Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu Województwa Śląskiego nr 1239/429/VI/2023 z dnia 07.06.2023 r.

Stanowisko Zarządu Województwa
w sprawie zmiany Kontraktu Programowego 
dla Województwa Śląskiego

Na podstawie art. 24 ust 1 pkt. 3 oraz ust. 3 Kontraktu Programowego dla Województwa Śląskiego z 27 czerwca 2022 r. z późn. zm., oraz na podstawie art. 14ra ust. 6 ustawy dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 225 z późn.zm., Zarząd Województwa Śląskiego przekazuje niniejsze stanowisko, które jest jednocześnie formalnym wnioskiem o zmianę Kontraktu Programowego (dalej: Kontrakt) 
Zakres zmian, będący przedmiotem niniejszego wniosku, dotyczy:
I.	usunięcia zapisów dotyczących zobowiązania strony samorządowej do jednolitej kontraktacji środków na pomoc techniczną FST, względem procentu kontraktacji alokacji środków przeznaczonych na Priorytet X. Fundusze Europejskie na transformację.

Wprowadzony aneksem nr 1 do Kontraktu zapis w art. 6 ust. 8 wprost wyklucza realizację warunku określonego w  programie Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 (dalej: FE SL 2021-2027) o sekwencyjnym wydatkowaniu środków Pomocy Technicznej w kolejności: FST, EFS+, EFRR. Zapisy programowe, w tym te dotyczące sekwencyjnego wydatkowania środków, zostały wynegocjowane z Komisją Europejską oraz finalnie zaakceptowane przez nią na mocy decyzji z 5 grudnia 2022 r. Komisja wyraziła zgodę na takie rozwiązanie, gdyż zmniejsza ono ryzyko podwójnego finansowania i jest rozwiązaniem najbardziej optymalnym dla wykorzystania alokacji PT w FE SL 2021-2027. Dlatego mając na uwadze art. 14ra ust 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zapisy Kontraktu Programowego dla Województwa Śląskiego w kształcie, jaki wprowadził aneks nr 1, stoją w sprzeczności z decyzją wykonawczą Komisji Europejskiej. 

II.	zmiany zapisów w zakresie środków budżetu państwa (BP)

1.	Strona samorządowa wnosi o zwiększenie wartości środków budżetu państwa przyznanych Kontraktem Programowym, stanowiących uzupełnienie do środków EFRR. Wartość środków BP, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 Kontraktu jest znacząco niższa, niż ta przyznana w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2014-2020 (RPO WSL 2014-2020). 
Wartość BP przyznana dla FE SL 2021-2027 odpowiada 1,78% alokacji EFRR, podczas gdy w odniesieniu do RPO WSL 2014-2020 było to 2,90% alokacji EFRR. Wnosimy jednocześnie o wskazanie szczegółowego sposobu wyliczenia kwoty przyznanej dla Województwa Śląskiego. 

2.	Jednocześnie, strona samorządowa wnosi o zmianę algorytmu przeliczania środków EFRR, EFS+ oraz FST o szczegółowości na poziomie działań FE SL 2021-2027 (załącznik nr 32 do Kontraktu). 
Kierując się doświadczeniem monitorowania RPO WSL 2014-2020, określenie limitu na działaniach w znacznym stopniu ograniczało możliwość elastycznego przesuwania środków, a w konsekwencji wydłużało znacznie czas dokonywanych zmian.  Celem szybszego wydatkowania środków, strona samorządowa FE SL 2021-2027 wychodzi z propozycją określania comiesięcznego limitu na poziomie celu szczegółowego i uwzględnienie tej zmiany w załączniku nr 32 do Kontraktu. 

3.	Wskazanie algorytmu przeliczania środków budżetu państwa z EUR na PLN - uzupełnienie Kontraktu o brakujący załącznik nr 36. 
W związku ze wskazaniem kwot środków budżetu państwa w EUR, celem przestrzegania limitu dostępnej alokacji BP, konieczne jest comiesięczne ich przeliczanie na PLN.  W zastępstwie algorytmu, za dopuszczalne uznaje się również przyjęcie stałego kursu przeliczenia, na wzór RPO WSL 2014-2020. Bez względu na zastosowane rozwiązanie, zwraca się uwagę na brak załącznika nr 36, mimo jego enumeratywnego wskazania w treści aneksu nr 1. Uzupełnienie Kontraktu o załącznik nr 36 jest niezbędne dla zachowania funkcji Kontraktu. 

