Spis treści

I.	STAN ORGANIZACYJNY

II.	STRUKTURA ROLNICTWA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

III.	REALIZACJA NAJWAŻNIEJSZYCH ZADAŃ OCHRONY ROŚLIN :

1)	kontrola roślin lub powierzchni pod ich uprawą oraz składowanych roślin i produktów roślinnych w celu stwierdzenia występowania i rozprzestrzeniania się organizmów szkodliwych,

2)	kontrola fitosanitarna roślin, wystawianie świadectw fitosanitarnych i świadectw zdrowotności,

3)	wydawanie decyzji i tytułów egzekucyjnych

4)	wdrażanie systemu informatycznego i prowadzenie rejestru producentów

5)	pobieranie i badanie prób roślin, produktów roślinnych, gleby              i podłoży na obecność organizmów szkodliwych,

6)	wydawanie zezwoleń na konfekcjonowanie i obrót środkami ochrony roślin,

7)	nadzór nad obrotem, magazynowaniem i stosowaniem środków ochrony roślin oraz przestrzeganiem okresów karencji                         i prewencji,

8)	nadzór nad stanem technicznym sprzętu do wykonywania zabiegów ochrony roślin,

9)	upoważnianie jednostek organizacyjnych do prowadzenia szkoleń,

10)	podejmowanie innych działań przewidzianych przepisami ustawy o ochronie roślin uprawnych.

IV.	REALIZACJA NAJWAŻNIEJSZYCH ZADAŃ W ZAKRESIE NASIENNICTWA:

11)	ocena polowa i laboratoryjna materiału siewnego, uznawanie go za kwalifikowany, warunkowo kwalifikowany i handlowy oraz wydawanie świadectw i etykiet urzędowych dla materiału siewnego.

12)	kontrola materiału siewnego w procesie wytwarzania, przerobu, przechowywania oraz obrotu i sprzedaży, w tym kontrola materiału siewnego pochodzenia zagranicznego.

13)	wydawanie zezwoleń na prowadzenie obrotu materiałem siewnym oraz na wytwarzanie materiału szkółkarskiego drzewek i krzewów owocowych.

14)	kontrola zasadności wypłat dotacji do udzielonych bonifikat za sprzedany materiał siewny.

1

3

4

8

12

13

14

17

18

20

21

23

27

32

35

36

STAN ORGANIZACYJNY

Wojewódzki Inspektorat w Katowicach funkcjonuje w ramach Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która powstała z dniem 1 kwietnia 2002 roku na podstawie ustawy z dnia 1 marca 2002r. o zmianach w organizacji                         i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw( Dz. U. Nr 25, poz. 253 ).

Zadania Inspekcji określa:
•	ustawa z dnia 12 lipca 1995r. o ochronie roślin uprawnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 171, poz.1398 z póź. zm. ),
•	ustawa z dnia 24 listopada 1995r. o nasiennictwie ( Dz. U. z 2001r. Nr 53, poz.563 ).

Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Katowicach wchodzi w skład zespolonej administracji wojewódzkiej i działa na podstawie Regulaminu organizacyjnego zatwierdzonego przez Wojewodę Śląskiego             w dniu 28 października 2002r.
W strukturze Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin                      i Nasiennictwa w Katowicach wyodrębniono:

Wojewódzki Inspektorat 
w Katowicach

Dział Nadzoru Fitosanitarnego
Dział Ochrony Upraw
Dział Nadzoru Nasiennego
Laboratorium Wojewódzkie
Stacja Oceny Nasion 
Dział Finansowy
Dział Administracyjny
Stanowisko do spraw kadr
Stanowisko do spraw obsługi prawnej
	
Jednostki podległe:

Oddział Graniczny w Cieszynie,
Oddział Graniczny w Zebrzydowicach,
Oddziały WIIORiN:
-	Gliwice
-	Katowice
-	Racibórz
-	Rybnik
-	Tarnowskie Góry

Delegatura
w Bielsku Białej
	
Jednostki podległe:
Oddziały WIIORiN
-	Cieszyn
-	Pszczyna
-	Żywiec

Delegatura
w Częstochowie

Jednostki podległe:
Oddziały WIIORiN
-	Kłobuck
-	Koniecpol
-	Lubliniec
-	Zawiercie

STRUKTURA ROLNICTWA WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Województwo Śląskie liczy 
12 590, 85 hkm2

Na terenie województwa jest 36 powiatów 
( 17 ziemskich i 19 grodzkich) oraz 166 gmin.

Użytki rolne stanowią:				543 766 ha*
 w tym:
	sady							        5 475 ha
użytki zielone					    119 934 ha
grunty orne					    418 356 ha
w tym:
zboża podstawowe			200 049 ha
ziemniaki					  26 726 ha
przemysłowe				  13 845 ha
pastewne					  14 863 ha
pozostałe					    5 763 ha

	     Lasy i grunty leśne				    401 110 ha
	     Pozostałe grunty					    314 209 ha

* dane wg GUS z 2002 roku
REALIZACJA NAJWAŻNIEJSZYCH ZADAŃ OCHRONY ROŚLIN 

Do najważniejszych zadań Inspekcji z zakresu ochrony roślin, szczegółowo określonych w art. 40 ustawy z dnia 12 lipca 1995r. o ochronie roślin uprawnych, należy zaliczyć kontrolę fitosanitarną importowanych oraz przeznaczonych na eksport roślin i produktów roślinnych, nadzór nad zwalczaniem organizmów szkodliwych na terenie kraju, a także nadzór nad obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin.

Realizacja zadań ochrony roślin w roku 2003 przedstawiała się następująco.

1)	Kontrola roślin lub powierzchni pod ich uprawą oraz składowanych roślin 
i produktów roślinnych w celu stwierdzenia występowania 
i rozprzestrzeniania się organizmów szkodliwych.

W województwie śląskim w roku 2003 przeprowadzono 14 960 inspekcji roślin, produktów roślinnych i przedmiotów na obecność organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania.

Kontrolą objęto następujące ilości upraw:
•	rolnicze					13401 ha
•	warzywnicze				261 ha
•	ozdobne					177 ha,		286 943 szt.
•	sadownicze i szkółkarskie		777 ha,		564 685 szt.
•	drzewa i krzewy leśne		461 ha,		5 470348 szt.	5 011 mb
•	podłoża					684 ha,		468 ton		100 m2,
							245 m3
•	nieużytki					51 ha
•	magazyny					5 578 m3,	 
•	towary magazynowe			29 107 ton 	1 231 447 szt., 	5 925 m3
•	środki transportu			529 szt.

W wyniku ww. kontroli wykryto 19 gatunków organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania, występujących w 369 ogniskach
tj. o 41 ognisk więcej niż w roku ubiegłym:

Wykryte gatunki organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi
 zwalczania w 2003 roku
Lp.	Gatunek organizmu	2002 r.	2003	
1.	Anarsia lineatella	1	4	
2.	Aphelenchoides fragariae	0	1	
3.	Bemisia tabaci	0	1	
4.	Chrysanthemum stunt viroid	2	0	
5.	Clavibacter mich. ssp. sepedonicus	28	80	
6.	Clavibacter mich. ssp. michiganensis	0	1	
7.	Ditylenchus destructor	5	0	
8.	Ditylenchus dipsaci	1	0	
9.	Erwinia amylovora	92	119	
10.	Frankliniella occidentalis	23	13	
11.	Globodera rostochiensis	24	39	
12.	Liriomyza huidobrensis	5	1	
13.	Ophiostoma ulmi	7	30	
14.	Orobanche.spp.	0	1	
15.	Phytophtora cinnamomi	1	0	
16.	Potato stolbur MLO	3	0	
17.	PPV	40	24	
18.	Puccinia horiana	34	17	
19.	Rhizopertha dominica	3	1	
20.	Sitophilus oryzae	14	6	
21.	Sitotroga cerealella	4	2	
22.	Tilletia controversa	8	10	
23.	Tribolium spp.	11	2	
24.	TSWV	21	17	
25.	Tomato black ring virus	1	0	
	Razem ognisk:	328	369	
	Razem organizmów:	21	19	

Ponadto przeprowadzono 4 208 obserwacji na obecność organizmów szkodliwych niepodlegających obowiązkowi zwalczania. Obserwacje te wykonuje się w celu określenia daty pojawu i stopnia nasilenia występowania poszczególnych agrofagów, aby w odpowiednim momencie zasygnalizować ich zwalczanie. 
Ilość przeprowadzonych kontroli

