunkuje otrzymania dofinansowania;
•	kryterium negocjacyjne (zero-jedynkowe) – kryterium weryfikowane po zakończeniu negocjacji, warunkujące  otrzymanie dofinansowania.
5.12.	Spełnienie kryteriów o charakterze „0-1” jest obligatoryjne (za wyjątkiem sytuacji, w której kryterium nie dotyczy wniosku i/lub Wnioskodawcy), a ich niespełnienie skutkuje negatywną oceną wniosku. W przypadku jeśli projekt nie spełni któregokolwiek z obligatoryjnych kryteriów „0-1”, projekt otrzymuje ostatecznie „0” punktów.
5.13.	Maksymalna liczba punktów możliwych do przyznania za spełnienie wszystkich ogólnych kryteriów merytorycznych wynosi 50 punktów. 
5.14.	Projekt otrzymuje ocenę pozytywną jeśli wszystkie kryteria zerojedynkowe zostały ocenione pozytywnie (albo stwierdzono, że dane kryterium nie dotyczy danego projektu) oraz wniosek otrzymał minimum 60% punktów w kryteriach ogólnych merytorycznych (minimum 30 pkt) i jednocześnie zostały spełnione wszystkie kryteria, w ramach których określono minimum punktowe.
5.15.	Jeżeli projekt nie spełnia co najmniej jednego z kryteriów: ogólnego formalnego lub szczegółowego dostępu i nie jest zasadne skierowanie go do wyjaśnień (poprawy/uzupełnienia) lub taka możliwość w ramach danego kryterium nie została przewidziana – zostaje on odrzucony i nie podlega dalszej ocenie w zakresie pozostałych kryteriów (ocena przerywana jest po weryfikacji wszystkich ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu, a do Wnioskodawcy kierowane jest pismo informujące o negatywnym wyniku oceny wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia protestu.
5.16.	Ocena każdego kryterium jest dokonywana przez dwóch członków KOP (za wyjątkiem kryterium negocjacyjnego). Ocena kryterium negocjacyjnego jest dokonywana przez jednego z członków KOP.
5.17.	Jeżeli w wyniku porównania dwóch ocen nie stwierdzono znacznej rozbieżności punktowej, ocena jest ustalana na podstawie dwóch wiążących
ocen.
5.18.	Jeżeli stwierdzono, iż występuje znaczna rozbieżność w ocenie – projekt kierowany jest do trzeciej oceny, która jest dokonywana przez członka KOP, niebiorącego udziału w pierwotnej ocenie danego wniosku.
5.19.	Jako znaczna rozbieżność w ocenie, skutkująca skierowaniem wniosku do trzeciej oceny, traktowana jest sytuacja, w której jeden z oceniających ocenił projekt pozytywnie lub skierował projekt do negocjacji, drugi natomiast negatywnie. Znaczna rozbieżność w ocenie jest ustalana po otrzymaniu ocen dwóch oceniających.
5.20.	W przypadku trzeciej oceny, ostateczny wynik jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest z nią zbieżna w kwestii statusu (pozytywny/negatywny).
5.21.	Na etapie oceny formalno-merytorycznej z negocjacjami dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/ uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. Złożone przez Wnioskodawcę wyjaśnienia mogą stanowić potwierdzenie spełnienia danego kryterium, co zostanie odnotowane w karcie oceny.
5.22.	Niezbędne informacje na temat oceny każdego kryterium i możliwości uzupełnienia/poprawy znajdują się w rozdziale 4 w kolumnie Opis znaczenia kryterium. 
5.23.	Zakres uzupełnienia lub poprawy projektu:
•	we wniosku znajdują się niespójne, niejasne, niekompletne lub sprzeczne informacje, które nie pozwalają na jednoznaczną ocenę danego kryterium,
•	oceniający posiada wiedzę, wynikającą z powszechnie dostępnych informacji, w tym przekazywanych przez IOK w trakcie trwania naboru wniosków, która pozwoliłaby na ocenę kryterium, ale stosowne zapisy nie znalazły się we wniosku o dofinansowanie. 
5.24.	W odniesieniu do wniosków, które oceniający skierowali do negocjacji,  przeprowadza się procedurę negocjacji z Wnioskodawcami.  
5.25.	IOK dopuszcza możliwość, że negocjacje będą prowadzone w ramach wszystkich projektów, które spełniają kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz zostały skierowane do negocjacji w wyniku przeprowadzonej oceny.
5.26.	Skierowanie projektu do negocjacji nie jest jednoznaczne z rekomendowaniem wniosku do dofinansowania.
5.27.	W procesie ustalania warunków negocjacyjnych może brać udział także Przewodniczący KOP.
5.28.	Kierując projekt do negocjacji oceniający: 
a)	wskazuje zakres negocjacji, podając jakie korekty należy wprowadzić 
w projekcie lub jakie informacje i wyjaśnienia dotyczące określonych zapisów we wniosku IOK powinna uzyskać od Wnioskodawcy w trakcie negocjacji, aby mogły zakończyć się one wynikiem pozytywnym;
b)	wyczerpująco uzasadnia swoje stanowisko.
5.29.	Do negocjacji nie są kierowane projekty, które nie spełniają któregokolwiek z kryteriów obligatoryjnych (tj. przynajmniej jedno z kryteriów punktowych nie otrzymało określonego minimum punktowego i/lub przynajmniej jedno z obligatoryjnych kryteriów zerojedynkowych zostało uznane za niespełnione).
5.30.	Formularz negocjacyjny obejmuje wszystkie kwestie wskazane przez oceniających w Kartach oceny, wskazane jako podlegające negocjacjom, związane z oceną kryteriów wyboru projektów oraz ewentualnie dodatkowe kwestie wskazane przez Przewodniczącego KOP. 
5.31.	IOK przed rozpoczęciem negocjacji wysyła do wszystkich Wnioskodawców informację o planowanym terminie ich rozpoczęcia i zakończenia.
5.32.	Wnioskodawca ma obowiązek systematycznego monitorowania skrzynki odbiorczej, wskazanej do kontaktu w ramach projektu. 
5.33.	Proces negocjacji prowadzony jest w systemie LSI, a wskazane terminy liczone będą od daty przekazania dokumentu w systemie. 
5.34.	Wnioskodawca po otrzymaniu Formularza negocjacyjnego ma obowiązek przedstawić w nim swoje stanowisko i odesłać go w terminie 7 dni roboczych do IOK, co jest równoznaczne z podjęciem negocjacji. 
5.35.	W przypadku braku odpowiedzi Projektodawcy w terminie o którym mowa w pkt. 5.34  lub w sytuacji gdy przesłane przez Projektodawcę stanowisko nie jest sformułowane w sposób jednoznaczny bądź przedstawione przez Projektodawcę wyjaśnienia są niewystarczające, przesyłany jest do Wnioskodawcy Formularz negocjacyjny ze stanowiskiem IOK 
w zakresie kwestii będących przedmiotem negocjacji. 
5.36.	Przewodniczący KOP może przyjąć (w całości lub w części) lub odrzucić (w całości lub w części) stanowisko Wnioskodawcy  wskazane w Formularzu negocjacyjnym.
5.37.	W przypadku przyjęcia warunków negocjacji Wnioskodawca jest zobowiązany do dostarczenia skorygowanego wniosku w terminie wskazanym przez IOK.
5.38.	Skorygowanie wniosku nie skutkuje przywróceniem punktów, które zostały odjęte na etapie oceny.
5.39.	Proces negocjacji kończy ocena zerojedynkowego kryterium  negocjacyjnego, w ramach którego weryfikowane jest czy projekt spełnia warunki postawione przez oceniających lub Przewodniczącego KOP. Przedmiotowe kryterium jest oceniane przez Sekretarza KOP lub innego członka KOP.
5.40.	Jeżeli w efekcie negocjacji :
a)	do wniosku nie zostaną wprowadzone korekty wskazane przez oceniających lub przez Przewodniczącego KOP lub inne zmiany wynikające z ustaleń dokonanych podczas negocjacji lub 
b)	KOP nie uzyska od Wnioskodawcy informacji i wyjaśnień dotyczących określonych zapisów we wniosku lub przekazane wyjaśnienia/informacje nie zostaną zaakceptowane przez KOP lub
c)	do wniosku zostały wprowadzone inne zmiany niż wynikające z kart oceny projektu lub uwag Przewodniczącego KOP lub ustaleń wynikających z procesu negocjacji
negocjacje kończą się wynikiem negatywnym, co oznacza niespełnienie zerojedynkowego kryterium wyboru projektów określonego w zakresie spełnienia warunków postawionych przez oceniających lub Przewodniczącego KOP. Projekt ten umieszczony jest na liście ocenionych projektów z liczbą punktów wynoszącą 0.
5.41.	Na podstawie wyników oceny wszystkich projektów tworzona jest Lista ocenionych projektów. O kolejności projektów na liście decyduje liczba punktów, jaką projekt uzyskał w toku całego procesu oceny.

5.1 Rozstrzygnięcie konkursu

5.1.1	W ramach konkursu zostaną utworzone 4 listy ocenionych projektów odpowiednio dla każdego subregionu, dla którego przeznaczono osobną pulę środków na dofinansowanie projektów. Zarząd Województwa rozstrzyga konkurs, zatwierdzając listy ocenionych projektów, zgodnie z art. 45 ust. 6 ustawy wdrożeniowej.
5.1.2	W przypadku niewykorzystania środków w ramach danej puli, mogą one zostać przesunięte na dofinansowanie projektów w ramach innej puli, o ile pozwolą na dofinansowanie projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów. Decyzję w tej sprawie podejmuje Zarząd Województwa.
5.1.3	Informacja o projektach wybranych do dofinansowania jest upubliczniana w formie odrębnych list, które właściwa instytucja zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu nie później niż 7 dni od dnia rozstrzygnięcia konkursu. Listy te będą różniły się od list, o których mowa powyżej. W przypadku, gdy o wyborze do dofinansowania decyduje liczba uzyskanych punktów, na listach takich uwzględnione będą wszystkie projekty, które spełniły kryteria i uzyskały wymaganą liczbę punktów (z wyróżnieniem projektów wybranych do dofinansowania), natomiast nie będą one obejmować tych projektów, które brały udział w konkursie, ale nie uzyskały wymaganej liczby punktów lub nie spełniły kryteriów wyboru projektów.
5.1.4	IOK przekazuje niezwłocznie Projektodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu, która zawiera co najmniej wyniki oceny jego projektu  wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem punktacji otrzymanej przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.
5.1.5	Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, o której mowa w art. 53 ust 2 ustawy wdrożeniowej, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych w rozdziale nr 5.2  Procedura odwoławcza.
5.1.6	 Po zatwierdzeniu przez IOK ostatecznej wersji wniosku oraz wszystkich wymaganych załączników do umowy wymienionych w Rozdziale 8 Umowa o dofinansowanie, IOK podpisuje z Projektodawcą umowę o dofinansowanie, według jednego ze wzorów stanowiących załączniki do niniejszego Regulaminu.
5.1.7	Zgodnie z niżej przedstawionym schematem procesu oceny wniosków IOK określa orientacyjny termin rozstrzygnięcia konkursu oraz zakończenia oceny wniosków na miesiąc czerwiec  2020  .

