RAPORT KOŃCOWY
Data wpływu:………………………………..
Sygn. akt: ……………………………………	
wypełnia Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji	
Z REALIZACJI PROGRAMU POLITYKI ZDROWOTNEJ

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach

oznaczenie podmiotu składającego raport końcowy 
z realizacji  programu polityki zdrowotnej
	
Raport końcowy
z realizacji programu polityki zdrowotnej	
Nazwa programu polityki zdrowotnej:

	Regionalny program rehabilitacji osób z chorobami przewlekłymi układu kostno-stawowego i mięśniowego na lata 2019-2023
	
Przewidziany w programie polityki zdrowotnej okres jego realizacji:
	
od 2019 r. do 2023 r.
	Faktyczny okres realizacji programu polityki zdrowotnej:

od 2019 r. do 2023 r.
	
Opis sposobu osiągnięcia celów programu polityki zdrowotnej:

Program został opracowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa VIII Regionalne kadry gospodarki opartej na wiedzy, Działanie 8.3 – Poprawa dostępu do profilaktyki, diagnostyki i rehabilitacji leczniczej ułatwiającej pozostanie w zatrudnieniu i powrót do pracy, Poddziałanie 8.3.2 – Realizowanie aktywizacji zawodowej poprzez zapewnienie właściwej opieki zdrowotnej, Projekt pn.: „Śląskie Programy Zdrowotne – powrót do zdrowia, powrót do pracy”.

Celem głównym programu było przywrócenie maksymalnie możliwej sprawności fizycznej oraz zdolności do aktywności zawodowej, co najmniej 8 080 mieszkańcom województwa śląskiego w wieku od 50 do 59 roku życia w przypadku kobiet oraz od 50 do 64 roku życia w przypadku mężczyzn, aktywnym zawodowo lub deklarujących gotowość do podjęcia zatrudnienia, z dysfunkcjami narządu ruchu, spowodowanymi przewlekłymi chorobami układu kostno-stawowego i mięśniowego, będącym uczestnikami programu w latach 2019-2023. Wynikiem przeprowadzonego naboru nr RPSL.08.03.02-IZ.01-24-297/18 została zwiększona do 18 361 liczba osób którym po opuszczeniu programu zostanie przywrócona maksymalna możliwa sprawność fizyczna oraz zdolność do aktywności zawodowej.

Cele szczegółowe programu:
1.	Wzrost o 20 200 liczby osób w wieku aktywności zawodowej od 50 do 59 roku życia w przypadku kobiet oraz od 50 do 64 roku życia w przypadku mężczyzn, aktywnych zawodowo lub deklarujących gotowość do podjęcia zatrudnienia, z rozpoznaniem chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego, którym udzielono świadczeń rehabilitacyjnych w latach 2019-2023. Wynikiem przeprowadzonego naboru nr RPSL.08.03.02-IZ.01-24-297/18 została zwiększona do 31 569 liczba osób którym udzielono świadczeń rehabilitacyjnych w latach 2019-2023.
2.	Ograniczenie ryzyka progresji choroby przewlekłej układu kostno-stawowego i mięśniowego poprzez poprawę czynników ryzyka, takich jak sposób odżywiania i poziom aktywności fizycznej w populacji docelowej osób w wieku aktywności zawodowej od 50 do 59 roku życia w przypadku kobiet oraz od 50 do 64 roku życia w przypadku mężczyzn, aktywnych zawodowo lub deklarujących gotowość do podjęcia zatrudnienia, objętych interwencjami w programie w latach 2019-2023. 
3.	Zwiększenie wiedzy w zakresie profilaktyki wtórnej chorób przewlekłych układu kostno-stawowego 
i mięśniowego u co najmniej 60% osób z populacji docelowej kobiet i mężczyzn w wieku aktywności zawodowej od 50 do 59 roku życia w przypadku kobiet oraz od 50 do 64 roku życia w przypadku mężczyzn, aktywnych zawodowo lub deklarujących gotowość do podjęcia zatrudnienia, w latach 2019-2023. 
4.	Wzrost kwalifikacji co najmniej 60% biorących udział w programie przedstawicieli personelu świadczącego usługi medyczne z zakresu nowoczesnych technik rehabilitacji chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego, dzięki szkoleniom zaplanowanym do realizacji w latach 2019-2023.

