Wzór nr 1
Umowa o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Nr umowy:
Umowa o dofinansowanie projektu: [tytuł projektu] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, zawarta w ………………… [miejsce zawarcia umowy] w dniu ….................. pomiędzy:

Województwem Śląskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego pełniącym rolę „Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020”, zwanej dalej IZ
w imieniu, której działają:
………………………………………………..........................................................................................................................................................................................................................................................
a
[nazwa i adres Beneficjenta, a gdy posiada - również NIP i REGON], zwaną/ym dalej „Beneficjentem”,
reprezentowanym przez:
………………………………………………..........................................................................................................................................................................................................................................................
Działając w szczególności na podstawie:
1.	Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. C 326 z 26.10.2012);
2.	Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego 
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego 
i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347                   z 20.12.2013, str. 320) - zwanego dalej rozporządzeniem ogólnym;
3.	Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. 
w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) 
nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013);
4.	Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania 
art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013);
5.	Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 26.06.2014);
6. Ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (t.j. Dz. U z 2014 r. poz. 1146, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą wdrożeniowa;
7.	Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.);
8.	Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.) – zwana dalej UFP;
9.	Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z późn. zm.);
10.	Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 907, 
z późn. zm.) – zwana dalej PZP;
11.	Ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej 
(t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm.);
12.	Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2135.)
13.	Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL) uchwalonego przez Zarząd Województwa Śląskiego i zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej 
z dnia 18 grudnia 2014 r.

Strony umowy uzgadniają co następuje:
 
Definicje
§ 1.
Ilekroć w umowie jest mowa o:
1)	 „beneficjencie pomocy” należy przez to rozumieć Beneficjenta pomocy w rozumieniu 
art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm.);
2)	„danych osobowych” oznacza to dane osobowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. 
o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2135.), dotyczące uczestników projektu, które muszą być przetwarzane przez IZ oraz Beneficjenta;
3)	 „dotacji celowej” oznacza to współfinansowanie krajowe z budżetu państwa na dofinansowanie projektu przekazywane przez o którym w art. 2 pkt. 30 Ustawy wdrożeniowej;
4)	„Działaniu” oznacza to [nazwa i numer Działania];
5)	„Instytucji Zarządzającej” oznacza to Zarząd Województwa Śląskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
6)	„LSI”  oznacza to Lokalny System Informatyczny, umożliwiający wymianę danych w centralnym systemie teleinformatycznym, zgodnie z Wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej na lata 2014
-2020;
7)	„nieprawidłowości” należy przez to rozumieć nieprawidłowość o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego;
8)	„okresie trwałości” należy przez to rozumieć okres wynikający  z art. 71 rozporządzenia ogólnego;
9)	„Osi Priorytetowej” oznacza to [nazwa i numer Osi Priorytetowej];
10)	„partnerze projektu” należy przez to rozumieć podmiot wnoszący do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, realizujący wspólnie z Partnerem wiodącym projekt 
na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie o partnerstwie;
11)	„partnerze wiodącym” należy przez to rozumieć, w przypadku projektu realizowanego 
w partnerstwie, podmiot (Beneficjenta), z którym IZ podpisuje umowę o dofinansowanie projektu;
12)	„płatności ze środków europejskich” oznacza to współfinansowanie pochodzące ze środków europejskich w części dotyczącej Europejskiego Funduszu Społecznego, przekazywanej Beneficjentowi przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie zlecenia płatności wystawionego przez IZ o którym mowa w art. 2 pkt. 31 pkt. a Ustawy wdrożeniowej;
13)	„Poddziałaniu” oznacza to [nazwa i numer Poddziałania];
14)	„pracowniku” oznacza to:
a.	osobę świadczącą pracę na podstawie stosunku pracy lub stosunku cywilnoprawnego,
b.	osobę fizyczną, która w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje wyłącznie osobiście, powierzone jej na podstawie umowy cywilnoprawnej zadania,
c.	osobę współpracującą w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 121),
d.	osobę wykonującą świadczenia w formie wolontariatu w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2014r. poz.1118,               z późn. zm.),
e.	właściciela pełniącego funkcje kierownicze,
f.	wspólnika, w tym Partnera prowadzącego regularną działalność w przedsiębiorstwie 
i czerpiącego z niego korzyści finansowe.
15)	„Priorytecie Inwestycyjnym” oznacza to [nazwa i numer Priorytetu Inwestycyjnego];
16)	„programie” oznacza to Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 
2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego i przyjęty przez Komisję Europejską, odzwierciedlający cele zawarte we Wspólnych Ramach Strategicznych stanowiących załącznik            I do rozporządzenia ogólnego oraz w umowie partnerstwa;
17)	„projekcie” oznacza to projekt pt. [tytuł projektu] realizowany w ramach Działania/Poddziałania określony we wniosku o dofinansowanie projektu nr………………………/wraz z późniejszymi zmianami;
18)	„przetwarzaniu danych osobowych” oznacza to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemie informatycznym 
w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2135.);
19)	„rachunku bankowym transferowym” należy przez to rozumieć rachunek Beneficjenta, na który trafia kwota dofinansowania projektu i z którego niezwłocznie jest przekazywana 
na wyodrębniony dla projektu rachunek danej jednostki organizacyjnej;
20)	„rachunku IZ” należy przez to rozumieć rachunek bankowy IZ udostępniony na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl właściwy dla danej Osi Priorytetowej, w ramach której jest realizowany projekt;
21)	„realizatorze projektu” należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną Beneficjenta realizującą projekt. Realizatorem nie może być jednostka posiadająca osobowość prawną.  W sytuacji kiedy projekt realizowany jest przez wiele jednostek, do umowy o dofinansowanie należy załączyć wykaz wszystkich jednostek realizujących dany projekt. Realizator nie jest stroną umowy                             o dofinansowanie projektu;
22)	„SzOOP” należy przez to rozumieć Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (wraz z wykazem dokumentów obowiązujących w Programie);
23)	„wniosku o dofinansowanie projektu” oznacza to  dokument przedkładany przez Wnioskodawcę do IZ w celu uzyskania środków finansowych na realizację projektu w ramach RPO WSL, zwany dalej „wnioskiem” stanowiącym załącznik nr 1 do umowy;
24)	„wydatkach kwalifikowalnych” należy przez to rozumieć wydatki lub koszty uznane 
za kwalifikowalne i spełniające kryteria, zgodnie z  rozporządzeniem ogólnym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1301/2013,  jak również w rozumieniu ustawy i przepisów rozporządzeń wydanych do ustawy wdrożeniowej, oraz zgodnie z „Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w okresie programowania 2014-2020” (jak również z wytycznymi programowymi w sprawie kwalifikowalności wydatków w RPO WSL na lata 2014-2020);
25)	„wydatkach  niekwalifikowalnych” należy przez to rozumieć każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie jest wydatkiem kwalifikowalnym, tj. nie spełnia warunków kwalifikowalności wymienionych w „Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020”; 
26)	„wydatkach niekwalifikowalnych nie stanowiących nieprawidłowości” należy przez to rozumieć wydatek niekwalifikowalny, który nie został zatwierdzony we wniosku o płatność;
27)	„wytycznych” należy przez to rozumieć instrumenty prawne wydawane przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego określające ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.                o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 tj. m.in.: 
a.	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 z dnia …………………..;
b.	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020 z dnia …………………….; 
c.	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia …………………..;
d.	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia …………………...;
e.	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia …………………….; 
f.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze przystosowania przedsiębiorców i pracowników do zmian na lata 2014-2020 z dnia …………………...; 
g.	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia ………………………..; 
h.	Wytyczne w zakresie gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej na lata 2014-2020 z dnia ………………...;
i.	Wytyczne w zakresie realizacji projektów finansowanych ze środków Funduszu Pracy w ramach programów operacyjnych współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 z dnia ………………...;
j.	Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 
z dnia ………………………...;
k.	Wytyczne w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 
z dnia……………….;
l.	Wytyczne w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia ………………………..;
m.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020 z dnia ………………….;
n.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020 z dnia ………………………...;
o.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 z dnia ………………………..;
28)	„zleceniu usługi merytorycznej” należy przez to rozumieć powierzenie wykonawcom zewnętrznym, nie będącym personelem projektu, realizacji działań merytorycznych przewidzianych w ramach danego projektu. Wydatki związane ze zleceniem usługi merytorycznej w ramach projektu mogą stanowić wydatki kwalifikowalne pod warunkiem, że są wskazane w zatwierdzonym wniosku 
o dofinansowanie. Nie jest kwalifikowalne zlecenie usługi merytorycznej przez Beneficjenta Partnerom projektu i odwrotnie.

Przedmiot umowy
§ 2.
1.	Na warunkach określonych w niniejszej umowie, IZ przyznaje Beneficjentowi dofinansowanie 
na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej ................... PLN (słownie: …) 
i stanowiącej nie więcej niż …… % całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, w tym:
1)	płatność ze środków europejskich w kwocie … PLN (słownie …), co stanowi …….% całkowitych   wydatków kwalifikowalnych projektu;
2)	dotację celową z budżetu krajowego w kwocie … PLN (słownie …), co stanowi …….% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.
2.	Całkowita wartość projektu wynosi ………………………PLN (słownie …).

§ 3.
1.	Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia następujących wskaźników produktu na zakończenie realizacji projektu:
1)	nazwa wskaźnika ………………………………..….wartość docelowa …………………………………..,
2.  Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia następujących wskaźników rezultatu: 
1)	nazwa wskaźnika ……………….……………………., wartość docelowa …………………………………., wartość bazowa…………………………………….
3. Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku w trakcie realizacji oraz 
w okresie trwałości projektu.
4. Na wezwanie IZ Beneficjent zobowiązuje się do przedstawienia dokumentów/oświadczeń związanych z realizacją projektu, o którym mowa w ust. 3.  

§ 4.
1.	Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego.
2.	Beneficjent oświadcza, że zapoznał się z treścią Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 oraz zapisami SzOOP i zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z ich zapisami, w tym 
ze szczegółowymi obowiązkami Beneficjenta określonymi w załączniku nr 9 do Umowy.
3.	IZ zobowiązuje się powiadomić Beneficjenta o wszelkich zmianach Wytycznych, o których mowa 
w § 1 pkt 27. Powiadomienie następuje poprzez publikację na stronie internetowej IZ.
4.	Przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu Beneficjent zobowiązuje się stosować przepisy prawa krajowego i unijnego oraz treść Wytycznych, o których mowa w  § 1 pkt 27.
5.	Ocena kwalifikowalności poniesionych wydatków dokonywana jest w szczególności na podstawie Wytycznych o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, przy czym do oceny prawidłowości wydatków oraz umów zawartych w ramach realizacji projektu w wyniku przeprowadzonych postępowań, stosuje się wersję Wytycznych obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się podpisaniem danej umowy. 
6.	W przypadku, gdy po podpisaniu umowy o dofinansowanie projektu wersja Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, ulegnie zmianie poprzez wprowadzenie rozwiązań korzystniejszych dla Beneficjenta w stosunku do dotychczas obowiązującej wersji wytycznych, z których Beneficjent będzie chciał skorzystać, wówczas jest zobowiązany do wystąpienia do IZ o wprowadzenie stosownych zmian do projektu zgodnie z § 33 niniejszej umowy. 