Schemat procesu oceny wniosków
„X”	Zakończenie naboru wniosków	
„X + 7 dni, 14 dni*”	Weryfikacja warunków formalnych
*Termin na dokonanie weryfikacji warunków 
formalnych w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 14 dni.	
„X + 7 dni, 14 dni” = Y	Zakończenie weryfikacji warunków formalnych	
„Y + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma wzywającego do uzupełnienia warunków formalnych/informacji o pozostawianiu wniosku bez rozpatrzenia/odrzuceniu wniosku.	
„Y + 120 dni”	Ocena formalno-merytoryczna wniosku wraz z negocjacjami przy założeniu, iż w ramach danego naboru złożonych zostało nie więcej niż 20 wniosków. Czas trwania oceny zostaje wydłużony o 20 dni na każde kolejne 1-10 wniosków. Co do zasady ocena wniosków nie powinna przekroczyć 180 dni. 	
„Y + 120 dni”	Rozstrzygnięcie konkursu poprzez zatwierdzenie  list ocenionych projektów	
„(Y + 120 dni) + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o wynikach oceny 	
„(Y + 120) + 7 dni”	Publikacja na stronie IZ list projektów wybranych 
do dofinansowania oraz  składu członków KOP	

UWAGA!
W uzasadnionych sytuacjach IOK ma prawo anulować ogłoszony konkurs, np. związku z:
a)	awarią systemu LSI,
b)	innymi zdarzeniami losowymi, których nie da się przewidzieć na etapie konstruowania założeń przedmiotowego regulaminu,
c)	zmianą krajowych aktów prawnych/wytycznych wpływających w sposób istotny na proces wyboru projektów do dofinansowania,
W przypadku anulowania konkursu, IOK przekaże do publicznej wiadomości informację o anulowaniu konkursu wraz z podaniem przyczyny tymi samymi kanałami, za pomocą których przekazano informację o ogłoszeniu konkursu.	
5.2 Procedura odwoławcza
W przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, Wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych szczegółowo w rozdziale 15 ww. ustawy.
Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny lub projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. W przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie projektu do dofinansowania, okoliczność ta nie może stanowić wyłącznej przesłanki wniesienia protestu.
Wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisemnej informacji o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny 
i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów, zgodnie z zawartym w informacji pouczeniem, bezpośrednio do IZ RPO WSL.  Protest jest rozpatrywany przez IZ RPO WSL.     

Protest wnoszony jest w formie pisemnej:
a)	osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (pokój nr 164, parter) albo
b)	za pośrednictwem operatora pocztowego na adres:
Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Wydział Rozwoju Regionalnego
ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice
Ponadto protest może zostać wniesiony elektronicznie w ww. terminie bezpośrednio do IZ RPO WSL - za pomocą platform elektronicznych e-Usług Publicznych FINN 8 SQL PeUP SEKAP/ePUAP.
Za pośrednictwem platform SEKAP i ePUAP można przekazywać korespondencję dotyczącą projektów z wykorzystaniem usługi:
-  „Korespondencja w sprawie projektu złożonego w ramach konkursu/naboru finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dot. platformy SEKAP) 
lub usługi 
- „Złożenie protestu dotyczącego wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dot. platformy SEKAP);
albo
- pismo ogólne do podmiotu publicznego (dot. platformy ePUAP).
Forma i sposób komunikacji między Wnioskodawcą a IZ RPO WSL została doprecyzowana w rozdz. 10 niniejszego Regulaminu. 
Za protest złożony w wersji elektronicznej uznaje się przesłanie go do IZ RPO WSL za pomocą platformy SEKAP/ePUAP, podpisanego przy pomocy jednego z trzech sposobów: bezpiecznego podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem kwalifikowanym, podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem CC SEKAP, podpisu złożonego przy użyciu Profilu Zaufanego ePUAP przez Wnioskodawcę lub właściwe osoby upoważnione do jego reprezentacji.
Wymogi formalne protestu określa art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. 
W ramach złożonego protestu Wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania konkretnych kryteriów wyboru projektów, z których oceną się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska. Wskazując zarzuty o charakterze proceduralnym, Wnioskodawca powinien wykazać, jaki wpływ na ocenę projektu miało naruszenie zasad postępowania konkursowego. W przypadku, gdy zdaniem Wnioskodawcy ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium oceny, wszystkie te kryteria należy wskazać w jednym proteście. Wszystkie zarzuty Wnioskodawcy, dotyczące danego etapu oceny, muszą zostać ujęte w jednym proteście. Nie dopuszcza się możliwości kwestionowania w ramach protestu zasadności kryteriów oceny. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego protestu przez Wnioskodawcę w trakcie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalne. W takim przypadku w ramach rozpatrzenia zostaną ujęte zarzuty przedstawione w pierwotnie złożonym proteście.
Na etapie wnoszenia/ rozstrzygania protestu, Wnioskodawca nie może przedstawiać dodatkowych dokumentów/informacji, których nie dołączył/przedstawił  w trakcie oceny projektu, a które mogłyby rzutować na jej wynik.
Protest pozostawia się bez rozpatrzenia, jeżeli pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w piśmie informującym o negatywnej ocenie projektu, zostanie wniesiony po terminie, przez podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania, 
a także w przypadku braku wskazania kryteriów wyboru projektów, z których oceną Wnioskodawca się nie zgadza wraz z uzasadnieniem.
Wnioskodawca może wycofać protest do czasu zakończenia rozpatrywania protestu, na zasadach określonych w art. 54a ustawy wdrożeniowej. W przypadku wycofania protestu ponowne jego wniesienie jest niedopuszczalne. Nie jest również wówczas możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, Wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcia zapadające w procedurze odwoławczej nie skutkują unieważnieniem decyzji o wyborze do dofinansowania innych projektów (chociażby z tego powodu, że finansowania projektów wybranych w wyniku procedury odwoławczej nie następuje ze środków rozdysponowanych w konkursie).
Do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów art. 57 dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, jak również art. 24 § 1 dotyczących wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie. 
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym Regulaminie obowiązują zapisy rozdziału 15 ww. ustawy wdrożeniowej.
6.	Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu

Ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków 
są określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.
6.1 Okres kwalifikowania wydatków
6.1.1	Początkiem okresu kwalifikowalności wydatków jest 1 stycznia 2014 r. 
W przypadku projektów rozpoczętych przed początkową datą kwalifikowalności wydatków, do współfinansowania kwalifikują się jedynie wydatki faktycznie poniesione od tej daty. Wydatki poniesione wcześniej nie stanowią wydatku kwalifikowalnego.
6.1.2	Końcową datą kwalifikowalności wydatków jest 31 grudnia 2023 r.
6.1.3	Okres kwalifikowalności wydatków w ramach danego projektu określony 
jest w umowie o dofinansowanie, przy czym okres ten nie może wykraczać poza daty graniczne określone w pkt. 6.1.1. oraz pkt. 6.1.2.
6.1.4	Okres kwalifikowalności wydatków w ramach projektu może przypadać 
na okres przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, jednak nie wcześniej niż wskazuje data określona w pkt. 6.1.1. Wydatki poniesione 
przed podpisaniem umowy o dofinansowanie mogą zostać uznane 
za kwalifikowalne wyłącznie w przypadku spełnienia warunków kwalifikowalności określonych w Wytycznych i umowie o dofinansowanie.
6.1.5	Początkowa i końcowa data kwalifikowalności wydatków określona w umowie
o dofinansowanie może zostać zmieniona w uzasadnionym przypadku, 
na wniosek beneficjenta, za zgodą  IZ RPO WSL 2014-2020 będącej stroną umowy, na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie.
6.1.6	Możliwe jest ponoszenie wydatków po okresie kwalifikowalności wydatków określonym w umowie o dofinansowanie, pod warunkiem, że wydatki 
te odnoszą się do okresu realizacji projektu, zostaną poniesione do 31 grudnia 2023 r. oraz zostaną uwzględnione we wniosku o płatność końcową. W takim przypadku wydatki te mogą zostać uznane za kwalifikowalne, o ile spełniają pozostałe warunki kwalifikowalności określone w Wytycznych . w zakresie kwalifikowalności wydatków
6.1.7	Do współfinansowania ze środków UE nie można przedłożyć projektu, który został fizycznie ukończony lub w pełni zrealizowany przed przedłożeniem 
IZ RPO  WSL 2014-2020 wniosku o dofinansowanie, niezależnie od tego, czy wszystkie dotyczące tego projektu płatności zostały przez beneficjenta dokonane – z zastrzeżeniem zasad określonych dla pomocy publicznej. Przez projekt ukończony/zrealizowany należy rozumieć projekt, dla którego przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie nastąpił odbiór ostatnich robót, dostaw lub usług przewidzianych do realizacji w jego zakresie rzeczowym.
6.1.8	W przypadku, gdy ze względu na specyfikę projektu Wnioskodawca rozpoczyna  realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie musi upublicznić zapytanie ofertowe zgodnie z zasadą konkurencyjności w Bazie Konkurencyjności Funduszy Europejskich dostępnej pod adresem: https://bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl/
Aby opublikować ogłoszenie, należy wcześniej zarejestrować się: Zaloguj się → Zarejestruj się → Jestem Wnioskodawcą.
Informacja dotycząca Bazy Konkurencyjności Funduszy Europejskich dostępna jest również na stronie:
http://rpo.slaskie.pl/czytaj/publikacja_zapytan_ofertowych_w_bazie_konkurencyjnosci_przed_podpisaniem_umowy.