Wojewódzki Inspektorat
w Katowicach
	
Delegatura
w Bielsku Białej	
Delegatura
w Częstochowie	

830	
1 318 	
2 060 	

Sygnalizacja ta odbywa się przy pomocy komunikatów sygnalizacyjnych.
W 2003 roku wydano 35 tytułów i rozesłano 9 254szt. komunikatów sygnalizacyjnych do urzędów miast i gmin, punktów sprzedaży środków ochrony roślin, punktów zaprawiania nasion oraz producentów. 
Komunikaty sygnalizacyjne drukowano również w prasie lokalnej:
•	w „Katowickich aktualnościach rolniczych” o nakładzie 2100 egzemplarzy wydrukowano 22 tytuły (tj. 46 200 sztuk komunikatów),
•	w „Beskidzkich wiadomościach rolniczych” o nakładzie 600 egzemplarzy ukazało się 7 tytułów (tj. 4 200 sztuk komunikatów).
Lustracje prowadzono głównie w uprawach zbóż (pszenica ozima, jęczmień jary), okopowych (ziemniaki, buraki cukrowe), rzepaku, warzyw i w sadach. 
W porównaniu z rokiem ubiegłym na terenie województwa stwierdzono mniejsze porażenie upraw przez agrofagi, szczególnie przez choroby grzybowe. Spadek nasilenia występowania agrofagów związany był z niesprzyjającymi warunkami pogodowymi w czasie wegetacji – długotrwała susza i wysokie temperatury. 
W porównaniu z rokiem 2002 porażenie roślin przez obserwowane agrofagi przedstawia się następująco:

Agrofag	Porażenie w
2002 roku	Porażenie w
2003 roku	
Mączniak prawdziwy pszenicy ozimej	23,1%	17%	
Mączniak prawdziwy jęczmienia jarego	12,2%	8%	
Septorioza plew pszenicy	17,8%	11%	
Rdza brunatna pszenicy	5,8%	8%	
Skrzypionki	14.3%	8%	
Mszyca zbożowa	9,6%	6%	
Zgorzel podstawy źdźbła	7,7%	4%	
Zaraza ziemniaka	46,2%	19%	
Stonka ziemniaczana	6,5%	15%	
Chwościk buraka	11,1%	9%	
Mszyca trzmielinowo-burakowa	6,7%	6%	
Śmietka ćwiklanka	1,4%	6%	
Słodyszek rzepakowy	9,1%	12%	
Chowacz czterozębny	7,9%	14%	
Mączniak rzekomy dyniowatych	23,5%	27%	
Kanciasta plamistość liści ogórka	6%	9%	
Bielinek kapustnik	7,6%	7%	
Piętnówka kapustnica	6,7%	9%	
Parch jabłoni na liściach	21%	20%	
Parch jabłoni na owocach	12,6%	8%	
Kwieciak jabłkowiec	1,9%	9%	
Owocówka jabłkóweczka	3%	8%	
Owocówka śliwkóweczka	11%	12%	
Owocnice śliwowe	8%	15%	
Szara pleśń truskawki	11,9%	6%	

W uprawach zbóż:
•	w porównaniu z rokiem ubiegłym choroby zbóż wystąpiły w mniejszym nasileniu i nie wyrządziły większych szkód gospodarczych,
•	w okresie jesiennym lokalnie na terenie województwa stwierdzono duże nasilenie rolnic w zasiewach zbóż ozimych (15%),
•	podobnie jak w roku ubiegłym prowadzono obserwacje na obecność wirusa BYDV – żółtej karłowatości jęczmienia. Wyniki analiz 
i przeprowadzone lustracje nie wykazały obecności wirusa w uprawach zbóż,
•	niesprzyjające warunki atmosferyczne – brak śniegu i mróz, zimą 2002/2003 spowodowały lokalne wymarznięcie nawet 100% zasiewów jęczmienia ozimego (Pszczyna, Racibórz) a 30% na pszenicy ozimej (Żywiec, Racibórz).

W uprawach ziemniaków:
•	stwierdzono zmniejszone nasilenie występowania zarazy ziemniaka, która według prowadzonej rejestracji szczegółowej na terenie województwa poraziła średnio 19 % roślin, a tylko lokalnie zanotowano 53 % porażenie roślin ( Żywiec),
•	w bieżącym roku w zwiększonym nasileniu zaobserwowano wystąpienie stonki ziemniaczanej, która lokalnie opanowała 35% roślin, a na niechronionych uprawach spowodowała gołożery.

W uprawach warzyw:
•	nadal dużym zagrożeniem w bieżącym roku dla plantacji dyniowatych był mączniak rzekomy. Na terenie działania Oddziałów w Cieszynie 
i Lublińcu na plantacjach było porażonych około 60 % roślin. 

W uprawach rzepaku:
•	w porównaniu z rokiem ubiegłym stwierdzono wzrost nasilenia słodyszka rzepakowego i chowacza czterozębnego,
•	mroźna zima spowodowała wymarznięcie nawet 60% roślin (Racibórz, Lubliniec).

W sadach:
•	mroźna zima spowodowała duże uszkodzenia mrozowe drzew i krzewów owocowych oraz ozdobnych głównie w szkółkach,
•	podobnie jak w roku ubiegłym wystąpił parch jabłoni na liściach (20%) 
i owocach (8%),
•	w dużym nasileniu wystąpiły owocnice śliwowe (15%), owocówka śliwkóweczka (12%) oraz kwieciak jabłkowiec (9%).

W roku 2003 na terenie województwa nadal obserwowano silną gradację szrotówka kasztanowcowiaczka. W związku z powyższym napisano informację o biologii i metodach zwalczania szkodnika i rozesłano ją do urzędów miast        i gmin. 

_______________________________________________________________

2)	Kontrola fitosanitarna roślin, wystawianie świadectw fitosanitarnych 
i świadectw zdrowotności

Kontrola fitosanitarna towarów eksportowanych .

Celem kontroli fitosanitarnej eksportowanych towarów jest ich przygotowanie do wywozu za granicę oraz wydanie dokumentu określającego ich stan zdrowotny – świadectwa fitosanitarnego wystawionego zgodnie z wymogami określonymi w przepisach państwa, 
do którego rośliny, produkty roślinne i przedmioty są wywożone.

W 2003 roku inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Katowicach wystawili 691 świadectw fitosanitarnych dla eksportu i 207 świadectw fitosanitarnych dla reeksportu oraz 66 świadectw zdrowotności.

Jednostki	Ilość wystawionych świadectw 	
	fitosani-tarnych	reekspr-towych	zdrowot-ności	
razem	
Wojewódzki Inspektorat w K-cach	7	8	0	15	
Oddz. w Gliwicach	2	0	5	7	
Oddz. w Katowicach	11	194		205	
Oddz. w Raciborzu	1	1		2	
Oddz. w Rybniku	48	0	1	49	
Oddz. w Tarnowskich Górach	21	0		21	
Delegatura w Bielsku Białej 	341	2	0	343	
Oddz. w Cieszynie	77	0	7	84	
Oddz. w Pszczynie	108	0	7	115	
Oddz. w Żywcu	17	0	0	17	
Delegatura w Częstochowie	36	2	8	46	
Oddz. w Kłobucku	0	0	2	2	
Oddz. w Koniecpolu	0	0	9	9	
Oddz. w Lublińcu	20	0	1	21	
Oddz. w Zawierciu	2	0	26	28	
Oddz. Graniczny w Cieszyn	0	0	0	0	
Oddz. Gran. w Zebrzydowicach	0	0	0	0	
Razem	691	207	66	964	

Asortyment eksportowanych towarów przez ostatnie lata nie uległ większej zmianie. 
W ramach obsługi eksportu i reeksportu kontrolą fitosanitarną objęto:

Eksportowane towary	2003 r	
materiał rozmnożeniowy	1 332 393 szt.
13 t	
towary konsumpcyjne 	1 566,4 t	
drewno	245,7 m3 
152 szt.	
podłoże	380,6 t	
kwiaty doniczkowe	14 478 szt.	
opakowania	8 960 szt.
6,3 t
2,2 m3	
pasze	3 940,8 t	
inne produkty przemysłowe	209 365 szt.
139,1 t
3 893,3 m3 
	