W okresie od sierpnia do grudnia 2023 roku została przeprowadzona Ewaluacja efektów wsparcia wybranych regionalnych programów zdrowotnych realizowanych w ramach RPO WSL na lata 2014-2020. Celem badania była m.in. ocena realizacji regionalnego programu rehabilitacji osób z przewlekłymi chorobami układu kostno-stawowego i mięśniowego na lata 2019-2023.

Założone cele programu zostały zrealizowane na co wskazuje ocena danych zgłaszalności do programu oraz osiągniętych wartości mierników efektywności realizacji programu polityki zdrowotnej:
1.	Liczba osób uczestniczących w szkoleniach dla kadry medycznej w programie – 583
2.	Liczba osób uczestniczących w badaniach lekarskich kwalifikujących do programu – 27 468
3.	Liczba osób uczestniczących w kompleksowej rehabilitacji leczniczej w programie – 27 154
4.	Liczba osób uczestniczących w zajęciach edukacji zdrowotnej – 27 238
5.	Liczba osób uczestniczących w zajęciach edukacji żywieniowej – 27 240
6.	Liczba osób uczestniczących w zajęciach z zakresu psychoedukacji – 27 217
7.	Liczba osób, które zrezygnowały z udziału w programie na poszczególnych etapach jego trwania – 314
8.	Odsetek osób, u których uzyskano wzrost wiedzy z zakresu treści przekazanych na szkoleniach dla kadr medycznych – 98%
9.	Odsetek osób, które ukończyły pełen cykl kompleksowej rehabilitacji leczniczej – 99% 
10.	Odsetek osób, u których uzyskano wzrost wiedzy z zakresu treści przekazanych w ramach edukacji zdrowotnej i żywieniowej – 89%
11.	Odsetek osób, u których doszło do zmniejszenia natężenia dolegliwości bólowych w związku z otrzymanymi 
w programie interwencjami – 77%
12.	Odsetek osób, u których doszło do poprawy jakości życia w związku z otrzymanymi w programie interwencjami – 62%
13.	Odsetek osób, u których zwiększył się poziom codziennej aktywności fizycznej – 49%
14.	Odsetek osób z nadwagą lub otyłością, u których doszło do obniżenia wartości wskaźnika BMI – 41%
15.	Odsetek osób, które po opuszczeniu programu podjęły pracę lub kontynuowały zatrudnienie – 86%
W ramach realizacji programu realizowanych było 35 projektów. Jednakże w momencie realizacji badania dane dotyczące stopnia realizacji mierników efektywności były dostępne dla części, tj. 21 spośród 35 projektów wdrażających program. Tym samym dane te, oparte na wynikach ewaluacji programu, dotyczą próby projektów.

Do najistotniejszych – w opinii beneficjentów – efektów uzyskanych dzięki realizacji programu należą:
1.	Wzrost liczby osób z rozpoznaniem chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego, którym udzielono świadczeń rehabilitacyjnych
2.	Wzrost poziomu aktywności fizycznej w grupie docelowej
3.	Zwiększenie wiedzy w grupie docelowej w zakresie profilaktyki wtórnej chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego
4.	Wzrost poziomu kwalifikacji przedstawicieli personelu medycznego z zakresu nowoczesnych technik rehabilitacji chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego
	
Charakterystyka interwencji realizowanych w ramach programu polityki zdrowotnej:)