6.2 Wydatek niekwalifikowalny

6.2.1	Wydatkiem niekwalifikowalnym jest każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie spełnia warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Pełny katalog  wydatków niekwalifikowalnych został wskazany 
w rozdziale 6.3 pkt 1 powyższych Wytycznych. 
6.3 Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji

6.3.1	Beneficjent jest zobowiązany do stosowania zapisów dotyczących zamówień udzielanych w ramach projektów zgodnie z rozdziałem 6.5 Wytycznych 
w zakresie kwalifikowalności wydatków. 

6.4 Aspekty społeczne 

6.4.1	Informacja  dotycząca  aspektów  społecznych,  w  tym  sposobu  ich    ujmowanie w  realizowanych  zamówieniach,  została  ujęta w podręczniku        opracowanym przez Urząd Zamówień Publicznych, dostępnym pod adresem: https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0021/30279/Aspekty_spoleczne_w_zamowieniach_publicznych_Podrecznik_Wydanie_II.pdf
6.4.2	Środki unijne mają na celu m.in. realizację strategii na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Cele te są realizowane poprzez wydatkowanie środków w sposób zapewniający tworzenie m.in. wysokiej jakości miejsc pracy, czy ochronę środowiska. IOK zachęca do uwzględniania aspektów środowiskowych lub społecznych przy realizacji zamówień zgodnie z Pzp albo zasadą konkurencyjności. 

6.5 Wkład własny

6.5.1	Wkład własny to środki finansowe lub wkład niepieniężny zabezpieczone przez Beneficjenta, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i nie zostaną Beneficjentowi przekazane w formie dofinansowania. Wartość wkładu własnego stanowi różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania przekazaną Beneficjentowi, zgodnie z poziomem  dofinansowania dla projektu, rozumianą jako procent dofinansowania wydatków kwalifikowalnych.
6.5.2	Wkład własny wnoszony przez beneficjenta, na rzecz projektu, w postaci nieruchomości, urządzeń, materiałów (surowców), wartości niematerialnych 
i prawnych, ekspertyz lub nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy stanowi wkład niepieniężny i jest  wydatkiem kwalifikowalnym
z zastrzeżeniem zakazu podwójnego finansowania tj. rozdz. 6.10 pkt 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków .
6.5.3	Wartość wkładu niepieniężnego musi być należycie potwierdzona dokumentami o wartości dowodowej równoważnej fakturom, nie powinna przekraczać kosztów ogólnie przyjętych na danym rynku - dotyczy to również  przypadku udostępnienia nieruchomości. W przypadku wykorzystania środków trwałych na rzecz projektu, ich wartość określana jest proporcjonalnie do zakresu ich wykorzystania w projekcie.  
6.5.4	Wydatki poniesione na wycenę wkładu niepieniężnego są  kwalifikowalne.
6.5.5	W przypadku nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy, powinny zostać spełnione łącznie następujące warunki:
a)	wolontariusz musi być świadomy charakteru swojego udziału w realizacji projektu (tzn. świadomy nieodpłatnego udziału),
b)	należy zdefiniować rodzaj wykonywanej przez wolontariusza nieodpłatnej pracy (określić jego stanowisko w projekcie); zadania wykonywane 
i wykazywane przez wolontariusza muszą być zgodne z tytułem jego nieodpłatnej pracy (stanowiska),
c)	wartość wkładu niepieniężnego w przypadku nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariusza określa się z uwzględnieniem ilości czasu poświęconego na jej wykonanie oraz średniej wysokości wynagrodzenia (wg stawki godzinowej lub dziennej) za dany rodzaj pracy obowiązującej u danego pracodawcy lub w danym regionie (wyliczonej 
np. w oparciu o dane GUS), lub płacy minimalnej określonej na podstawie obowiązujących przepisów, w zależności od zapisów wniosku 
o dofinansowanie projektu.
d)	wycena nieodpłatnej dobrowolnej pracy może uwzględniać wszystkie koszty, które zostałyby poniesione w przypadku jej odpłatnego wykonywania przez podmiot działający na zasadach rynkowych; wycena uwzględnia zatem koszt składek na ubezpieczenia społeczne oraz wszystkie pozostałe koszty wynikające z charakteru danego świadczenia; koszt podróży służbowych i diet albo innych niezbędnych kosztów ponoszonych przez wolontariusza związanych z wykonywaniem świadczeń na rzecz beneficjenta, o ile spełnione zostaną warunki określone w podrozdziale 6.15 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków,  wycena wykonywanego świadczenia przez wolontariusza może 
być przedmiotem odrębnej kontroli i oceny.
6.5.6	W przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego do projektu, współfinansowanie z EFS oraz innych środków publicznych (krajowych) nie będących wkładem własnym Wnioskodawcy, nie może przekroczyć wartości całkowitych wydatków kwalifikowalnych pomniejszonych o wartość wkładu niepieniężnego.
6.5.7	W ramach wkładu własnego, kwalifikowalne są również dodatki 
lub wynagrodzenia wypłacane przez stronę trzecią na rzecz uczestników danego projektu, np. wkład wnoszony przez pracodawcę w przypadku szkoleń 
dla przedsiębiorców w formie wynagrodzenia pracownika skierowanego na szkolenie i poświadczone beneficjentowi poniesione zgodnie z przepisami krajowymi, z uwzględnieniem ustawy o rachunkowości. 
a)	Wysokość wkładu musi wynikać z dokumentacji księgowej podmiotu wypłacającego i powinna odnosić się do okresu, w którym uczestnik uczestniczy w projekcie i może podlegać kontroli.
b)	Wkład ten, rozliczany jest na podstawie oświadczenia składanego przez podmioty wypłacające, pozwalającego na identyfikację poszczególnych uczestników projektu oraz wysokości wkładu w odniesieniu do każdego 
z nich.
6.5.8	Wkład własny lub jego część nie może być wniesiony w ramach kosztów pośrednich. Powyższe nie dotyczy projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych.
6.5.9	Co do zasady o zakwalifikowaniu źródła pochodzenia wkładu własnego (publiczny/prywatny) decyduje status prawny beneficjenta/partnera 
(w przypadku projektów partnerskich). W przypadku, gdy beneficjent będący jednostką sektora finansów publicznych jest zobowiązany do wniesienia wkładu własnego, należy zakwalifikować go jako wkład publiczny. W związku z powyższym wniesiony przez projektodawcę wkład własny należy rozpatrywać w oparciu o formę organizacyjno-prawną podmiotu wnoszącego wkład.

UWAGA!
Jeżeli wkładem własnym nie jest  cała nieruchomość, a jedynie jej część
 (na przykład  tylko  sale), operat szacunkowy nie jest wymagany –  
w  takim  przypadku wartość wkładu wycenia się jako  koszt amortyzacji lub  wynajmu (stawkę może określać np. cennik danej instytucji).	

6.6 Podatek od towarów i usług (VAT)

6.6.1	Podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wtedy, gdy beneficjent albo inny podmiot zaangażowany w projekt nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.
6.6.2	Oznacza to, iż zapłacony VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny wyłącznie wówczas, gdy beneficjentowi ani żadnemu innemu podmiotowi zaangażowanemu w projekt oraz wykorzystującemu do działalności opodatkowanej produkty będące efektem realizacji projektu, zarówno w fazie realizacyjnej jak i operacyjnej, zgodnie z obowiązującym prawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo (tzn. brak jest prawnych możliwości) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie wyżej wymienionego prawa (potencjalnej prawnej możliwości) wyklucza uznanie wydatku za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot nie nastąpił, np. ze względu na niepodjęcie przez podmiot czynności zmierzających do realizacji tego prawa.
6.6.3	Wnioskodawca, który uzna VAT za wydatek kwalifikowalny, jest zobowiązany do przedstawienia w treści wniosku o dofinansowanie szczegółowego uzasadnienia zawierającego podstawę prawną wskazującą na brak możliwości obniżenia VAT należnego VAT naliczony zarówno na dzień sporządzania wniosku o dofinansowanie, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości (w okresie realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu).
6.6.4	Beneficjenci, którzy zaliczą VAT do wydatków kwalifikowalnych, będą zobowiązani wykazać we wniosku o dofinansowanie „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”, składające się z części, w której beneficjent oświadcza, iż w chwili składania wniosku o dofinansowanie nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu VAT, którego wysokość została określona w odpowiednim punkcie wniosku o dofinansowanie (fakt ten decyduje o kwalifikowalności VAT) oraz zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej części VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku przez beneficjenta.

6.7 Podstawowe warunki i procedury konstruowania budżetu
6.7.1 W ramach projektów współfinansowanych z EFS, koszty projektu są przedstawiane we wniosku o dofinansowanie, w formie budżetu zadaniowego z podziałem na zadania merytoryczne w ramach kosztów bezpośrednich oraz koszty pośrednie
6.7.2 Koszty bezpośrednie powinny być oszacowane należycie, racjonalne i efektywne, zgodnie z procedurami określonymi w Wytycznych, z uwzględnieniem stawek rynkowych zgodnie z załącznikiem nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”.
6.7.3  W budżecie projektu Wnioskodawca wskazuje i uzasadnia źródła finansowania wykazując racjonalność i efektywność wydatków oraz brak podwójnego finansowania.
6.7.4 Prawidłowy montaż tabeli D. 2.- podział środków dla konkursu:
a)	Dla Wnioskodawców nie będących jednostkami samorządu terytorialnego

b)	Dla Wnioskodawców będących jst 
	
6.7.5	We wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca wskazuje formę zaangażowania i szacunkowy wymiar czasu pracy personelu projektu niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin) co stanowi podstawę do oceny kwalifikowalności wydatków personelu projektu na etapie wyboru projektu oraz w trakcie jego realizacji.