Reeksportowane towary		
towary konsumpcyjne 	1 033,5 t	

W porównaniu z rokiem 2002 obserwuje się wzrost eksportu sadzonek:
•	drzew i krzewów owocowych z 127 614 szt. w 2002r do 231 049 szt. 
w 2003r.,
•	bylin z 6 410 szt. w 2002 do 24 918 szt. w 2003r.,
•	kwiatów z 195 454 szt. w 2002r do 562 922 szt. w 2003r.
oraz nieznaczny spadek eksportu sadzonek drzew i krzewów ozdobnych 
z 476 921 szt. do 400 004 szt. oraz sadzonek drzew i krzewów leśnych 
z 90 000 szt. do 80 000 szt.
W 2003 roku wyeksportowano podkładki drzewek owocowych - jabłoni do Czech w ilości 33 500 szt. Oprócz tego z materiału rozmnożeniowego wyeksportowano 13 t nasion traw na Ukrainę.
Z materiałów konsumpcyjnych podobnie jak w roku ubiegłym prowadzono eksport owoców świeżych w ilości 662,41 t ( jabłka, gruszki, śliwki) na Słowację oraz warzyw: świeżych (kapusta) w ilości 22 t na Węgry i suszonych w ilości 36,48 t do Macedonii. Z pasz wyeksportowano 3 940,84 ton śruty rzepakowej do Czech.
Pierwszy raz od kilku lat w województwie śląskim miał miejsce eksport ziemniaków konsumpcyjnych w ilości 42 ton na Węgry.
W porównaniu z 2002 rokiem wzrósł eksport roślin doniczkowych z 4 080 szt. do 14 478 szt. w 2003r. Znaczny spadek zanotowano przy eksporcie drewna 
z 1368,9 m3 w 2002 r. do 245,67 m3 w 2003 r.
W 2003 r. wyeksportowano 695,9 ton pieczarki świeżej do Rosji, 380,6 t podłoża pieczarkarskiego do Macedonii i na Ukrainę, oraz 2,9 tony grzybni boczniaka do Kazachstanu i na Słowację.
Z materiału spożywczego przedmiotem eksportu były zioła, przyprawy, mączka sojowa i substrat zabielacza do kawy ( 107,6 t ) na Litwę, Ukrainę, Białoruś.
Znaczny udział w eksporcie miały opakowania drewniane w tym palety do Chin (6 434 szt., 6,3 t, 2,2 m3), USA (2 047 szt.) oraz krajów europejskich tj. Litwa, Ukraina (479 szt.).
Wzrósł również eksport wianków z roślin iglastych do UE i wyniósł 209 365 szt. 
i 99 ton. W 2003 r. wyeksportowano 3845,9 m3 elementów mebli drewnianych do USA i 47,4 m3 stolarki drewnianej do Rosji. 
Głównym towarem reeksportowanym była herbata do Rosji, na Ukrainę, Litwę
 i Łotwę w ilości 1006,2 t Pozostałe reeksportowane towary to: owoce świeże 
( arbuzy, cytrusy)- 18,9 t (na Słowację i do Czech), zanęta dla ryb- 6,2 t 
(do Chorwacji), zioła- 2,3 t (do Rosji).

Przypadków zakwestionowania eksportowanych towarów lub ich zwrotu przez służby fitosanitarne państw importujących nie zanotowano.

Kontrola fitosanitarna towarów importowanych.

Kontrola fitosanitarna importowanych towarów przeprowadzana jest na dwóch przejściach granicznych :
•	drogowym w Cieszynie, które obsługuje 10 inspektorów,
•	kolejowym w Zebrzydowicach, które obsługuje 4 inspektorów.

W wyniku przeprowadzonych kontroli Oddziały Graniczne na mocy decyzji administracyjnych zezwoliły na wwóz lub zakazały wwozu następujących ilości towarów:

Nazwa towaru	Oddział Graniczny Cieszyn	Oddział Graniczny Zebrzydowice	
	Zezwolono na wwóz	Zakazano wwozu	Zezwolono na wwóz	Zakazano
 wwozu	

materiał rozmnożeniowy
( nasiona, cebule, sadzonki, zrazy )
	
7 233,5 t
4 827 456 szt.	
171,3 t
910 183 szt.	
0	
0	

surowce leśne
( drewno )	
42,49 t
1 720 szt.
4 112,5 m3	
20 t.
18,3 m3	
152,8 t
5 156,2 m3	
0	
materiał konsumpcyjny
i przemysłowy
( zboża i pasze,
ziemniaki, warzywa, owoce, kwiaty, spożywcze)	
331 490,3 t
	
1 153,8 t	
197 167,5 t
2 szt.
	
1 530,3 t	

Ilość wydanych decyzji przedstawia się następująco

Decyzje	Cieszyn 2003	Zebrzydowice 2003
	Razem 2003 	

Zezwalające na wwóz	
18 820 	
2 182 	
21 002 	

Nakazujące	
18	
0	
18	

Zakazujące  wwozu	
72	
23	
95	

Ogółem	
18 910 	
2 205 	
21 115 	

3)	Wydawanie decyzji i tytułów egzekucyjnych.

W celu eliminacji wykrytych organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania w ramach postępowania administracyjnego nałożono na posiadaczy 314 decyzji administracyjnych w tym: 275 decyzji nakazujących zwalczanie organizmów szkodliwych, 28 decyzji umarzających wszczęte postępowanie administracyjne ze względu na wcześniejsze wykonanie zabiegów zwalczających organizmy szkodliwe przez posiadaczy i 11 decyzji zmieniających ( termin wykonania decyzji lub sposób jej wykonania).
Decyzje wykonywane były prawidłowo, co potwierdziły przeprowadzone na bieżąco kontrole w terenie udokumentowane protokółami wykonania decyzji (504 kontrole). Do ww. decyzji wniesiono 2 odwołania, z czego 1 decyzja została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin                       i Nasiennictwa a 1 została zmieniona przez Wojewódzkiego Inspektora.                          Nie zachodziła potrzeba egzekwowania wykonania decyzji i wydawania tytułów egzekucyjnych.
Wykaz wydanych decyzji administracyjnych.

Nazwa jednostki	
Ilość nałożonych decyzji w 2003 r	

Inspektorat w Katowicach	
95	

Delegatura w Bielsku Białej	
83	

Delegatura w Częstochowie	
136	
Razem
	
314	

4)	Wdrażanie systemu informatycznego i prowadzenie rejestru producentów.

Od 1 lipca 2003 roku wprowadzony został system informatyczny. 
Jednostki terenowe na bieżąco wprowadzały do bazy danych następujące zagadnienia:
•	producentów, dystrybutorów i importerów roślin;
•	kontrole zdrowotności roślin prowadzone w terenie;
•	wystawiane świadectwa fitosanitarne dla eksportowanych                                 i reeksportowanych towarów;
•	pobierane próby do badań laboratoryjnych;
•	wykonywane analizy laboratoryjne;
•	wystawiane decyzje administracyjne na towary importowane;
•	opryskiwacze;
•	jednostki badań opryskiwaczy;
•	jednostki upoważnione do prowadzenia szkoleń z zakresu ochrony roślin;
•	osoby, które ukończyły szkolenia z zakresu ochrony roślin.

Zgodnie z ustawą z dnia 12 lipca 1995r. o ochronie roślin uprawnych (Dz. U. Nr 171 z 2002 r., poz. 1398 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa 
i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2003 r. w sprawie wykazu roślin, produktów roślinnych i przedmiotów, których uprawę, wytwarzanie lub obrót mogą prowadzić podmioty wpisane do rejestru producentów roślin, terminu składania wniosków o wpisanie do tego rejestru oraz limitów ilości lub powierzchni (Dz. U. Nr 47, poz. 404 z póź. zm.), w 2003 r. wydano 283 decyzje o wpisie do rejestru producentów.
Celem dotarcia do producentów roślin prowadzono i prowadzi się nadal kampanię informacyjną, w czasie której szkolono zainteresowanych, drukowano komunikaty w prasie lokalnej i samorządowej, rozdawano ulotki, plakaty oraz wnioski o wpis do rejestru. W 2003 przeprowadzono 50 szkoleń, w czasie których przeszkolono 659 uczestników. Ponadto na bieżąco prowadzi się szkolenia indywidualne i porady, w czasie których udzielono informacji                 1 236 osobom. 
5)	Pobieranie i badanie prób roślin produktów roślinnych, gleby i podłoży na obecność organizmów szkodliwych.

Pobieranie i badanie prób roślin produktów roślinnych, gleby i podłoży oraz prawidłowa diagnoza stanowi podstawę identyfikacji organizmów szkodliwych, w tym organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania, jak również określenia właściwej metody ochrony                          i zapobiegania. 
Badanie prób wykonuje się w laboratoriach: Oddziałów WIIORiN, Oddziałów Granicznych, Delegatur oraz w Laboratorium Wojewódzkim w Katowicach. 
W laboratoriach: Oddziałów WIIORiN, Oddziałów Granicznych oraz      w laboratoriach Delegatur wykonuje się badania podstawowe. Badania specjalistyczne, wymagające użycia specjalistycznego sprzętu oraz specyficznych surowic i odczynników wykonywane są w Laboratorium Wojewódzkim w Katowicach, w części również w Delegaturach.
Nowoczesny sprzęt otrzymany między innymi z funduszu PHARE-e pozwala na precyzyjną diagnozę w przypadku:

•	wykrywania w materiale roślinnym wiroidów metodą elektroforezy powrotnej w żelu poliakrylamidowym,

•	wykrywania fitoplazm z zastosowaniem testu Dapi,

•	wykrywania nicieni wolnożyjących i wytwarzających cysty przy użyciu metody Baermana i Seinchorsta,

•	wykrywania patogenów przy użyciu roślin testowych w warunkach kontrolowanej wilgotności i temperatury przy użyciu fitotronu.