§ 5.
1. Beneficjent zobowiązuje się do wniesienia wkładu własnego pieniężnego / i / niepieniężnego  
w kwocie ………… PLN (słownie: … ), co stanowi … % wydatków kwalifikowalnych projektu, 
z następujących źródeł:
1)	… w kwocie … PLN (słownie …), co stanowi …….% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu;
2)	… w kwocie … PLN (słownie …), co stanowi …….% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.
W przypadku niewniesienia wkładu własnego w ww. kwocie, IZ może kwotę przyznanego dofinansowania, o której mowa w § 2 proporcjonalnie obniżyć, z zachowaniem udziału procentowego określonego w § 2. Wkład własny, który zostanie rozliczony w wysokości przekraczającej …….% wydatków projektu jest niekwalifikowalny.   
2.	Beneficjent zobowiązuje się do rozliczenia projektu, zgodnie z montażem finansowym przedstawionym w ust. 1 niniejszego paragrafu oraz § 2. Montaż finansowy o którym mowa 
w zdaniu pierwszym, odnosi się do poniesionych w ramach Projektu wydatków kwalifikowalnych.
3.	Koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, stanowią ………% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych 
w ramach projektu wydatków bezpośrednich.
4.	IZ może obniżyć stawkę ryczałtową kosztów pośrednich w przypadkach rażącego naruszenia przez Beneficjenta procedur związanych z zarządzaniem projektem.
5.	Wydatki związane z zakupem środków trwałych, określone w Wytycznych, o których mowa 
w § 1 pkt 27 lit. e, stanowią do … % wydatków projektu z włączeniem wydatków w ramach 
cross-financingu. Wydatki ponoszone na zakup środków trwałych oraz cross-financing powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu 
są niekwalifikowalne.
6.	Wydatki w ramach projektu mogą obejmować koszt podatku od towarów i usług, zgodnie 
ze złożonym przez Beneficjenta/Partnerów oświadczeniem stanowiącym załącznik nr 3 do umowy.

§ 6.
1. Beneficjent rozlicza usługi objęte stawkami jednostkowymi, zgodnie z Wytycznymi, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e oraz zgodnie z wnioskiem. 
2. Dokumentami potwierdzającymi wykonanie stawki jednostkowej, o której mowa w ust. 1 są:
1) załączane do wniosku o płatność…………………;
2) dostępne podczas kontroli na miejscu…………..

§ 7.
1.	Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym we wniosku. 
2.	Okres, o którym mowa w ust. 1, dotyczy realizacji zadań w ramach projektu.
3.	Wydatki poniesione w ramach projektu mogą być uznane za kwalifikowalne jeśli zostały poniesione przez beneficjenta w okresie od dnia rozpoczęcia realizacji projektu, ale nie wcześniej niż 1 stycznia 2014 r. i nie później niż do terminu zakończenia realizacji projektu określonego we wniosku z zastrzeżeniem 30 dniowego terminu zawartego w § 12          ust. 2. 
4.	Projekt będzie realizowany przez:……………….
5.	Projekt będzie realizowany w partnerstwie z:………………..

§ 8.
1.	IZ nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją projektu.
2.	W przypadku realizowania projektu w formie partnerstwa, umowa partnerstwa określa odpowiedzialność Beneficjenta oraz Partnerów wobec osób trzecich za działania wynikające 
z niniejszej umowy.
3.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność względem IZ także za realizację projektu przez Partnera/ów.

Rozliczanie i płatności
§ 9.
1.	Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu 
w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych                z projektem. Powyższy obowiązek nie dotyczy projektów rozliczanych ryczałtem.
2.	Beneficjent ma obowiązek bieżącego monitorowania oraz ewidencjonowania transz dofinansowania, z których  ponoszone są wydatki w ramach projektu. Przedmiotowe dane będą przedstawiane do wglądu na każdorazowe wezwanie IZ.
3.	Obowiązek, o którym mowa w ust. 1-2 dotyczy każdego z Partnerów, w zakresie części projektu, 
za której realizację odpowiada.

§ 10.
1.	Dofinansowanie, o którym mowa w § 2, na realizację projektu jest wypłacane w formie transz:
1)	zaliczek,
2)	refundacji 
w wysokości określonej w Harmonogramie składania wniosków o płatność zwanym dalej „harmonogramem płatności” stanowiącym załącznik nr 2 do umowy, z zastrzeżeniem ust. 3 niniejszego paragrafu i § 11 ust. 2.
2.	Dofinansowanie przekazane Beneficjentowi w formie transz zaliczkowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach może wynosić do 90% kwoty dofinansowania, o której mowa w § 2 ust. 1 umowy. Pozostała kwota dofinansowania będzie przekazana Beneficjentowi 
po akceptacji przez IZ przedłożonego przez Beneficjenta wniosku końcowego o płatność z zastrzeżeniem § 11 ust. 4.
3.	Ben,eficjent sporządza harmonogram płatności w podziale na okresy rozliczeniowe, z zastrzeżeniem, iż datą graniczną ostatniego okresu rozliczeniowego w danym roku kalendarzowym jest 
31 grudnia.
4.	Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu na podstawie wniosku. W przypadku dokonania zmian w projekcie, o których mowa w § 33 umowy, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z aktualnym wnioskiem.
5.	Beneficjent realizując projekt nie może przekroczyć łącznej kwoty wydatków kwalifikowalnych wynikającej z zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie. Beneficjent zobowiązuje się 
do przestrzegania limitów wydatków wykazanych w odniesieniu do każdego zadania 
z zastrzeżeniem § 33 ust. 2.
6.	Beneficjent jest rozliczany ze zrealizowanych zadań w ramach projektu.
7.	Beneficjent może ponosić i rozliczać wydatki, które nie zostały uwzględnione w szczegółowym budżecie projektu pod warunkiem, że są bezpośrednio związane z realizacją zaplanowanych zadań, są efektywne, racjonalne oraz niezbędne do osiągnięcia celów projektu.
8.	W przypadku konieczności wnioskowania o kwotę wyższą niż wynika to z zatwierdzanego harmonogramu płatności, Beneficjent jest zobowiązany do niezwłocznej jego aktualizacji. Jeśli przedmiotowa zmiana nie zostanie uwzględniona przez Beneficjenta, IZ wypłaca środki w kwocie wynikającej z ostatniego zatwierdzonego harmonogramu płatności.  
9.	Każda zmiana harmonogramu płatności wymaga akceptacji IZ, która udzielana jest w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania aktualizacji harmonogramu. Do momentu akceptacji harmonogramu płatności, obowiązujący jest harmonogram płatności uprzednio zatwierdzony przez IZ. 
10.	Akceptacja przez IZ harmonogramu płatności, w zakresie minionych okresów rozliczeniowych nie zwalnia Beneficjenta z konsekwencji określonych w art. 189 ust.3 UFP. 
11.	W przypadku, gdy zatwierdzenie wniosku o płatność wpływa na zapisy harmonogramu płatności, o którym mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, Beneficjent jest zobowiązany do jego aktualizacji, w porozumieniu z IZ wyłącznie w wersji elektronicznej za pośrednictwem LSI w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania informacji o zatwierdzeniu wniosku o płatność.  Beneficjent przedkłada harmonogram płatności w wersji elektronicznej za pośrednictwem PeUP/SEKAP sporządzony przy użyciu LSI udostępnionego Beneficjentowi przez IZ zgodnie z zamieszczoną  na stronie internetowej instrukcją, chyba że z przyczyn awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do sporządzenia harmonogramu płatności poza LSI zgodnie z wzorem zamieszczonym na stronie internetowej IZ oraz do złożenia harmonogramu płatności za pośrednictwem PeUP/SEKAP. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia harmonogramu płatności przy użyciu LSI i ponownego przekazania go za pośrednictwem PeUP/SEKAP w terminie wyznaczonym przez IZ, pod rygorem zastosowania § 34 ust. 2 pkt 6.
12.	Harmonogram płatności może być aktualizowany przed upływem okresu rozliczeniowego, którego aktualizacja dotyczy. W szczególności, w przypadku otrzymania transz dofinansowania 
z opóźnieniem uniemożliwiającym rozliczanie wydatków w projekcie w terminie lub na określone kwoty, Beneficjent ma prawo wnioskować o zmianę harmonogramu płatności.
13.	Dofinansowanie na realizację projektu może być przeznaczone na sfinansowanie przedsięwzięć zrealizowanych w ramach projektu przed podpisaniem niniejszej umowy, o ile wydatki zostaną uznane za kwalifikowalne zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dotyczyć będą okresu realizacji projektu, o którym mowa w § 7 ust. 1 umowy.
14.	Transze dofinansowania są przekazywane na następujący wyodrębniony dla projektu rachunek bankowy Beneficjenta:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………….
Nr rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………………………………..
a)	za pośrednictwem rachunku bankowego transferowego:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………….
Nr rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………………………………..
b)	dane rachunku bankowego wyodrębnionego przez realizatora projektu:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………….
Nr rachunku bankowego: ………………………………………………………………………………………………………..
15.	Transze dofinansowania, o których mowa w § 11 ust. 1 umowy, z rachunku bankowego transferowego, o którym mowa w ust. 14 jest przekazywane bez zbędnej zwłoki na wyodrębniony dla projektu rachunek bankowy.
16.	Beneficjent zobowiązuje się niezwłocznie poinformować IZ o zmianie wszystkich rachunków bankowych, o których mowa w ust. 14 niniejszego paragrafu. Przedmiotowa zmiana skutkuje koniecznością aneksowania umowy o dofinansowanie projektu.
17.	Odsetki bankowe od przekazanych Beneficjentowi transz dofinansowania podlegają zwrotowi 
na rachunek IZ na koniec roku budżetowego, a w przypadku końcowego wniosku o płatność przed upływem 30 dni kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
18.	Beneficjent przekazuje informacje o odsetkach, o których mowa w ust. 17 we wniosku o płatność.
19.	Kwota dotacji celowej przekazana Beneficjentowi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 umowy, która nie zostanie wydatkowana do końca danego roku, podlega zgłoszeniu do wykazu wydatków niewygasających w budżecie państwa z upływem danego roku, podlega zwrotowi na rachunek IZ     w terminie do dnia 30 listopada tego roku. Beneficjent zobowiązuje się poinformować IZ na jej prośbę i w terminie przez nią określonym o powyższej kwocie.
20.	Kwota dotacji celowej, o której mowa w ust. 19 niniejszego paragrafu, w części niewydatkowanej przed upływem 10 dni roboczych od terminu określonego w rozporządzeniu wydanym 
na podstawie art. 181 ust.2 UFP podlega zwrotowi na rachunek IZ.
21.	Kwota dotacji celowej niewydatkowana i niezgłoszona zgodnie z ust. 19 podlega zwrotowi 
w  terminie do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego na rachunek IZ. W przypadku braku powyższego zwrotu mają zastosowanie zapisy art. 168 ust.3 UFP.
22.	Kwota dofinansowania w formie płatności, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, niewydatkowana 
z końcem roku budżetowego, pozostaje na rachunku bankowym, o którym mowa w ust. 14, 
do dyspozycji Beneficjenta w następnym roku budżetowym.
23.	Beneficjent każdorazowo zobowiązany jest do niezwłocznego złożenia w IZ  drogą elektroniczną informacji dotyczącej zwrotu środków, zawierającej:
1)	numer projektu;
2)	wysokość środków w poszczególnych paragrafach klasyfikacji budżetowej
3)	podział na kwotę należności głównej i kwotę odsetek ze wskazaniem na źródła finansowania (płatność ze środków europejskich i dotacja celowa);
4)	wskazanie daty transzy, z jakiej zostały przekazane środki, których dotyczy zwrot                              z uwzględnieniem źródeł finansowania;
5)	tytuł zwrotu (np. zwrot środków na koniec realizacji projektu, zwrot środków niekwalifikowanych, odsetki zgodne z art. 189 ust. 3 UFP, itp.).
24.	Środki, o których mowa w ust. 21 niniejszego paragrafu zostaną przekazane Beneficjentowi 
w kolejnym roku pod warunkiem ich dostępności i nie wymagają ponownego wnioskowania.