Uwaga!
W przypadku projektów partnerskich nie jest dopuszczalne wzajemne zlecanie przez beneficjenta zakupu towarów lub usług partnerowi 
i odwrotnie.
Oznacza to również brak możliwości zatrudnienia personelu partnera do zadań realizowanych przez beneficjenta i odwrotnie.	
6.7.6	Beneficjent wykazuje we wniosku o dofinansowanie swój potencjał kadrowy, o ile go posiada, przy czym jako potencjał kadrowy rozumie się powiązane z beneficjentem osoby, które zostaną zaangażowane w realizację projektu, w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, które Wnioskodawca oddeleguje do realizacji projektu.
6.7.7	Jeżeli jest wymagany wkład własny, jest wykazywany we wniosku o dofinansowanie. Formę wniesienia wkładu własnego określa beneficjent.
6.7.8	Przy rozliczaniu poniesionych wydatków nie jest możliwe przekroczenie łącznej kwoty wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, wynikającej 
z zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie projektu. Ponadto Wnioskodawcę obowiązują limity wydatków wskazane w odniesieniu do każdego zadania w budżecie projektu w zatwierdzonym wniosku 
o dofinansowanie, przy czym poniesione wydatki nie muszą być zgodne 
ze szczegółowym budżetem projektu zawartym w zatwierdzonym wniosku 
o dofinansowanie. IOK rozlicza Wnioskodawcę ze zrealizowanych zadań 
w ramach projektu.
6.7.9	Dopuszczalne jest dokonywanie przesunięć w budżecie projektu określonym w zatwierdzonym na etapie podpisania umowy o dofinansowanie wniosku o dofinansowanie projektu, w oparciu o zasady określone w umowie o dofinansowanie projektu.
6.7.10	Niekwalifikowalne są wydatki na działania świadomościowe (m.in. kampanie informacyjno-promocyjne i różne działania upowszechniające) chyba, że wynikają z zatwierdzonego w PO typu projektu ( nie dotyczy działań ujętych w kosztach pośrednich projektu).

6.8 Koszty pośrednie
6.8.1	Koszty pośrednie stanowią koszty administracyjne związane z obsługą  projektu, w szczególności:
a)	koszty koordynatora lub kierownika projektu oraz innego personelu bezpośrednio zaangażowanego w zarządzanie, rozliczanie, monitorowanie projektu lub prowadzenie innych działań administracyjnych w projekcie, w tym w szczególności koszty wynagrodzenia tych osób, ich delegacji służbowych i szkoleń oraz koszty związane z wdrażaniem polityki równych szans przez te osoby;
b)	koszty zarządu (koszty wynagrodzenia osób uprawnionych do reprezentowania jednostki, których  zakresy czynności nie są przypisane wyłącznie do projektu, np. kierownik jednostki);
c)	koszty personelu obsługowego (obsługa kadrowa, finansowa, administracyjna, sekretariat, kancelaria, obsługa prawna, w tym ta dotycząca zamówień) na potrzeby funkcjonowania jednostki;
d)	koszty obsługi księgowej (koszty wynagrodzenia osób księgujących wydatki w projekcie, w tym koszty zlecenia prowadzenia obsługi księgowej projektu biuru rachunkowemu);
e)	koszty  utrzymania  powierzchni  biurowych  (czynsz, najem,  opłaty  administracyjne) związanych z obsługą administracyjną projektu,
f)	wydatki związane z otworzeniem lub prowadzeniem wyodrębnionego na rzecz projektu subkonta na rachunku bankowym lub odrębnego rachunku bankowego;
g)	działania informacyjno-promocyjne projektu (np. zakup materiałów promocyjnych i informacyjnych, zakup ogłoszeń prasowych, utworzenie i prowadzenie strony internetowej o projekcie, oznakowanie projektu, plakaty, ulotki itp.);
h)	amortyzacja, najem lub zakup aktywów (środków trwałych i wartości niematerialnych  i prawnych) używanych na potrzeby osób, o których mowa w lit. a – d;
i)	opłaty za energię elektryczną, cieplną, gazową i wodę, opłaty przesyłowe, opłaty za odprowadzanie ścieków w zakresie związanym z obsługą administracyjną projektu;
j)	koszty usług pocztowych, telefonicznych, internetowych, kurierskich związanych z obsługą administracyjną projektu;
k)	koszty biurowe związane z obsługą administracyjną projektu (np. zakup materiałów biurowych i artykułów piśmienniczych, koszty usług powielania dokumentów);
l)	koszty zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy;
m)	koszty ubezpieczeń majątkowych.
6.8.2	W ramach kosztów pośrednich nie są wykazywane wydatki objęte cross-financingiem. 

6.8.3	Niedopuszczalna jest sytuacja, w której koszty pośrednie zostaną wykazane w ramach kosztów bezpośrednich. IOK na etapie wyboru projektu weryfikuje, czy w ramach zadań określonych w budżecie projektu (w kosztach bezpośrednich) nie zostały wykazane koszty, które stanowią koszty pośrednie. Dodatkowo, na etapie realizacji projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 weryfikuje, czy w zestawieniu poniesionych wydatków bezpośrednich załączanym do wniosku o płatność, nie zostały wykazane wydatki pośrednie.

6.8.4   Koszty pośrednie rozliczane są wyłącznie z wykorzystaniem następujących stawek ryczałtowych:
a)	25% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 000  PLN włącznie;
b)	20% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 000  PLN do 1 740 000  PLN włącznie,
c)	15% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 1 740 000  PLN do 4 550 000 PLN włącznie;
d)	10% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich przekraczających  4 550 000 PLN.
6.8.5 Uproszczonych metod rozliczania wydatków nie można stosować 
w przypadku, gdy realizacja projektu jest zlecana w całości wykonawcy. Oznacza to, że koszty pośrednie (ryczałtowe) nie przysługują Beneficjentowi, który zleca Wykonawcy wszystkie zadania związane z realizacją projektu EFS. Niezależnie od zastosowania trybu wyboru wykonawcy, jeżeli wszystkie zadania są zlecone w projekcie, wówczas koszty pośrednie nie przysługują, 
a stawka kosztów pośrednich wskazana we wniosku o dofinansowanie powinna wynosić 0,00%. Dotyczy to również sytuacji, gdy Wnioskodawca planuje zastosować tryb wyboru wykonawcy zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

6.9 Pozostałe uproszczone metody rozliczania wydatków
6.9.1	W projektach, których wartość wkładu publicznego (środków publicznych) nie przekracza wyrażonej w PLN równowartości 100.000,00 EUR, (kurs Euro obowiązujący na dzień ogłoszenia konkursu/naboru wynosi 4,2912 PLN) stosowanie jednej z niżej wymienionych uproszczonych metod rozliczania wydatków jest obligatoryjne.
6.9.2	Za pomocą uproszczonych metod rozliczania wydatków rozliczane będą projekty do 429 120,00 PLN wartości wkładu publicznego. 
6.9.3	Do uproszczonych metod rozliczania wydatków należą: 
a)	stawki jednostkowe
b)	kwoty ryczałtowe
6.9.4	W ramach przedmiotowego konkursu IOK nie dopuszcza możliwości stosowania stawek jednostkowych.
6.9.5	Kwotą ryczałtową jest kwota uzgodniona za wykonanie określonego w projekcie zadania na etapie zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie projektu. Jedno zadanie stanowi jedną kwotę ryczałtową.
6.9.6	W przypadku projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych, IZ RPO WSL 2014-2020 nie dopuszcza możliwości, rozliczana kwotami ryczałtowymi jedynie części zadań w ramach projektu, natomiast pozostałych zadań na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.
6.9.7	Do każdej kwoty ryczałtowej należy przypisać odpowiednie wskaźniki 
z części E wniosku (wszystkie wskaźniki z części E muszą zostać rozpisane 
w ramach kwot ryczałtowych, w takim samym brzmieniu, bez modyfikowania nazwy wskaźnika). Ponadto, jeśli wskaźniki z części E są niewystarczające do pomiaru realizacji działań w ramach każdej kwoty ryczałtowej, należy określić dodatkowe wskaźniki dla kwoty ryczałtowej. Osiągnięcie wyznaczonych wartości docelowych wskaźników będzie stanowić podstawę do kwalifikowania wydatków objętych daną kwotą ryczałtową i w związku z tym uznania tej kwoty.
6.9.8	Wydatki rozliczane uproszczoną metodą są traktowane jako wydatki poniesione. Nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie ich poniesienia, jednak IZ RPO WSL 2014-2020 będąca stroną umowy uzgadnia z Wnioskodawcą warunki kwalifikowalności kosztów, w szczególności ustala dokumentację, potwierdzającą wykonanie rezultatów, produktów lub zrealizowanie działań zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu. Weryfikacja wydatków zadeklarowanych według uproszczonych metod dokonywana jest w oparciu o faktyczny postęp realizacji projektu i osiągnięte wskaźniki produktu i rezultatu.
6.9.9	W przypadku niezrealizowania założonych w umowie o dofinansowanie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu. W przypadku kwot ryczałtowych – w razie niezrealizowania w pełni wskaźników produktu lub rezultatu objętych kwotą ryczałtową, dana kwota jest uznana jako niekwalifikowalna (rozliczenie w systemie „spełnia - nie spełnia).
6.9.10	Przykładowe dokumenty, będące podstawą oceny realizacji zadań wskazano w poniższej tabeli:
NAZWA WSKAŹNIKA	PRZYKŁADOWE NARZĘDZIA POMIARU WSKAŹNIKÓW                                                                                            (weryfikacja wniosku beneficjenta o płatność)	
Liczba środowisk objętych programem aktywności lokalnej 	1. umowy z personelem
2. dokumentacja zdjęciowa
	
Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społeczny objętych wsparciem w programie  	1. deklaracja uczestnictwa,
2. dokumentacja zdjęciowa,
3. ankiety jakościowe przeprowadzone wśród uczestników,
4. lista obecności uczestników projektu na szkoleniu
5. dokumenty potwierdzające status osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym	
Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem  w programie	1. dokumentacja zdjęciowa,
2. ankiety jakościowe przeprowadzone wśród uczestników,
3. lista obecności uczestników projektu na szkoleniu
4. dokumenty potwierdzające stopień niepełnosprawności	
Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu	1. zaświadczenie o ukończeniu szkolenia
2. lista obecności uczestników projektu na szkoleniu,
3. certyfikaty/dokumentacja potwierdzająca odbycie szkolenia,
4. protokół z egzaminu na zakończenie szkolenia	
Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym  poszukujących pracy po opuszczeniu programu  	1. zaświadczenia z PUP o statusie osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy lub oświadczenie uczestnika projektu o statusie osoby poszukującej pracy	
Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na własny rachunek) 	1. rejestr zaświadczeń o podjęciu zatrudnienia/kopie skierowań do pracy
2. zaświadczenie o zatrudnieniu w zakładzie pracy czy spółdzielni socjalnej
3. informacja o zatrudnieniu wspomaganym
4. umowy o pracę	