ILOŚĆ  PRZEBADANYCH  PRÓB I  WYKONANYCH  ANALIZ w 2003 roku

                   Oddział	Ilość
przebadanych prób	Ilość
wykonanych analiz	
O/ GLIWICE	   4	   4	
O/ KATOWICE	  57	  57	
O/ RACIBÓRZ	114	114	
O/ RYBNIK	  50	  50	
O/ TARNOWSKIE GÓRY	  70	  70	

RAZEM	
295	
377	

O/ KŁOBUCK	
  69	
  73	
O/ KONIECPOL	  96	967	
O/ LUBLINIEC	142	142	
O/ ZAWIERCIE	165	165	

RAZEM	
472	
476	
O/ CIESZYN	153	177	
O/ PSZCZYNA	599	599	
O/ ŻYWIEC	  81	  81	
RAZEM	833	857	
ODDZIAŁ GRANICZNY CIESZYN	6341	6378	
ODDZIAŁ GRANICZNY ZEBRZYDOWICE	6347	6433	
Ogółem	14 288	14 521	

W roku 2003 w Laboratorium Wojewódzkim WIIOR i N w Katowicach            i laboratoriach Delegatur przebadano 7 939 prób roślin,
       produktów roślinnych i innych oraz wykonano 10 392 analizy.

Laboratorium	Ilość przebadanych prób	Ilość wykonanych analiz	
Laboratorium Wojewódzkie	3667	4869	
Laboratorium Delegatury Częstochowa	2467	2997	
Laboratorium Delegatury Bielsko-Biała	1805	2526

Były to głównie analizy mające na celu wykrycie organizmów szkodliwych podlegających obowiązkowi zwalczania, a w szczególności:

•	Globodera rostochiensis – mątwik ziemniaczany,
•	Globodera pallida – mątwik agresywny,
•	Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus – bakterioza pierścieniowa ziemniaka,
•	Ralstonia solanacearum – śluzak,
•	Clavibacter michiganensis ssp. michiganensis – rak  bakteryjny  pomidora,
•	Erwinia amylovora – zaraza ogniowa,
•	TSWV –brązowa plamistość pomidora,
•	PPV – ospowatość śliwy (szarka),
•	BNYV – rizomania,
•	PSTVd – wrzecionowatość bulw ziemniaka,
•	Chrysanthemum stunt viroid – karłowatość złocienia,
•	Frankliniella occidentalis – wciornastek zachodni,
•	Liriomyza huidobrensis – miniarka szklarniówka,
•	Synchytrium endobioticum – rak ziemniaka,
•	Tilletia controversa – śnieć karłowa pszenicy,
•	Potato stolbur MLO,
•	Pear decline MLO.
Oprócz działalności diagnostycznej Laboratorium Wojewódzkie prowadzi szkolenia z zakresu diagnostyki laboratoryjnej dla pracowników Inspektoratu.
Laboratorium Wojewódzkie w Katowicach uczestniczy w cyklu tzw. międzylaboratoryjnych badań porównawczych. Organizatorem i koordynatorem tych badań jest GIIORiN Centralne Laboratorium w Toruniu. Celem międzylaboratoryjnych badań porównawczych jest określenie zdolności               i sprawności laboratorium w zakresie wykonywanych badań oraz ocena umiejętności personelu laboratorium. 
W roku 2003 do Laboratorium Wojewódzkiego przesłano 4 próby porównawcze, obie uzyskały pozytywną ocenę końcową.

6)	Wydawanie zezwoleń na konfekcjonowanie i obrót środkami ochrony roślin.

Zgodnie z art. 23 ustawy o ochronie roślin uprawnych prowadzenie konfekcjonowania i obrotu środkami ochrony roślin wymaga uzyskania zezwolenia. Ogółem w Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Ochrony Roślin     i Nasiennictwa w Katowicach w roku 2003 wydano 42 decyzje, co w rozbiciu, przedstawia się następująco:

Lp.	
rodzaj koncesji	Liczba wydanych decyzji	WIIORIN
ogółem	
		Insp. K-ce	DZ B.Biała	DZ Cz-wa		
1.	na konfekcjonowanie i obrót  ś.o.r.	-	-	-	-	
2.	na obrót ś.o.r. od b. toks. do poz. d.l.	1	-	1	2	
3.	na obrót ś.o.r. szkodliwych i poz. d.l.	8	6	2	16	
4.	zmieniające *	11	2	8	21	
5.	wygaszające	1	2	-	3	
	21	10	11	42	
Uwaga!	ś.o.r.	--środki ochrony roślin
		d.l.	- dla ludzi
		b. toks. 	- bardzo toksyczne
		poz. 	- pozostałe

* – Decyzje zmieniające dotyczyły:

•	zmiany miejsca prowadzenia działalności (2 przypadki),
•	zmiany miejsca prowadzenia działalności oraz zmiana nazwy firmy           (1 przypadki),
•	zmiany miejsca prowadzenia działalności oraz adresu zamieszkania           (1 przypadek)
•	rozszerzenia obrotu o dodatkowy punkt sprzedaży (3 przypadki)
•	zmiany adresu zamieszkania oraz nazwy firmy (1 przypadek),
•	zmiany współwłaścicieli spółki (1 przypadek)
•	zmiany nazwy firmy (2 przypadki),
•	przekształcenia formy prawnej przedsiębiorcy (5 przypadków),
•	zmiany w zakresie numeracji punktu sprzedaży (2 przypadki),
•	zmiany siedziby firmy (1 przypadek),
•	zmiany miejsca zamieszkania przedsiębiorcy (1 przypadek),
•	zmiany siedziby firmy, wykreślenia jednego ze wspólników, wykreślenia jednego punktu sprzedaży, zmiany przynależności budynku oraz zmiany adresu zamieszkania jednego ze wspólników (1 przypadek),

Obrót środkami ochrony roślin prowadzony jest w:
300 punktach sprzedaży środków ochrony roślin

Inspektorat Katowice	133	
•	Gliwice	20	
•	Katowice	39	
•	Racibórz	26	
•	Rybnik	29	
•	Tarnowskie Góry	19	

Delegatura Bielsko B	85	
•	Bielsko Biała	26	
•	Cieszyn	28	
•	Pszczyna	23	
•	Żywiec	8	

Delegatura Cz-wa	82	
•	Częstochowa	30	
•	Kłobuck	14	
•	Koniecpol	11	
•	Lubliniec	7	
•	Zawiercie	20	

7)	Nadzór na obrotem, magazynowaniem i stosowaniem środków ochrony               roślin oraz przestrzeganiem okresów karencji i prewencji.

Pracownicy WIIORiN prowadzą kontrole w następującym zakresie:

•	sprzedaży środków ochrony roślin w hurtowniach, magazynach, sklepach, punktach konfekcjonowania, targowiskach i innych miejscach, gdzie jest lub może być prowadzony obrót (kontrola A),

•	w punktach zaprawiania i sprzedaży materiału siewnego (kontrola B),

•	u osób nabywających i stosujących środki ochrony roślin zaliczane do bardzo toksycznych i toksycznych dla ludzi (kontrola C),

•	u osób stosujących środki ochrony roślin (kontrola D),

•	w strefach ochronnych źródeł, ujęć wody oraz na terenach uzdrowisk           i otulin Parków Narodowych (kontrola E),

•	w wyspecjalizowanych jednostkach upoważnionych do przeprowadzania badań sprzętu do stosowania środków ochrony roślin (kontrola G),

•	w wyspecjalizowanych jednostkach upoważnionych do prowadzenia szkoleń ustawowych z zakresu ochrony roślin H)

W roku 2003 przeprowadzono:		1391 kontroli

Lp.	Jednostka	Rodzaj kontroli	ogółem	
		A	B	C	D	E	G	H	łączone	rekontrole		
1.	WI Katowice	163	31	14	109	10	6	8	20	84	445	
2.	DZ B. Biała	131	50	34	146	19	13	6	30	77	506	
3.	DZ Cz-wa	110	22	33	126	21	10	6	42	70	440	
Razem WIIORIN:	404	103	81	381	50	29	20	92	231	1391	
W ramach przeprowadzonych w 2003r kontroli w zakresie obrotu, konfekcjonowania i stosowania środków ochrony roślin wydano 406 zaleceń pokontrolnych, w tym 87 zaleceń jest w trakcie realizacji są to:
•	wycofanie ze sprzedaży środków ochrony roślin nie dopuszczonych do obrotu i stosowania (1 zalecenie),

•	przeszkolenie osób w zakresie stosowania środków ochrony roślin               w produkcji rolnej i leśnictwie (37 zaleceń),

•	założenie ewidencji zabiegów wykonywanych środkami ochrony roślin                 (6 zaleceń),