4.	Doprecyzowanie zapisów dotyczących procesu wnioskowania do Ministerstwa o środki BP, stanowiących uzupełnienie do środków EFRR i FST (art. 5 ust. 4 pkt 1 i 3 Kontraktu). 
Proponuje się zastosowanie zasady „milczącej zgody” po upływie określonego czasu od przesłania przez stronę samorządową propozycji w tym zakresie (dotyczy to zarówno uzupełnienia BP środków EFRR jak i projektów FST o wartości wkładu z BP powyżej 10 mln PLN). Powyższe rozwiązanie skraca proces decyzyjny po stronie Ministra oraz minimalizuje formalną procedurę administracyjną. Niemniej najistotniejszym argumentem, dla wskazania jasno określonych ram czasowych dla danego procesu decyzyjnego wynikającego z Kontraktu, jest planowanie i zarządzanie programem regionalnym, które przede wszystkim opiera się na konkretnych interwałach czasowych. Ponadto, sugeruje się doprecyzowanie Kontraktu o zasady zwiększania dofinansowania projektów FST będących w trakcie realizacji: dotyczy ewentualnej zgody Ministra, w przypadku, gdy dofinansowanie środkami z BP w projekcie przekroczy 10 mln PLN dopiero na etapie realizacji. 

III.	zmiany zapisów dotyczących uzyskania dodatkowej zgody Ministra dla przedsięwzięć priorytetowych wskazanych w załączniku nr 10 do Kontraktu, wybranych w trybie niekonkurencyjnym, finansowanych z FST, których wartość wynosi co najmniej 50 mln PLN (lub równowartość tej kwoty w EUR).

5.	Strona samorządowa wnioskuje o usunięcie zapisów dodanych aneksem nr 1 w art. 10 ust. 2a, związanych z uzyskaniem dodatkowej zgody Ministra dla projektów ujętych w załączniku nr 10 do Kontraktu, finansowanych z FST, których wartość wynosi co najmniej 50 mln PLN (lub równowartość tej kwoty w EUR), wybranych do realizacji w trybie niekonkurencyjnym. 
Zapisy są nie tylko niejasne, ale podważają cały proces uzgadniania załącznika nr 10 w zakresie takich przedsięwzięć, w zasadzie stoją w sprzeczności z nim. Mając na uwadze literalne brzmienie zapisu, zgoda Ministra dotyczyłaby przedsięwzięć znajdujących się zazwyczaj w zaawansowanym procesie inwestycyjnym. Ocena po stronie rządowej w celu jej wydania na tym etapie kwestionuje wcześniejszy etap przygotowawczy tych przedsięwzięć, w tym wszystkie poniesione wcześniej koszty, jak i wcześniejszą, jej własną, zgodę wydaną w ramach uzgodnienia załącznika nr 10.
Jeżeli intencją zapisu jest monitorowanie takich przedsięwzięć, strona samorządowa proponuje modyfikację zapisu w kierunku obowiązku informacyjnego, w tym doprecyzowanie, czy zobowiązanie dotyczyłoby również projektów dla których wartość przekroczyła wskazany limit w trakcie realizacji (po podpisaniu umowy). 

IV.	uwzględnienia inwestycji dotyczących dróg o statusie dróg krajowych w zarządzie miast na prawach powiatu z terenu Województwa Śląskiego, kwalifikujących się do wsparcia z FEniKS

6.	W związku z zapisami w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 odnoszącymi się do możliwości finansowania inwestycji na drogach krajowych znajdujących się w zarządzie miast na prawach powiatu pod warunkiem ujęcia ich w kontraktach programowych, niniejszym stanowiskiem strona samorządowa ponawia wniosek o uwzględnienie w Kontrakcie Programowym dla Województwa Śląskiego – na wzór inwestycji pn. „Budowa Północnej Śródmiejskiej Obwodnicy Miasta Bielska-Białej” - inwestycji drogowych przekazanych stronie rządowej w styczniu br. Zestawienie projektów kwalifikujących się do wsparcia z FEnIKS zawiera tabela poniżej. 

Tabela: Lista projektów drogowych kwalifikujących się do wsparcia z FEnIKS
Podregion zgłaszający	Nazwa projektu	Krótki opis stanu gotowości projektu do realizacji	
Podregion bytomski	Przebudowa DK94 w Bytomiu z wyprowadzeniem jej na obwodnicę Bytomia wraz z przebudową obwodnicy oraz przebudowa DK94 w Piekarach Śląskich.	Stan przygotowania:
- ZRID na drogę rowerową dla odcinka od ul. Chorzowskiej do granicy z Piekarami w ciągu ul. Siemianowickiej,
- dokumentacja techniczna dla odcinka piekarskiego
- pozostały zakres projektu w fazie koncepcyjne	
Podregion bytomski	Przebudowa DK11 na odcinku Wrocławska, obwodnica miasta Bytom	Miasto posiada dokumentację techniczną dla przebudowy skrzyżowania ul. Strzelców Bytomskich z ul. Tarnogórską i Aleją Legionów oraz dokumentację techniczną dla drogi rowerowej na całym planowanym odcinku + pozwolenie dla drogi rowerowej w formie ZRID.	
Podregion gliwicki	Zachodnia część obwodnicy miasta - budowa odcinka drogi od ul. Gen. J. Sowińskiego do ul. I. Daszyńskiego,
Gliwice	Przedmiotem projektu jest budowa ostatniego odcinka zachodniej obwodnicy miasta w ciągu drogi krajowej nr 78. Inwestycja jest komplementarna do pozostałych dwóch etapów, które dofinansowano ze środków EFRR w ramach poprzednich perspektyw finansowych.  Po wybudowaniu przedmiotowego odcinka cała obwodnica zachodnia miasta stanowić będzie  bezpośrednie połączenia ul. Rybnickiej (DK 78) , węzłem A4  oraz z Al. Jana Nowaka-Jeziorańskiego (DK 88) kierunek Bytom – Strzelce Opolskie.
Projekt jest gotowy do realizacji, posiada pozwolenie i podpisaną umowę z wykonawcą. 01.12.2022 nastąpiło przekazanie trenu budowy wykonawcy, trwają prace przygotowujące teren do budowy. 	
Podregion gliwicki	Rozbudowa ulicy Krakowskiej w ciągu drogi krajowej nr 94 w Zabrzu Rokitnicy	Celem opracowania jest przebudowa ulicy Krakowskiej w ciągu drogi krajowej nr 94 wraz przebudową, budową ciągów pieszych i rowerowych na odcinku ok. 3,0 km, rozbudową skrzyżowania ulic Krakowska/Ofiar Katynia/Jordana oraz powiązaniem z realizowanym obecnie Centrum Przesiadkowym w dzielnicy Rokitnica. Planowany czas realizacji: łącznie ok. 48 miesięcy:
- 24 miesiące przygotowanie dokumentacji projektowej
- 24 miesiące realizacja robót	
Podregion katowicki	Zmiana przebiegu drogi krajowej DK 79 na terenie miast Katowice, Chorzów, Bytom od węzła z ul. Katowicką do Al. Jana Pawła II	
Dysponuje dokumentacją projektową, która wymaga aktualizacji.	
Podregion katowicki	Rozbudowa Drogi Krajowej Nr 81 od  węzła autostrady A4 z DK 86 do budowanego węzła z ul. Armii Krajowej - Etap II i III	Przygotowanie wytycznych technicznych do sporządzenia dokumentacji koncepcyjnej.	
Podregion katowicki	Koncepcja, zaprojektowanie i budowa DTŚ Północ
(kontynuacja zadania „Przedłużenie ul. Stęślickiego na odcinku od Misjonarzy Oblatów do Wojciecha Korfantego”).	Podpisano porozumienie pomiędzy GZM a Katowicami, Siemianowicami Śląskimi i Czeladzią (luty 2022 r.)
Konieczne jest opracowanie koncepcji i dokumentacji technicznej.	
Podregion katowicki	Połączenie drogowe pomiędzy DK94 a ulicą Siemianowicką w Chorzowie
(Zachodnia obwodnica Miasta)	Podpisano list intencyjny między Chorzowem a Siemianowicami Śląskimi.
Konieczne jest opracowanie koncepcji i dokumentacji projektowej.	
Podregion sosnowiecki	Rozbudowa i przebudowa drogi krajowej nr 94 w Sosnowcu- etap II
	W I kwartale 2023 roku Miasto dysponować będzie Programem funkcjonalno-użytkowym. 
W przypadku, gdy inwestycja zostanie ujęta w Kontrakcie Programowym jako przedsięwzięcie priorytetowe z przyznanym dofinansowaniem z funduszy zewnętrznych, miasto będzie miało możliwość ogłoszenia postępowania na wybór wykonawcy w trybie zaprojektuj i wybuduj.	
Podregion sosnowiecki	Budowa północnej obwodnicy Dąbrowy Górniczej	Budowa nowej dogi łączącej ulicę Inwestycyjną z drogą ekspresową S1 znajdującą się w korytarzu sieci TEN-T oraz Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice w Pyrzowicach wraz z budową obiektów inżynieryjnych w celu wyprowadzenia ruchu tranzytowego poza tereny zabudowane przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa na drogach. Faza koncepcyjna.	
Podregion sosnowiecki	Przebudowa DK 79 do obsługi komunikacyjnej zachodniej części Jaworzna, w tym nowego obszaru gospodarczego miasta	Etap I:
Przebudowa DK79 „Miasto Twarzą do Autostrady” – etap II – zadanie III – gotowość do realizacji, wykonana dokumentacja projektowa, uzyskane pozwolenie na budowę.
Etap II:
Budowa węzła drogowego na skrzyżowaniu DK79 z ul. Orląt Lwowskich – wykonano dokumentację koncepcyjną wraz ze zbiorczym zestawieniem kosztów. Koncepcja stanowi wytyczne do PFU oraz realizacji zadania w formule „zaprojektuj i wybuduj”.
Etap III:
Budowa węzła drogowego na skrzyżowaniu DK79 z ul. Wyspiańskiego – wykonano dokumentację koncepcyjną wraz ze zbiorczym zestawieniem kosztów. Koncepcja stanowi wytyczne do PFU oraz realizacji zadania w formule „zaprojektuj i wybuduj”.
Budowa węzła drogowego na skrzyżowaniu DK79 z ul. Wojska Polskiego – wykonano dokumentację koncepcyjną wraz ze zbiorczym zestawieniem kosztów. Koncepcja stanowi wytyczne do PFU oraz realizacji zadania w formule „zaprojektuj i wybuduj”.	
Podregion tyski	Budowa bezkolizyjnego węzła drogowego wraz z przebudową DK-44 w rejonie strefy gospodarczej „Wilkowyje” w Tychach	Projekt w fazie koncepcyjnej.	
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia

(rekomendacja Mysłowic)	Budowa Drogowej Trasy Średnicowej Wschód – od węzła Bagienna do węzła Jęzor 
Obwodnica miasta Mysłowice, DK79	GZM koncentruje się na priorytetowych odcinkach dróg publicznych, najważniejszych z punktu widzenia funkcjonowania Metropolii. Projekt DTŚ Wschód to budowa drogi publicznej jako przedłużenie istniejącej trasy DTŚ Zachód – dalej w kierunku wschodnim. Dotychczas przygotowano część drogi, która kończy się nieczynnymi wiaduktami na granicy Katowic i Mysłowic. 
 
Projekt dotyczy budowy drogi od ul. Bagiennej w Katowicach do węzła Jęzor (S1) na terenie m. Sosnowiec i Jaworzno. Długość trasy wynosi ok. 7 km, włącznie z ul. Obrzeżną Zachodnią (2,55 km) do przebudowy. W planach jest budowa kilku węzłów z drogami lokalnymi i dowiązanie się do w. Jęzor, który zostanie przebudowany w ramach przygotowania infrastruktury pod Jaworznicki Obszar Gospodarczy.
 
Inwestycja została przygotowana szczegółowo – miasta, przez które ma przebiegać, zrealizowały studium wykonalności, raport środowiskowy oraz koncepcję techniczną o wysokim stopniu szczegółowości. Co ważniejsze, dla inwestycji została wydana ostateczna decyzja środowiskowa, z datą obowiązywania do lutego 2028 r.
 
Obecnie GZM jest na etapie ogłaszania przetargu na Program Funkcjonalno-Użytkowy, którego realizacja przybliża inwestycję do zlecania projektu oraz prac budowlanych. 	
Subregion Zachodni	Zaprojektowanie, budowa i rozbudowa obwodnicy Żor w ramach przebiegu Drogi Regionalnej Racibórz-Pszczyna wraz z łącznikami do układu drogowego miasta.	W ramach projektu (I i II etap) zaplanowano realizację inwestycji związanej z budową nowych odcinków północno-wschodniej obwodnicy Żor łączących ul. Pszczyńską z ul. Nad Rudą, które docelowo (tj. po zrealizowaniu całości inwestycji) wyprowadzą ruch z autostrady A1 w stronę wschodniej części województwa śląskiego w odseparowaniu od silnie zurbanizowanych obszarów wschodniej części Żor. Dodatkowo w ramach III etapu inwestycji zaplanowano rozbudowę już istniejącej północnej obwodnicy Żor od ul. Nad Rudą do ronda Raciborskiego, co pozwoli na zwiększenie jej przepustowości, ułatwi dojazd do autostrady A1, i umożliwi sprawniejsze włączenie się ruchu pojazdów z autostradowego węzła „Rowień” do drogi regionalnej. Zgodnie z zapisami programu krajowego nowopowstałe drogi będą dostosowane do nacisku 11,5 tony/oś (115 kN/oś).	
Subregion Północny	Budowa węzła drogowego Alei Wojska Polskiego DK-1 wraz z nowym przebiegiem DK-46 w Częstochowie