Wskazany wyżej katalog nie jest zamknięty. Projektodawca ma możliwość wskazania innych narzędzi.
6.9.11	Jednocześnie stosowanie kwot ryczałtowych wyliczonych w oparciu 
o szczegółowy budżet projektu określony przez Wnioskodawcę w projektach 
o wartości wkładu publicznego (środków publicznych) przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EUR nie jest możliwe.
6.10 Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne
6.10.1	Środki trwałe zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. 
o rachunkowości, z zastrzeżeniem inwestycji, o których mowa w art. 3 ust 1 pkt 17 tej ustawy, są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki organizacyjnej; zalicza się do nich w szczególności: nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, maszyny, urządzenia, środku transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy. 
6.10.2	Wartości  niematerialne  i  prawne  –  o  których  mowa  w  art.  3 ust.  1  pkt  14  ustawy  z  dnia  29  września  1994  r.  o  rachunkowości  z  zastrzeżeniem  inwestycji,  o  których mowa  w  art.  3  ust.  1  pkt  17  tej  ustawy,  nabyte  przez  jednostkę,  zaliczane  do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym  okresie ekonomicznej  użyteczności    dłuższym    niż rok, przeznaczone  do używania  na  potrzeby  jednostki,  a  w  szczególności:  autorskie prawa  majątkowe,  prawa  pokrewne,  licencje,  koncesje,  prawa  do wynalazków, patentów,  znaków  towarowych,  wzorów  użytkowych  oraz  zdobniczych,  know-how;  
w  przypadku  wartości  niematerialnych  i  prawnych  oddanych  do  używania  na podstawie  umowy  najmu,  dzierżawy  lub  leasingu,  wartości  niematerialne  i  prawne zalicza  się do  aktywów  trwałych  jednej  ze  stron  umowy,  zgodnie z  warunkami określonymi w ustawie o rachunkowości  
6.10.3	Zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych może być uznany za kwalifikowalny pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu. Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:
a)	środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne bezpośrednio powiązane
z przedmiotem projektu - mogą one być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu;
b)	środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane 
w celu wspomagania procesu wdrażania projektu - mogą one być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. 
Koszty pozyskania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne, 
o ile we wniosku o dofinansowanie zostanie uzasadniona konieczność pozyskania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu z zastosowaniem najbardziej efektywnej dla danego przypadku metody (zakup, amortyzacja, leasing itp.), uwzględniając przedmiot i cel danego projektu. Wymóg uzasadnienia pozyskania dotyczy wyłącznie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej równej lub wyższej niż 10 000 PLN netto. Uzasadnienie nie musi być sporządzane indywidualnie do każdego środka trwałego oraz wartości niematerialnej i prawnej, tzn. może dotyczyć grupy środków trwałych czy wartości niematerialnych i prawnych o tym samym przeznaczeniu.
6.10.4	Koszty amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
a)	odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu i bezpośrednio wykorzystywane do jego wdrażania;
b)	kwalifikowalna wartość odpisów amortyzacyjnych odnosi się wyłącznie do okresu realizacji danego projektu i faktycznego wykorzystania środka trwałego w projekcie;
c)	odpisy amortyzacyjne zostały dokonane zgodnie z właściwymi przepisami prawa krajowego;
d)	wydatki poniesione na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie zostały zgłoszone jako wydatki kwalifikowalne projektu, ani też ich zakup nie był współfinansowany ze środków unijnych (dotyczy to sytuacji, w której beneficjent kupuje aktywa na potrzeby projektu, ale nie może zrefundować kosztów zakupu);
e)	odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które zostały zakupione w sposób racjonalny 
i efektywny, tj. ich ceny nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych;
f)	w przypadku, gdy środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane są także w innych celach niż realizacja projektu, kwalifikowalna jest tylko ta część odpisu amortyzacyjnego, która odpowiada proporcji wykorzystania aktywów w celu realizacji projektu.
Kosztów amortyzacji nie wlicza się do limitu środków trwałych.

UWAGA!
IOK zwraca uwagę, iż zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020  z dnia 22 sierpnia 2019 r. limit wydatków w zakresie środków trwałych obowiązuje dla środków trwałych, których wartość jednostkowa jest wyższa od kwoty 10 000,00 PLN netto
	
6.11 Cross-financing
6.11.1	Cross-financing - zasada elastyczności, polegająca na możliwości komplementarnego, wzajemnego finansowania działań ze środków EFRR i EFS.
6.11.2	Cross-financing może dotyczyć wyłącznie takich kategorii wydatków, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
6.11.3	W przypadku projektów współfinansowanych z EFS cross-financing może dotyczyć wyłącznie: 
a)	zakupu nieruchomości,
b)	zakupu infrastruktury, przy czym poprzez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, np. wykonanie podjazdu do budynku, zainstalowanie windy w budynku,
c)	dostosowania lub adaptacji (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń w tym wydatków niezbędnych do przeprowadzenia tych prac i wchodzących w ich zakres. 
6.11.4	Zakup środków trwałych, za wyjątkiem zakupu nieruchomości, infrastruktury 
i środków trwałych przeznaczonych na dostosowanie lub adaptację budynków i pomieszczeń, nie stanowi wydatku w ramach cross-financingu.
6.11.5	Wydatki ponoszone w ramach cross-financingu powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu są niekwalifikowalne.
6.11.6	Wydatki w ramach Projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej lub wyższej niż 10 000,00 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 40% finansowania unijnego w projekcie. 
6.11.7	Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie są wykazywane w ramach kosztów pośrednich i nie mogą przekroczyć 20% finansowania unijnego 
w projekcie. 
6.11.8	Konieczność poniesienia wydatków w ramach cross-financingu oraz środków trwałych musi być bezpośrednio wskazana we wniosku o dofinansowanie i uzasadniona.

UWAGA!
IOK zaleca, aby poziom wykorzystania limitu cross-financingu i środków trwałych był dodatkowo przeliczony przez Wnioskodawcę.
Jednocześnie IOK podkreśla, iż powyższy limit jest liczony w odniesieniu do finansowania unijnego, a nie do całkowitej wartości wydatków w projekcie.	

6.11.9	Trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Zapis dotyczy również wydatków w ramach cross-finansingu.
6.11.10	Zachowanie trwałości projektu obowiązuje w odniesieniu do współfinansowanej w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji produkcyjnych 
6.11.11	„Infrastrukturę” na potrzeby tego postanowienia, w przypadku projektów finansowanych ze środków EFS, należy interpretować jako środki trwałe w rozumieniu pkt 1 lit. w  rozdziału 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków.
6.11.12	Zgodnie z postanowieniami art. 71 Rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, z zastrzeżeniem pkt 7 podrozdziału 5.3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, a w przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają bardziej restrykcyjne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami. 
6.11.13	W przypadku projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych i FS, niedotyczących inwestycji w infrastrukturę lub inwestycji produkcyjnych, zachowanie trwałości projektu oznacza utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy publicznej.

6.12 Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.12.1 Wystąpienie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis w projekcie uzależnione jest przede wszystkim od rodzaju i charakteru proponowanego w ramach projektu wsparcia oraz od rodzaju grupy docelowej, której dane wsparcie ma zostać udzielone. 
6.12.2	IOK informuje, iż do obowiązków Wnioskodawcy przy tworzeniu projektu należy ustalenie, czy projekt podlega zasadom pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis i wypełnienie określonych pól we wniosku o dofinansowanie, jeżeli stwierdzono ich wystąpienie. Należy przede wszystkim określić, czy Wnioskodawca w ramach składanego na konkurs projektu będzie odbiorcą pomocy de minimis lub pomocy publicznej, oraz czy będzie udzielać wsparcia podmiotom, które są przedsiębiorcami i prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy publicznej.
6.12.3  Ustalenie, czy w danym przypadku pomoc publiczna występuje, możliwe jest po zbadaniu, czy zostały spełnione poniższe przesłanki (przesłanki te ustalone zostały na podstawie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), tj. czy wsparcie:
a)	jest udzielane przedsiębiorcy ;
b)	jest przyznawane przez państwo lub pochodzi ze środków państwowych;
c)	jest udzielane na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku;
d)	ma charakter selektywny;
e)	zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. 
6.12.4.W regulacjach unijnych dotyczących pomocy publicznej uznaje się natomiast, że pomoc de minimis, ze względu na niewielką kwotę wsparcia, jaka może zostać udzielona jednemu przedsiębiorstwu, to pomoc niespełniająca wszystkich kryteriów określonych w ww. artykule Traktatu. Pomoc tę uznaje się za niespełniającą przesłanek dotyczących wpływu na handel między państwami członkowskimi i/lub groźby zakłócenia lub zakłócenia konkurencji. Pozostałe przesłanki muszą zostać jednak spełnione. 
6.12.5. Realizacja  projektów objętych pomocą publiczną i/lub pomocą de minimis powinna odbywać się w oparciu o Rozporządzenie Ministra Infrastruktury 
i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych 
z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie krajowe). Rozporządzenie krajowe przenosi na grunt krajowy przepisy rozporządzeń Komisji Europejskiej:
•	Rozporządzenia  Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym 
w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, 
•	Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. 
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str.1).  
6.12.6 IOK zwraca uwagę, iż w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis za kwalifikowalne mogą być uznane tylko te wydatki, które spełniają łącznie warunki określone w Wytycznych 
w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 i warunki wynikające z odpowiednich regulacji w zakresie pomocy publicznej/pomocy de minimis, przyjętych na poziomie unijnym lub krajowym.
6.12.7 Informacje dotyczące sposobu wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, w ramach którego przewiduje się udzielanie pomocy publicznej i/lub de minimis, znajdują się w Instrukcji wypełniania wniosku w ramach EFS. 
6.12.8 Zgodność założeń projektu z przepisami dotyczącymi udzielania pomocy publicznej weryfikowana jest na etapie oceny projektu. 