•	przebadanie opryskiwacza ciągnikowego (44 zalecenia),

W roku 2003 wydano 7 decyzji administracyjnych o wycofaniu z obrotu                i stosowania środków ochrony roślin na łączną ilość – 294,65kg/l w tym:
•	4 decyzje z powodu braku zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (261,4 kg/l),

•	1 decyzję z powodu przeterminowanych środków ochrony roślin (6,45 kg/l),

•	1 decyzję z powodu nieodpowiedniej jakości środków ochrony roślin (0,37kg/l),

•	1 decyzję z powodu braku zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi        i przeterminowanych środków ochrony roślin (26,43 kg/l),

Odpowiedzialność karna

Na podstawie art. 50 ustawy z dnia 12 lipca 1995 (Dz. U. z 2002r Nr 171, poz. 1398 z późn. zm.) Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Ochrony Roślin                   i Nasiennictwa w Katowicach nałożył 18 mandatów karnych tj.:

•	3 mandaty z art. 50 ust. 1 pkt. 9, 12 w związku z art. 14 ust. 2 i art. 23 ust. 1 – za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin bez wymaganego zezwolenia oraz środków niedopuszczonych do obrotu       i stosowania)

•	12 mandatów z art. 50 ust. 1 pkt.12 w związku z art. 23 ust. 1 –              za prowadzenie obrotu środkami ochrony roślin bez wymaganego zezwolenia,

•	1 mandat z art. 50 ust. 1 pkt. 9, 12 w związku z art. 14 ust. 2, art. 23 ust. 1 i art. 27 ust. 1 pkt. b – za prowadzenie obrotu środków ochrony roślin wbrew warunkom udzielonego zezwolenia, sprzedaż środków niedopuszczonych do obrotu i stosowania)

•	2 mandaty z art. 50 ust. 1 pkt. 15 w związku z art. 29 ust. 1 –                  za stosowanie środków ochrony roślin w sposób niezgodny z etykietą–instrukcją stosowania).

8)	Nadzór nad stanem technicznym sprzętu do wykonywania zabiegów ochrony roślin

W roku 2003 podobnie jak w latach ubiegłych podjęto współpracę                z władzami samorządu terytorialnego oraz innymi jednostkami administracji publicznej w zakresie badań sprzętu do wykonywania zabiegów ochrony roślin.

W ramach współpracy oraz w celu zwiększenia efektywności badań opryskiwaczy:

•	pozyskano fundusze na dofinansowanie badań, modernizację i naprawę opryskiwaczy z gmin:  Koszęcin, Kochanowice, Porąbka, Gierałtowice, Zabrze, Mikołów  i starostw powiatowych w Pszczynie i Cieszynie o łącznej kwocie 11 180 zł, którą wykorzystano do naprawy i modernizacji 202 opryskiwaczy,

•	przeprowadzono 38 szkoleń praktycznych w zakresie przystosowania opryskiwaczy do obowiązkowych badań w  miejscowościach: Mikołów, Górki Wielkie, Zbytków, Pierścice, Pruchna, Lędziny, Tychy, Miedźna, Rudołtowice, Bojszowy, Kobiór, Krzyżanowice, Czarków, Goczałkowice, Pielgrzymowice, Studzionka, Łąka, Czaniec, Jasienica, Rudzica, Wieszczeta, Łazy, Kozy, Hałcnów, Komorowice,  Dankowice, Stara Wieś, Mazańcowice, Kochanowice, Koszęcin, Kidów, łany Małe, Goleniowy, Gierałtowice,  Zabrze, Krzanowice,

•	przeprowadzono 106 szkoleń teoretycznych o tematyce „Obowiązkowe badanie opryskiwaczy, szkolenia ustawowe, prowadzenie ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin” – ogółem przeszkolono 2855 rolników,

•	publikowano komunikaty dla rolników informujące o obowiązkach wynikających z ustawy (badanie opryskiwaczy, szklenia ustawowe, prowadzenie ewidencji zabiegów) w prasie lokalnej:
„Racje Gminne” Pawłowice
„Gazeta Wyborcza” Częstochowa
„ Ziemia Lubliniecka”
„Kurier Powiatowy Rybnicki”
„Gazeta Rybnicka”
„Miejski Tygodnik UM Gliwice”
„Przegląd Lokalny” Knurów
„ Nowe Wieści – Starostwo Powiatowe Gliwice”
„Agro - Expres” Racibórz

•	propagowano badanie opryskiwaczy na dożynkach powiatowych            w Nowej Wsi i dożynkach wojewódzkich w Gilowicach,

•	uczestniczono w sesjach organizowanych przez Starostwa Powiatowe    w Kłobucku, Cieszynie, oraz przez Gminę Zbrosławice omawiając zagadnienia dotyczące badań opryskiwaczy i szkoleń ustawowych dla rolników.

W 2003 roku badanie sprzętu do stosowania środków ochrony roślin przeprowadziły następujące upoważnione jednostki:

1)	Zakład Usługowy „AGRO-SERWIS” – Czechowice Dziedzice,                       ul. Dworcowa 15a,

2)	Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe „AGROKOMPLEKS” Bażanowice 180,

3)	Zespół Szkół Zawodowych Nr 1 Warsztaty Szkolne ul. Zamkowa 6, Kłobuck,

4)	Przedsiębiorstwo Usługowo-Remontowe „ATRANS” w Psarach Śląskich  
ul. Lompy 9, Lubsza,

5)	Gospodarstwo Pomocnicze przy Zespole Szkół Rolniczych w Nakle Śląskim 
ul. Główna 5, 

6)	Zakład Budżetowy Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Gminy Wielowieś z siedzibą w Sierotach ul. Lipowa 14,

7)	Częstochowskie Stowarzyszenie Rozwoju Małej Przedsiębiorczości
w Częstochowie ul. Ks. Kard. S. Wyszyńskiego 10/126,

8)	Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usłygowo-Handlowe Erwin Kubik 
w Raciborzu, ul. Hulczyńska 144,

9)	Gospodarstwo Pomocnicze przy Zespole Szkół Rolniczych w Pszczynie, ul. Szymanowskiego 12,

10)	Przedsiębiorstwo Prodykcyjno-Usługowo-Handlowe „ROLMECH” 
Włodzimierz Wroński Mstów ul. 16 stycznia 36,

11)	Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Miedźnej, ul. Spółdzielcza 2,

12)	Brożek Jerzy, Brożek Anna „Stacja Paliw” Kidów, ul. Starowiejska 7

Ww. jednostki przebadały  1351 opryskiwaczy.
                   w tym: 		1328 opryskiwaczy polowych
					    23 opryskiwacze sadownicze

Ponadto przebadane zostały opryskiwacze wprowadzone do obrotu
i zakupione przez rolników z województwa śląskiego w ilości 245 szt.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
9)	Upoważnianie jednostek organizacyjnych do prowadzenia szkoleń.

Ustawa o ochronie roślin uprawnych nakłada na osoby związane z obrotem               i stosowaniem środków ochrony roślin obowiązek ukończenia szkolenia.

Szkolenia prowadzone są przez jednostki organizacyjne upoważnione przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa dla:

•	osób zajmujących się konfekcjonowaniem i obrotem środkami ochrony roślin (szkolenie A),

•	uzupełniające dla osób zajmujących się konfekcjonowaniem i obrotem środkami ochrony roślin (szkolenie A),

•	osób nabywających i stosujących środki ochrony roślin zaliczane do bardzo toksycznych i toksycznych dla ludzi (szkolenie B),

•	osób wykonujących zabiegi ochrony roślin w produkcji rolnej i leśnictwie (szkolenie C).

W roku 2003 przeprowadzono:	 88 szkoleń   i  przeszkolono: 2311 osób

Lp.	
Jednostka	Liczba przeprowadzonych szkoleń i przeszkolonych osób w roku 2003	
		Szkolenie A	Szkolenie uzupeł. A	Szkolenie B	Szkolenie C	
		Ilość  szkoleń	Ilość  osób	iIlość  szkoleń	Ilość  osób	Ilość szkoleń	Ilość  osób	Ilość  szkoleń	Ilość  osób	

1	
Inst.. Katowice	7	132	2	25	1	7	20	581	

2	
DZ B. Biała	1	19	1	22	2	30	33	976	

3	
DZ Cz-wa	3	31	2	16	2	27	14	445	
Razem :88 szkolenia
2311 osób	11	182	5	63	5	64	67	2002	

Na terenie woj. śląskiego organizacją szkoleń zajmuje się 
13 upoważnionych jednostek

Lp.
	
Nazwa i adres uprawnionej
jednostki organizacyjnej
	
Upoważnienie do przeprowadzania	
1.
	Stowarzyszenie Naukowo Techniczne Inżynierów                                     i Techników Rolnictwa ul. Podgórna 4,                    40-955 Katowice, 	Szkolenia:   A, B, 	

2.

