WYTYCZNE OPRACOWANIA
STUDIÓW WYKONALNOŚCI DLA PROJEKTÓW
 Z ZAKRESU PROMOCJI KULTURY  

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013

Katowice, grudzień 2007 
Spis treści
I.	Wstęp
1.	Wprowadzenie
2.	Podstawowe pojęcia
3.	Zasady ogólne
II.	Struktura Studium Wykonalności
1.	Wykorzystane materiały i dokumentacje związane z projektem, definicje
2.	Wnioski z przeprowadzonej analizy – podsumowanie
3.	Definicja projektu
4.	Charakterystyka projektu
4.1. Tytuł projektu
4.2. Lokalizacja projektu
5.	Polityka rządowa, regionalna i lokalna. Polityki horyzontalne
6.	Analiza otoczenia społeczno – gospodarczego projektu
7.	Zidentyfikowane problemy
8.	Logika interwencji
8.1. Cele projektu – oddziaływanie
8.2. Wskaźniki
8.2.1. Wskaźniki produktu
8.2.2. Wskaźniki rezultatu
9.	Komplementarność projektu z innymi działaniami
10.	Analiza instytucjonalna
10.1.  Beneficjenci projektu
10.2.  Wykonalność instytucjonalna projektu
10.3. Trwałość projektu
10.4. Analiza prawna wykonalności projektu
10.5. Promocja projektu
10.6. Plan wdrożenia przedsięwzięcia
10.7. Pomoc publiczna w projekcie
11.	Analiza techniczna
12.	Analizy specyficzne dla danego sektora
13.	Analiza finansowa
13.1. Nakłady na realizację projektu
13.2. Program sprzedaży. Kalkulacja przychodów ze sprzedaży
13.3. Określenie luki w finansowaniu.
13.4. Źródła finansowania projektu
14.	Analiza ekonomiczna
14.1. Analiza efektywności kosztowej
14.2. Analiza metodą uproszczoną
15.	Załączniki

I.	Wstęp 
1.	Wprowadzenie 
Przedmiotowy dokument stanowi Wytyczne do opracowania Studiów Wykonalności dla projektów z zakresu promocji kultury. Są to projekty nie inwestycyjne aplikujące do uzyskania dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (RPO WSL). Wytyczne muszą być stosowane wraz 
z dokumentem „Wytyczne ogólne przygotowania Studiów Wykonalności”. 
W ramach projektów z zakresu promocji kultury do projektów nie inwestycyjnych należą kampanie promocyjne oraz organizowanie wydarzeń kulturalnych.
Dokument ma na celu pomoc potencjalnym beneficjentom Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 w przygotowaniu Studiów Wykonalności dla projektów z zakresu promocji kultury, poprzez usystematyzowanie pojęć, wprowadzenie jednoznacznych założeń i zasad oraz zakresu poszczególnych rozdziałów Studium wraz z jego załącznikami. Wytyczne wprowadzają ujednolicone zasady przygotowania Studiów Wykonalności, co zapewni porównywalność projektów aplikujących o dofinansowanie w ramach RPO Województwa Śląskiego 2007-2013.
Projekty z zakresu promocji kultury są projektami nie inwestycyjnymi i do sporządzenia Studiów Wykonalności z tego zakresu muszą być stosowane wymogi dotyczące projektów nie inwestycyjnych. 
Przygotowywane Studia Wykonalności mają za zadanie zaprezentować zasadność realizacji projektu oraz wskazać optymalny zakres projektu realizowanego przy najkorzystniejszym rozwiązaniu technicznym/organizacyjnym, jak również pokazać jego wykonalność, w szczególności w aspekcie: finansowym, instytucjonalnym, prawnym 
i środowiskowym. Dokumenty te mają także wykazać zgodność przyjętych rozwiązań 
z dokumentami programowymi, politykami UE i krajowymi oraz wskazać znaczenie projektu dla społeczności lokalnej i regionu. 
Niniejszy dokument został opracowany przez zespół konsultantów Konsorcjum firm Grupa Doradcza Partner na podstawie umowy zawartej z Województwem Śląskim. 