6.13 Reguła proporcjonalności
6.13.1	Projekt rozliczany jest na etapie końcowego wniosku o płatność pod względem finansowym proporcjonalnie do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych, mierzonych poprzez wskaźniki produktu i rezultatu bezpośredniego określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako „reguła proporcjonalności”.
6.13.2	Zgodnie z regułą proporcjonalności w przypadku nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu, IZ RPO, będąca stroną umowy, może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych 
w ramach projektu za niekwalifikowalne.
6.13.3	Wysokość wydatków niekwalifikowalnych uzależniona jest od stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu, o których mowa w pkt 6.13.1. 
6.13.4	IZ RPO WSL 2014-2020 podejmuje decyzję o: 
•	odstąpieniu od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności 
w przypadku wystąpienia siły wyższej,
•	obniżeniu wysokości albo odstąpieniu od żądania zwrotu wydatków niekwalifikowalnych z tytułu reguły proporcjonalności, jeśli beneficjent 
o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, 
w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu. 
6.13.5	W przypadku projektów partnerskich, sposób egzekwowania przez beneficjenta od partnerów projektu skutków wynikających z zastosowania reguły proporcjonalności z powodu nieosiągnięcia założeń projektu z winy partnera reguluje porozumienie lub umowa partnerska.

UWAGA!
Pozostałe zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków są uregulowane w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020.
	
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn
7.1 Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością
Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu sposób realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu.
Obowiązek realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami wynika z zapisów art. 7 Rozporządzenia ogólnego 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. i jest horyzontalną zasadą obowiązującą w całej Unii Europejskiej. W związku z tym wszystkie programy operacyjne realizowane w ramach funduszy polityki spójności przewidują mechanizmy pozwalające na przeciwdziałanie wszelkim formom dyskryminacji, w tym dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność. 
Zasada ta powinna być realizowana we wszystkich rodzajach projektów, tj. dedykowanych osobom z niepełnosprawnościami, ogólnodostępnych, a także w tych, w których nie zakłada się bezpośredniego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Założenie, że do projektu ogólnodostępnego nie zgłoszą się osoby z niepełnosprawnościami lub zgłoszą się osoby wyłącznie z określonymi rodzajami niepełnosprawności jest dyskryminacją.
Głównym celem przedmiotowej zasady jest zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami, a w szczególności osobom: z niepełnosprawnością ruchową, niewidomym i słabowidzącym, głuchym i słabosłyszącym, z niepełnosprawnością intelektualną, z zaburzeniami lub chorobami psychicznymi oraz z trudnościami komunikacyjnymi, na równi z osobami pełnosprawnymi dostępu do funduszy europejskich w zakresie: udziału, użytkowania, zrozumienia, komunikowania się oraz  skorzystania z ich efektów.
Dlatego Projektodawca, przygotowując wniosek o dofinansowanie zobowiązany jest do stosowania Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w funduszach unijnych na lata 2014-2020 wraz załącznikami. 
Ww. Wytyczne zakładają, że Projektodawca powinien umożliwić na każdym etapie realizacji projektu sprawiedliwe i pełne uczestnictwo w zaplanowanych formach wsparcia wszystkim osobom, bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, wyznawaną religię lub światopogląd, czy orientację seksualną. 
Istotnym elementem jest proces rekrutacji uczestników, który musi być zaplanowany tak, aby nikomu, a przede wszystkim osobom z niepełnosprawnościami, nie ograniczał dostępu. 
W celu zapewnienia pełnej dostępności do udziału w projekcie osobom z niepełnosprawnościami,  w  tym  opiekunom prawnym oraz dzieciom należy w szczególności:
1	podczas rekrutacji zapewnić równy dostęp do informacji o projekcie oraz możliwość zgłoszenia udziału w nim osobom z różnymi niepełnosprawnościami;
2	realizować  wsparcie  w  pomieszczeniach  dostępnych  dla  osób  z  niepełnosprawnościami.
Zasada równości szans i niedyskryminacji w projekcie nie może mieć jedynie charakteru deklaratywnego i musi znajdować odzwierciedlenie podczas realizacji działań. W polu B.10 należy opisać zastosowane w projekcie wymogi określone w Standardach dostępności dla polityki spójności 2014 – 2020 (Załącznik nr 2 do ww. Wytycznych) w odniesieniu do każdego z ww. rodzaju niepełnosprawności. 
Wszystkie produkty projektów realizowanych ze środków EFS  (produkty, towary, usługi, infrastruktura) są dostępne dla wszystkich osób,  w  tym  również  dostosowane  do  zidentyfikowanych  potrzeb  osób  z niepełnosprawnościami. Oznacza to, że muszą być zgodne z koncepcją uniwersalnego projektowania, opartego na ośmiu regułach :
a)	równe szanse dla wszystkich - równy dostęp do wszystkich elementów środowiska na przykład przestrzeni, przedmiotów, budynków itd.,
b)	elastyczność w użytkowaniu – różnorodny sposób użycia przedmiotów ze względu na możliwości i potrzeby użytkowników, 
c)	prostota  i  intuicyjność  w  użyciu - projektowanie  przestrzeni  i  przedmiotów,  aby  ich  funkcje  były zrozumiałe  dla  każdego użytkownika, bez  względu  na  jego  doświadczenie,  wiedzę,  umiejętności językowe czy poziom koncentracji, 
d)	postrzegalność  informacji – przekazywana  za  pośrednictwem  przedmiotów  i  struktur  przestrzeni informacja ma być dostępna zarówno w trybie dostępności wzrokowej, słuchowej, jak i dotykowej, 
e)	tolerancja  na  błędy – minimalizacja  ryzyka  błędnego  użycia  przedmiotów  oraz  ograniczania niekorzystnych konsekwencji przypadkowego i niezamierzonego użycia danego przedmiotu, 
f)	niewielki wysiłek fizyczny podczas użytkowania – takie projektowanie przestrzeni i przedmiotów, aby korzystanie z nich było wygodne, łatwe i nie wiązało się z wysiłkiem fizycznym, 
g)	rozmiar  i  przestrzeń  wystarczające  do  użytkowania –odpowiednie  dopasowanie  przestrzeni  do potrzeb jej użytkowników, 
h)	percepcja równości – równoprawny dostęp do środowiska, korzystania ze środków transportu i usług powszechnych lub powszechnie zapewnionych jest zapewniony w taki sposób, aby korzystający nie czuł się w jakikolwiek sposób dyskryminowany czy stygmatyzowany.
Wszystkie działania świadczone w ramach projektów, w których na etapie rekrutacji zidentyfikowano możliwość udziału osób z niepełnosprawnościami powinny być realizowane w budynkach dostosowanych architektonicznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ramach projektów ogólnodostępnych, w szczególności w przypadku braku możliwości świadczenia usługi spełniającej wymienione kryteria, w celu zapewnienia możliwości pełnego uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, należy zastosować mechanizm racjonalnych usprawnień.
Wnioskodawca ma obowiązek stosowania zasady uniwersalnego projektowania. Mechanizm racjonalnych usprawnień (MRU) jako narzędzie zapewnienia dostępności jest rozpatrywany w drugiej kolejności (uruchomiany jest w momencie, kiedy w projekcie w trakcie jego realizacji pojawia się w charakterze uczestnika lub personelu  osoba z niepełnosprawnością i potrzeba dodatkowych działań i środków, aby umożliwić jej korzystanie z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności.
W odniesieniu do projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014-2020 oznacza to możliwość finansowania specyficznych usług dostosowawczych lub oddziaływania na szeroko pojętą infrastrukturę, nieprzewidzianych z góry we wniosku o dofinansowanie projektu, lecz uruchamianych wraz z pojawieniem się w projekcie (w charakterze uczestnika lub personelu) osoby z niepełnosprawnością.
W projektach dedykowanych, w tym zorientowanych wyłącznie lub przede wszystkim na osoby z niepełnosprawnościami (np. osoby z niepełnosprawnościami sprzężonymi) oraz projektach skierowanych do zamkniętej grupy uczestników, wydatki na sfinansowanie racjonalnych usprawnień są wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu i wówczas limit 12 000,00 PLN na osobę nie obowiązuje.
Łączny koszt mechanizmu racjonalnych usprawnień na jednego uczestnika w projekcie nie może przekroczyć 12 000,00 PLN.
W przypadku dostosowań do potrzeb konkretnych uczestników, znanych już na etapie planowania projektu, ich koszty są uwzględniane w budżecie i nie wchodzą w limit 12 000 PLN. Tego typu dostosowania są racjonalnymi usprawnieniami w rozumieniu Konwencji, ale koszty z nimi związane nie są traktowane jako koszty mechanizmu racjonalnych usprawnień w rozumieniu Wytycznych.
Informacja na temat przeprowadzonej analizy powinna zostać zawarta w polu B.10. Wnioskodawca powinien odnieść się do każdego z rodzajów niepełnosprawności, przeprowadzając analizę w oparciu o treść Wytycznych, w szczególności w załączniku nr 2, tj. Standardach dostępności, rozdział VII. 
Pozytywny wpływ projektu na zasadę zapobiegania dyskryminacji zobrazowany może zostać także poprzez wybór odpowiadających temu wskaźników horyzontalnych (patrz: punkt E MIERZALNE WSKAŹNIKI PROJEKTU.
Szczegółowe informacje dotyczące zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym zasady stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień w projektach wraz z przykładowym katalogiem kosztów zostały uwzględnione w Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 oraz w publikacji Realizacja zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Poradnik dla realizatorów projektów i instytucji systemu wdrażania funduszy europejskich 2014-2020.