	Zespół Szkół Agroekonomicznych                                      i Ogólnokształcących
ul. Morcinka 9, 42-620 Nakło Śląskie,	Szkolenia:   A, B, C	

3.
	Śląska Izba Rolnicza
ul. Grabowa 3, 40-172 Katowice	Szkolenia:   B, C	

4.
	Ośrodek Doradztwa Rolniczego
ul. Gen.Boruty-Spiechowicza 24,                                  43-300 Bielsko-Biała,  	Szkolenia:   A, B, C	

5.
	Zespół Szkół Rolniczych
w Międzyświeciu, 43-430 Skoczów	Szkolenia:  A, B, C	

6.	Rada Terenowej Jednostki Organizacyjnej FSNT NOT
Zespół Usług Technicznych i Szkolenia
ul. Kopernika 16/18, 42-201 Częstochowa 	Szkolenia:   A, B, 	

7.
	Częstochowskie Stowarzyszenie                               Małej Przedsiębiorczości
ul. Ks.Kard. Wyszyńskiego 70/126,                                           42-200 Częstochowa, 	Szkolenia:  A, B, C	

8.
	Zakład Doskonalenia Zawodowego 
ul. Krasińskiego 2, 40-952 Katowice	Szkolenia:  A, B, C	

9.
	Wojewódzka Spółdzielnia Ogrodniczo-Pszczelarska
ul. Radomska 4, 42-200 Częstochowa	Szkolenia:  A, B, C	

10.
	„MUSCARI” Zakład Szkolenia Kursowego
ul. Jaroszowicka 128, 43-100 Tychy	Szkolenia:  A, B, 	

11.
	Regionalny Związek Rewizyjny 
Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych
Al. Armii Krajowej 64, 42-200 Częstochowa	Szkolenia:  B, C	

12.
	Gospodarstwo Pomocnicze przy Zespole Szkół Rolniczych
ul. Szymanowskiego 12, 43-200 Pszczyna	Szkolenia:  A, B, C	

13.
	Gospodarstwo Pomocnicze Ośrodka Doradztwa Rolniczego
ul. Gliwicka 85, 43-190 Mikołów	Szkolenia:   B, C	

_______________________________________________________________

10)	Podejmowanie innych działań przewidzianych przepisami ustawy                 o ochronie roślin uprawnych

Sporządzanie sprawozdania RRW-1 z wykonania zadań ochrony roślin na terenie województwa
W ramach nadzoru nad zwalczaniem organizmów szkodliwych co roku sporządza się sprawozdanie z wykonania zadań ochrony roślin na terenie województwa, obejmujące powierzchnię uprawną i chronioną upraw objętych chemiczną ochroną roślin.

W roku 2003 powierzchnie upraw polowych objętych chemiczną ochroną roślin wynosiły:	uprawna:	269 246 ha, 	chroniona:	538 421ha

Szczegółowe powierzchnie upraw polowych podano w tabeli poniżej

Zestawienie wykonania zadań ochrony roślin w 2003 roku

Wyszczególnienie	
Powierzchnia w ha	
	uprawna	chroniona	robocza	
0	1	2	3	
Ogółem:
a)	powierzchnia chroniona i robocza upraw polowych (suma od w. 03 do w. 32 włącznie)
b)	powierzchnia upraw dot. zasiewów w roku sprawozdawczym ( suma od w. 05 do w. 13 i od w. 28 do w. 32 włącznie)	
01	

      269 246
	
     538 421	
 628 112	
- w tym zabiegi wykonywane aparaturą agrolotniczą	02	0	0	0	
Obsiew zaprawionymi	
zbóż	
03	200 049	152 975	152 990	
nasionami	innych upraw	04	33 474	31 454	31 771	
	zbożach	05	200 049	172 542	186 794	
Chemiczne	ziemniakach	06	26 726	15 518	16 064	
zwalczanie	burakach	07	6 547	4 877	10 725	
chwastów w	rzepaku i rzepiku	08	10 270	10 141	12 556	
	kukurydzy	09	17 111	16 620	17 484	
	motylkowych	10	3 032	598	600	
	warzywach	11	2 923	1 323	1 949	
	truskawkach	12	589	322	422	
	drzewach i krzewach owoc.	13	1 886	480	669	
	chorób zbóż w okresie weget.	14	200 049	55 326	70 421	
Zwalczanie	szkodników zbóż	15	200 049	12 543	13 174	
	zarazy ziemniak na ziemniak.	16	26 726	17 702	30 619	
	stonki ziemniaczanej na ziem.	17	26 726	21 453	35 410	
	chorób i szkod. w burakach	18	6 547	3 365	8 942	
	chorób rzepaku i rzepiku	19	10 270	6 478	7 233	
	szkodników rzepaku i rzepiku	20	10 270	9 619	15 093	
	chorób roślin motylkowych	21	3 032	335	375	
	szkodników w motylkowych	22	3 032	390	1 042	
	chorób warzyw	23	2 923	1 220	2 478	
	szkodników w warzywach	24	2 923	1 288	2 654	
	chorób i szkod. w truskawkach	25	589	360	912	
	chorób drzew i krzew. owoc.	26	1 886	689	4 874	
	szkod. drzew i krzew. owoc.	27	1 886	690	1 976	
	tytoniu	28	18	18	18	
Kompleksowa	chmielu	29	0	0	0	
ochrona	lnu i konopi	30	0	0	0	
	szkółek roślin sadowniczych	31	95	95	867	
	ziół	32	0	0	0	
	upraw pod osłonami	33	264	264	3 791	
	- w tym roślin  warzywnych	34	127	127	718	
Zapobieganie wyleganiu zbóż	35	x	37 115	37 984	
Desykacja roślin	36	x	3 334	3 334	
Zwalczanie ślimaków	37	x	98	113	
Zwalczanie gryzoni polnych	38	x	1 103	1 118	
Inne zabiegi ochrony roślin	39	x	21 615	22 257	
Współpraca z Instytutami i innymi instytucjami

W ramach współpracy z Instytutem Ochrony Roślin w Sośnicowicach w roku 2003, wzorem lat poprzednich, pobierane były przez inspektorów w terenie próby płodów rolnych, w których następnie wykonywane były analizy pozostałości środków ochrony roślin. Działania takie, są podejmowane                w związku ze sprawowaniem przez inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa nadzoru nad prawidłowym stosowaniem środków ochrony roślin , w tym nad przestrzeganiem okresów karencji. Próby płodów rolnych pobierane są bezpośrednio u producentów rolnych, w momencie ich zbioru lub przygotowywania do sprzedaży.

W roku 2003 pobrano:
80 prób na pozostałości środków ochrony roślin w płodach rolnych

Lp.	
próba pobrana z:	
WI K-ce	
DZ B. Biała	
DZ Cz-wa	
Ogółem 	
1.	sałaty	2	1	-	3	
2.	pieczarek	2	2	1	5	
3.	pomidorów	3	4	4	11	
4.	ogórków	-	1	2	3	
5.	truskawek	6	6	7	19	
6.	wiśni	2	1	-	3	
7.	malin	2	-	-	2	
8.	jabłka	-	2	-	2	
9.	śliwy	-	2	-	2	
10.	porzeczek	1	-	4	5	
11.	fasoli szparagowej	2	-	-	2	
12.	kalafiora	1	1	-	2	
13.	brokułów	-	1	-	1	
14.	grochu	1	-	-	1	
15.	marchew	3	2	6	11	
16.	cebula	-	-	2	2	
17.	ziemniaki	1	1	1	3	
18.	burak ćwikłowy	-	1	-	1	
19.	kapusta	-	2	-	2	
Razem WIIORIN:	26	27	27	80	

W pobranych próbach nie wykryto przekroczenia norm pozostałości środków ochrony roślin.

W roku 2003 pobrano:
17 prób kontrolnych na jakość środków ochrony roślin

•	Inspektorat Katowice		7 prób
•	DZ Bielsko Biała			5 prób
•	DZ Częstochowa 			5 prób

Wszystkie ww. próby spełniały wymagania jakościowe.

Pozyskiwanie danych dotyczących ilości zużytych środków

W 2003 roku kontynuowano zbieranie danych o ilości zużytych środków ochrony roślin w wytypowanych uprawach: życie, pszenicy jarej, pszenicy ozimej, buraku cukrowym i jabłoniach.
Ankietowaniem objęto ogółem 200 gospodarstw w których sporządzono ankiety, podczas wizyt bezpośrednich u producentów rolnych.
Dane o zużyciu środków ochrony roślin pozyskiwano w oparciu o ewidencję wykonywanych zabiegów, prowadzoną przez rolnika zgodnie z wymogami ustawy o ochronie roślin.

REALIZACJA NAJWAŻNIEJSZYCH ZADAŃ W ZAKRESIE
NASIENNICTWA 

Zgodnie z ustawą z dnia 24 listopada 1995r. o nasiennictwie Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa sprawuje nadzór nad całym procesem wytwarzania i obrotu materiałem siewnym.
Do najważniejszych zadań realizowanych w tym zakresie należy.