§ 11.
1.	Strony ustalają następujące warunki przekazania transzy dofinansowania, z uwzględnieniem 
ust. 2-6:
1)	pierwsza transza dofinansowania przekazywana jest na podstawie złożonego wniosku o płatność w wysokości i terminie określonym w harmonogramie płatności, o którym mowa w § 10 ust. 1, pod warunkiem wniesienia zabezpieczenia, o którym mowa w § 18 umowy. Maksymalna wysokość pierwszej transzy jest ustalana indywidualnie dla każdego projektu przez IZ.
2)	druga transza (n+1) przekazywana jest po złożeniu wniosku o płatność rozliczającego pierwszą transzę (n), jego zweryfikowaniu przez IZ oraz spełnieniu następujących  warunków:
a)	wykazaniu w tym wniosku o płatność wydatków kwalifikowalnych rozliczających 
co najmniej 70% łącznej kwoty I transzy dofinansowania otrzymanej na dzień odsyłania 
do poprawy wniosku i wydatki w tej wysokości nie wymagają składania przez Beneficjenta dalszych wyjaśnień;
b)	niestwierdzeniu okoliczności, o których mowa w § 34 ust. 1.
3)	kolejna transza zaliczki (n+2) przekazywana jest po spełnieniu następujących warunków:
a)	zatwierdzeniu wniosku o płatność rozliczającego przedostatnią transzę (n), zgodnie 
z § 12 ust. 9 umowy;
b)	złożeniu przez Beneficjenta i zweryfikowaniu przez IZ pierwszej wersji wniosku o płatność rozliczającego ostatnią transzę (n+1), w którym wykazano wydatki kwalifikowalne 
w wysokości co najmniej 70% łącznej kwoty transz dofinansowania otrzymanych na dzień odsyłania do poprawy wniosku i wydatki w tej wysokości nie wymagają składania przez Beneficjenta dalszych wyjaśnień; 
c)	niestwierdzeniu okoliczności, o których mowa w § 34 ust. 1.
4)	kolejne transze zaliczek przekazywane będą zgodnie z zasadami określonymi w pkt 3.
2.	Przekazanie transzy środków na dofinansowanie projektu, o której mowa w ust. 1, może nastąpić albo po zatwierdzeniu wniosku o płatność (w przypadku gdy wniosek o płatność jest 
prawidłowy) albo po odesłaniu Beneficjentowi wniosku do poprawy (w przypadku gdy wniosek 
o płatność wymaga dalszych korekt), przy spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
3.	Nie jest możliwe przekazanie kolejnej transzy dofinansowania w przypadku braku zatwierdzenia wniosku o płatność za poprzedni okres rozliczeniowy.
1)	w chwili zatwierdzania do wypłaty kolejnej transzy dofinansowania IZ jest zobowiązana 
do uwzględnienia środków faktycznie przekazanych Beneficjentowi na dzień zatwierdzenia wniosku o płatność, w tym również po złożeniu przez Beneficjenta wniosku o płatność, 
co do których IZ dokonała zlecenia płatności.
2)	 limit 70 % dofinansowania rozpatrywany jest kumulatywnie. IZ dokonuje porównania rozliczonych dotychczas w ramach projektu wydatków, biorąc pod uwagę wydatki 
w zatwierdzonych uprzednio wnioskach o płatność, pomniejszonych o stwierdzone wydatki niekwalifikowalne/nieprawidłowości.
4.	Na uzasadniony wniosek Beneficjenta IZ może przekazać pierwszą transzę dofinansowania 
w formie zaliczki w wysokości 100% przyznanego dofinansowania jeżeli wartość projektu nie przekracza…………………PLN.
5.	Transze dofinansowania wypłacane są:
1)	w przypadku środków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, przez Bank Gospodarstwa Krajowego, na podstawie zlecenia płatności wystawionego pod warunkiem dostępności środków w ramach upoważnienia, wydanego na podstawie art. 188 ust. 2 UFP do wydawania zgody 
na dokonywanie płatności,
2)	w przypadku środków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt  2, pod warunkiem dostępności środków na rachunku IZ.
6.	Beneficjent przedkłada wniosek o płatność w wersji elektronicznej za pośrednictwem PeUP/SEKAP sporządzony przy użyciu LSI udostępnionego Beneficjentowi przez IZ zgodnie z zamieszczoną  
na stronie internetowej instrukcją, chyba że z przyczyn awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do sporządzenia wniosku 
o płatność poza LSI zgodnie z wzorem zamieszczonym na stronie internetowej IZ oraz do złożenia wniosku za pośrednictwem PeUP/SEKAP. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia wniosku o płatność przy użyciu LSI i ponownego przekazania go za pośrednictwem PeUP/SEKAP w terminie wyznaczonym przez IZ, pod rygorem zastosowania § 34 ust. 2 pkt 4 i 5.
7.	Beneficjent zobowiązuje się do przedkładania wraz z wnioskiem o płatność, o którym mowa 
w  § 12:
1)	informacji o wszystkich uczestnikach projektu, zgodnie z § 30 niniejszej umowy;
2)	dokumentów, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 1.
Na wezwanie IZ Beneficjent przedkłada dokumenty związane z realizacją projektu, zgodnie z § 29 ust. 4 w tym w szczególności: dokumenty wykazane we wnioski o płatność, wyciągi z rachunku bankowego, o którym mowa w § 10 ust. 14 lub historii z tego rachunku bankowego oraz wyciągi bankowe z innych rachunków bankowych potwierdzające poniesienie wydatków ujętych we wniosku o płatność, a w przypadku płatności gotówkowych oryginały raportów kasowych (bez załączników) lub podpisanych przez Beneficjenta zestawień płatności gotówkowych objętych wnioskiem o płatność.  
8.	W przypadku gdy z przyczyn awarii lub unieruchomienia systemu nie jest możliwe przedłożenie informacji o której mowa w ust. 7 pkt. 1 , Beneficjent zobowiązuje się do przekazania za pośrednictwem PeUP/SEKAP danych o uczestnikach projektu w formie i zakresie określonym przez IZ. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego uzupełnienia informacji o wszystkich uczestnikach projektu w LSI i przekazania w kolejnym wniosku o płatność, nie później jednak niż w końcowym wniosku o płatność. Warunkiem zatwierdzenia wniosku o płatność końcową jest w szczególności uwzględnienie przez Beneficjenta w LSI informacji o której mowa w pkt.1
9.	Beneficjent zobowiązuje się do każdorazowego informowania IZ o zaangażowaniu środków własnych  na realizację projektu wraz z podaniem wysokości zaangażowanych środków. Powyższe nie wymaga uzyskania zgody IZ.