7.2   Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
7.2.1	Każdy projekt realizowany w ramach RPO WSL 2014-2020 powinien zawierać analizę uwzględniającą sytuację kobiet i mężczyzn na danym obszarze oraz ocenę wpływu projektu na sytuację płci. Wyniki przeprowadzonej analizy powinny być podstawą do planowania działań i doboru instrumentów, adekwatnych do zdefiniowanych problemów.
7.2.2	Ocena zgodności projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn odbywać się będzie na podstawie standardu minimum. Instrukcja standardu minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn znajduje się w załączniku nr 2 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS.
8.	Umowa o dofinansowanie/decyzja o dofinansowaniu
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie projektu/podjęcia decyzji 
o dofinansowaniu projektu IOK będzie wymagać, w terminie 7 dni roboczych (termin biegnie od daty otrzymania przez Projektodawcę informacji o możliwości podpisania umowy o dofinansowanie projektu/podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu), 
od ubiegającego się o dofinansowanie załączników do umowy o dofinansowanie projektu/decyzji o dofinansowanie projektu. 
Załączniki do umowy o dofinansowanie
a)	Oświadczenie Wnioskodawcy o kwalifikowalności VAT. Oświadczenie powinno być opatrzone kontrasygnatą księgowego lub innej osoby odpowiedzialnej za prowadzenie księgowości bądź poświadczone przez uprawnioną w tym zakresie instytucję (np. biuro rachunkowe). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie; 
b)	Pełnomocnictwo do reprezentowania Wnioskodawcy (gdy wniosek jest podpisywany przez osobę/y nie posiadające statutowych uprawnień do reprezentowania Wnioskodawcy) Dostarczone pełnomocnictwo powinno mieć charakter szczególny: 
•	W treści pełnomocnictwa należy zawrzeć następujące informacje: tytuł 
i numer projektu, numer konkursu w ramach którego projekt został złożony, nazwę i numer działania oraz poddziałania; 
•	Ponadto w treści dokumentu należy dokładnie określić zakres udzielanego pełnomocnictwa np. poprzez zamieszczenie klauzuli: „pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu……….., w sprawie realizacji projektu pod nazwą ……., w tym do:
•	podpisania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu;
•	potwierdzania za zgodność z oryginałem kopii dokumentów związanych z realizacją projektu;
•	podpisania umowy o dofinansowanie;
•	podpisywania aneksów do umowy o dofinansowanie;
•	zaciągania zobowiązań finansowych koniecznych do zabezpieczenia
prawidłowej realizacji umowy;
•	podpisania weksla in blanco i deklaracji wystawcy weksla in blanco;
•	składania oświadczeń woli, w tym wniosków o płatność wraz 
z załącznikami. 

UWAGA!
Pełnomocnictwa udziela się zawsze do podejmowania działań prawnych 
w imieniu beneficjenta, a więc w imieniu: gminy/powiatu/województwa, spółki, fundacji bądź stowarzyszenia. IOK wyjaśnia, że istnieje możliwość modyfikacji pełnomocnictwa przez Wnioskodawcę, o ile spełnia ono wymagania określone w punkcie b).	

Gdy o dofinansowanie ubiega się beneficjent będący spółką prawa handlowego 
w myśl art. 230 Kodeksu spółek handlowych, w przypadku rozporządzenia prawem lub zaciągnięcia zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymagana jest odpowiednia uchwała wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (dotyczy również partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie).
Tożsamy wymóg dotyczy innych osób prawnych (np. uczelni wyższych) lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (np. spółek osobowych itp.) jeżeli zostało to uregulowane w prawodawstwie krajowym lub innych dokumentach wewnętrznych dotyczących funkcjonowania podmiotów (np. statut, regulamin itp.);
c)	Harmonogram płatności wygenerowany w LSI, zgodnie z instrukcją znajdującą się na stronie:
http://rpo.slaskie.pl/czytaj/harmonogram_skladania_wnioskow_w_lsi_2014_instrukcja_dla_beneficjentow_efs_92117;
d)	Zaświadczenie/oświadczenie o wartości pomocy de minimis otrzymanej 
w roku, w którym Wnioskodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat kalendarzowych/oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy we wskazanym okresie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym, gdy otrzymują pomoc de minimis;
e)	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc publiczna);
f)	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis);
g)	Oświadczenie o niekaralności karą zakazu dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym;
h)	Oświadczenie wnioskodawcy/partnera dot. potencjału finansowego 
/ administracyjnego i operacyjnego.

Niezłożenie żądanych załączników w komplecie w wyznaczonym terminie może oznaczać rezygnację z ubiegania się o dofinansowanie.

IOK zastrzega sobie prawo, w uzasadnionych przypadkach, do wezwania Projektodawcy do złożenia innych załączników, niż wymienione w rozdziale 8 lit a-h.

W przypadku decyzji o dofinansowanie projektu wymaganymi załącznikami są dokumenty wskazane w punkcie 8 lit. a-c:
Umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta, a decyzja 
o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane 
w regulaminie konkursu. 
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowania projektu IOK będzie wymagała od Wnioskodawcy uzupełnienia niezbędnej dokumentacji. Informacja o konieczności uzupełnienia dokumentacji zostanie przekazana Wnioskodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.

8.1 Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie/podjęcia decyzji 
o dofinansowaniu projektu
8.1.1	Podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu.
8.1.2	Instytucja Zarządzająca niezwłocznie po otrzymaniu kompletu wymaganych załączników przesyła do Wnioskodawcy elektroniczną wersję umowy o dofinansowanie, umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych wraz z informacją o procedurze podpisywania umowy/wydaje decyzję o dofinansowaniu projektu.
8.1.3	Umowy o dofinansowanie projektów rekomendowanych do dofinansowania będą podpisywane pod warunkiem dostępności środków.
8.1.4	IZ, w uzasadnionych przypadkach, zastrzega sobie możliwość odstąpienia od podpisania umowy z potencjalnym Wnioskodawcą, na każdym etapie procedury podpisywania umowy/wydawania decyzji o dofinansowaniu projektu.
8.1.5	Przetwarzanie danych osobowych będzie odbywało się na zasadach określonych w odrębnej umowie powierzenia przetwarzania danych osobowych, która będzie podpisana równolegle z dokumentem, o którym mowa w pkt. 8.1.1. Warunkiem zawarcia umowy o dofinansowanie jest równoczesne podpisanie umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych.
8.2 Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie

8.2.1	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu do kwoty nie przekraczającej 10 mln zł jest złożony przez beneficjenta w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. IOK dopuszcza dwa sposoby postępowania:
a)	podpisanie weksla oraz deklaracji wekslowej przez osoby do tego upoważnione w obecności pracownika IOK w terminie uzgodnionym z IOK,
lub 
b)	przedstawienie notarialnego poświadczenia autentyczności podpisów na blankiecie weksla oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji wekslowej.
8.2.2	Wystawca weksla nie jest zobowiązany do dokonywania opłaty skarbowej, w związku z czym zabezpieczenie projektu wekslem in blanco nie wiąże się z ponoszeniem kosztów.
8.2.3	W przypadku gdy wartość dofinansowania projektu udzielonego w formie zaliczki lub wartość dofinansowania projektu po zsumowaniu z innymi wartościami dofinansowania projektów, które są realizowane równolegle w czasie przez Beneficjenta na podstawie umów zawartych z IZ RPO WSL 2014-2020, przekracza limit 10 mln PLN, wówczas zabezpieczenie ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form:
a)	poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym, że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
b)	gwarancja bankowa;
c)	gwarancja ubezpieczeniowa;
d)	weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
e)	zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
f)	hipoteka;
g)	poręczenie według prawa cywilnego.
8.2.4	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości (jeśli dotyczy) albo po upływie 12 miesięcy od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu, jednak nie wcześniej niż po:
a)	zatwierdzeniu końcowego wniosku o płatność;
b)	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c)	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji, lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (na podstawie ostatecznej i wykonalnej decyzji o zwrocie) zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków – jeśli dotyczy;
8.2.5	W przypadku niewystąpienia przez Beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w pkt. 8.2.4, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
8.2.6	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów 
o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w pkt. 8.2.3 jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.
8.2.7	Zachowanie trwałości projektu obowiązuje w odniesieniu do współfinansowanej w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji produkcyjnych.
8.2.8	„Infrastrukturę” na potrzeby tego postanowienia, w przypadku projektów finansowanych ze środków EFS, należy interpretować, jako środki trwałe w rozumieniu pkt X rozdziału 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
8.2.9	Zgodnie z postanowieniami art. 71 Rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, z zastrzeżeniem pkt 7 podrozdziału 5.3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EFS i FS na lata 2014-2020, a w przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają bardziej restrykcyjne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami. 
8.2.10	W przypadku projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych i FS, niedotyczących inwestycji w infrastrukturę lub inwestycji produkcyjnych, zachowanie trwałości projektu oznacza utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy publicznej.
9.	Dodatkowe informacje
Udostępnianie informacji publicznej
Na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej:
a)	dokumenty i informacje przedstawiane przez Wnioskodawcę, nie podlegają udostępnieniu przez IOK lub właściwą instytucję w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm.),
b)	dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez IOK w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez Wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji na stronie IOK oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania.
Jednocześnie wystąpienie okoliczności, o których mowa w lit. b, tzn. rozstrzygnięcie konkursu lub zamieszczenie informacji na stronie IOK oraz na portalu o wyborze 
w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania oznacza, że dokumenty 
i informacje, o których mowa w lit. b, stają się informacjami publicznymi, których udostępnienie lub odmowa udostępnienia będzie następowało w trybie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Wnioskodawcy mają prawo dostępu do dokumentów z konkursu związanych z oceną złożonego przez siebie wniosku o dofinansowanie, przy zachowaniu zasady anonimowości osób dokonujących oceny wniosku. 
Dokumenty i informacje przedstawiane przez Wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Przetwarzanie danych osobowych
Wnioskodawca zobowiązany jest do przetwarzania danych osobowych przekazywanych IZ RPO WSL zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego o ochronie danych osobowych,  w szczególności z przepisami RODO.
Wszelkie dokumenty, informacje i wyjaśnienia jakie wnioskodawca przekazuje IZ RPO WSL na etapie procesu naboru, oceny wniosku o dofinasowanie oraz procesu związanego z podpisaniem umowy o dofinasowanie, mogą zawierać tylko te dane osobowe, których obowiązek przekazywania wynika z aktualnych zasad realizacji RPO WSL, w szczególności z regulaminu, instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach EFS wraz z załącznikami, zasad     
w zakresie kwalifikowania wydatków, instrukcji wypełniania Rejestru postępowań/ zamówień  i dokumentów w ramach Lokalnego Systemu Informatycznego (LSI).
Wnioskodawca ma obowiązek usunąć z przekazywanych dokumentów te dane osobowe, które nie są wymagane przez IZ RPO WSL w taki sposób, aby nie można ich było odczytać.

W momencie przekazania danych osobowych do IZ RPO WSL administratorem danych osobowych będzie Zarząd Województwa Śląskiego z siedzibą przy ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice, adres email: kancelaria@slaskie.pl, strona internetowa: bip.slaskie.pl. W Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego została wyznaczona osoba do kontaktu w sprawie przetwarzania danych osobowych, pod adres email: daneosobowe@slaskie.pl. 