Działania realizowane w programie zostały podzielone na dwa etapy. W programie zaplanowano przeprowadzenie szkoleń dla przedstawicieli kadry medycznej oraz kompleksową rehabilitację uczestników programu. Program wdrażany był w ramach RPO WSL na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa VIII Regionalne kadry gospodarki opartej na wiedzy, Działanie 8.3 – Poprawa dostępu do profilaktyki, diagnostyki i rehabilitacji leczniczej ułatwiającej pozostanie w zatrudnieniu i powrót do pracy, Poddziałanie 8.3.2 – Realizowanie aktywizacji zawodowej poprzez zapewnienie właściwej opieki zdrowotnej, Typ projektu 2: Wdrażanie programów zdrowotnych dotyczących rehabilitacji leczniczej, ułatwiających powroty do pracy i utrzymanie zatrudnienia we współpracy z pracodawcami. Działania wspierające, które przewidziano w programie zorientowane były na utrzymanie lub wydłużenie aktywności zawodowej odbiorców pomocy.
W ramach programu podejmowano następujące działania:
1.	Konsultacja ze specjalistą z zakresu rehabilitacji medycznej
2.	Porada fizjoterapeutyczna
3.	Działania edukacyjne, mające na celu usprawnienie procesu powrotu do pracy poprzez umożliwienie pacjentowi zrozumienia jego choroby oraz procesu leczenia
4.	Rehabilitacja medyczna realizowana w oparciu o indywidualny plan rehabilitacji dla osoby objętej wsparciem
5.	Szkolenia dla kadry medycznej
6.	Zwrot kosztów dojazdu dla uczestników
7.	Inne działania: transport – na koszt placówki – szpitalnym środkiem transportu w obrębie ok 11 km
Zdecydowana większość przewidzianych w programie działań była podejmowana we wszystkich projektach. Najrzadziej podejmowano działania odnoszące się do wsparcia towarzyszącego dotyczącego transportu.
	
Wyniki monitorowania i ewaluacji programu polityki zdrowotnej:

Osiągnięte wartości mierników efektywności są bliskie wartościom docelowym lub przekraczają wartości docelowe określone w programie. Postęp realizacji programu pod względem liczebności osób biorących udział we wsparciu jest bliski zakładanym wartościom docelowym. Jeśli chodzi o realizację specyficznych wskaźników produktu w programie to są one osiągane na wysokim poziomie. Wartości analizowanych mierników efektywności programu sugerują osiąganie celów: poszerzenia wiedzy uczestników, poprawy ich jakości życia, ograniczenia dolegliwości bólowych, polepszenia sytuacji zawodowej, czy poprawy stanu zdrowia mierzonej wskaźnikiem BMI. W opinii beneficjentów projekty osiągały przede wszystkim cele w postaci: wzrostu liczby osób 
z rozpoznaniem chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego, którym udzielono świadczeń rehabilitacyjnych, wzrostu poziomu aktywności fizycznej uczestników, zwiększenia wiedzy w grupie docelowej 
w zakresie profilaktyki zdrowotnej oraz wzrostu poziomu kwalifikacji przedstawicieli personelu medycznego 
z zakresu nowoczesnych technik rehabilitacji chorób przewlekłych układu kostno-stawowego i mięśniowego.

Z przeprowadzonej w ramach badania ewaluacyjnego oceny jakości działań realizowanych w ramach programu wynika, iż jakość wsparcia oceniona została przez uczestników „bardzo dobrze”. Te przeważające opinie są uzupełnione przez wyraźnie mniejszy odsetek ocen „dobrych” oraz ewentualne jednostkowe przypadki oceny ”przeciętnej, złej, albo bardzo złej”.
	
Koszty realizacji programu polityki zdrowotnej)

Łączny koszt realizacji programu: 44 075 980,87 zł
Program współfinansowany był w 85% ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz w 3% z dotacji celowej z budżetu krajowego. Poziom kładu własnego beneficjenta wynosił 12%.
	