11)	Ocena polowa i laboratoryjna materiału siewnego, uznawanie go za  kwalifikowany, warunkowo kwalifikowany i handlowy oraz wydawanie świadectw i etykiet urzędowych dla materiału siewnego.

Ocena polowa
Ocena polowa materiału siewnego ma na celu stwierdzenie czy podczas wegetacji roślin istnieją warunki niezbędne do wyprodukowania materiału siewnego wysokiej jakości oraz czy wyprodukowany materiał odpowiada ustalonym wymaganiom obowiązującym w wytwarzaniu i wymaganiom dotyczącym jakości materiału siewnego. Zadaniem oceny polowej jest wyeliminowanie z produkcji, a tym samym z obrotu, materiału siewnego nieodpowiedniej jakości. Lustracje plantacji nasiennych przeprowadza się         w odpowiednich stadiach rozwojowych, pozwalających określić tożsamość        i czystość odmianową, jakość produkowanego materiału, zagrożenie lub stopień występowania chorób i szkodników roślin, poziom agrotechniki.           Na podstawie wyników oceny polowej wystawia się urzędowe świadectwa oceny polowej plantacji nasiennych.
W 2003 roku ocenie polowej poddano 307 plantacji nasiennych o łącznej powierzchni 2162, 20 ha w tym:
-	zbożowe					172 plantacje		o pow.     1934,45 ha
-	strączkowe				    9 plantacji 		o pow. 	  45,50 ha
-	motylkowe drobnonasienne	    2 plantacje		o pow.	  10,00 ha
-	trawy pastewne i gazonowe	  27 plantacji		o pow.	  18,65 ha
-	buraki pastewne		   	  42 plantacje		o pow.	  16,00 ha
-	oleiste i włókniste		     	    3 plantacje		o pow. 	  58,00 ha
-	inne roln.marchew past.	     	    1 plantacja		o pow.	    0,30 ha
-	ziemniaki			   	  50 plantacji		o pow.	  42,80 ha
-	warzywa					    1 plantacja		o pow.	    0,50 ha
Oceniono również 119 plantacji sadowniczego materiału szkółkarskiego            o ogólnej powierzchni 44,65 ha, zlokalizowanych w 54 gospodarstwach szkółkarskich. Ocenę polową szkółek poprzedziły lustracje plantacji podczas okresu wegetacji.
Przeprowadzono lustracje w 31 szkółkach na powierzchni 5,72 ha.
Skontrolowano prawidłowość przeprowadzenia oceny polowej przez czterech kwalifikatorów polowych na 32 plantacjach nasiennych.

Specjaliści do spraw nasiennictwa pobrali 356 prób z materiału siewnego przygotowanego do oceny laboratoryjnej oraz 453 próby do oceny czystości i tożsamości odmianowej.
Ocena laboratoryjna
Drugim etapem oceny materiału siewnego jest ocena laboratoryjna przeprowadzana w Stacji Oceny Nasion, która ma na celu określenie szeregu cech jakościowych zawartych w:
•	ustawie z dnia 24 listopada 1995 r. o nasiennictwie,

•	rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 sierpnia       2001 r. w sprawie rejestracji odmian i udzielania ochrony wyłącznego prawa do odmiany oraz wytwarzania i kontroli materiału siewnego         (Dz. U.Nr 108, poz.1184 zał. Nr 5).

Pobieranie i badanie prób w Stacji Oceny Nasion wykonuje się według metodyki określonej w Międzynarodowych Przepisach Oceny Nasion.
Stacja Oceny Nasion przeprowadza następujące rodzaje analiz laboratoryjnych:
•	czystość ogólna nasion,
•	zdolność kiełkowania,
•	żywotność nasion oznaczana metodą biochemiczną,
•	wilgotność nasion,
•	liczba nasion innych gatunków (chwastów, obcych uprawnych),
•	zawartość nasion porażonych chorobami (sporysz, śnieć cuchnąca),
•	zawartość nasion porośniętych,
•	zawartość nasion poślednich,
•	masa 1000 nasion,
•	wielkość i kalibraż buraków,
•	procentowy udział składników wchodzących w skład mieszanek nasiennych.

Ilość przebadanych prób i wykonanych analiz laboratoryjnych w 2003 roku.

W roku 2003 przebadano 1226 prób i wykonano 2206 analiz laboratoryjnych

Ilość ocenionych partii kwalifikatów materiału siewnego oraz ich wielkość                              w poszczególnych grupach roślin przedstawiono w tabeli.

ROŚLINY ROLNICZE

Gatunek	
Oceniono	
Zakwalifikowano	
Zdyskwalifikowano	
	partii	ton	partii	ton	partii	ton	
Pszenica ozima	107	2539	104	2464	3	75	
Pszenica jara	37	814,9	32	711,9	5	103	
Jęczmień ozimy	1	4,9	1	4,9	0	0	
Jęczmień jary	69	1523	64	1398	5	125	
Żyto	8	144,2	5	98	3	46,2	
Pszenżyto	31	566,3	24	444,3	7	122	
Owies	18	341,5	16	319,7	2	21,8	
Korzeniowe	13	227,7	11	199,5	2	28,2	
Strączkowe	8	119,9	4	45,6	4	74,3	
Motylkowate	9	7,2	6	6,4	3	0,8	
Trawy	88	308,7	88	308,7	0	0	
Oleiste	1	10	1	10	0	0	
Razem:	390	6607,3	356	6011	34	596,3	

Przyczyny dyskwalifikacji:

•	wysoka zawartość nasion innych roślin,
•	obecność owsa głuchego,
•	niska zdolność kiełkowania,
•	nadmierna zawartość rzodkwi świerzby,
•	niska czystość ogólna,
•	wysoka zawartość nasion porośniętych.

POZOSTAŁE TYPY OCENY:

Grupa roślin
	Ilość partii	
powtórne analizy	   19	
remanenty	326	
wartość siewna	    6	
zlecenia	  39	
próby kontrolne	446	

Razem:
	836	

Ustawa o nasiennictwie obliguje również do przeprowadzenia oceny weryfikacyjnej sadzeniaków ziemniaka z plantacji zakwalifikowanych polowo.          W celu wykrycia ponadnormatywnego porażenia wirusami ciężkimi plantacje zakwalifikowane polowo w klasie A lub w Oryginale objęte są testem oczkowym, natomiast plantacje które zostały zakwalifikowane polowo w stopniu Elity badane są dodatkowo testem Elisa.
W roku 2003 z terenu działalności Wojewódzkiego inspektoratu zgłoszono do oceny weryfikacyjnej 50 plantacji o łącznej pow. 42,8 ha.

Rok	
Zgłoszono do badań	Oceniono metodą oczkową	
Zakwalifikowano	
Zdyskwalifikowano	
	prób	ha	prób	ha	prób	ha	prób	ha	

2003	
50	
42,8	
50	
42,8	
44	
39,05	
6	
3,75	

W wyniku oceny weryfikacyjnej sześć prób zostało zdyskwalifikowanych                     z powodu ponadnormatywnego porażenia wirusami ciężkimi ( 1 próba ) oraz wystąpienia bakteriozy pierścieniowej ( 5 prób ).

Aby zachować wymagania dotyczące tożsamości i czystości odmianowej  prowadzona jest poletkowa ocena porównawcza w Centralnym Ośrodku Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupii Wielkiej. W tym celu upoważnieni próbobiorcy pobierają próbki z materiału siewnego kwalifikowanego przeznaczonego do obrotu w kraju oraz z materiału sprowadzanego                       z zagranicy.

Ilość przyjętych próbek nasion do poletkowej oceny tożsamości odmianowej przedstawia poniższa tabela.

Rodzaj próbek
	
Ilość sztuk	

z materiału siewnego kwalifikowanego 	370	

z importu	  83	

Razem:	453	

Ponadto przyjęto i wysłano 32 próbki nasion do oceny tożsamości odmianowej do Centralnego Laboratorium w Toruniu.

Wydawanie świadectw i etykiet urzędowych.

Materiał siewny, który po badaniach spełnia wymagania jakościowe         otrzymuje dokument upoważniający go do obrotu handlowego na terenie kraju. W Stacji Oceny Nasion wystawia się następujące dokumenty:
-	dla materiału siewnego elitarnego i kwalifikowanego - świadectwo   kwalifikacji nasion,
-	dla materiału siewnego handlowego - świadectwo wartości siewnej nasion,
-	dla pozostałych badań - informację o wynikach oceny nasion.

Ilość wydanych dokumentów na oceniony materiał siewny w 2003 roku.