W skład Zespołu roboczego przygotowującego przedmiotowe wytyczne weszli: dr Paweł Wroński, Paweł Mentelski, Wojciech Motelski, Maciej Jednakiewicz i Tomasz Bartnicki. Dokument na etapie przygotowania podlegał konsultacjom z pracownikami Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. 
2.	Podstawowe pojęcia 
Podstawowe pojęcia związane z przygotowaniem Studium Wykonalności: 
Zadanie – wyodrębniona technicznie lub organizacyjnie część przedsięwzięcia; 
w przypadku zadań inwestycyjnych część przedsięwzięcia wymagająca odrębnego pozwolenia na budowę (zgłoszenia). 
Projekt – przedsięwzięcie opisane we Wniosku o dofinansowanie, będące przedmiotem umowy o dofinansowanie między Beneficjentem, a Instytucją Wdrażającą.
Projekt generujący dochód – wszelkie operacje obejmujące inwestycje w infrastrukturę, korzystanie z której podlega opłatom ponoszonym bezpośrednio przez korzystających oraz wszelkie operacje pociągające za sobą sprzedaż gruntu lub budynków lub dzierżawę gruntu lub budynków lub najem budynków lub wszelkie inne odpłatne świadczenie usług. 
Beneficjent – podmiot gospodarczy, podmiot lub przedsiębiorstwo, publiczne lub prywatne, odpowiedzialne za inicjowanie lub inicjujące i realizujące operacje. W ramach programów pomocy objętych art. 87 Traktatu beneficjentami są przedsiębiorstwa publiczne lub prywatne, realizujące indywidualny projekt i otrzymujące pomoc publiczną.
Beneficjent pośredni  – podmiot lub grupa bezpośrednio korzystająca z efektów projektu. 
Cele ogólne/pośrednie – cele wyjaśniają dlaczego projekt jest ważny dla społeczeństwa 
w kategoriach długoterminowych korzyści dla beneficjentów i szerszych korzyści dla innych grup. 
Cel bezpośredni – cel odnoszący się do kluczowego problemu i jest definiowany w kategoriach korzyści dla beneficjentów lub grup docelowych, jest rezultatem wykorzystania powstałych produktów. 
Działania – czynności wykonywane w celu dostarczenia dobra lub usługi.  
Produkt – bezpośredni, materialny efekt zrealizowanych działań, musi być osiągnięty 
w trakcie „życia” projektu, przyczynia się do osiągnięcia rezultatów, a przez to celów bezpośrednich. 
Wskaźniki produktu - wskaźniki odnoszące się do działalności. Liczone są w jednostkach materialnych lub monetarnych (np. długość zbudowanej drogi, ilość firm, które uzyskały pomoc).
Rezultat – fizyczny efekt osiągnięcia celu bezpośredniego i bezpośredni wpływ zrealizowanych działań/stworzonych produktów, osiągany natychmiast po realizacji projektu; określa zmiany jakie nastąpiły u beneficjentów. 
Wskaźniki rezultatu - wskaźniki odpowiadające bezpośrednim z natychmiastowych efektów wynikających z programu. Dostarczają one informacji o zmianach np. zachowania, pojemności lub wykonania, dotyczących beneficjentów. Takie wskaźniki mogą przybierać formę wskaźników materialnych (skrócenie czasu podróży, liczba skutecznie przeszkolonych, liczba wypadków drogowych, itp.) lub finansowych (zwiększenie się środków finansowych sektora prywatnego, zmniejszenie kosztów transportu). 
Oddziaływanie – długofalowe konsekwencje z wytworzenia produktów dla beneficjentów pośrednich, a także pośrednie konsekwencje dla innych adresatów.
Wskaźniki oddziaływania - wskaźniki odnoszące się do skutków danego programu wykraczających poza natychmiastowe efekty dla beneficjentów (np. wpływ projektu na sytuację społeczno-gospodarczą w pewnym okresie od zakończenia jego realizacji). Oddziaływanie szczegółowe to te efekty, które pojawią się po pewnym okresie czasu, niemniej jednak są bezpośrednio powiązane z podjętym działaniem. Oddziaływanie globalne obejmuje efekty długookresowe dotyczące szerszej populacji.   