IZ RPO WSL przetwarza przekazywane przez wnioskodawców dane osobowe na podstawie  obowiązku prawnego administratora (art. 6 ust. 1 lit. c RODO), wynikającego w szczególności  z art. 125 oraz art. 126 rozporządzenia ogólnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 2) oraz art. 9 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Szczegółowe informacje dotyczące celów przetwarzania danych osobowych, ich zakresu, kategorii osób/podmiotów, którym dane będą mogły być przekazane oraz czasu ich przechowywania zostały ujęte w klauzulach informacyjnych w miejscach, w których IZ RPO WSL pozyskuje dane osobowe np. we wniosku o dofinansowanie, podczas rejestracji użytkownika w systemie LSI.

9.3 Zmiany w Regulaminie konkursu
Regulamin konkursu może ulegać zmianom w trakcie trwania konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu Regulamin konkursu nie może być zmieniany w sposób skutkujący nierównym traktowaniem Wnioskodawców, chyba, że konieczność jego zmiany wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu informację o zmianie Regulaminu konkursu, aktualną treść Regulaminu konkursu, uzasadnienie oraz termin, od którego zmiana obowiązuje. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK jest zobowiązana niezwłocznie i indywidualnie poinformować o niej każdego  Wnioskodawcę, a więc podmiot, który w ramach trwającego konkursu złożył już wniosek o dofinansowanie. Stosowna informacja zostanie wówczas przekazana Wnioskodawcom na adres mailowy wskazany w systemie LSI lub SEKAP.
10.	Forma i sposób  komunikacji między Wnioskodawcą a IOK.

Wnioskodawca wyraża zgodę na doręczanie pism w tym skierowanych do niego 
w trakcie procedury odwoławczej  za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Złożenie wniosku o dofinansowanie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia w tym zakresie (wzór wniosku zawiera stosowne oświadczenie). Zgoda na doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej oznacza, że Wnioskodawca nie ma prawa do roszczeń w sytuacji, gdy na skutek nieodebrania, nieterminowego odebrania bądź innego uchybienia, w tym niepoinformowania IOK 
o zmianie danych teleadresowych  w zakresie komunikacji elektronicznej, dojdzie do sytuacji niekorzystnej dla Wnioskodawcy. W szczególności będzie to przypadek, gdy Wnioskodawca nie dochowa terminu na złożenie wniosku poprawionego w zakresie warunków formalnych, oczywistej omyłki, kryteriów oceny bądź terminu udzielenia informacji w trakcie oceny formalno – merytorycznej..
10.1	Korespondencja dotycząca wniosku o dofinansowanie (również na etapie procedury odwoławczej) prowadzona jest między Wnioskodawcą a IOK za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.
10.2	Zawiadomienie o wyniku oceny wniosku o dofinansowanie, jak również wezwanie do uzupełnienia protestu a także  informacja o wyniku rozpatrzenia protestu, zostanie przekazane za pomocą środków komunikacji elektronicznej na indywidualną Skrzynkę Kontaktową PeUP na platformie SEKAP lub ePUAP, z której został złożony wniosek o dofinansowanie lub elektroniczną skrzynkę podawczą (do pomiotu publicznego). Zawiadomienie uznaje się za skutecznie doręczone w przypadku otrzymania przez IOK prawidłowego (opatrzonego podpisem elektronicznym) Urzędowego Poświadczenia Odbioru/Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia. 
10.3	Pismo uznaje się za doręczone zgodnie z art. 46, art. 57 § 5 pkt 1) ustawy  Kodeks postępowania administracyjnego, za wyjątkiem pism wzywających Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie warunków formalnych lub poprawy oczywistych omyłek, w których termin liczony jest zgodnie z zapisami 5.5 niniejszego Regulaminu. 
10.4	W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych dodatkowych form komunikacji z Wnioskodawcą. 
11.	Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
11.1  W przypadku konieczności udzielenia Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu oraz pomocy w interpretacji postanowień Regulaminu konkursu, IOK udziela indywidualnie odpowiedzi na pytania Wnioskodawcy:
•	osobiście w siedzibie Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice
w godzinach pracy: 7:30 – 15:30
w celu uzgodnienia terminu spotkania należy skontaktować się pod numerem telefonu: +48 32 77 40 457, +48 32 77 40 478, +48 32 77 40 480, +48 32 77 40 553.

•	telefonicznie lub mailowo:
Główny Punkt Informacyjny o Funduszach Europejskich w Katowicach 
ul. Dąbrowskiego 23, 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30. 
Telefony konsultantów: 
+48 32 77 40 172, 
+48 32 77 40 193, 
+48 32 77 40 194,
e-mail: punktinformacyjny@slaskie.pl 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Bielsku-Białej 
ul. Cieszyńska 367, 43-382 Bielsko- Biała 
godziny pracy: pon. 8:00 – 18:00, wt. – pt. 8:00 – 16:00 
Telefony konsultantów: 
+48 33 47 50 135, 
+48 33 49 60 201 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Rybniku 
ul. Powstańców Śląskich 34, 44-200 Rybnik 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 431 50 25, 
+48 32 423 70 32 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Sosnowcu 
ul. Kilińskiego 25, 41-200 Sosnowiec 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 263 50 37, 
+48 32 360 70 62 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Częstochowie 
Aleja NMP 24, I klatka, lokal 1,4, 42-202 Częstochowa 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 34 360 56 87, 
+48 34 324 50 75, 
fax: 34 360 57 47
11.2	IOK upowszechnia treść wyjaśnień, o których mowa w pkt. 11.1, w odrębnej zakładce (FAQ) na stronie internetowej RPO WSL 2014-2020 zawierającej informacje o konkursie.
12.	Rzecznik Funduszy Europejskich

Rzecznik Funduszy Europejskich:
a)	przyjmuje i rozpatruje zgłoszenia dotyczące utrudnień w staraniach 
o dofinansowanie lub podczas realizacji projektu oraz propozycje usprawnień realizacji Programu;
b)	analizuje zgłoszenie i udziela wyjaśnień, a także podejmuje się mediacji 
z instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie Programu;
c)	na podstawie analizowanych przypadków dokonuje okresowych przeglądów procedur, które obowiązują w ramach RPO WSL i formułuje propozycje usprawnień, które  w konsekwencji mają służyć sprawnej realizacji Programu. 
Do jego zadań nie należy:
a)	prowadzenie postępowań administracyjnych, prokuratorskich i sądowych;
b)	prowadzenie postępowań toczących się przed organami administracji publicznej na podstawie stosownych przepisów prawa np. postępowania odwoławczego;
c)	rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji publicznej;
d)	udzielanie porad nt. możliwości uzyskania dofinansowania projektów.
Katalog zadań RFE ma charakter otwarty. RFE ma obowiązek rozpatrzenia każdej sprawy do niego kierowanej, która dotyczy RPO WSL i ma charakter skargi lub wniosku. Wobec tego zgłoszenia mogą dotyczyć m.in.:
a)	przewlekłości i nieterminowości postępowań i procedur, niejasności, braku stosownych informacji, niewłaściwej organizacji procedur w Programie takich jak nabór projektów, ocena wniosków o płatność, kontrola itp., nadmiernych 
i nieuzasadnionych wymagań, niewłaściwej obsługi, utrudnień związanych 
z korzystaniem z Funduszy Europejskich (zgłoszenia o charakterze skarg);
b)	postulatów zmian i usprawnień w realizacji Programu (zgłoszenia 
o charakterze postulatów).
Każdy zainteresowany, przede wszystkim Wnioskodawca lub beneficjent, a także inny podmiot zainteresowany wdrażaniem funduszy unijnych.
Zgłoszenie powinno zawierać wszelkie niezbędne informacje, które umożliwią sprawne działanie Rzecznika, w tym:
a)	imię i nazwisko zgłaszającego (lub nazwę podmiotu);
b)	adres korespondencyjny;
c)	telefon kontaktowy;
d)	opis sprawy (m.in. wskazanie projektu lub obszaru RPO WSL, którego dotyczy zgłoszenie), ewentualnie wraz z dokumentami dotyczącymi przedmiotu zgłoszenia.
Do rozpatrywania zgłoszeń Rzecznik stosuje odpowiednie przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wszelkich wyjaśnień i odpowiedzi dla podmiotów przekazujących zgłoszenia Rzecznik udziela niezwłocznie. Jeżeli z uwagi na złożoność sprawy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, Rzecznik niezwłocznie informuje Stronę o szacowanym terminie rozpatrzenia zgłoszenia. 
W toku analizy zgłoszeń Rzecznik ocenia również pilność spraw, nadając priorytet tym, co do których w określonym czasie istnieje realna szansa na poprawę sytuacji interesariusza.
WAŻNE: Wystąpienie do RFE nie wstrzymuje toku postępowania oraz biegu terminów wynikających z innych przepisów
Dane kontaktowe:
Rzecznik Funduszy Europejskich
tel. 32 77 99 166
Zespół Rzecznika Funduszy:
tel. 32 77 99 196
 e-mail: rzecznikfunduszy@slaskie.pl

adres korespondencyjny:
Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
ul. Ligonia 46
40-032 Katowice
z dopiskiem: Rzecznik Funduszy Europejskich

kontakt bezpośredni w siedzibie:
Katowice, ul. Plebiscytowa 36, II piętro, pok. 2.05
Od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–15:00
(preferowane wcześniejsze umówienie spotkania 
13.	Załączniki
Integralną część niniejszego Regulaminu konkursu stanowi¹:
•	Załącznik nr 1: Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (Europejski Fundusz Społeczny); 
•	Załącznik nr 2: Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS; 
•	Załącznik nr 3 Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 3a Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe);
•	Załącznik nr 4 Wzór karty warunków formalnych wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (tryb konkursowy);
•	Załącznik nr 5 Wzór karty oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 6 Karta oceny kryterium negocjacyjnego;
•	Załącznik nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”;
•	Załącznik nr 8 Pomiar efektywności społecznej i zatrudnieniowej w Priorytecie Inwestycyjnym 9i; 
•	Załącznik nr 9  Wzór umowy o powierzeniu przetwarzania danych osobowych;
•	Załącznik 9a Arkusz oceny podmiotu przetwarzającego dane osobowe 
w związku z powierzeniem przetwarzania danych osobowych.
•	Załącznik 10 Wykaz LGD/LGR które podpisały umowy ramowe, których załącznikiem jest Lokalna Strategia Rozwoju (LSR).
•	Załącznik 11 Lista miast wchodzących w skład OSI.