§ 12.
1.	Beneficjent składa pierwszy wniosek o płatność, będący podstawą wypłaty pierwszej transzy dofinansowania, zgodnie § 11 ust.1 pkt 1, w terminie 7 dni roboczych od dnia podpisania niniejszej umowy.
2.	Beneficjent składa drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności,                    o którym mowa w § 10 ust. 1, w terminie do 10 dni  roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, z zastrzeżeniem, że końcowy wniosek o płatność przy jednoczesnym zwrocie niewykorzystanych transz dofinansowania  na rachunek IZ, składany jest w terminie do 30 dni  kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się odpowiednio zapisy § 15 niniejszej umowy. Okres za jaki składany jest wniosek o płatność może zawierać niepełne miesiące / kwartały.
3.	W przypadku projektów, których całkowita wartość nie przekracza ………………….PLN 
w uzasadnionych przypadkach, gdy nie jest wymagane złożenie wniosku o płatność możliwe jest przedłożenie wniosku sprawozdawczego raz na trzy miesiące. 
4.	W przypadku projektów, których całkowita wartość przekracza …………………PLN, Beneficjent 
zobowiązuje się do składania wniosków o płatność nie częściej niż raz w miesiącu oraz nie rzadziej niż raz na trzy miesiące. 
5.	IZ dokonuje weryfikacji formalno-rachunkowej i merytorycznej wniosku o płatność, w terminie 
do 20 dni roboczych od daty jego otrzymania, przy czym termin ten dotyczy pierwszej złożonej przez Beneficjenta wersji wniosku o płatność. Kolejne wersje wniosku o płatność podlegają weryfikacji w terminie do 15 dni roboczych od daty ich otrzymania.  
W przypadku gdy:
1)	 w ramach projektu jest dokonywana kontrola i złożony został końcowy wniosek o płatność, termin jego weryfikacji ulega wstrzymaniu do dnia przekazania do IZ informacji 
o wykonaniu/zaniechaniu wykonania zaleceń pokontrolnych, chyba że wyniki kontroli zawarte 
w Informacji Pokontrolnej nie wskazują wystąpienia wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości w projekcie lub nie mają wpływu na rozliczenie końcowe projektu. 
2) dokonywana jest przez IZ kontrola doraźna na projekcie, termin weryfikacji każdego złożonego przez Beneficjenta wniosku o płatność ulega wstrzymaniu, chyba że IZ ma możliwość wyłączenia z wniosku o płatność zakwestionowanych wydatków i zatwierdzenia pozostałych wykazanych w danym wniosku o płatność.
3)	dokonywana jest kontrola planowa i złożony został wniosek o płatność, dokonywana jest jego weryfikacja z możliwością wyłączenia wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości 
w projekcie stwierdzonych na etapie kontroli. 
6.	W przypadku stwierdzenia błędów w złożonym wniosku o płatność, IZ wzywa Beneficjenta 
do poprawienia lub uzupełnienia wniosku lub złożenia dodatkowych wyjaśnień w wyznaczonym terminie. IZ może w szczególności wezwać Beneficjenta do złożenia dokumentów, w tym dokumentów księgowych dotyczących projektu.
7.	Beneficjent zobowiązuje się do usunięcia błędów lub złożenia pisemnych wyjaśnień 
w wyznaczonym przez IZ terminie. W przypadku niedotrzymania ww. terminu mają zastosowanie przepisy § 34 niniejszej umowy.
8.	W przypadku niezłożenia przez Beneficjenta żądanych wyjaśnień lub niepoprawienia /nieuzupełnienia wniosku o płatność zgodnie z wymogami w terminie wyznaczonym przez IZ lub wystąpienia we wniosku o płatność wydatków uznanych za niekwalifikowalne/nieprawidłowe, 
IZ może podjąć decyzję o wyłączeniu z poświadczenia części wydatków objętych wnioskiem, nie wstrzymując jego zatwierdzenia. IZ po przyjęciu wyjaśnień Beneficjenta dotyczących wyłączanych wydatków dokonuje ich ponownej kwalifikacji.
9.	IZ, po pozytywnym zweryfikowaniu wniosku o płatność, przekazuje Beneficjentowi w terminie, 
o którym mowa w ust. 5 niniejszego paragrafu, informację o wynikach weryfikacji wniosku 
o płatność przy czym informacja o zatwierdzeniu całości lub części wniosku o płatność powinna zawierać w szczególności:
1)	kwotę wydatków, które zostały uznane za niekwalifikowalne wraz z uzasadnieniem;
2)	zatwierdzoną kwotę rozliczanego dofinansowania w podziale na środki, o których mowa 
w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz wkładu własnego wynikającą z pomniejszenia kwoty wydatków rozliczanych we wniosku o płatność o wydatki niekwalifikowalne, o których mowa w pkt 1;
3)	kwotę zatwierdzonych wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości, które nie stanowią podstawy do wypłaty kolejnej transzy dofinansowania zgodnie z § 11.  
10.	W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę stanowiącą co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanych wcześniej transz dofinansowania lub w terminie wynikającym z harmonogramu płatności, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Zapis dotyczy wniosków o płatność, które zgodnie z  harmonogramem płatności, o którym mowa w § 10 ust. 1, składane są w celu przekazania kolejnej transzy dofinansowania  oraz końcowego wniosku o płatność. 
11.	Odsetki, o których mowa w ust. 10, podlegają zwrotowi w pełnej wysokości na rachunek IZ.
12.	Beneficjent zobowiązany jest do rozliczenia 100% otrzymanego dofinansowania w końcowym wniosku o płatność. Jeżeli z końcowego rozliczenia projektu wynika, iż w projekcie wystąpiły oszczędności, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków niewykorzystanych w projekcie 
do 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu zgodnie z § 36 ust 3, w przeciwnym wypadku mają zastosowanie zapisy § 15 niniejszej umowy.
13.	Beneficjent zobowiązuje się ująć każdy wydatek kwalifikowalny we wniosku o płatność przekazywanym do IZ w terminie do 3 miesięcy od dnia jego poniesienia. 

§ 13.
1.	Beneficjent ma obowiązek ujawniania wszelkich dochodów, które powstają w związku z realizacją projektu.
2.	W przypadku gdy projekt generuje na etapie realizacji dochody, Beneficjent wykazuje 
we wnioskach o płatność wartość uzyskanego  dochodu i dokonuje jego zwrotu w terminie zgodnym  z § 10 ust. 17, z zastrzeżeniem ust. 3, na rachunek IZ. Od wygenerowanego dochodu nie są naliczane odsetki.
3.	IZ może wezwać Beneficjenta do zwrotu  dochodu w innym terminie niż wskazany w § 10 ust. 17.
4.	W przypadku naruszenia postanowień ust. 1-3 niniejszego paragrafu, stosuje się odpowiednio przepisy § 15.

§ 14.
1.	IZ może zawiesić wypłacanie transz dofinansowania w przypadku:
1)	nieprawidłowej realizacji projektu, w szczególności w przypadku opóźnienia w realizacji projektu wynikającej z winy Beneficjenta, w tym opóźnień w składaniu wniosków o płatność 
w stosunku do terminów przewidzianych umową,
2)	utrudniania kontroli realizacji projektu,
3)	dokumentowania realizacji projektu niezgodnie z postanowieniami niniejszej umowy,
4)	na wniosek instytucji kontrolnych,
5)	stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli na miejscu realizacji projektu.
2.	Zawieszenie transz dofinansowania, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, następuje wraz z pisemnym poinformowaniem Beneficjenta o przyczynach zawieszenia.
3.	Uruchomienie płatności następuje pod warunkiem usunięciu przez Beneficjenta przyczyn zawieszenia lub przyjęcia przez IZ wyjaśnień, w terminie określonym przez IZ.

§ 15.
1.	W przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania beneficjenta doszło do nieprawidłowości lub innego wydatkowania środków dofinansowania niezgodnie z zapisami umowy, IZ RPO WSL wszczyna procedurę odzyskania środków zgodnie z przepisami rozporządzenia ogólnego, ustawy wdrożeniowej oraz ustawy o finansach publicznych, w szczególności gdy na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest:
1)	wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2)	wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UFP,
3)	pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami 
w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
2.	Odsetki, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, naliczane są zgodnie z art. 207 ust. 1 UFP.
3. Odsetki, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, naliczane są od daty przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy przed poniesieniem wydatków niekwalifikowalnych do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu. W przypadku zaangażowania 
na realizację projektu środków własnych Beneficjenta, odsetki, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, naliczane są od dnia przekazania  Beneficjentowi następnej transzy dofinansowania, tj. tej przekazanej mu po dniu poniesienia wydatku, do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu.
4. Beneficjent dokonuje zwrotu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, wraz z odsetkami 
w wysokości jak dla zaległości podatkowych, na pisemne wezwanie IZ, w terminie 14 dni  kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania do zapłaty na rachunki bankowe wskazane przez 
IZ w tym wezwaniu.
5.	Beneficjent dokonuje również zwrotu wydatków niekwalifikowalnych niestanowiących nieprawidłowości:  
1)	w trakcie realizacji projektu, zwrot kwoty wydatku niekwalifikowalnego niestanowiącego nieprawidłowości następuje na rachunek bankowy projektu;
2)	na koniec realizacji projektu, zwrot kwoty wydatku niekwalifikowalnego niestanowiącego nieprawidłowości następuje na rachunek IZ.
6. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, zwrot kwoty nieprawidłowości następuje na rachunek IZ. Beneficjent dokonuje opisu przelewu zwracanych środków, o których mowa  w ust. 1 i 4, zgodnie z zaleceniami  IZ, o których mowa w § 10 ust. 23.  
7. Beneficjent jest zobowiązany do przedłożenia wyciągu bankowego potwierdzającego dokonanie zwrotu środków, o których mowa w ust.4.
8. Beneficjent jest zobowiązany do ponoszenia udokumentowanych kosztów podejmowanych wobec niego działań windykacyjnych.

§ 16.
W przypadku stwierdzenia w projekcie nieprawidłowości wartość Projektu określona 
w aktualnym wniosku, o którym mowa w § 10 ust. 4, ulega odpowiedniemu pomniejszeniu o kwotę podlegającą zwrotowi. Kwota przypadająca na stwierdzoną w projekcie nieprawidłowość nie może zostać powtórnie wykorzystana w ramach projektu. Zmiana, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie wymaga formy aneksu do niniejszej umowy.

§ 17.
1.	Beneficjent zobowiązuje się zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego do utrzymania trwałości projektu.
2.	Beneficjent niezwłocznie informuje IZ o wszelkich okolicznościach mogących powodować naruszenie trwałości projektu.
3.	Beneficjent jest zobowiązany zgodnie z poleceniem zwrotu i w terminie wyznaczonym przez 
IZ zwrócić dofinansowanie wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych zgodnie  z art. 207    ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w przypadku gdy w okresie trwałości projektu wystąpią przesłanki wskazane w art. 71 rozporządzenia ogólnego. Wartość dofinansowania przypadająca do zwrotu zostanie określona proporcjonalnie do okresu nieutrzymania trwałości.

Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy
§ 18.
1.	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy jest składany przez Beneficjenta, nie później 
niż w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy, weksel in blanco wraz z wypełnioną deklaracją wystawcy weksla in blanco, z zastrzeżeniem ust.4 i 5.
2.	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości – jeśli dotyczy albo po upływie 12 miesięcy 
od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu tj.: 
a.	zatwierdzenia końcowego wniosku o płatność;
b.	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c.	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji albo postępowania przed sądem powszechnym oraz prowadzenia egzekucji w tym administracyjnej zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków.
3.	W przypadku niewystąpienia przez Beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w ust 2, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
4.	W przypadku gdy wartość dofinansowania projektu udzielonego w formie zaliczki lub wartość 
dofinansowania projektu po zsumowaniu z innymi wartościami dofinansowania projektów, które 
są realizowane równolegle w czasie przez Beneficjenta na podstawie umów zawartych 
z IZ, przekracza limit 10 mln PLN stosuje się zapisy wskazane w regulaminie konkursu, w zakresie form zabezpieczeń, w ramach którego projekt został wyłoniony. 
5.	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w ust. 4, jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.

Kontrola i audyt
§ 19.
1.	Beneficjent zobowiązuje się do:
1)	niezwłocznego informowania IZ o problemach w realizacji projektu, w szczególności                 o zamiarze zaprzestania jego realizacji;
2)	przesłania wyłącznie w formie elektronicznej w postaci zeskanowanego pisma zatwierdzonego przez osobę uprawnioną do reprezentowania Beneficjenta  na adres efs.kontrola@slaskie.pl  kwartalnych harmonogramów udzielanych w ramach projektu form wsparcia, w szczególności szkoleń, kursów, konferencji, usług doradczych, poradnictwa, warsztatów, seminariów, studiów wyższych i podyplomowych, zgodnie ze wzorem Kwartalnego harmonogramu form wsparcia, stanowiącym załącznik do umowy.) W przypadku zmiany harmonogramu, Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego przesłania zaktualizowanego harmonogramu na powyższy adres mailowy IZ. Niedopełnienie obowiązku przesłania zaktualizowanego harmonogramu skutkujące odbyciem prze IZ bezprzedmiotowej wizyty monitoringowej, zaplanowanej w oparciu o nieaktualny harmonogram może spowodować obciążenie Beneficjenta kosztami delegacji służbowej pracowników IZ.
3)	niezwłocznego informowania o każdej kontroli przeprowadzonej w zakresie prawidłowości realizacji projektu, przez uprawnione podmioty inne niż IZ, Beneficjent jest zobowiązany przekazywać IZ kopie informacji pokontrolnych oraz zaleceń pokontrolnych lub innych równoważnych dokumentów sporządzonych przez instytucje kontrolujące, jeżeli wyniki kontroli dotyczą projektu, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tych dokumentów;
4)	przedstawiania na pisemne wezwanie IZ wszelkich informacji i wyjaśnień związanych 
z realizacją projektu, w terminie określonym w wezwaniu w tym kopii dokumentów poświadczonych „za zgodność z oryginałem”;
5)	współpracy z podmiotami zewnętrznymi, realizującymi badanie ewaluacyjne na zlecenie IZ poprzez udzielanie każdorazowo na wniosek tych podmiotów dokumentów i informacji na temat realizacji projektu, niezbędnych do przeprowadzenia badania ewaluacyjnego;
6)	udostępnienia, na wniosek innych upoważnionych podmiotów kontrolujących, dokumentów 
i informacji na temat realizacji projektu niezbędnych do przeprowadzenia kontroli/audytu.  
 
