Plany działań na okres 2018-2020
do polityki rozwoju gospodarczego województwa śląskiego

Wzmacnianie roli gospodarki województwa śląskiego 
w międzynarodowych łańcuchach wartości

Zmiana jest rzeczą stałą natomiast przewaga konkurencyjna rzeczą zmienną

Katowice, czerwiec 2018 r.

Wstęp

Na początku 2017 roku Zarząd Województwa Śląskiego zatwierdził politykę rozwoju gospodarczego województwa, która skupiona jest na wzmacnianiu roli gospodarki regionu w międzynarodowych łańcuchach wartości. 

Polityka ta oparta jest na trzech filarach:
•	Promocja przedsiębiorczości w regionalnych specjalizacjach
o	Wspieranie procesów przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw oraz współpracy branżowej w celu kreowania podmiotów i grup podmiotów o większym potencjale działania na arenie międzynarodowej.
o	Zapewnienie rozpoznawalności za granicą marki produktów i usług wytwarzanych w regionie.   
•	Atrakcyjność inwestycyjna, bezpośrednie inwestycje zagraniczne
o	Utrzymanie atrakcyjności inwestycyjnej regionu, w tym zapewnienie dostępu do wykwalifikowanej kadry i do wyspecjalizowanych dostawców w ramach regionalnych klastrów i łańcuchów dostaw.
o	Zapewnienie spójnej polityki promocji gospodarczej regionu za granicą z udziałem jednostek samorządu terytorialnego oraz instytucji otoczenia biznesu.
•	Internacjonalizacja działalności biznesowej rodzimych przedsiębiorstw
o	Wspieranie współpracy między firmami na różnych etapach łańcuchów wartości w ramach izb gospodarczych, klastrów i innych zrzeszeń branżowych w celu kreowania masy krytycznej niezbędnej do rozwoju działalności biznesowej na arenie międzynarodowej.
o	Promowanie wymiany dobrych praktyk w biznesie oraz zapewnienie przestrzeni dla nawiązania nowych kontaktów biznesowych i rozwoju zaufania w biznesie.

Optymistyczne makroekonomiczne dane statystyczne o sytuacji gospodarczej w Polsce mogą częściowo odwracać uwagę od wyzwań, przed którymi stoją małe i średnie przedsiębiorstwa w województwie śląskim. Właściciele licznych firm rodzinnych, które rozpoczęły swoją działalność w latach dziewięćdziesiątych lub wcześniej, ze względu na swój wiek, rozważają obecnie czy zaprzestać działalności, sprzedać firmę czy też przekazać ją innym członkom rodziny. Trwające od 2014 roku procesy konsolidacyjne w różnych branżach nie zostały dostrzeżone na czas przez pewne grono firm. Przez to dziś firmy te są coraz mniej konkurencyjne, walczą głównie cenowo i tracą płynność. Znaczące zmiany w systemach produkcji spowodowane automatyzacją, robotyzacją i informatyzacją przyczyniają się do zmiany reguł gry w wielu branżach. Tradycyjne modele biznesu firm działających w sposób rozdrobniony będą poddane wielkiej presji. Do 2022 roku małe                i średnie przedsiębiorstwa będą jeszcze mogły korzystać ze środków europejskich w celu nabywania nowych kompetencji, dokonywania inwestycji, czy też prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Ciągle jest to istotny zastrzyk finansowy, który należy odpowiednio wykorzystać w regionalnej gospodarce. 

W 1997 roku powstała pierwsza sieć instytucji otoczenia biznesu łącząca Górnośląską Agencję Rozwoju Regionalnego oraz lokalne agencje rozwoju. Dwadzieścia lat później, po wielu próbach konsolidacji instytucji otoczenia biznesu, dziś należy znaleźć sposób na efektywne ich funkcjonowanie w świetle wyzwań określonych w dokumencie programowym polityki rozwoju gospodarczego województwa śląskiego. 