Nazwa dokumentu
	
Ilość	
świadectwo kwalifikacji nasion	 356	
świadectwo wartości siewnej nasion	     6	
informacja o wynikach oceny nasion	864	

Razem:
	
1226	

Stosownie do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 
12 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 77, poz.828) dotyczącego szczegółowych zasad etykietowania i wydawania etykiet urzędowych oraz rodzajów opakowań materiału siewnego, w obrocie handlowym opakowania zawierające kwalifikowany materiał siewny muszą być zaopatrzone w etykiety urzędowe.
Zadanie to jest realizowane przez Stację Oceny Nasion, która prowadzi wydruk i sprzedaż etykiet urzędowych dla materiału siewnego roślin rolniczych oraz materiału szkółkarskiego.

Ilość wydrukowanych i sprzedanych etykiet urzędowych w 2003 roku.

ETYKIETY  DLA  MATERIAŁU  ROLNICZEGO

Kolor etykiety	Nasiona
	Sadzeniaki ziemniaka	
Biała z fiolet.paskiem	    1 463	0	
Biała	    4 517	0	
Niebieska	117 378	             4290	
Zielona	  19 560	0	
Czerwona	         80	0	

Razem:
	142 998	             4290	

ETYKIETY  DLA  MATERIAŁU  SZKÓŁKARSKIEGO

Kolor etykiety	Ilość sztuk	
Biała	370 768	
Pomarańczowa	   35 301	

Razem:
	406 069	

_______________________________________________________________

12)	Kontrola materiału siewnego w procesie wytwarzania, przerobu, przechowywania oraz obrotu i sprzedaży, w tym kontrola materiału siewnego pochodzenia zagranicznego.

Zadaniem kontroli obrotu materiałem siewnym jest ocena jego legalności             i przestrzegania wymagań obowiązujących w obrocie, a w efekcie eliminacja zaistniałych nieprawidłowości.
W 2003 r. przeprowadzono kontrolę materiału siewnego w 1358 jednostkach wytwarzających i przechowujących materiał siewny oraz prowadzących jego obrót. Obrót materiałem siewnym kontrolowano                  w przedsiębiorstwach posiadających zezwolenia na prowadzenie obrotu materiałem siewnym oraz prowadzących obrót detaliczny. 

Kontroli poddano jakość materiału siewnego roślin rolniczych w tym zbóż ozimych i jarych oraz roślin warzywnych, zielarskich i kwiaciarskich poprzez pobranie 462 prób kontrolnych do oceny laboratoryjnej w Stacji Oceny Nasion.
Skontrolowano prawidłowość dokonania przez przedsiębiorców oceny cech zewnętrznych sadzeniaków ziemniaka dla 87 partii.
Kontrolowano przechowywanie materiału siewnego w gospodarstwach rolnych i w magazynach przedsiębiorstw nasiennych.
Łącznie skontrolowano materiał siewny w ilości 6494,28 ton.
Systematyczne kontrole są przeprowadzane w Firmach wytwarzających mieszanki traw (SHR Nieznanice, CN Żory, PPHU „Bratek” Kozy) pod względem prawidłowości ich sporządzania.
Inspektorzy nasiennictwa rozliczyli właściwe wykorzystanie etykiet urzędowych pobranych przez przedsiębiorców.
Dla całości kontrolowanego materiału siewnego sprawdzono wymaganą dokumentację oraz prawidłowość jego opakowania i oznakowania.
Dodatkowym zadaniem – zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora – jest bieżąca kontrola materiału paszowego i konsumpcyjnego, którego cechy wskazują, że może być użyty do siewu.
Obrót materiałem siewnym kontrolowano w przedsiębiorstwach prywatnych oraz w przedsiębiorstwach z udziałem kapitału Skarbu Państwa.
W wyniku działań kontrolnych, w stosunku do 23 przedsiębiorców wystosowano wystąpienia pokontrolne. 
W 2003 roku wydano 58 decyzji administracyjnych, w tym:
•	27 decyzji nakazujących wyłączenie z obrotu materiału siewnego                 nie spełniającego wymagań jakościowych, wydanych na podstawie wyników oceny laboratoryjnej przeprowadzonej w Stacji Oceny Nasion,
•	2 decyzje zakazujące wprowadzenie do obrotu zakwestionowanego materiału siewnego, 
•	21 decyzje nakazujące wyłączenie zakwestionowanego materiału siewnego z obrotu na podstawie prób kontrolnych oraz protokołów kontroli sporządzonych przez inspektorów nasiennictwa,
•	8 decyzji w sprawie opłat sankcyjnych.

Materiału nie dopuszczo do obrotu wg art. 66 ustawy o nasiennictwie                     z powodu:
•	braku decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na obrót materiałem siewnym odmiany nie wpisanej do Rejestru Odmian,
•	braku kwalifikacji ( braku ważnych świadectw kwalifikacji, w tym ze względu na przekroczenie terminu ważności świadectwa ).

Z materiału dopuszczonego do obrotu część nie odpowiadała wymaganiom z powodu:
•	jakości materiału siewnego ziemniaków – nadkalibraż,
•	opakowań niezgodnych z wymaganiami,
•	braku etykiet,
•	niezgodności etykiet z wymaganiami,
•	braku zezwolenia na obrót materiałem siewnym,
•	niskiej zdolności kiełkowania – sprawdzonej na podstawie prób kontrolnych.

Z obrotu wyłączono materiał siewny – na podstawie wydanych decyzji –               z powodu:
•	braku decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dla odmian nie wpisanych do Rejestru Odmian,
•	braku kwalifikacji,
•	braku zezwolenia na obrót,
•	niskiej zdolności kiełkowania.

Ponadto skierowano 2 wnioski o ukaranie do Sądów Grodzkich. 
Jednego przedsiębiorcę ukarano mandatem za wytwarzanie sadowniczego materiału szkółkarskiego bez wymaganego zezwolenia.

Wykonanie większości wydanych decyzji nakazujących zostało skontrolowane w punktach obrotu ze skutkiem pozytywnym, czyli materiał siewny został faktycznie wyłączony z obrotu. 
Prowadząc kontrolę obrotu materiałem siewnym, cztery sprawy przekazano do innych Wojewódzkich Inspektoratów celem dalszego ich załatwienia według kompetencji.
Inspektorzy nasiennictwa kontrolują również na bieżąco wykonanie zaleceń pokontrolnych wynikających z zapisów w protokołach kontroli oraz                    z wystąpień pokontrolnych.

____________________________________________________________

13)	Wydawanie zezwoleń na prowadzenie obrotu materiałem siewnym oraz na wytwarzanie materiału szkółkarskiego drzew i krzewów jagodowych.

Zgodnie z ustawą o nasiennictwie obrót materiałem siewnym w zakresie sprzedaży hurtowej wymaga zezwolenia na prowadzenie tego obrotu. 
Zezwolenie wydawane jest przez Wojewódzkiego Inspektora właściwego terytorialnie dla siedziby przedsiębiorcy składającego wniosek o zezwolenie. Sprzedaż detaliczna materiału siewnego oraz sprzedaż materiału siewnego roślin ozdobnych nie wymaga zezwolenia. 
W 2003r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wydał 16 decyzji zezwalające na obrót materiałem siewnym i na wytwarzanie sadowniczego materiału szkółkarskiej, których wydanie poprzedzone było rozmową kwalifikacyjną oraz sprawdzeniem warunków technicznych niezbędnych do właściwego wytwarzania materiału szkółkarskiego.
Wojewódzki Inspektor wydał ponadto 2 decyzje zezwalające na wytwarzanie sadowniczego materiału szkółkarskiego, których wydanie poprzedzone było  rozmową kwalifikacyjną oraz sprawdzeniem warunków technicznych niezbędnych do właściwego wytwarzania materiału szkółkarskiego. 
W 2003r. cofnięto 3 zezwolenia wydane producentom na obrót sadowniczym materiałem szkółkarskim w związku z brakiem „Zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej”.

14)	Kontrola zasadności wypłat dotacji do udzielonych bonifikat dla materiału siewnego u przedsiębiorców.

Inspektorzy nasiennictwa w 2003 roku sprawdzili dokumentację do 565 szt. „Wniosków o wypłatę bonifikaty do sprzedanego kwalifikowanego materiału do siewu i sadzenia” na łączną kwotę     821 561,00 zł z czego:
•	wiosną    491 109,00 zł
•	jesienią 330 4527,00 zł
Wnioski nadesłane przez przedsiębiorców do Inspektoratu, po szczegółowej kontroli i korekcie nieprawidłowości zostały przesłane do Głównego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Warszawie w celu ich realizacji. W wyniku działań kontrolnych stwierdzono nieprawidłowe naliczanie dotacji przez czterech przedsiębiorców dla 32,85 ton materiału siewnego na kwotę 2 771,00 zł.
Kontrolą objęto 332 rolników – nabywców materiału siewnego z bonifikatą. Ponadto przeprowadzono 121 kontroli nabywców materiału siewnego 
z bonifikatą zlecone przez ościenne Wojewódzkie Inspektoraty.