2.	Przepisy ust. 1 niniejszego paragrafu stosuje się w okresie realizacji projektu, o którym mowa
    w § 7 ust. 1 oraz w okresie wskazanym w § 22.

§ 20.
1.	Ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez ocenę wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli 
w miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta. Niemniej, na etapie oceny wniosku 
o dofinansowanie projektu dokonywana jest wstępna ocena kwalifikowalności planowanych wydatków. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy 
o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku 
o płatność w trakcie realizacji projektu zostaną uznane za kwalifikowalne. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu.
2.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność za realizację Projektu zgodnie z właściwymi przepisami krajowymi oraz Wytycznymi.

§ 21.
1.	Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli dokonywanej przez IZ oraz inne uprawnione podmioty w zakresie prawidłowości realizacji projektu.
2.	IZ zawiadamia podmiot kontrolowany o planowanych czynnościach kontrolnych, podając przewidywany czas trwania czynności kontrolnych, co najmniej 5 dni kalendarzowych przed rozpoczęciem kontroli. Za skuteczne uznaje się również zawiadomienie przekazane beneficjentowi drogą elektroniczną lub faksem. Zasada ta nie dotyczy kontroli doraźnych i wizyt monitoringowych, które mogą być przeprowadzone bez zapowiedzi. 
3.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność za udostępnienie dokumentacji związanej z realizacją projektu dotyczącej każdego z Partnerów.
4.	IZ przeprowadza kontrole, w tym wizyty monitoringowe, zgodnie z przepisami art. 23 i 25 ustawy wdrożeniowej. 
5.	Kontrole mogą być przeprowadzane w czasie wskazanym w art. 23 ust.3 ustaw wdrożeniowej. Beneficjent zobowiązuje się do przedstawienia kontroli wszelkich dokumentów i udzielenia wyjaśnień we wskazanym terminie pod rygorem uznania, iż odmówił on poddania się kontroli.
6.	Kontrola może zostać przeprowadzona w siedzibie Beneficjenta, w siedzibie Partnera, w siedzibie IZ, jak i w każdym miejscu związanym z realizacją projektu. W przypadku beneficjentów nieposiadających siedziby/oddziału na terenie województwa śląskiego, po zakończeniu realizacji projektu, IZ może wezwać Beneficjenta do dostarczenia pełnej dokumentacji związanej z realizacją projektu do siedziby IZ w celu przeprowadzenia czynności kontrolnych, a Beneficjent zobowiązuje się do dostarczenia dokumentacji, o której mowa powyżej.
7.	Beneficjent zapewnia podmiotom, o których mowa w ust. 1, prawo wglądu we wszystkie dokumenty związane, jak i niezwiązane z realizacją projektu, o ile jest to konieczne do stwierdzenia kwalifikowalności wydatków w projekcie oraz zapewnia dostęp do pomieszczeń i terenu realizacji projektu, dostęp do związanych z projektem systemów teleinformatycznych i udziela wszelkich wyjaśnień dotyczących realizacji projektu.
8.	W przypadku zlecania  usługi merytorycznej  wykonawcy w ramach projektu Beneficjent zastrzega w umowie z wykonawcą prawo wglądu do dokumentów wykonawcy związanych z realizowanym projektem, w tym dokumentów finansowych oraz do przedłożenia ww. dokumentów na wezwanie IZ.
9.	W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych IZ może wydać zalecenia pokontrolne lub rekomendacje, a Beneficjent jest zobowiązany w wyznaczonym terminie do przekazania informacji o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych, wykorzystania rekomendacji, a także o podjętych działaniach naprawczych lub przyczynach ich niepodjęcia.
10.	Ustalenia podmiotów, o których mowa w ust.1 niniejszego paragrafu mogą prowadzić do korekty wydatków kwalifikowalnych rozliczonych w ramach projektu.

Przechowywanie i archiwizowanie dokumentacji
§ 22.
1.	Z zastrzeżeniem postanowień ust 2 Beneficjent zobowiązuje się do przechowywania dokumentacji związanej z realizacją projektu przez okres trzech lat od dnia zakończenia trwałości projektu, 
a  jeżeli projekt nie zakłada trwałości, Beneficjent zobowiązuje się przechowywać dokumentację przez okres trzech lat począwszy od dnia 31 grudnia następującego po złożeniu zestawienia wydatków, w którym ujęto dany wydatek dotyczący danej operacji.  IZ poinformuje Beneficjenta 
o dacie rozpoczęcia ww. okresów. Beneficjent przechowuje dokumentację w  sposób zapewniający dostępność, poufność i bezpieczeństwo, z zastrzeżeniem ust. 4 niniejszego paragrafu, oraz 
do informowania IZ o miejscu  przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem.
2.	W przypadku projektów objętych pomocą publiczną Beneficjent ma obowiązek do przechowywania dokumentów dotyczących udzielonej pomocy publicznej przez okres 10 lat od dnia, w którym przyznano pomoc.
3.	Przyjmuje się, że miejscem przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem jest siedziba Beneficjenta.
4.	W przypadku zmiany miejsca przechowywania dokumentów, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz 
w przypadku zawieszenia lub zaprzestania przez Beneficjenta działalności przed terminem, 
o którym mowa w ust. 1 i 2 niniejszego paragrafu, Beneficjent zobowiązuje się  poinformować 
IZ o miejscu przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem. Informacja 
ta jest wymagana w przypadku zmiany miejsca przechowywania dokumentów w terminie, o którym mowa w ust. 1 i 2.
5.	W przypadku konieczności zmiany, w tym przedłużenia terminu, o którym mowa w ust.                  1 i 2 niniejszego paragrafu, IZ powiadomi o tym pisemnie Beneficjenta przed upływem terminu określonego w ust. 1 i 2 niniejszego paragrafu.

Pomoc publiczna
§ 23.
1.	Pomoc udzielana w oparciu o niniejszą umowę jest zgodna ze wspólnym rynkiem oraz 
art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2012 C 326 z 26.10.2012) 
i dlatego jest zwolniona z wymogu notyfikacji zgodnie z art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
2.	Pomoc, o której mowa w ust. 1, udzielana jest na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej
w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r. poz. 1073) o numerze referencyjnym SA.43592(2015/X. 

§ 24.
1.	Beneficjentowi przyznana zostaje pomoc publiczna i/lub pomoc de minimis w wysokości określonej we wniosku, zgodnie z którym na podstawie § 10 ust. 4 niniejszej umowy Beneficjent jest zobowiązany do realizacji projektu. 
2.	W przypadku stwierdzenia, iż nie zostały dotrzymane warunki udzielania pomocy określone 
w rozporządzeniu, o którym mowa w § 23 ust. 2 niniejszej umowy, w szczególności gdy 
stwierdzone zostanie, że pomoc została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz 
stwierdzone zostanie niedotrzymanie warunków dotyczących: 
1)	w przypadku pomocy publicznej: 
a.	wystąpienia efektu zachęty, 
b.	dopuszczalnej intensywności pomocy, jeśli dotyczy danego rodzaju pomocy udzielanej           w ramach niniejszej umowy,
2)	w przypadku pomocy de minimis:
a.	dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis określonego w rozporządzeniu, 
o którym mowa w § 23 ust. 2 niniejszej umowy,   
Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części przyznanej pomocy wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia udzielenia pomocy, na zasadach i w terminie określonym w § 15 ust. 2, 3, 4 niniejszej umowy. 

§ 25.
1.	Beneficjent jako podmiot udzielający pomocy jest zobowiązany do wprowadzenia odpowiednio 
w umowie o udzieleniu pomocy zawieranej z Beneficjentem pomocy zapisów ujętych 
w § 23 i § 24. 
2.	Zobowiązuje się podmiot udzielający pomocy do wypełniania wszelkich obowiązków, jakie 
nakładają na niego przepisy prawa wspólnotowego i krajowego w zakresie pomocy publicznej 
i pomocy de minimis, w szczególności:
1)	sporządzania i przedstawiania Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2007 r. 
Nr 59, poz. 404, z późn. zm.),
2)	wydawania Beneficjentom pomocy zaświadczeń o pomocy de minimis.
3.	Jeżeli na etapie kontroli projektu lub weryfikacji wniosków o płatność zostanie stwierdzone, 
że pomoc została przyznana niezgodnie z zasadami jej udzielania w wyniku niedopełnienia 
obowiązków przez podmiot udzielający pomocy, tj. Beneficjenta, wydatki objęte pomocą uznaje się za niekwalifikowalne i konieczne jest dokonanie ich zwrotu wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania transzy przez IZ na zasadach i w terminie określonym w § 15 ust. 2, 3, 4 niniejszej umowy.

Konkurencyjność wydatków
§ 26.
1.	Przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu Beneficjent stosuje ustawę PZP oraz zapisy Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, w zakresie obowiązku stosowania zasady konkurencyjności, o której mowa w rozdziale 6 pkt 6.5 i nast. w  tym zasady określone w załączniku nr 8 pkt 3  do umowy.
2.	W przypadku wydatków o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie, tj. bez podatku od towarów i usług, oraz w przypadku zamówień publicznych, dla których nie stosuje się procedur wyboru wykonawcy, istnieje obowiązek dokonania i udokumentowania rozeznania rynku co najmniej poprzez upublicznienie zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta lub innej powszechnie dostępnej stronie przeznaczonej do umieszczania zapytań ofertowych w celu wybrania najkorzystniejszej oferty.
3.	Beneficjent zobowiązany jest w szczególności do przygotowania i przeprowadzenia postępowania 
o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.
4.	Beneficjent jest zobowiązany stosować klauzule społeczne przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień:
1) …..…………………………………………….,
2) ………………………………………………….,
5.	IZ w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta zasad określonych w ust. 1  może zastosować korekty finansowe, zgodnie z wydanym przez Ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego dokumentem zatwierdzającym taryfikator korekt obowiązujący w dniu wykrycia nieprawidłowości. Za dzień wykrycia nieprawidłowości uznaje się datę wstępnego ustalenia administracyjnego lub sądowego, w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. l.
6.	W przypadku projektów partnerskich ust. 1-4 mają zastosowanie również do Partnerów. 