Niniejsze plany działań wynikają z apelu uczestników podczas Forum Instytucji Otoczenia Biznesu Województwa Śląskiego w kwietniu 2017 roku i zostały opracowane podczas dwóch spotkań warsztatowych z przedstawicielami instytucji otoczenia biznesu w listopadzie i grudniu 2017 roku. Plany działania zostały zaktualizowane na podstawie wyników debat podczas Forum Instytucji Otoczenia Biznesu w kwietniu 2018 roku.  Za koordynację procesu wdrażania niniejszych planów działań odpowiedzialny jest Wydział Gospodarki, Turystyki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Plan 1. Współpraca na rzecz wsparcia procesów przekształceń i konsolidacji MŚP w gospodarce regionalnej, w szczególności mikro i małych przedsiębiorstw

Stan na koniec 2017 roku
IOB - Instytucje Otoczenia Biznesu mają pojedyncze doświadczenia w zakresie realizacji usług wsparcia procesów przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw. Jednak odczuwa się potrzebę podniesienia ich standardów we współpracy IOB w regionie.	
Cel do 2020 roku
Zwiększenie kompetencji pracowników IOB w zakresie przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw.
Doprowadzenie do konsolidacji MŚP w celu poprawienia ich efektywności na rynku i zdolności do internacjonalizacji.	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Identyfikacja IOB, które zamierzają aktywnie zaangażować się w procesy przekształceń i konsolidacji MŚP w województwie śląskim oraz w procesy rozwoju mikro firm. 
•	Szkolenia pracowników IOB, ukierunkowane na nabywanie kompetencji w zakresie prowadzenia procesów przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw; nawiązanie współpracy z ekspertami w ramach BUR – Baza Usług Rozwojowych. Opracowanie zestawu/pakietu usług wspólnie świadczonych (audyt, prace przygotowawcze, doradztwo w procesach przekształceń i konsolidacji, monitoring/coaching).
•	Identyfikacja wśród klientów IOB takich MŚP, które dysponują potencjałem organizacyjnym i produktowym. Jednak ich wielkość nie jest w stanie zapewnić im efektywnej i konkurencyjnej działalności.
•	Promowanie idei przekształceń i konsolidacji wśród zidentyfikowanych przedsiębiorstw.
•	Prowadzenie audytów w MŚP, które wyraziły zainteresowanie uczestnictwem w programie przekształceń i konsolidacji w celu oceny sytuacji i opracowania ram procesu. Przeprowadzenie procesu przygotowawczego obejmującego np. szczegółową analizę kondycji firmy, opracowanie biznes planu, opracowanie programu restrukturyzacji (sanacji), przygotowanie oferty sprzedaży, opracowanie strategii przejęcia innych podmiotów, itp.
•	Prowadzenie procesów przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw przez IOB w latach 2019-2020. 
•	Cykliczne (2 razy w roku) spotkania ewaluacyjne z udziałem IOB zaangażowanych w realizację usług związanych z procesami przekształceń i konsolidacji.	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działalnie	
2018	Zgłoszenie do Urzędu Marszałkowskiego IOB, które zamierzają rozwijać usługi wspierające przekształcenia i konsolidacje mikro i małych przedsiębiorstw.	
2018	Szkolenia dla pracowników IOB w zakresie przekształceń i konsolidacji przedsiębiorstw. Nawiązanie współpracy z ekspertami w ramach BUR. Opracowanie portfolio usług obejmującego m.in.: audyt, doradztwo w fazie przygotowawczej, doradztwo w fazie przekształcenia i konsolidacji, coaching/monitoring.	
2018	Identyfikacja przedsiębiorstw zainteresowanych przeprowadzeniem procesu przekształceń lub konsolidacji z innymi podmiotami.	
2019	Uruchomienie pakietu wspólnych usług wspierających przekształcenia i konsolidację mikro 
i małych przedsiębiorstw w województwie śląskim.	
2020	Ewaluacja wyników realizacji pakietu wspólnych usług wspierających przekształcenia 
i konsolidację mikro i małych przedsiębiorstw w województwie śląskim	
Potencjalni partnerzy	
Agencje rozwoju, samorząd gospodarczy, koordynatorzy klastrów	

Plan 2. Zacieśnienie współpracy inwestorów Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej z firmami w parkach technologicznych i przemysłowych 

Stan na koniec 2017 roku
IOB na ogół nie mają usług dedykowanych w zakresie kreowania podmiotów i grup podmiotów o większym potencjale działania na arenie międzynarodowej. Jest to raczej obszar aktywności pojedynczych izb gospodarczych i koordynatorów klastrów. W firmach zlokalizowanych na terenach parków technologicznych 
i przemysłowych istnieje niewykorzystany potencjał. Firmy te mogą być dawcami rozwiązań technicznych lub usługowych dla podmiotów działających w KSSE.	
Cel do 2020 roku
Zwiększenie współpracy między parkami technologicznymi i parkami przemysłowymi a KSSE w celu kreowania nowych relacji między firmami technologicznymi i koncernami międzynarodowymi.	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Na terenach parków technologicznych i przemysłowych znajdują się firmy, które potencjalnie mogą dostarczać innowacyjne rozwiązania podmiotom aktywnym w KSSE 
•	Identyfikacja firm zainteresowanych uczestnictwem w spotkaniach B2B z podmiotami działającymi w KSSE.   
•	Organizowanie przez KSSE przy współpracy z parkami technologicznymi i przemysłowymi tematycznych spotkań B2B, na które będą zapraszane firmy z parków technologicznych i przemysłowych, celem zaprezentowania ofert i kompetencji oraz nawiązania pierwszych kontaktów z potencjalnymi klientami.	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działalnie	
2018	Deklaracja gotowości do współpracy ze strony parków technologicznych i parków przemysłowych w województwie śląskim. Inwentaryzacja firm i określenie kilku najważniejszych obszarów tematycznych, w których firmy te są aktywne.
	