3.	Zasady ogólne 
Przy sporządzaniu Studium Wykonalności dla projektów z zakresu promocji kultury  należy stosować następujące zasady ogólne: 
•	Studium Wykonalności stanowi załącznik do Wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013. Informacje prezentowane w Wniosku i Studium Wykonalności muszą być tożsame. Studium musi być aktualne na dzień składania Wniosku. 
•	Okres analizy obejmuje okres inwestycyjny (lata ponoszenia nakładów na realizację  projektu). 
•	Analiza powinna być prowadzona w cenach stałych. Oprocentowanie pożyczek 
i kredytów powinno być ujmowane w analizie w ujęciu realnym.  
•	Studium Wykonalności musi pozostawać w zgodzie z dokumentami wyższego rzędu, w szczególności: przepisami krajowymi i UE, Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Uszczegółowieniem RPO WSL na lata 2007-2013; Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków
w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013; innymi dokumentami programowymi na lata 2007-2013, Podręcznikiem „Analiza kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych: Przewodnik” – dokument opracowany przez Jednostkę ds. Ewaluacji (w zakresie możliwym do aplikacji dla projektów nie inwestycyjnych), Dyrekcja Generalna – Polityka Regionalna, Komisja Europejska, Dokumentem roboczym nr 4 „Wytyczne dotyczące metodologii przeprowadzania analizy kosztów i korzyści”, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej, Podręcznikiem „Zarządzanie Cyklem Projektu”; Komisja Europejska (publikacja Ministerstwo Gospodarki i Pracy 2004 r.), Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 – opracowanie MRR, Krajowymi wytycznymi w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód – opracowanie MRR (w zakresie możliwym do aplikacji dla projektów nie inwestycyjnych).
•	Analiza musi być prowadzona dla projektu. 
•	Wszelkie dane (w szczególności dane liczbowe) muszą posiadać wskazanie źródeł, z których pochodzą i okres, którego dotyczą. Prezentowane dane musza być realne i wiarygodne. Dane statystyczne nie powinny być starsze niż 2 lata, natomiast źródła danych finansowych nie mogą być starsze niż 1 rok. Jeśli 
w momencie składania Wniosku o dofinansowanie projekt jest w trakcie realizacji (zakończony) – zostały zlecone działania zakładane do realizacji w ramach projektu – do analizy muszą zostać przyjęte wartości rzeczywiste wynikające 
z zaakceptowanych warunków/podpisanych umów.

II.	
Struktura Studium Wykonalności 
1.	Wykorzystane materiały i dokumentacje związane z projektem, definicje
W rozdziale tym należy wyszczególnić podstawowe materiały, dokumenty i decyzje, które zostały wykorzystane przy sporządzaniu Studium Wykonalności. 
Należy tutaj zawrzeć definicje podstawowych pojęć użytych w dokumencie np. określenie projektu, Beneficjenta. 
2.	Wnioski z przeprowadzonej analizy – podsumowanie 
Rozdział ten powinien zostać napisany w języku niespecjalistycznym i powinien zawierać kompendium wiedzy na temat projektu. Zalecane jest zaprezentowanie: 
•	przedmiotu projektu; 
•	informacji podstawowych (beneficjent, tytuł, skrócona definicja, miejsce prowadzenia działań, zgodność z celami RPO WSL oraz innymi znaczącymi aktami prawnymi i dokumentami z zakresu promocji, podstawowe wnioski z analizy otoczenia przedsięwzięcia);
•	głównych problemów;
•	logiki interwencji (cele, wskaźniki);
•	wykonalności i trwałości projektu; 
•	wykonalności technicznej przyjętych rozwiązań; 
•	kosztów projektu i struktury finansowania;
•	wyników analizy finansowej i ekonomicznej. 
3.	Definicja projektu
W rozdziale tym należy przedstawić zwięźle i jednoznacznie przedmiot i zakres projektu. Z rozdziału tego musi jednoznacznie wynikać jakie działania będą realizowane w ramach projektu. 
4.	Charakterystyka projektu
4.1. Tytuł projektu  
Należy przedstawić tytuł projektu, zgodny z pozostałą dokumentacją. Tytuł powinien być możliwie krótki i oddający charakter projektu. 
4.2. Lokalizacja projektu 
Lokalizacja projektu powinna zostać określona w możliwe najbardziej szczegółowy sposób. Należy wskazać obszar, w którym będą podejmowane działania oraz zasięg ich oddziaływań.
Należy tutaj ponadto zaprezentować lokalizację obszarów skąd pochodzą regionalne produkty kulturowe, które będą promowane – poprzez podanie nazwy regionu geograficznego, miejscowości. 
5.	Polityka rządowa, regionalna i lokalna. Polityki horyzontalne
Rozdział ten jest bezpośrednim wskazaniem zgodności projektu z polityką krajową, regionalną i lokalną z zakresu promocji oferty kulturowej. Wszelkie dokumenty powinny być jednoznacznie zidentyfikowane i opisane w sposób umożliwiający określenie zgodności projektu. Rozdział ten musi wskazać jednoznacznie zgodność projektu z celami Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 -2013. 
W rozdziale tym należy wskazać również wpływ projektu na polityki horyzontalne. 
6.	Analiza otoczenia społeczno – gospodarczego projektu 
W rozdziale tym należy ująć kluczowe cechy obszaru, którego oferta kulturowa zakładana jest do objęcia działaniami promocyjnymi, na tyle dokładnie, żeby zrozumieć jakie korzyści ma przynieść realizacja projektu (przeprowadzenie działań promocyjnych lub organizacja wydarzeń kulturalnych). Rozdział ten nie powinien być nadmiernie rozbudowywany i powinien prezentować syntezę informacji; powinien zawierać podsumowanie.  
7.	Zidentyfikowane problemy 
Rozdział ten musi prezentować opis i analizę problemów, które dotykają beneficjentów i beneficjentów pośrednich. Problemy te powinny wynikać zarówno z analizy otoczenia jak i analizy stanu aktualnego. Należy przedstawić powiązania pomiędzy problemami oraz zidentyfikować problem kluczowy, który projekt ma rozwiązać. 
Zalecane jest przeprowadzenie analizy problemów za pomocą „drzewa problemów” prezentującego przyczyny problemu kluczowego, problem kluczowy oraz jego skutki.
8.	Logika interwencji 
8.1. Cele projektu – oddziaływanie 
Należy przedstawić cel bezpośredni oraz cele ogólne/pośrednie projektu. 
Cel bezpośredni musi wynikać ze zidentyfikowanego problemu kluczowego, natomiast cele ogólne/pośrednie z jego skutków. 
Zaleca się skwantyfikowanie celów ogólnych/pośrednich projektu poprzez wyznaczanie wskaźników oddziaływania projektu oraz dążenie do ich kwantyfikacji w okresie 5 lat od zakończenia projektu. 
Cel(e) projektu muszą być zgodne z celami działania zawartymi w RPO WSL.
Pomocną w opracowaniu projektu, a następnie jego ocenie i realizacji, jest matryca logiczna projektu. Opracowanie matrycy logicznej jest obligatoryjne dla wszystkich projektów i musi ona stanowić załącznik do Studium Wykonalności. 
8.2. Wskaźniki 
8.2.1. Wskaźniki produktu 
Rozdział ten powinien zawierać tabelaryczną prezentację wskaźników produktu. Katalog wskaźników jest zamknięty i stanowi załącznik do Uszczegółowienia RPO WSL. Przy określaniu wskaźników produktu należy stosować następujące założenia: 
•	wskaźniki produktu muszą być przedstawiane narastająco;
•	wskaźniki produktu muszą być prezentowane w odniesieniu do roku bazowego; za rok bazowy dla wskaźników produktu należy przyjąć ostatni pełny rok kalendarzowy przed rozpoczęciem realizacji zadań inwestycyjnych;
•	wskaźniki produktu muszą zostać podane dla lat realizacji działań założonych 
w harmonogramie projektu. 
8.2.2. Wskaźniki rezultatu 
Rozdział ten powinien zawierać tabelaryczną prezentację wskaźników rezultatu. Katalog wskaźników jest zamknięty i stanowi załącznik do Uszczegółowienia RPO WSL. Przy określaniu wskaźników rezultatu należy stosować następujące założenia: 
•	wskaźniki rezultatu muszą być przedstawiane w sposób, który uwidoczni zmiany wywołane realizacją projektu; 
•	wskaźniki rezultatu muszą być prezentowane w odniesieniu do roku bazowego; za rok bazowy dla wskaźników rezultatu należy przyjąć ostatni pełny rok kalendarzowy przed rozpoczęciem realizacji projektu;
•	wskaźniki rezultatu muszą zostać podane dla wszystkich lat realizacji projektu (ponoszenia nakładów inwestycyjnych) oraz pierwszego roku po zakończeniu projektu; za pierwszy rok zostaje przyjęty pierwszy pełny rok kalendarzowy po zakończeniu działań zakładanych do realizacji w ramach projektu.
•	jeśli specyfika projektu oraz  przyjętych wskaźników pozwala na wykazanie wskaźników rezultatu w roku zakończenia projektu (np. projekt kończy się 
w lutym 2009 r.) rokiem wskazania wskaźników rezultatu może być rok zakończenia projektu (czyli np. 2009 r.)
9.	Komplementarność projektu z innymi działaniami 
Potencjalny projekt zgłaszany do dofinansowania może stanowić element szerszego przedsięwzięcia. W punkcie tym należy przedstawić działania komplementarne. Dotyczy to zarówno powiązań z projektami realizowanymi ze środków unijnych, jak i krajowych, czy innych zagranicznych, które w jakikolwiek sposób są komplementarne 
z proponowanym projektem lub mogą mieć jakikolwiek wpływ na jego realizację. Należy odnieść się głównie do działań już zrealizowanych lub będących w trakcie realizacji. Należy wskazać tu przedsięwzięcia podjęte przez beneficjenta oraz inne podmioty.
10.	Analiza instytucjonalna
10.1.  Beneficjenci projektu 
Należy jednoznacznie wskazać beneficjenta oraz beneficjentów pośrednich projektu. 
10.2.  Wykonalność instytucjonalna projektu
W rozdziale tym należy wskazać w jaki sposób zostanie przeprowadzone przygotowanie 
i realizacja inwestycji. Należy udowodnić, iż przyjęte rozwiązanie doprowadzi do zakończenia działań inwestycyjnych zgodnie z harmonogramem. 
W szczególności rozdział ten powinien zawierać:
•	opis stanu aktualnego organizacji wdrażającej projekt; jej krótką charakterystykę i analizę, w tym określenie procedur związanych z wdrażaniem;
•	określenie ewentualnych innych organizacji zaangażowanych we wdrażanie projektu i ich powiązania z beneficjentem;
•	określenie zakresu działań koniecznych do realizacji przez poszczególne podmioty i zakresu odpowiedzialności podmiotów zaangażowanych we wdrażanie projektu; 
•	określenie liczby kontraktów w ilu będzie realizowany projekt oraz sposób wyboru wykonawców robót i usług oraz dostawców;
•	wskazanie ewentualnych innych działań, które powinny wypełnić inne organizacje w celu wykonania produktów, otrzymania rezultatów oraz osiągnięcia celów; 
•	wskazanie źródeł finansowania działań związanych z realizacją projektu;
•	identyfikację zagrożeń związanych z wykonalnością instytucjonalną projektu. 
Należy dokonać opisu stanu aktualnego organizacji wdrażającej projekt. Należy również podać dokładny opis wdrażania projektu przedstawiając w nim zaangażowane organizacje, ewentualnie osoby, ich rolę i przypisaną odpowiedzialność, a także opis towarzyszących procesowi wdrażania procedur, prac przygotowawczych, przetargów oraz realizacji projektu z punktu widzenia przygotowania beneficjenta (podmiotu odpowiedzialnego za realizację).  
Poza tym należy  podać wielkość niezbędnych środków oraz źródła ich pochodzenia 
w celu sfinansowania kosztów wdrożenia projektu, o ile nie są one finansowane ze środków EFRR.
Rozdział ten powinien przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie: Czy beneficjent zapewni wdrożenie projektu pod względem organizacyjnym? 
10.3. Trwałość projektu 
Rozdział ten ma na celu pokazanie trwałości celów i założeń projektu oraz iż projekt 
w okresie 5 lat od zakończenia nie zostanie poddany znaczącym modyfikacjom.
10.4. Analiza prawna wykonalności projektu 
Należy opisać kwestie prawne związane z realizacją projektu. W części tej powinna znaleźć się odpowiedź na pytanie dotyczące dostępności ewentualnych  obiektów 
w których będą prowadzone działania. 
Rozdział ten powinien określić, czy projekt jest przygotowany do realizacji pod względem prawnym lub jakie decyzje/pozwolenia/opinie pozostają konieczne do uzyskania w celu zapewnienia realizacji projektu. Jeśli w momencie sporządzania Studium Wykonalności projekt nie jest przygotowany do realizacji pod względem prawnym koniecznym pozostaje wskazanie zakładanego terminu uzyskania określonych decyzji i wykazanie realności przyjętego harmonogramu w tym aspekcie.
    10.5. Promocja projektu 
Należy przedstawić krótki opis sposobów promocji udziału Unii Europejskiej (oraz budżetu państwa, jeśli występuje) w finansowaniu projektu, w ujęciu obowiązujących wytycznych w tym zakresie. Wymagane jest przedstawienie opisu działań związanych z promocją projektu oraz specyfikacji planowanych usług czy dostaw.
    10.6. Plan wdrożenia przedsięwzięcia 
W rozdziale tym należy zaprezentować harmonogram wdrożenia przedsięwzięcia (projektu). Harmonogram musi obejmować prace przygotowawcze, projektowe, otrzymywanie odpowiednich zatwierdzeń i zezwoleń oraz harmonogram procedury przetargowej i realizacji projektu. Przy ustalaniu harmonogramu projektu należy pamiętać o zachowaniu zasady n+3(2) dla projektu (rozliczenie projektu w ciągu 36 lub po roku 2010 - 24 miesięcy). Harmonogram powinien zostać przedstawiony w ujęciu kwartalnym.
Zalecaną formą prezentacji harmonogramu jest wykres Gantt’a. 
10.7. Pomoc publiczna w projekcie  
Na podstawie opublikowanych w tym zakresie aktów prawnych i wytycznych należy zidentyfikować, czy projekt podlega zasadom pomocy publicznej. W przypadku wpisania się projektu w zakres objęty pomocą, dofinansowanie obniżone będzie do maksymalnego poziomu 40% kosztów kwalifikowalnych. Jeśli projekt składa się z zadań, spośród których tylko niektóre podlegają zasadom pomocy publicznej należy przedstawić scenariusze dla projektu, prezentujący zadania w zależności od tego czy podlegają pomocy publicznej, czy tez nie. W projektach takich może występować mieszany poziom dofinansowania (odrębny dla zadań podległych pomocy publicznej i odrębny dla pozostałych).
11.	Analiza techniczna
w rozdziale tym należy zaprezentować działania zakładane to realizacji w ramach projektu z ich szczegółowym wyszczególnieniem i określeniem ilościowym. Należy wskazać zasadność i sposób realizacji podejmowanych działań.
12.	Analizy specyficzne dla danego sektora 
W rozdziale tym należy przedstawić wykaz najważniejszych elementów specyficznych dla danej akcji promocyjnej. 
Organizacja wydarzeń kulturalnych
Dla projektów polegających na organizacji wydarzeń kulturalnych należy uzasadnić zasadność wybranych działań i grupy docelowej. Należy określić całkowitą liczbę uczestników imprezy kulturalnej.
Udział na wystawach i imprezach krajowych i międzynarodowych
Dla projektów z tego zakresu należy uzasadnić wybór imprezy, na których będzie prezentowana oferta, wraz ze wskazaniem charakteru imprezy, zasięgu, liczby odwiedzających, czasu trwania, innych znaczących informacji. 
Należy ponadto uzasadnić przyjęty sposób organizacji prezentacji oferty kulturalnej regionu i wykonalność przyjętych rozwiązań (wraz z podaniem liczby osób zaangażowanych w obsługę). Musi zostać przedstawiona szacowana liczba osób, do których trafi oferta.
Przygotowanie programów rozwoju i/ lub promocji lokalnych i regionalnych produktów kulturowych
Dla projektów polegających na opracowaniu programów rozwoju i promocji lokalnych i regionalnych produktów kulturowych należy uzasadnić zasadność wybranych działań i grupy docelowej. Należy określić całkowitą liczbę odbiorców promocji.

13.	Analiza finansowa 
Celem analizy finansowej dla projektów nie inwestycyjnych finansowanych dotacją jest oszacowanie wysokości wsparcia, które sprawia, iż inwestycja jest finansowo wykonalna, a równocześnie beneficjent nie otrzymuje zbyt wiele środków dotacyjnych. 
W przypadku, gdy projekt nie jest związany z generowaniem przychodów analiza ta powinna ograniczyć się do zaprezentowania nakładów na realizację projektu oraz źródeł ich finansowania. 
Analiza finansowa powinna być oparta na przejrzystych założeniach. 
Jeśli dotyczy - analiza finansowa dla projektów z zakresu promocji kultury powinna być prowadzona w cenach stałych. Stopa dyskontowa dla modelu w cenach stałych jest określona na 5%. Analizę finansową należy prowadzić w PLN. 
 13.1. Nakłady na realizację projektu
W rozdziale tym należy przestawić szczegółowy harmonogram rzeczowo – finansowy dotyczący realizacji projektu w ujęciu kwartalnym. Dla każdej pozycji musi zostać zaprezentowana wartość netto, stawka VAT, należy podatek VAT oraz wartość brutto. Nakłady inwestycyjne należy podać na podstawie najbardziej aktualnych i wiarygodnych danych wraz ze wskazaniem ich źródła, z dokładnością co do 1 gr. W przypadku gdy ceny w ramach określonych nakładów na realizację projektu mogłyby zostać uznane za kontrowersyjne, należy przedstawić uzasadnienie.
Harmonogram ten musi obejmować wszelkie nakłady związane z realizacją projektu – zarówno wydatki kwalifikowane jak i nie kwalifikowane, wskazując jednoznaczną kwotę każdej z kategorii. Wydatki kwalifikowane należy określić zgodnie z Uszczegółowieniem RPO WSL, „Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2007-2013” oraz Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 – opracowanie MRR. 
13.2. Program sprzedaży. Kalkulacja przychodów ze sprzedaży
W rozdziale tym należy przedstawić przychody ze sprzedaży związane z projektem 
w rocznych przedziałach czasowych w okresie analizy. 
Podstawą szacowania przychodów ze sprzedaży musi być program sprzedaży zawierający określenie prognozowanych ilości sprzedanych produktów/usług oraz prognozowane ceny jednostkowe. Przyjęte założenia i ich podstawy muszą być szczegółowo określone                           i wiarygodne.
Rozdział ten jest ujęty tylko dla projektów, dla których powstałe produkty udostępniane są odpłatnie. 
13.3. Określenie luki w finansowaniu. 
Określenie luki w finansowaniu 
Metoda luki w finansowaniu ma na celu określenie poziomu wydatków kwalifikowanych. Zgodnie z art. 55 ust 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, który z jednej strony gwarantuje, że projekt będzie miał wystarczające zasoby finansowe na jego realizację, 
z drugiej zaś pozwala uniknąć przyznania nienależnych korzyści odbiorcy pomocy, czyli finansowania projektu w wysokości wyższej niż jest to konieczne. 
Określenie luki w finansowaniu nie jest wymagane dla projektów:
•	które nie generują dochodu (np. bezpłatne udostępnianie produktów);
•	których przychody nie pokrywają w pełni kosztów realizacji projektu. 
Określenie wartości rezydualnej 
Dla projektów nie inwestycyjnych wartość rezydualna nie jest określana. 

Algorytm obliczania luki w finansowaniu 
Krok 1 – Określenie wskaźnika luki finansowej (R)
R=MaxEE/DIC
Gdzie:
MaxEE to  maksymalny wydatek kwalifikowany = DIC – DNR; 
DIC to zdyskontowany koszt realizacji projektu; 
DNR to zdyskontowany przychód ze sprzedaży 
Krok 2 – Określenie „kwoty decyzji” 
DA = EC*R
Gdzie:
EC to koszty kwalifikowane (zsumowane, niezdyskontyowane) 
Krok 3 – Określenie maksymalnej dotacji z UE
Dotacja UE = DA*MaxCRpa
Gdzie:
MaxCRpa to maksymalna wielkość współfinansowania określana dla osi priorytetowej. 
13.4. Źródła finansowania projektu 
Należy określić źródła finansowania kosztów całkowitych (kwalifikowalnych 
i niekwalifikowalnych projektu), przy zastosowaniu metody luki w finansowaniu. Ponadto muszą zostać spełnione następujące założenia: 
•	dla projektów podlegających zasadom pomocy publicznej maksymalny poziom dotacji EFRR wynosi do 40% kosztów kwalifikowalnych;
•	które nie generują dochodu lub których dochody nie pokrywają w pełni kosztów operacyjnych maksymalny poziom dotacji EFRR jest tożsamy z maksymalnym poziomem dofinansowania określonym w RPO WSL dla danej osi priorytetowej lub zgodnie z ogłoszeniem o konkursie;
•	dla pozostałych projektów maksymalny poziom dofinansowania zostaje określony z zastosowaniem metody luki w finansowaniu; 
•	różnica pomiędzy kosztami kwalifikowalnymi i poziomem dotacji musi zostać pokryta ze środków własnych beneficjenta lub innych źródeł; należy jednoznacznie wskazać zabezpieczenie środków na pokrycie tej różnicy, co powinno być odzwierciedlone w dokumentacji załączonej do Wniosku, a potwierdzającej zabezpieczenie wkładu własnego;
•	koszty niekwalifikowalne muszą zostać pokryte w całości ze środków własnych beneficjenta lub innych źródeł; należy jednoznacznie wskazać zabezpieczenie środków na pokrycie kosztów niekwalifikowalnych projektu.
14.	Analiza ekonomiczna
Analiza ekonomiczna ma na celu przedstawianie wydajności/sprawności przyjętych rozwiązań – dokonanie oceny wkładu projektu we wzrost ekonomicznego dobrobytu regionu lub kraju. Jest ona wykonywana z punktu widzenia społeczności jako całości. 
Do przeprowadzenia analizy ekonomicznej z zakresu promocji inwestycyjnej należy wykorzystać dwie podstawowe metody: 
•	Analiza efektywności kosztowej; 
•	Analiza metodą uproszczoną.  
Analiza efektywności kosztowej oraz analiza metodą uproszczoną musi zostać określona dla wszystkich analizowanych projektów. 
14.1. Analiza efektywności kosztowej 
Analiza efektywności kosztowej musi zostać przeprowadzona dla wszystkich projektów. Polega ona na określeniu wskaźnika efektywności kosztowej, odnoszącego miarę rezultatu do całkowitego kosztu realizacji projektu. Wskaźnik ten pozwala na zachowanie porównywalności projektów i wybór najtańszych dla społeczeństwa opcji realizacji założonych celów.
Dla projektów z zakresu promocji kultury wskaźnik efektywności kosztowej należy określić według poniższego wzoru:
Wskaźnik efektywności kosztowej = Miara rezultatu/Całkowite koszty realizacji projektu 
Gdzie:
Miara rezultatu – obejmuje całkowitą liczbę odbiorców oferty kampanii promocyjnej (zgodnie z wartościami określonymi w rozdziale analizy specyficzne). 
Całkowite koszty realizacji projektu  – obejmuje sumaryczne koszty (kwalifikowane 
i niekwalifikowane) zakładane na realizację projektu. 
14.2. Analiza metodą uproszczoną 
Analiza metodą uproszczoną polega na przeprowadzeniu analizy jakościowej i ilościowej. Beneficjent powinien wymienić i opisać szczegółowo wszystkie istotne środowiskowe, ekonomiczne i społeczne skutki projektu i ująć je ilościowo. 
15.	Załączniki 
1.	Tabele wynikowe z analizy finansowej i ekonomicznej. 
2.	Matryca logiczna.