§ 27.
1.	Przy udzielaniu  zamówienia w ramach projektu Beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności 
w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. e, w  tym zasady określone w załączniku nr 8 pkt 3  do umowy.
2.	W przypadku wydatków o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie, tj. bez podatku od towarów i usług , oraz w przypadku zamówień publicznych, dla których nie stosuje się procedur wyboru wykonawcy, istnieje obowiązek dokonania i udokumentowania rozeznania rynku co najmniej poprzez upublicznienie zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta lub innej powszechnie dostępnej stronie przeznaczonej do umieszczania zapytań ofertowych w celu wybrania najkorzystniejszej oferty.
3.	Beneficjent zobowiązany jest w szczególności do przygotowania i przeprowadzenia postępowania 
o udzielenie zamówienia publicznego w ramach projektu w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.
4.	Beneficjent jest zobowiązany stosować klauzule społeczne przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień:
1) …..……………………………………………,
2) …………………………………………………,
5.	IZ w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta zasady określonych w ust. 1 może zastosować korekty finansowe, zgodnie z wydanym przez Ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego dokumentem zatwierdzającym taryfikator korekt obowiązujący w dniu wykrycia nieprawidłowości.Za dzień wykrycia nieprawidłowości uznaje się datę wstępnego ustalenia administracyjnego lub sądowego, w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 lit. l.
6.	W przypadku projektów partnerskich ust. 1-4 mają zastosowanie również do Partnerów.

Reguła proporcjonalności
§ 28.
1.	IZ stosuje regułę proporcjonalności na zakończenie projektu tj. przed zatwierdzeniem końcowego wniosku o płatność :
1)	w przypadku niespełnienia kryterium zatwierdzonego przez Komitet Monitorujący RPO dla danego projektu może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za niekwalifikowalne,
2)	w przypadku nieosiągnięcia celu projektu (wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu 
w zależności od założeń wskazanych w zatwierdzonym wniosku), wysokość wydatków                  w dotychczas zatwierdzonych wnioskach o płatność może zostać proporcjonalnie zmniejszona. 
2.	Zastosowanie reguły proporcjonalności ma miejsce pod warunkiem, że nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta. Podczas ustalania stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu IZ bierze pod uwagę m.in.: stopień winy lub niedochowania należytej staranności przez Beneficjenta skutkujące nieosiągnięciem 
ww. założeń, charakter kryterium, okoliczności zewnętrzne mające na to wpływ, w szczególności opóźnienia ze strony podmiotu będącego stroną umowy w zawarciu umowy lub przekazywaniu środków na finansowanie projektu.
3.	IZ  może odstąpić od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności lub obniżyć wysokość środków tej regule podlegających, jeśli Beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu.
4.	W przypadku projektów partnerskich sposób egzekwowania przez Beneficjenta od Partnerów projektu skutków wynikających z zastosowania reguły proporcjonalności z powodu nieosiągnięcia założeń projektu z winy Partnera reguluje umowa partnerska.
5.	Kwota pomniejszona określona jako stopień niezrealizowanego wskaźnika wiązać się będzie 
z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych projektu. Pomniejszenie wydatków kwalifikowalnych z tytułu nieosiągnięcia wskaźnika dotyczyć będzie wydatków obejmujących wydatki związane z zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi) oraz (związanymi) bezpośrednio ze wskaźnikiem, którego założenia nie zostały osiągnięte. Ponadto wiązać się 
to będzie z pomniejszeniem kosztów pośrednich projektu proporcjonalnie do udziału wydatków 
z zadań merytorycznych związanymi bezpośrednio z nieosiągniętym wskaźnikiem w stosunku 
do całkowitej kwoty wydatków kwalifikowalnych projektu (z wyłączeniem kosztów pośrednich) oraz biorąc pod uwagę stopień nieosiągnięcia wskaźnika.
6.	Kwota wydatków niekwalifikowanych ustalona w wyniku zastosowania reguły proporcjonalności nie stanowi nieprawidłowości. IZ wzywa Beneficjenta do zwrotu wydatków niekwalifikowanych bez odsetek w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania do zwrotu środków.           W przypadku braku zwrotu środków IZ wystosuje wezwanie do zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych zgodnie z § 15 niniejszej umowy.   
7.	Reguła proporcjonalności nie ma zastosowania w przypadku wystąpienia siły wyższej (zdarzenie bądź połączenie zdarzeń obiektywnie niezależnych od beneficjenta lub IZ RPO WSL, które zasadniczo i istotnie uniemożliwiają wykonywanie części lub całości zobowiązań wynikających z umowy, których beneficjent lub IZ RPO WSL nie mogły przewidzieć i którym nie mogły zapobiec ani ich przezwyciężyć i im przeciwdziałać poprzez działanie z należytą starannością ogólnie przewidzianą dla cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych).
8.	Beneficjent jest zobowiązany niezwłocznie poinformować IZ RPO WSL o fakcie wystąpienia działania siły wyższej, udowodnić te okoliczności poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej wystąpienie zdarzeń mających cechy siły wyższej oraz wskazać zakres i wpływ, jaki zdarzenie miało na przebieg realizacji projektu.
9.	Każda ze stron umowy jest obowiązana do niezwłocznego pisemnego zawiadomienia drugiej strony umowy o zajściu przypadku siły wyższej wraz z uzasadnieniem. O ile druga strona umowy nie wskaże inaczej pisemnie, strona umowy, która dokonała zawiadomienia będzie kontynuowała wykonywanie swoich obowiązków wynikających z umowy, w takim zakresie, w jakim jest 
to praktycznie uzasadnione i faktycznie możliwe, jak również musi podjąć wszystkie alternatywne działania i czynności zmierzające do wykonania umowy, których podjęcia nie wstrzymuje zdarzenie siły wyższej.

Zasady  korzystania z  Lokalnego Systemu Informatycznego
§ 29.
1.  Beneficjent jest zobowiązany do składania dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu, których IZ RPO WSL wymaga, w szczególności:
1)   Beneficjent jest zobowiązany do składania wniosków o płatność z wypełnioną częścią sprawozdawczą z wykorzystaniem LSI oraz ich podpisywania i przesyłania z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP, w terminach i według zasad określonych 
w aktualnych na moment składania wniosku instrukcjach;
2)   Beneficjent na wezwanie IZ RPO WSL jest zobowiązany do aktualizacji dokumentów aplikacyjnych w wersji elektronicznej z wykorzystaniem LSI oraz ich podpisywania 
i przesyłania z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP, zgodnie 
z instrukcjami aktualnymi na moment aktualizacji dokumentów;
3)   Beneficjent jest zobowiązany do niezwłocznej aktualizacji harmonogramu składania wniosków 
o płatność w wersji elektronicznej z wykorzystaniem LSI, zgodnie z instrukcjami aktualnymi 
na moment składania harmonogramu;
4)    Beneficjent jest zobowiązany do niezwłocznej aktualizacji informacji 
o zamówieniach/postępowaniach w projekcie w wersji elektronicznej z wykorzystaniem LSI, zgodnie z instrukcjami aktualnymi na moment aktualizacji informacji 
o zamówieniach/postępowaniach;
5)    w przypadku niedostarczenia dokumentów wskazanych w pkt 1-4 lub w przypadku stwierdzenia braków lub błędów w tych dokumentach Beneficjent może zostać zobowiązany do ich poprawy lub uzupełnienia w terminie wyznaczonym przez IZ RPO WSL;
6)    Beneficjent jest zobowiązany do wprowadzania do systemu informatycznego LSI danych 
w zakresie angażowania personelu projektu zgodnie z Wytycznymi chyba że z przyczyn awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego uzupełnienia danych w LSI po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu.
2.  Dokumenty dostarczane z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, są opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu lub certyfikatu CC SEKAP lub profilu zaufanego ePUAP. 
3.  Dokumenty dostarczone z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, które nie zostały opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, zgodnie z ust. 2, nie wywołują skutków prawnych do czasu ich prawidłowego podpisania.
4.  Dokumenty elektroniczne przedstawiane w ramach LSI do weryfikacji wniosków o płatność, muszą stanowić oryginały dokumentów elektronicznych lub odwzorowanie cyfrowe (skany) oryginałów dokumentów sporządzonych w wersji papierowej. Niedopuszczalne jest przedstawianie odwzorowania cyfrowego (skanu) kopii dokumentów. 
5.  Dla dokumentów elektronicznych wskazanych w ust. 4 LSI oblicza sumę kontrolną pliku, która pozwala sprawdzać integralność przedstawionych danych. Sumy kontrolne są przedstawiane, przez Beneficjenta na dokumencie przekazanym do IZ co potwierdza że dany dokument elektroniczny znajduje się w repozytorium dokumentów projektu w LSI oraz może stanowić dowód w prowadzonych postępowaniach i procesach, w związku z podpisaniem dokumentów zgodnie z ust. 2. 
6.  W sytuacji, gdy istnieją ograniczenia w komunikowaniu się w formie elektronicznej 
z wykorzystaniem LSI lub komunikacji elektronicznej z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP Beneficjent na pisemne wezwanie IZ RPO WSL jest zobowiązany do dostarczenia dokumentów w innej formie, w szczególności:
1)    załączników do wniosku o płatność przekraczających 50 stron A4, 
2)    dokumentów, które nie zostały zapisane w ogólnodostępnym formacie danych - zgodnie 
z krajowymi ramami interoperacyjności,
3)    dla platform elektronicznych SEKAP/ePUAP - plików i dokumentów elektronicznych, które łącznie przekraczają dopuszczalny poziom umożliwiający wysłanie dokumentu elektronicznego.
7.  Jeśli weryfikacja autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności dokumentów dostarczonych drogą elektroniczną nie jest możliwa wówczas Beneficjent może zostać zobowiązany do ich poprawy lub uzupełnienia w terminie wyznaczonym przez IZ RPO WSL.
8.  W przypadku utraty lub podejrzenia utraty wyłącznej kontroli nad wprowadzanymi do LSI danymi lub ich kradzieży albo w przypadku ich nieuprawnionego użycia lub podejrzenia nieuprawnionego użycia lub nieautoryzowanego dostępu do danych, Beneficjent jest zobowiązany skontaktować się 
z IZ RPO WSL w celu zablokowania dostępu do usług świadczonych w ramach LSI do czasu wyjaśnienia sprawy.
9.  Beneficjent jest zobowiązany do należytego zarządzania prawami dostępu w LSI dla osób  uprawnionych do wykonywania w jego imieniu czynności związanych z realizacją projektu/projektów, zgodnie z regulaminem korzystania z LSI. Wszelkie działania w LSI osób uprawnionych są traktowane w sensie prawnym jako działanie Beneficjenta.
10.Beneficjent nie może przekazywać danych o charakterze bezprawnym oraz zobowiązany jest stosować się do zasad dotyczących bezpieczeństwa podczas korzystania z LSI. W tym celu powinien z należytą starannością chronić dane wykorzystywane na potrzeby systemu. 