2018-2020	Organizowanie spotkań B2B - do dwóch rocznie, na które zapraszane będą firmy z parków technologicznych i przemysłowych, celem zaprezentowania ofert i kompetencji oraz nawiązania pierwszych kontaktów z potencjalnymi klientami.	
2019	Ewaluacja wyników spotkań tematycznych B2B w 2019 r.	
2020	Ewaluacja wyników spotkań tematycznych B2B w 2020 r.	
Potencjalni partnerzy	
Parki technologiczne i parki przemysłowe, samorząd gospodarczy, agencje rozwoju, Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna SA	

Plan 3. ”Śląskie B2B” – współpraca IOB na rzecz nawiązywania nowych kontaktów biznesowych i wymiany dobrych praktyk

Stan na koniec 2017 roku
Wybrane IOB, szczególnie koordynatorzy klastrów i sieci, mają doświadczenia w zakresie zapewniania dostępu do wyspecjalizowanych dostawców w ramach regionalnych łańcuchów dostaw i klastrów oraz wymiany dobrych praktyk w biznesie i zapewniania przestrzeni dla nawiązywania nowych kontaktów biznesowych i rozwoju zaufania w biznesie. Aczkolwiek jest to również obszar aktywności prywatnych firm doradczych. Przedstawiciele IOB uważają, że współpraca z innymi IOB w regionie w tym zakresie jest pożądana.	
Cel do 2020 roku
Zapewnienie możliwości spotkania się, nawiązania nowych kontaktów biznesowych i wymiany dobrych praktyk między klientami instytucji otoczenia biznesu w ramach regionalnego programu ”Śląskie B2B”.	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Potwierdzenie gotowości do współpracy ze strony zainteresowanych IOB.
•	Mobilizowanie przez IOB firm znajdujących się w ich bazach klientów, prowadzenie wstępnych rozmów w celu zachęcania firm do udziału w spotkaniach B2B połączonych z prezentacjami dobrych praktyk.
•	Organizowanie 3 razy w roku spotkań B2B połączonych z prezentacjami dobrych praktyk.	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działalnie	
2018	Przygotowanie założeń do programu ”Śląskie B2B” (wykorzystanie doświadczeń z Europejskiego Kongresu MŚP, European Enterprise Network) 
Przygotowanie listy IOB zainteresowanych współpracą przy opracowaniu i wdrażaniu programu ”Śląskie B2B”.	
2018	Opracowanie programu ”Śląskie B2B”	
2018	Opracowanie harmonogramu działań na lata 2019-2020 
Wykorzystanie portalu biznes.slaskie.pl oraz European Enterprise Network do działań w ramach programu ”Śląskie B2B”	
2019	3 spotkania B2B.
Monitoring ruchu na portalach.	
2019	Ewaluacja efektywności spotkań B2B.
Ewaluacja skuteczności portali .	
2020	3 spotkania B2B.
Monitoring ruchu na portalach.	
2020	Ewaluacja efektywności spotkań B2B.
Ewaluacja skuteczności portali.	
Potencjalni partnerzy	
Agencje rozwoju, parki technologiczne i przemysłowe, izby gospodarcze i rzemieślnicze, przedsiębiorstwa	