Źródło finansowania)	Wydatki bieżące	Wydatki majątkowe	
Rok realizacji programu polityki zdrowotnej: 2019	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	0,00	0,00	
2.	Budżet Państwa	0,00	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	0,00	0,00	
Rok realizacji programu polityki zdrowotnej: 2020	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	3 964 997,29	0,00	
2.	Budżet Państwa	135 857,89	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	472 664,09	0,00	
Rok realizacji programu polityki zdrowotnej: 2021	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	10 410 050,85	0,00	
2.	Budżet Państwa	371 498,28	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	1 570 003,20	0,00	
Rok realizacji programu polityki zdrowotnej: 2022	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	15 412 570,50	0,00	
2.	Budżet Państwa	543 971,65	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	2 134 644,62	0,00	
Rok realizacji programu polityki zdrowotnej: 2023	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	7 676 964,85	0,00	
2.	Budżet Państwa	270 951,65	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	1 111 806,00	0,00	
Cały okres realizacji programu polityki zdrowotnej	
Źródło finansowania 5)	Wydatki bieżące	Wydatki majątkowe	
1.	Europejski Fundusz Społeczny	37 464 583,49	0,00	
2.	Budżet Państwa	1 322 279,47	0,00	
3.	Wkład własny beneficjenta	5 289 117,91	0,00	
Koszty jednostkowe realizacji programu polityki  zdrowotnej)

Średni koszt jednostkowy w przeliczeniu na pojedynczego uczestnika programu: 1 370,12 zł.
Koszt jednostkowy dotyczy kosztu bezpośredniego kompleksowej rehabilitacji uczestnika Programu.	
Informacje o problemach, które wystąpiły w trakcie realizacji
programu polityki zdrowotnej	Opis podjętych działań modyfikujących:)	
Problem 1:

Pandemia COVID-19

	Działanie modyfikujące:

Wprowadzenie we współpracy z IZ modyfikacji do zakresu działań projektowych, wydłużenie okresu realizacji projektu, realizacja wsparcia w formie zdalnej (tam, gdzie było to możliwe), indywidualny sposób realizacji świadczeń, stosowanie środków ochrony osobistej.	
Problem 2:

Konieczność obejmowania wszystkich uczestników rozbudowanym katalogiem form wsparcia	Działanie modyfikujące:

Intensywne działania informacyjne i rekrutacyjne w celu zapewnienia odpowiedniej liczby uczestników.	
Problem 3:

Ograniczony poziom zainteresowania uczestników wsparciem realizowanym w komponentach edukacyjnych projektów
	Działanie modyfikujące:

Zapewnienie możliwie jak największej elastyczności 
w realizacji tego wsparcia (elastyczne godziny, tworzenie kilku grup zajęciowych, zapewnienie opieki nad dziećmi w trakcie zajęć dla rodziców).	
Problem 4:

Złożoność procedur rekrutacyjnych i wymaganej od uczestników dokumentacji

	Działanie modyfikujące:

Utrzymywanie ciągłego kontaktu z uczestnikami, podejmowanie działań ponaglających (w kwestii przekazania przez uczestników niezbędnej dokumentacji), udzielanie niezbędnej pomocy merytorycznej, uzasadnianie celowości przekazywania przez uczestników określonego rodzaju informacji.	
Miejscowość

Katowice	27.03.2024 r.

Data sporządzenia raportu końcowego 
z realizacji programu polityki zdrowotnej	
Agnieszka Barczyk 

Dyrektor Departamentu Nadzoru Podmiotów Leczniczych i Ochrony Zdrowia
……………….……………………..
oznaczenie i podpis osoby sporządzającej raport końcowy z realizacji programu polityki zdrowotnej)	
	28.03.2024 r. 

Data akceptacji raportu końcowego 
z realizacji programu polityki zdrowotnej	
Anna Jedynak-Rykała 

Wicemarszałek Województwa Śląskiego
………….…………………………
oznaczenie i podpis osoby akceptującej raport końcowy z realizacji programu polityki zdrowotnej9)