Ochrona danych osobowych
§ 30.
1.	Na podstawie art. 31 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. 
z 2015 r. poz. 2135.) Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, powierza Beneficjentowi przetwarzanie danych osobowych w imieniu i na rzecz Instytucji Zarządzającej i  na  warunkach opisanych w niniejszym paragrafie.
2.	Powierzenie przetwarzania danych osobowych, o którym mowa w ust. 1 następuje wyłącznie 
w celu umożliwienia realizacji projektu i zbierania wymaganych niezbędnych danych na temat uczestników projektu.
3.	Zakres powierzanych danych osobowych określa załącznik nr 11 do niniejszej umowy Powierzane dane są przetwarzane na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 Ustawy o ochronie danych osobowych.
4.	Instytucja Zarządzająca umocowuje Beneficjenta do dalszego powierzenia przetwarzania danych osobowych, w imieniu i na rzecz Instytucji Zarządzającej podmiotom świadczącym usługi na rzecz Beneficjenta w związku z realizacją niniejszego projektu. Powierzenie przetwarzania danych osobowych podmiotom, o których mowa w zdaniu pierwszym, odbywa się na podstawie umów zawieranych na piśmie.
5.	Umowy, o których mowa w ust. 4 zawierają zapisy analogiczne do zapisów niniejszego paragrafu 
i mogą być zawierane pod warunkiem niewyrażenia sprzeciwu przez Instytucję Zarządzającą 
w terminie 7 dni roboczych od dnia wpłynięcia informacji o zamiarze powierzania przetwarzania danych osobowych do Instytucji Zarządzającej. Beneficjent jest zobowiązany do każdorazowego dostosowania zakresu danych osobowych powierzanych do przetwarzania przy czym zakres nie może być szerszy niż zakres określony ust. 3.
6.	Instytucja Zarządzająca, zobowiązuje Beneficjenta do wykonywania wobec osób, których dane dotyczą, obowiązków informacyjnych wynikających z art. 24 i art. 25 Ustawy o ochronie danych osobowych.
7.	Instytucja Zarządzająca, zobowiązuje Beneficjenta do takiego formułowania umów, o których mowa w ust. 4, by podmioty te były zobowiązane do wykonywania wobec osób, których dane dotyczą, obowiązków informacyjnych wynikających z art. 24 i art. 25 Ustawy o ochronie danych osobowych.
8.	Beneficjent jest zobowiązany odebrać od uczestnika Projektu oświadczenie, którego wzór stanowi załącznik nr 10 do niniejszej umowy. Oświadczenia przechowuje Beneficjent w swojej siedzibie lub w innym miejscu, w którym są przechowywane dokumenty związane z Projektem. Zmiana wzoru oświadczenia przez Instytucję Zarządzającą  nie wymaga aneksowania niniejszej umowy. 
9.	Beneficjent zobowiązany jest podjąć, przed rozpoczęciem przetwarzania danych osobowych, środki zabezpieczające, o których mowa w art. 36-39 Ustawy o ochronie danych osobowych oraz spełnić wymagania określone w przepisach, o których mowa w art. 39a Ustawy o ochronie danych osobowych, a w szczególności zobowiązany jest do:
a)	zastosowania środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych, a w szczególności do zabezpieczenia danych przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, uszkodzeniem lub zniszczeniem,
b)	zapewnienia, aby dane były udostępniane wyłącznie podmiotom upoważnionym do żądania informacji na podstawie przepisów prawa,
c)	ograniczenia dostępu do danych wyłącznie dla osób posiadających upoważnienie 
do przetwarzania danych,
d)	prowadzenia ewidencji osób upoważnionych do dostępu do danych osobowych,
e)	prowadzenia dokumentacji opisującej sposób przetwarzania danych osobowych, w której skład wchodzą Polityka bezpieczeństwa oraz Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych,
f)	zapewnienia, aby osoby mające dostęp do danych osobowych zachowywały je w tajemnicy, przy czym obowiązek ten istnieje również po ustaniu zatrudnienia tych osób.
10.	Instytucja Zarządzająca uprawniona jest do żądania od Beneficjenta pisemnych wyjaśnień dotyczących:
a)	stosowanych przez nią środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, w tym stosowanych środków sprzętowych i programowych,
b)	przetwarzania powierzonych danych osobowych.
11.	Beneficjent zobowiązuje się do:
a)	niezwłocznego informowania Instytucji Zarządzającej o wszelkich przypadkach naruszenia bezpieczeństwa oraz tajemnicy danych osobowych lub ich niewłaściwym użyciu, a także 
o wszelkich czynnościach związanych z niniejszą umową, prowadzonych przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, urzędami państwowymi, policją lub sądami;
b)	umożliwienia Instytucji Zarządzającej dokonania kontroli w miejscach, w których są przetwarzane powierzone dane osobowe, w zakresie stosowania niniejszej umowy w terminie ustalonym przez strony, nie później jednak niż 5 dni kalendarzowych od dnia powiadomienia Beneficjenta przez Instytucję Zarządzającą o zamiarze przeprowadzenia kontroli, w celu sprawdzenia prawidłowości przetwarzania oraz zabezpieczania danych osobowych;
c)	w przypadku powzięcia przez Instytucję Zarządzającą wiadomości o rażącym naruszeniu przez Beneficjenta zobowiązań wynikających z Ustawy o ochronie danych osobowych lub niniejszej umowy, Beneficjent umożliwi Instytucji Zarządzającej dokonanie niezapowiedzianej kontroli;
d)	zastosowania się do zaleceń pokontrolnych Instytucji Zarządzającej, dotyczących poprawy jakości zabezpieczania danych osobowych oraz sposobu ich przetwarzania.
12.	Kontrolerzy Instytucji Zarządzającej mają w szczególności prawo:
a)	wstępu, w godzinach pracy Beneficjenta, za okazaniem imiennego upoważnienia, 
do pomieszczenia, w którym jest zlokalizowany zbiór powierzonych do przetwarzania danych osobowych, oraz pomieszczenia, w którym są przetwarzane powierzone dane osobowe;
b)	przeprowadzenia niezbędnych badań lub innych czynności kontrolnych w celu oceny zgodności przetwarzania danych osobowych z Ustawą o ochronie danych osobowych, rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 39a Ustawy o ochronie danych osobowych oraz niniejszą umową;
c)	żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień przez osoby upoważnione do przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;
d)	wglądu do wszelkich dokumentów i wszelkich danych mających bezpośredni związek 
z przedmiotem kontroli oraz sporządzania ich kopii;
e)	przeprowadzania oględzin urządzeń, nośników oraz systemu informatycznego służącego 
do przetwarzania danych osobowych przy udziale osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych.
13.	Do przetwarzania danych osobowych mogą być dopuszczone jedynie osoby posiadające imienne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych. 
14.	Instytucja Zarządzająca upoważnia Beneficjenta do wydawania i odwoływania imiennych upoważnień do przetwarzania danych osobowych i przechowywania ich w swojej siedzibie.
15.	Wzór upoważnienia stanowi załącznik nr 12, a wzór odwołania upoważnienia stanowi załącznik 
nr 13 do niniejszej umowy.
16.	Beneficjent prowadzi ewidencję osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych 
w związku z wykonywaniem niniejszej umowy.
17.	Beneficjent udostępni na żądanie Instytucji Zarządzającej listę upoważnionych osób lub oryginały wydanych upoważnień.
18.	Beneficjent przekaże Instytucji Zarządzającej, na każde jej żądanie, wykaz podmiotów którym zostało powierzone przetwarzanie danych osobowych na mocy niniejszego paragrafu.
19.	Przechowywanie powierzonych danych osobowych po zakończeniu realizacji niniejszego projektu odbywa się zgodnie z zapisami §22 niniejszej umowy. Beneficjent zapewni upoważnienie, o którym mowa w ust. 13, przynajmniej dla jednej osoby w całym okresie przechowywania powierzonych danych. Beneficjent zobowiązuje się, iż po upływie okresu ich przechowywania powierzone dane osobowe zostaną usunięte zgodnie z art. 7 pkt 3 Ustawy o ochronie danych osobowych.
20.	W sprawach nieuregulowanych niniejszym paragrafem mają zastosowanie przepisy Ustawy 
o ochronie danych osobowych.

Obowiązki informacyjne
§ 31.
1. Beneficjent jest zobowiązany do wypełniania obowiązków informacyjnych i promocyjnych zgodnie 
z zapisami Rozporządzeń oraz zgodnie z instrukcjami i wskazówkami zawartymi w załączniku nr 14 do umowy.
2.	Beneficjent jest zobowiązany w szczególności do:
1)	oznaczania znakiem Unii Europejskiej i znakiem Funduszy Europejskich (w przypadku programów regionalnych również herbem województwa lub jego oficjalnym logo promocyjnym):
a)	wszystkich prowadzonych działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących projektu,
b)	wszystkich dokumentów związanych z realizacją projektu, podawanych do wiadomości publicznej,
c)	wszystkich dokumentów i materiałów dla osób i podmiotów uczestniczących w projekcie.
2)	umieszczania przynajmniej jednego plakatu o minimalnym formacie A3 lub odpowiednio tablicy informacyjnej i/lub pamiątkowej w miejscu realizacji projektu;
3)	umieszczania opisu projektu na stronie internetowej, w przypadku posiadania strony internetowej;
4)	przekazywania osobom i podmiotom uczestniczącym w projekcie informacji, że projekt uzyskał dofinansowanie przynajmniej w formie odpowiedniego oznakowania;
5)	dokumentowania działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych  w ramach projektu.
3.	IZ udostępnia Beneficjentowi obowiązujące logotypy do oznaczania projektu.
4.	Beneficjent udostępnia IZ, na etapie realizacji projektu produkty na potrzeby informacji i promocji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2014-2020 oraz Europejskiego Funduszu Społecznego i udziela nieodpłatnie licencji niewyłącznej, obejmującej prawo 
do korzystania z utworów w postaci: materiałów zdjęciowych, materiałów audio-wizualnych oraz prezentacji dotyczących projektu.
5.	Wszystkie działania informacyjne i promocyjne związane z realizowanym Projektem powinny zostać udokumentowane (obligatoryjnie dokumentacja fotograficzna). Dokumentacja ta powinna być przechowywana razem z pozostałymi dokumentami projektowymi przez cały okres trwałości projektu oraz może zostać poddana kontroli. Dokumentacja może być przechowywana w formie papierowej albo elektronicznej. 
6.	Beneficjent zobowiązany jest do przygotowania i przekazania IZ informacji o projekcie i jej bieżącej aktualizacji. Zgodnie z załącznikiem nr 5 informacje są przekazywane przynajmniej raz 
na kwartał (zwłaszcza w zakresie terminów realizacji działań projektowych), w szczególności jeśli projekt ma charakter szkoleniowy.