Plan 4. Włączenie IOB w międzynarodową promocję gospodarczą regionu

Stan na koniec 2017 roku
IOB na ogół nie dysponują usługami dedykowanymi promocji gospodarczej za granicą. Jest to raczej obszar aktywności pojedynczych izb gospodarczych, koordynatorów klastrów i jednostek samorządu terytorialnego.	
Cel do 2020 roku
Zwiększenie zaangażowania IOB w działania dotyczące promocji gospodarczej regionu za granicą, organizowane przez Urząd Marszałkowski poprzez mobilizację klientów IOB w promowaniu swoich osiągnięć. 	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Weryfikacja przez IOB klientów, którzy dysponują produktami/usługami w jednej z międzysektorowych specjalizacji gospodarczych: Medycyna, Nowoczesna gospodarka surowcowa, Technologie informacyjne 
i telekomunikacyjne, Nowoczesne materiały, Transport – spedycja – logistyka oraz Przemysł 4.0.
•	Dokonanie rozeznania wśród klientów IOB o tym, które firmy są zainteresowane uczestnictwem 
w targach i innych wydarzeniach międzynarodowych razem z innymi firmami z województwa śląskiego.
•	Uzgodnienie między IOB a Urzędem Marszałkowskim, które IOB będą odpowiedzialne za koordynację wybranych grup tematycznych. Zaproszenie firm do określonych grup tematycznych. 
•	Przygotowanie przez IOB wraz z Urzędem Marszałkowskim listy targów i wydarzeń międzynarodowych, 
w których firmy zamierzają uczestniczyć w latach 2018-2020.
•	Organizowanie przez koordynatorów grup tematycznych w porozumieniu z Urzędem Marszałkowskim udziału firm w targach i innych wydarzeniach (np. misjach, konferencjach tematycznych) za granicą.
•	Organizowanie przez koordynatorów grup tematycznych w porozumieniu z Urzędem Marszałkowskim wizyt firm zagranicznych na targach i innych wydarzeniach w regionie.
•	Zgłaszanie do Urzędu Marszałkowskiego – odpowiedzialnego za przygotowanie materiałów promocyjnych – przez IOB w porozumieniu z ich klientami, informacji dotyczących osiągnięć firm, które mogą zostać wykorzystane w materiałach promocyjnych.	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działalnie	
2018	Przygotowanie listy IOB zainteresowanych współpracą przy organizowaniu udziału w targach i innych wydarzeniach: firm z regionu za granicą; firm z zagranicy w regionie.
Opracowanie listy targów, eventów, misji gospodarczych, w których IOB planują uczestniczyć.	
2018	Zaproszenie klientów IOB, którzy dysponują produktami/usługami w jednej z międzysektorowych specjalizacji gospodarczych do włączenia się w grupy tematyczne, które będą uczestniczyć w targach i innych wydarzeniach za granicą oraz gościć delegacje firm zagranicznych.	
2018	Zorganizowanie pierwszego spotkania każdej z grup tematycznych w celu uzgodnienia listy targów i wydarzeń, w których firmy wspólnie chciałyby uczestniczyć za granicą oraz targów 
i wydarzeń w regionie, które należy wspólnie promować wobec partnerów z zagranicy.	
2018-2020	Udział delegacji grup tematycznych w targach i innych wydarzeniach za granicą	
2018-2020	Przyjmowanie przez przedstawicieli grup tematycznych delegacji zagranicznych podczas targów i innych wydarzeń organizowanych w regionie.	
2018-2020	Zgromadzenie przez koordynatorów grup tematycznych informacji dotyczących osiągnięć firm oraz przekazanie tych informacji do Urzędu Marszałkowskiego w celu uwzględnienia ich w materiałach promocyjnych.	
2020	Ewaluacja efektów podjętych w latach 2018-2020 działań promocyjnych w poszczególnych grupach tematycznych.	
Potencjalni partnerzy	
Stowarzyszenie Biznes - Nauka - Samorząd "Pro Silesia", Koordynatorzy klastrów, agencje rozwoju, parki technologiczne i przemysłowe, izby gospodarcze, podmioty zewnętrzne świadczące usługi specjalistyczne	

Plan 5. Lokalne inicjatywy na rzecz kształcenia dualnego

Stan na koniec 2017 roku
IOB już mają pewne doświadczenia w zakresie działań na rzecz lokalnego rynku pracy, budowania powiązań sfery edukacji z gospodarką i zapewniania kwalifikacji dla kadr MŚP. Indywidualnie oferują tego rodzaju usługi w ramach projektów i systemu BUR. Odczuwa się potrzebę podniesienia standardów tych usług, zwracając jednocześnie uwagę, że ich realizacja ma jednak charakter lokalny (subregionalny).	
Cel do 2020 roku
Podniesienie kompetencji doradców zawodowych w zakresie wiedzy o gospodarce na podstawie wymiany informacji i doświadczeń między doradcami zawodowymi a pracownikami IOB.
Promowanie wśród klientów IOB możliwości współpracy ze szkołami zawodowymi, technicznymi i wyższymi 
w zakresie organizacji staż i systemu kształcenia dualnego.	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Nawiązanie kontaktu IOB ze szkołami zawodowymi i technicznymi w swoim obszarze aktywności. Nawiązanie kontaktu IOB z doradcami zawodowymi. 
•	Opracowanie przez IOB wspólnego programu szkoleniowego dla doradców zawodowych. Prowadzenie szkoleń dla doradców zawodowych w celu przekazania wiedzy o gospodarce i o funkcjonowaniu MŚP.
•	Opracowanie programu szkoleniowego dla pracowników IOB dotyczącego skutków zmian w systemie edukacyjnym i możliwości płynących z kształcenia dualnego. Prowadzenie szkoleń dla pracowników IOB.
•	Promowanie wśród klientów IOB możliwości współpracy ze szkołami zawodowymi, technicznymi 
i wyższymi w zakresie organizacji staży i systemu kształcenia dualnego. Współpraca na styku powiatowych urzędów pracy, IOB, MŚP oraz szkół zawodowych i technicznych w projektach na rzecz przygotowania uczniów o pożądanych kompetencjach.	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działalnie	
2018	Opracowanie przez IOB założeń do programu szkoleniowego dla doradców zawodowych dotyczącego wiedzy o gospodarce i o funkcjonowaniu MŚP. Prowadzenie szkoleń dla doradców zawodowych.	
2018	Uzgodnienie z przedstawicielami sektora edukacji zakresu programu szkoleniowego dla pracowników IOB dotyczącego skutków zmian w systemie edukacyjnym i możliwości płynących z kształcenia dualnego. Prowadzenie szkoleń dla pracowników IOB.	
2018	Promowanie wśród klientów IOB możliwości współpracy ze szkołami zawodowymi, technicznymi i wyższymi w zakresie organizacji staży i systemu kształcenia dualnego.	
2018-2020	Współpraca na styku powiatowych urzędów pracy, IOB, MŚP oraz szkół zawodowych 
i technicznych w projektach na rzecz przygotowania uczniów o pożądanych kompetencjach.	
2020	Ewaluacja wyników zrealizowanych projektów.	
Potencjalni partnerzy	
Agencje rozwoju, samorząd gospodarczy, szkoły średnie i wyższe (regionalne pakiety szkoleniowe i działania w konsorcjach i partnerstwach w wymiarze lokalnym), zakłady doskonalenia zawodowego	

Plan 6. Akademia internacjonalizacji

Stan na koniec 2017 roku
IOB mają nawiązane kontakty w niektórych krajach. Realizują działania szkoleniowe i doradcze w zakresie internacjonalizacji działalności biznesowej przedsiębiorstw. Odczuwają jednak potrzebę współpracy przy podniesieniu standardów zrealizowanych usług oraz wymiany doświadczeń w ramach Akademii Internacjonalizacji.	
Cel do 2020 roku
Zwiększenie kompetencji wśród start-up’ów do prowadzenia procesów rozwojowych
Wzrost kompetencji przedsiębiorstw dla wdrażania  procesu internacjonalizacji
Wymiana wiedzy w zakresie budowania konsorcjów eksportowych
Wsparcie dla tworzenia i działania biur handlowych zagranicą (trade office)	
Pożądany sposób działania w okresie 2018-2020
•	Organizowanie szkoleń dla przedsiębiorstw w zakresie procesów internacjonalizacji
•	Organizowanie warsztatów, podczas których przedsiębiorstwa i IOB wymieniają się wiedzą 
i doświadczeniami w zakresie przygotowania się do i prowadzenia procesów internacjonalizacji
•	Wytworzenie bazy wiedzy i dobrych praktyk wraz z możliwością skorzystania z profilowych rozwiązań modelowych powstałych w ramach równolegle prowadzonych komplementarnych działań w zakresie internacjonalizacji
•	Zbudowanie konsorcjów (klastrów) eksportowych
•	Przygotowanie koncepcji i uruchomienie śląskich trade offices 	
Kluczowe działania na okres 2018-2020	
Termin	Działanie	
2018	Opracowanie przez Urząd Marszałkowski we współpracy z partnerami założeń do projektu Akademii Internacjonalizacji.	
2018	Przygotowanie konferencji inaugurującej Akademię Internacjonalizacji; wyłonienie partnerów (koordynatorów)	
2018--2020	Promowanie postaw proeksportowych wśród klientów IOB, propagowanie dobrych praktyk, budowanie konsorcjów (klastrów) eksportowych oraz wsparcie powstawania i działania trade offices	
2020	Ewaluacja wyników zrealizowanych projektów	
Potencjalni partnerzy	
Koordynatorzy klastrów, agencje rozwoju, parki technologiczne i przemysłowe, izby gospodarcze, podmioty zewnętrzne świadczące usługi specjalistyczne