Prawa autorskie
§ 32.
1.	Beneficjent zobowiązuje się do zawarcia z IZ odrębnej umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów  wytworzonych w ramach projektu, obejmującej jednocześnie udzielenie licencji przez IZ na rzecz Beneficjenta w celu korzystania z ww. utworów. Umowa, 
o której mowa w zdaniu pierwszym zawierana jest na pisemny wniosek IZ w ramach kwoty, 
o której mowa w § 2.
2.	W przypadku zlecania wykonawcy części zadań w ramach projektu lub realizacji w partnerstwie umów obejmujących m.in. opracowanie utworu Beneficjent zobowiązuje się do zastrzeżenia 
w umowie z wykonawcą lub Partnerem, że autorskie prawa majątkowe do ww. utworu przysługują Beneficjentowi.
3.	IZ zastrzega możliwość uznania za niekwalifikowalne wszelkie koszty związane z wytworzonymi 
w ramach projektu utworami, w sytuacji gdy podpisanie ważnej umowy o przeniesieniu  autorskich praw majątkowych nie dojdzie do skutku z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta.

Zmiany w Projekcie
§ 33.
1.	Beneficjent może dokonywać zmian w trakcie realizacji projektu pod warunkiem ich zgłoszenia 
w formie pisemnej IZ nie później niż na 1 miesiąc przed planowanym zakończeniem realizacji projektu oraz przekazania aktualnego wniosku i uzyskania pisemnej akceptacji IZ w terminie 15 dni roboczych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 niniejszego paragrafu. Akceptacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, dokonywana jest w formie pisemnej i nie wymaga formy aneksu do niniejszej umowy.
2.	Beneficjent może dokonywać przesunięć w budżecie projektu określonym we wniosku do 10% wartości środków w odniesieniu do zadania, z którego  przesuwane są środki jak i do zadania, 
na które przesuwane są środki w stosunku do zatwierdzonego wniosku bez konieczności zachowania wymogu o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 3. Przesunięcia, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie mogą:
1)	zwiększać łącznej wysokości wydatków dotyczących cross-financingu w ramach projektu;
2)	zwiększać łącznej wysokości wydatków odnoszących się do zakupu środków trwałych;
3)	zwiększać łącznej wysokości wydatków ponoszonych poza terytorium kraju i UE;
4)	zwiększać łącznej wysokości wydatków dotyczących zlecenia usługi merytorycznej;
5)	wpływać na wysokość i przeznaczenie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis przyznanej    Beneficjentowi w ramach projektu;
6)	dotyczyć kosztów rozliczanych ryczałtowo.
3.	W przypadku, gdy dokonane przez Beneficjenta przesunięcia, o których mowa w ust. 2 niniejszego paragrafu, powodują przesunięcia pomiędzy wydatkami bieżącymi i majątkowymi zaplanowanymi 
w budżecie projektu, Beneficjent zobligowany jest do zgłoszenia w formie pisemnej tego faktu 
IZ. Zapisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.	W przypadku wystąpienia oszczędności w projekcie powstałych w wyniku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub zasady konkurencyjności, przekraczających 10% środków alokowanych na dane zadanie, mogą one być wykorzystane przez Beneficjenta wyłącznie za pisemną zgodą IZ pod warunkiem, że będzie się to wiązało ze zwiększeniem wartości wskaźników odnoszących się do celów projektu określonych we wniosku przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, chyba że Beneficjent wykaże konieczność przeznaczenia oszczędności na pokrycie wydatków poniesionych w wyższej wysokości niż zaplanowana w wyniku znaczącego wzrostu cen. IZ może również wyrazić zgodę na wykorzystanie oszczędności w przypadku, gdy Beneficjent wykaże nowe rezultaty w projekcie, które mają wpływ na określone przez IZ wskaźniki dla Programu. W przypadku braku zgody IZ oszczędności pomniejszają wartość projektu, a IZ może aneksować umowę pomniejszając wartość projektu.
5.	W uzasadnionych przypadkach Beneficjent ma możliwość zgłaszania zmian do projektu wymagających aktualizacji wniosku raz na pół roku.
6.	Wszelkie zmiany we wniosku zatwierdzone przez IZ, które mają wpływ na zapisy niniejszej umowy, wymagają formy aneksu.
7.	W razie zmian w prawie krajowym lub wspólnotowym, wpływających na wysokość wydatków kwalifikowalnych w projekcie, IZ ma prawo renegocjować umowę z Beneficjentem, o ile w wyniku analizy wniosków o płatność i przeprowadzonych kontroli zachodzi podejrzenie nieosiągnięcia założonych we wniosku rezultatów projektu.

Rozwiązanie umowy
§ 34.
1.	IZ może rozwiązać niniejszą umowę w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy:
1)	Beneficjent wykorzysta w całości bądź w części przekazane środki niezgodnie z umową;
2)	Beneficjent złoży podrobione, przerobione lub stwierdzające nieprawdę dokumenty w celu    uzyskania wsparcia finansowego w ramach niniejszej umowy;
3)	Beneficjent ze swojej winy nie rozpoczął realizacji projektu w ciągu 3 miesięcy od ustalonej 
we wniosku początkowej daty okresu realizacji projektu, zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z niniejszą umową;
4)	Beneficjent nie przedłoży zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy zgodnie z § 18.
2.	IZ może rozwiązać niniejszą umowę z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, 
w przypadku gdy:
1)	Beneficjent nie osiągnie zamierzonych w projekcie wskaźników, zgodnie z § 3 umowy, 
z przyczyn przez siebie zawinionych;
2)	Beneficjent odmówi poddania się kontroli, o której mowa w § 21;
3)	Beneficjent w ustalonym przez IZ terminie nie doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
4)	Beneficjent nie przedkłada zgodnie z umową wniosków o płatność w tym nie składa oryginału 
w LSI w terminie wyznaczonym przez IZ, o którym mowa w § 11 ust. 6;
5)	Beneficjent nie przedkłada uzupełnienia wniosku o płatność w terminach i zakresie wyznaczonym przez IZ;
6)	Beneficjent nie przedkłada aktualizacji harmonogramu płatności, w tym nie składa oryginału w LSI w terminie wyznaczonym przez IZ, o którym mowa w § 10 ust. 11.
7)	Beneficjent nie przestrzega przepisów ustawy PZP w zakresie, w jakim ta ustawa stosuje 
się do Beneficjenta;
8)	Beneficjent nie przestrzega zasady konkurencyjności w zakresie, w jakim ta zasada stosuje się do Beneficjenta;
9)	Beneficjent w sposób uporczywy uchyla się od wykonywania obowiązków, o których mowa 
§ 9 ust. 1-2, § 10 ust. 11, § 11 ust. 7 i 8, § 19 ust. 1 pkt 4 i 6.
10)	Beneficjent odmówił  podpisania aneksu w zakresie zmian wprowadzonych Wytycznymi, 
o których mowa w § 1 pkt 27.

§ 35.
Umowa może zostać rozwiązana na wniosek każdej ze stron w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w umowie. W takim przypadku przepisy § 34 ust. 2 i § 37 stosuje się odpowiednio.

§ 36.
1.	W przypadku rozwiązania umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania.
2.	Beneficjent zobowiązuje się przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania, 
w formie wniosku o płatność.
3.	Niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania (dotacji celowej oraz środków europejskich)  podlega zwrotowi na rachunek IZ w terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się przepisy 
§ 15 umowy.

§ 37.
1.	Rozwiązanie umowy, bez względu na to czy następuje na podstawie § 34 albo § 35, nie zwalnia Beneficjenta z obowiązków wynikających z § 13, § 15, § 19, § 20, § 26 lub § 27, § 28, 
§ 30, § 31, które zobowiązany jest on wykonywać w dalszym ciągu.
2.	Przepis ust. 1 nie obejmuje sytuacji, gdy w związku z rozwiązaniem umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania.

Postanowienia końcowe
§ 38.
1.	Prawa i obowiązki Beneficjenta wynikające z umowy nie mogą być przenoszone na osoby trzecie, bez zgody IZ. Powyższy przepis nie obejmuje przenoszenia praw w ramach partnerstwa.
2.	Beneficjent zobowiązuje się wprowadzić prawa i obowiązki dotyczące Partnerów wynikające z niniejszej umowy do postanowień umów partnerstwa.

§ 39.
Beneficjent oświadcza, że nie podlega wykluczeniu, o którym mowa w art. 207 ust. 4 UFP.

§ 40.
1.  Spory związane z realizacją niniejszej umowy strony będą starały się rozwiązać polubownie.
2. W przypadku braku porozumienia spór będzie podlegał rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby IZ za wyjątkiem sporów związanych ze zwrotem środków na podstawie przepisów o finansach publicznych.
3. W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwe akty prawa krajowego.

§ 41.
1.	Wszelkie wątpliwości związane z realizacją niniejszej umowy wyjaśniane będą w formie pisemnej.
2.	Zmiany w treści umowy wymagają formy aneksu do umowy, z zastrzeżeniem § 10 ust. 9, § 16 oraz § 33 ust.1.

§ 42.
1.	Umowa została sporządzona w trzech jednobrzmiących egzemplarzach. Jeden egzemplarz dla Beneficjenta oraz dwa egzemplarze dla IZ.
2. Postanowienia umowy wchodzą w życie z dniem jej podpisania z mocą obowiązującą od dnia rozpoczęcia realizacji projektu, o którym mowa w § 7 ust. 1 umowy.
3.	Integralną część niniejszej umowy stanowią następujące załączniki:
1)	załącznik nr 1: Wniosek o którym mowa w § 1 pkt. 23,
2)	załącznik nr 2: Harmonogram składania wniosków o płatność,
3)	załącznik nr 3: Oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT,
4)	załącznik nr 4: Umowa/porozumienie partnerskie,
5)	załącznik nr 5: Formularz przekazania informacji w zakresie realizacji działań projektowych,
6)	załącznik nr 6: Wzór Kwartalnego harmonogramu przeprowadzonych w ramach projektu form wsparcia,
7)	załącznik nr 7: Wymagania w odniesieniu do wyodrębnionej ewidencji księgowej,
8)	załącznik nr 8: Oświadczenia Beneficjenta,
9)	załącznik nr 9: Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Działania/Poddziałania…………………,
10)	załącznik nr 10: Wzór oświadczenie uczestnika projektu,
11)	Załącznik nr 11: Dane uczestników projektów RPO WSL 2014-2020,
12)	Załącznik nr 12: Wzór upoważnienia do przetwarzania danych osobowych,
13)	Załącznik nr 13: Wzór odwołania  upoważnienia do przetwarzania danych osobowych,
14)	Załącznik nr 14: Obowiązki informacyjne Beneficjenta.

Podpisy:

………………………………………                               ………………………………………..  

………………………………………                               ………………………………..........
      Instytucja Zarządzająca                                                                     Beneficjent

Radca Prawny:	Skarbnik:	
Sporządził :	
Sprawdził: