Załącznik nr 2 do Uchwały Zarządu Województwa Śląskiego nr 948/254/V/2018 z dnia  24.04.2018 r.   

				

Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego

REGULAMIN KONKURSU

nr RPSL.11.01.04-IZ.01-24-255/18

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

OŚ PRIORYTETOWA XI Wzmocnienie potencjału edukacyjnego
DZIAŁANIE 11.1 Ograniczenie przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz zapewnienie równego dostępu do dobrej jakości edukacji elementarnej, kształcenia podstawowego i średniego
PODDZIAŁANIE 11.1.4 Poprawa efektywności kształcenia 
ogólnego – konkurs (Obszary Strategicznej Interwencji – Obszary wiejskie)

Regulamin konkursu został opracowany w celu przedstawienia zasad aplikowania oraz reguł wyboru projektów do dofinansowania. Dokument został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz unijnego. Jakiekolwiek rozbieżności pomiędzy tym dokumentem a przepisami prawa rozstrzygać należy na rzecz przepisów prawa.

Katowice, 24.04.2018 r.

Spis treści
Wykaz skrótów
Słownik pojęć
1.	Podstawy prawne
2.	Informacje o konkursie
2.1	Założenia ogólne
2.2	Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
2.3	Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.4	Informacje dotyczące partnerstwa w projekcie
2.5	Grupa docelowa
2.6	Informacje finansowe dotyczące konkursu
2.7	Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
3	Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu
4.	Kryteria wyboru projektów
4.1 Kryteria ogólne
4.1.1.	Kryteria formalne
4.1.2.	Kryteria merytoryczne
4.1.3.	Kryteria horyzontalne
4.1.4.	Kryterium negocjacyjne
4.2.	Kryteria szczegółowe
4.2.1 Kryteria dostępu
4.2.2.	Kryteria dodatkowe
5	Procedura weryfikacji warunków formalnych, poprawiania oczywistych omyłek oraz oceny i wyboru projektów do dofinansowania.
5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.2	Procedura odwoławcza
6.	Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
6.1	Okres kwalifikowania wydatków
6.2	Wydatek niekwalifikowalny
6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.4	Aspekty społeczne
6.5	Wkład własny
6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)
6.7	Podstawowe warunki i procedury konstruowania budżetu
6.8	Koszty pośrednie
6.9	Pozostałe uproszczone metody rozliczania wydatków
6.10	Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne
6.11	Cross-financing
6.12	Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.13	Reguła proporcjonalności
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn
7.1	Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób   z niepełnosprawnościami.
7.2	Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
8.	Umowa o dofinansowanie/decyzja o dofinansowanie
8.1	Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie/podjęcia decyzji  o dofinansowaniu projektu
8.2      Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
9.	Dodatkowe informacje
10.	Forma i sposób komunikacji pomiędzy wnioskodawcą a IOK
11.	Forma i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
12.	Rzecznik Funduszy Europejskich
13.	Załączniki

Wykaz skrótów

1.	CRC – (cykliczny kod nadmiarowy) – definicja w słowniczku pojęć;
2.	EFS – Europejski Fundusz Społeczny;
3.	EFSI - Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne;
4.	ePUAP – elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej dostępna pod adresem http://epuap.gov.pl;
5.	IOK- Instytucja Organizująca Konkurs- Zarząd Województwa Śląskiego;
6.	IZ RPO WSL – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
7.	KOP – Komisja Oceny Projektów;
8.	LSI 2014– Lokalny System Informatyczny RPO WSL 2014-2020, wersja szkoleniowa dostępna jest pod adresem: https://lsi-szkol.slaskie.pl,  natomiast wersja produkcyjna pod adresem: https://lsi.slaskie.pl;
9.	OSI – Obszar Strategicznej Interwencji;
10.	RPO WSL 2014-2020 – Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
11.	SEKAP – System Elektronicznej Komunikacji Administracji Publicznej  dostępnej pod adresem https://www.sekap.pl;
12.	SZOOP - Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
13.	WND – wniosek o dofinansowanie projektu.

Słownik pojęć
1.	Awaria krytyczna LSI 2014 - rozumiana jako nieprawidłowości w działaniu 
po stronie systemu uniemożliwiające korzystanie użytkownikom z podstawowych usług w zakresie naborów, potwierdzonych przez IOK.
2.	Warunki formalne – warunki odnoszące się do kompletności, formy oraz terminu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, których weryfikacja odbywa się przez stwierdzenie spełnienia albo niespełnienia danego warunku.
3.	Braki w zakresie warunków formalnych – braki, które mogą zostać uzupełnione przez wnioskodawcę na etapie weryfikacji warunków formalnych złożonego wniosku o dofinansowanie. Przykładowa lista braków formalnych:
a)	brak podpisu i/lub złożony podpis nie został dopuszczony przez IOK i/lub podpis cyfrowy jest nieważny, certyfikat związany z podpisem cyfrowym jest nieaktualny/wygasł (weryfikowane na czas złożenia wniosku),
b)	suma kontrolna i CRC wniosku o dofinansowanie złożonego za pośrednictwem platformy jest niezgodna z sumą kontrolną i CRC wniosku złożonego w LSI,
c)	projektodawca nie złożył wszystkich wymaganych oświadczeń 
i załączników do wniosku o dofinansowanie (jeżeli są wymagane);
d)	Projektodawca nie złożył wniosku na właściwym formularzu.
4.	Certyfikacja – procedura, w wyniku której osoba ucząca się otrzymuje od upoważnionej instytucji formalny dokument, stwierdzający, że osiągnęła określoną kwalifikację. Certyfikacja następuje po walidacji, w wyniku wydania pozytywnej decyzji stwierdzającej, że wszystkie efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte.
5.	Cykliczny kod nadmiarowy (CRC) – system sum kontrolnych wykorzystywany do wykrywania przypadkowych błędów pojawiających się podczas przesyłania i magazynowania danych binarnych, wykorzystywana do porównania poprawności i zgodności wygenerowanego pliku PDF z danymi zawartymi w LSI 2014.
6.	Cross-financing– mechanizm zdefiniowany w Wytycznych Ministra Rozwoju w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
7.	Decyzja o dofinansowaniu projektu – decyzja podjęta przez jednostkę sektora finansów publicznych, która stanowi podstawę dofinansowania projektu, w przypadku gdy ta jednostka jest jednocześnie wnioskodawcą.
8.	Dzień – dzień kalendarzowy, o ile nie wskazano inaczej. Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
9.	Dofinansowanie– współfinansowanie UE lub współfinansowanie krajowe 
z budżetu państwa, wypłacone na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji o dofinansowaniu projektu.
10.	Dostępność – właściwość środowiska fizycznego, transportu, technologii 
i systemów informacyjno-komunikacyjnych oraz towarów i usług, pozwalająca osobom z niepełnosprawnościami na korzystanie z nich na zasadzie równości 
z innymi osobami. Dostępność jest warunkiem wstępnym prowadzenia przez wiele osób z niepełnosprawnościami niezależnego życia i uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym. Dostępność może być zapewniona przede wszystkim dzięki stosowaniu koncepcji uniwersalnego projektowania, a także poprzez usuwanie istniejących barier oraz stosowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień, w tym technologii i urządzeń kompensacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami.
11.	Kompetencja - to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się/kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji.
12.	Kompetencje kluczowe niezbędne na rynku pracy – kompetencje, których wszystkie osoby potrzebują do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, integracji społecznej i zatrudnienia, do których zalicza się następujące kompetencje kluczowe z katalogu wskazanego w załączniku do zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (2006/962/WE) (Dz. Urz. UE L 394 z 30.12.2006, str. 10):
           a) porozumiewanie się w językach obcych;
      b) kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje 
          naukowo-techniczne;
      c) kompetencje informatyczne;
      d) umiejętność uczenia się; 
      e) kompetencje społeczne; 
      f) inicjatywność i przedsiębiorczość.
Kompetencje wskazane w lit. b i c są zaliczane do kompetencji podstawowych, pozostałe należą do katalogu kompetencji przekrojowych;
13.	Kompetencje emocjonalno-społeczne – umiejętności komunikacyjne, rozpoznawania i kierowania swoimi emocjami, budowania dobrych relacji z innymi, ustalania i osiągania pozytywnych celów, a także ograniczania destrukcyjnych czy agresywnych zachowań.
14.	Koncepcja uniwersalnego projektowania – koncepcja uniwersalnego projektowania w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.
15.	Kryteria wyboru projektów – kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 125 ust. 3, lit a. rozporządzenie ogólnego, zatwierdzone przez komitet monitorujący, o którym mowa w art. 47 rozporządzenia ogólnego.
16.	Kwalifikacja –to określony zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez instytucję uprawnioną do certyfikowania.
17.	Mechanizm racjonalnych usprawnień - konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nienakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewniania osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonania na zasadzie równości z innymi osobami.
18.	Nauczyciel – należy przez to rozumieć także wychowawcę i innego pracownika pedagogicznego zatrudnionego w ośrodku wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce systemu oświaty.
19.	Oczywiste omyłki – omyłki widoczne, takie jak błędy rachunkowe w wykonaniu działania matematycznego, błędy pisarskie, polegające na przekręceniu, opuszczeniu wyrazu.
20.	Obszar wiejski/tereny wiejskie - w przedmiotowym konkursie przez obszary wiejskie rozumiemy obszary zidentyfikowane w Strategii Województwa Śląskiego „Śląskie 2020+” jako obejmujące tereny wiejskie położone w gminach wiejskich oraz miejsko-wiejskich województwa śląskiego;
21.	Organ prowadzący – minister właściwy, jednostka samorządu terytorialnego, inna osoba prawna lub fizyczna odpowiedzialna za działalność OWP, szkoły lub placówki systemu oświaty.
22.	Placówka systemu oświaty – placówka systemu oświaty prowadząca kształcenie ogólne oraz placówka systemu oświaty prowadząca kształcenie zawodowe.
23.	Placówka systemu oświaty prowadząca kształcenie ogólne – placówka 
w rozumieniu art. 2 pkt 7 i 8  Prawa oświatowego;
24.	Portal – portal internetowy (www.funduszeeuropejskie.gov.pl) dostarczający informacje na temat wszystkich programów operacyjnych w Polsce.
25.	Projekt edukacyjny – indywidualne lub zespołowe, planowe działanie uczniów albo słuchaczy, mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu, z zastosowaniem różnorodnych metod. Projekt edukacyjny jest realizowany pod opieką nauczyciela i obejmuje następujące działania (dostosowane do możliwości osób z nich korzystających): wybranie tematu projektu edukacyjnego; określenie celów projektu edukacyjnego i zaplanowanie etapów jego realizacji; wykonanie zaplanowanych działań; przedstawienie rezultatów projektu edukacyjnego;
26.	Projekt partnerski - projekt partnerski, o którym mowa w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
27.	Przedmioty przyrodnicze - przedmioty, do których zalicza się w szczególności:
a) przyrodę, biologię, chemię, geografię, fizykę w szkołach podstawowych;
b) biologię, chemię, geografię, fizykę (zarówno w zakresie podstawowym, jak
i rozszerzonym) w szkołach ponadgimnazjalnych/ponadpodstawowych oraz przedmiot
uzupełniający przyroda w szkołach ponadgimnazjalnych;
c) biologię, chemię, geografię, fizykę w szkołach/oddziałach/klasach gimnazjalnych.
28.	Rozporządzenie ogólne - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320).
29.	Runda konkursu - wyodrębniona część konkursu obejmująca nabór projektów, ocenę spełnienia kryteriów wyboru projektów i rozstrzygnięcie właściwej instytucji w zakresie wyboru projektów do dofinansowania.
30.	Rozstrzygnięcie konkursu lub rundy konkursu – zatwierdzenie przez właściwą instytucję listy ocenionych projektów, zawierającą przyznane oceny, 
w tym uzyskaną liczbę punktów.
31.	Sieci współpracy i samokształcenia - lokalne lub regionalne zespoły nauczycieli z różnych OWP, szkół lub placówek systemu oświaty, którzy w zorganizowany sposób współpracują ze sobą, szczególnie w zakresie rozwiązywania problemów i dzielenia się doświadczeniem.
32.	Specjalne potrzeby rozwojowe i edukacyjne – indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów, o których mowa w rozporządzeniu  Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. poz. 532 oraz z 2017 r. poz. 1643) oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji  i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017, poz. 1591 z późn. zm.), zwanym dalej: rozporządzeniem MEN o pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
33.	Statut – rozumie się jako akt prawny regulujący zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania podmiotu prawa publicznego lub prywatnego. Innymi dokumentami, uważanymi za równoznaczne z terminem statut, w szczególności dla przedsiębiorstw czy pozostałych podmiotów prywatnych są dokumenty określające wewnętrzną organizację, cele istnienia, tryb działania i podobne zagadnienia ustrojowe danego podmiotu prawa.
34.	Strona internetowa RPO WSL 2014-2020 – www.rpo.slaskie.pl – strona internetowa dostarczająca informacje na temat Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
35.	Szkoła – podmiot, o którym mowa w art. 2 pkt 2 oraz art. 18 ust 1 i 2 Prawa oświatowego;
36.	Szkoła specjalna – szkoła, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 lit. f Prawa oświatowego;
37.	Uczeń młodszy – każdy uczeń (w tym szczególnie uczeń, który rozpoczął naukę jako sześciolatek) przekraczający kolejny próg edukacyjny, a tym samym rozpoczynający kolejny/nowy etap edukacyjny:
I etap edukacyjny  - obejmuje uczniów klasy I szkoły podstawowej;
II etap edukacyjny - obejmuje uczniów klasy IV szkoły podstawowej.
38.	Uczeń z niepełnosprawnością – uczeń posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na dany rodzaj niepełnosprawności oraz dzieci i młodzież posiadające orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydawane ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu głębokim. Orzeczenia są wydawane przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej;
39.	Umiejętności - przyswojona w procesie uczenia się zdolność do wykonywania zadań i rozwiązywania problemów właściwych dla dziedziny uczenia się lub działalności zawodowej.
40.	Umowa - umowa zawarta między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania, zawierająca co najmniej elementy, o których mowa w art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077) albo porozumienie, o którym mowa w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zawarte między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania.
41.	Ustawa wdrożeniowa – ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 z późn. zm).
42.	Umowa o dofinansowanie projektu - umowa zawarta między właściwą instytucją a wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania, zawierająca, co najmniej elementy, o których mowa w art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077) albo porozumienie, o którym mowa w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
43.	Warunki formalne – warunki odnoszące się do kompletności, formy oraz terminu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, których weryfikacja odbywa się przez stwierdzenie spełniania albo niespełniania danego warunku.
44.	Wnioskodawca – podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.

1.	Podstawy prawne

1.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320 z późn. zm.),
2.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 470 z późn. zm.),
3.	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 
nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. Urz. UE L 138 z 13.05.2014 r., str. 5),
4.	Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. 
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r.),
5.	Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014),
6.	Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 
(t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1460 z późn. zm.), 
7.	Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.  Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r.  poz. 459 z późn. zm.),
8.	Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 362);
9.	Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2077);
10.	Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 395),
11.	Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 z późn. zm.);
12.	Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. 
z 2016 r. poz. 922),
13.	Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 późn. zm.);
14.	Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie ( tekst jedn. Dz.U. z 2018, poz. 450);
15.	Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1221 z późn. zm.);
16.	Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764);
17.	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014–2020 z dnia 30 lipca 2015 r (Dz.U. z 2015 r. poz.1073),
18.	Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (t.j. Dz. U z 2017 r. nr 2198 z późn.zm.)
19.	Ustawa Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. (t.j. Dz. U. z 2017 r. 
poz. 59 z późn. zm.);
20.	Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe z dnia 14 grudnia 2016 r. ( t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 60 z późn. zm.);
21.	Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. ( Dz.U.2018.108 j.t.)
22.	Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1189 z późn. zm.)
23.	Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela ( Dz. U. z 2012 r., poz. 131);
24.	Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
(Dz. U. z 2017, poz. 1591);
25.	Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci (Dz. U. z 2017, poz. 1635);
26.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie 
o ochronie danych). 

oraz
•	Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL 2014-2020) uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą nr 139/6/V/2014 z dnia 29 grudnia 2014 r. i zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia18 grudnia 2014 r nr C(2014)10187.
•	Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego z dnia 24 kwietnia 2018 roku;
•	Wytyczne w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych 
w postaci elektronicznej na lata 2014-2020 z grudnia 2017 r.;
•	Wytyczne w zakresie warunków certyfikacji oraz przygotowania prognoz wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 13.02.2018 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020 z dnia 28.10.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.07.2017 r.;
•	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 18.05.2017 r.;
•	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia 03.11.2016 r.;
•	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020 z dnia 31.03.2017r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, 
w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 
z dnia 5.04.2018 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji  na lata 2014-2020 z dnia 01.01.2018 r.

UWAGA!
Nieznajomość powyższych dokumentów może spowodować niewłaściwe przygotowanie wniosku o dofinansowanie	

2.	Informacje o konkursie
2.1	Założenia ogólne

•	Instytucją Organizującą Konkurs (IOK) jest: Zarząd Województwa Śląskiego, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
•	Zadania IOK wykonuje Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, 
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice.
•	Przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, realizowanych w ramach Osi Priorytetowej XI Wzmocnienie potencjału edukacyjnego, Działanie 11.1 Ograniczenie przedwczesnego kończenia nauki szkolnej oraz zapewnienie równego dostępu do dobrej jakości edukacji elementarnej, kształcenia podstawowego i średniego, Poddziałanie 11.1.4 Poprawa efektywności kształcenia ogólnego – konkurs (Obszary Strategicznej Interwencji – Obszary wiejskie)
•	Celem szczegółowym do osiągnięcia poprzez realizację projektu dofinansowanego w ramach Poddziałania 11.1.4 RPO WSL 2014-2020 jest wzrost dostępu do wysokiej jakości oferty kształcenia ogólnokształcącego.
•	Nabór wniosków o dofinansowanie projektów będzie prowadzony od dnia 
30 maja 2018 r. (od godz.0:00:00) do dnia  28 września 2018 r. (do godz. 12:00:00). Wnioski złożone po upływie terminu zamknięcia naboru będą pozostawione bez rozpatrzenia (decyduje data złożenia wniosku 
za pośrednictwem jednej z platform wymienionych w pkt 2.7.1). 
W uzasadnionych przypadkach IOK dopuszcza możliwość składania wniosku w innej formie niż wskazana w pkt 2.7.1).
•	IOK nie przewiduje możliwości skrócenia terminu składania wniosków o dofinansowanie.
•	Za termin złożenia wniosku uznawana jest data doręczenia widoczna na dokumencie UPO/UPP, o którym mowa w pkt 2.7.7

•	Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym.
•	Konkurs nie jest podzielony na rundy. 
•	Projekty dofinansowane będą w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa.
•	Orientacyjny termin rozstrzygnięcia konkursu oraz orientacyjny czas trwania oceny projektów – luty 2019 roku.
•	Celem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów albo spełniły kryteria wyboru projektów i:
a)	uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
b)	uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt a.
Wnioskodawca składający wniosek o dofinansowanie w przedmiotowym konkursie podlega odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń zgodnie 
z art. 233 § 6 kodeksu karnego. 
Podpisanie wniosku o dofinansowanie jest jednoznaczne ze złożeniem oświadczeń zamieszczonych w części G wniosku, które stanowią jego integralną część.
Oświadczenia niezbędne do przeprowadzenia wyboru projektu do dofinansowania i/lub zawarcia umowy o dofinansowanie i/lub podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu zawierają klauzulę następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych oświadczeń”.  Klauzula ta zastępuje pouczenie właściwej instytucji o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Jednocześnie Instytucja Organizująca Konkurs informuje, że przed zawarciem umowy o dofinansowanie, na etapie realizacji projektu, w trakcie i po jego zakończeniu, może podjąć działania kontrolne mające na celu weryfikację oświadczeń składanych na etapie składania wniosku o dofinansowanie
2.1.1.1	Minimalna wartość projektu wynosi 100 000,00 PLN.
2.1.1.2	Maksymalna kwota dofinansowania nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego  na Konkurs.
2.1.1.3	Maksymalna wartość wsparcia na jedną szkołę lub placówkę systemu oświaty nie może być wyższa niż:
• 300 000, 00 PLN, w przypadku gdy do szkoły lub placówki systemu oświaty uczęszcza nie więcej niż 300 uczniów;
• 500 000,00 PLN w przypadku gdy do szkoły lub placówki systemu oświaty uczęszcza powyżej 300 uczniów. 
W przypadku objęcia wsparciem więcej niż jednej szkoły lub placówki systemu oświaty maksymalna wartość projektu stanowi iloczyn liczby szkół i kwoty 300 000,00/500 000,00 PLN. W przypadku objęcia wsparciem szkół wchodzących w skład zespołu szkół, każdą z nich należy traktować jako odrębną szkołę.
2.1.1.4	W ramach przedmiotowego konkursu wsparcie skierowane jest na obszary wiejskie obejmujące tereny wiejskie położone w gminach wiejskich oraz miejsko-wiejskich województwa śląskiego zgodnie z mapką umieszczoną poniżej (obszary zaznaczone kolorem zielonym i ciemnozielonym na mapce).

2.1.1.5	Uregulowanie stosunku pracy z nauczycielami w związku z realizacją zadań projektowych musi przebiegać zgodnie z prawem powszechnie obowiązującym. Już z wniosku o dofinansowanie powinien wynikać przejrzysty opis sposobu angażowania własnych pracowników przez szkołę jako realizatora, tak aby możliwa była ocena kwalifikowalności kosztów tego zaangażowania na etapie kontroli projektu, czy weryfikacji wniosków o płatność. Odpowiedzialność za prawidłowe zaangażowanie personelu projektu i rozliczenie kosztów jego zaangażowania zgodnie z prawem powszechnie obowiązującym i Wytycznymi ponosi beneficjent projektu. W przypadku zorganizowania w publicznej szkole lub placówce zajęć w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, zgodnie z przepisami art. 35a ustawy — Karta Nauczyciela, dyrektor szkoły lub placówki może powierzyć prowadzenie tych zajęć nauczycielowi na podstawie tej ustawy. Dotyczy to nauczycieli już zatrudnionych w tej szkole lub placówce (nie dochodzi wówczas do dodatkowego zatrudnienia nauczyciela, lecz nauczyciel prowadzi te zajęcia w ramach nawiązanego już stosunku pracy 
na podstawie ustawy — Karta Nauczyciela). Jednakże zajęcia w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przydzielane są za zgodą nauczyciela. Zajęcia te nie są wliczane do tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz. Za każdą godzinę prowadzenia tych zajęć przysługuje wynagrodzenie w wysokości ustalonej w sposób określony w art. 35 ust. 3 ustawy — Karta Nauczyciela, tj. takiej jak wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. W celu realizacji zajęć w ramach programów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, prowadzonych bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, w publicznej szkole i placówce może być również zatrudniony nowy nauczyciel, tj. nauczyciel, który nie realizuje w tej szkole lub placówce tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Ma to szczególnie znaczenie, w przypadku gdy nauczyciele z danej szkoły nie mogą zaangażować się w realizację zajęć w ramach projektu. Kwestię tę reguluje art. 16 Prawa oświatowego, zgodnie z którym warunkiem zatrudnienia takiego nauczyciela jest posiadanie przez niego kwalifikacji określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 i 3 ustawy – Karta Nauczyciela oraz spełnianie warunków określonych w art. 10 ust. 5 pkt 2-4a tej ustawy. Nauczyciela takiego zatrudnia się na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z tym że za każdą godzinę prowadzenia tych zajęć nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie nie wyższe niż wynagrodzenie za jedną godzinę prowadzenia zajęć ustalone w sposób określony 
w art. 35 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela dla nauczyciela dyplomowanego posiadającego wykształcenie wyższe magisterskie 
i realizującego tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć, o którym mowa w art. 42 ust. 3 w tabeli w lp. 3 tej ustawy. Przed przystąpieniem do realizacji projektu beneficjent – organ prowadzący - powinien posiadać wiedzę, którzy nauczyciele danej szkoły zostaną zaangażowani do realizacji projektu na podstawie art. 35a Karty Nauczyciela oraz ewentualnie zweryfikować możliwość zaangażowania nauczycieli, 
o których mowa w art. 16 Prawa oświatowego. Zgodnie 
z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności (podrozdział 6.15 pkt 8 lit. b) „wydatki związane z zaangażowaniem personelu w projekcie lub projektach są kwalifikowalne, o ile łączne zaangażowanie zawodowe personelu projektu, niezależnie od formy zaangażowania, w realizację wszystkich projektów finansowanych z funduszy strukturalnych i FS oraz działań finansowanych z innych źródeł, w tym środków własnych beneficjenta i innych podmiotów, nie przekracza 276 godzin miesięcznie”. Zapis ten należy interpretować w kontekście pkt 2 podrozdziału 6.15: „wydatki związane z wynagrodzeniem personelu są ponoszone zgodnie 
z przepisami krajowymi”. Mając na uwadze powyższe, w przypadku nauczycieli zatrudnionych na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela do wymiaru 276 godzin miesięcznie łącznego zaangażowania zawodowego należy uwzględnić cały czas ich pracy, o którym mowa w ustawie - Karta Nauczyciela, a nie wyłącznie zajęcia wynikające z tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych 
i opiekuńczych (pensum).Ponadto zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. ws. zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej 
w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. 2013 r., poz. 532) pedagodzy, psycholodzy, logopedzi czy doradcy zawodowi zatrudniani są w placówkach publicznych jak inni nauczyciele, tj. na podstawie przepisów Karty Nauczyciela lub Kodeksu Pracy. Angażowanie wykonawców zewnętrznych (firm lub osób fizycznych) do realizacji usług edukacyjnych w postaci zajęć EFS w szkole publicznej ma charakter uzupełniający do powierzania tych zadań nauczycielom na podstawie ustawy - Karta Nauczyciela i zatrudniania ich zgodnie z art. 16  Prawa oświatowego. Takie zaangażowanie będzie miało miejsce tylko i wyłącznie w przypadku, gdy charakter zajęć EFS zaplanowanych w ramach projektu nie wymaga ich prowadzenia przez nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 i 3 ustawy – Karta Nauczyciela. Prawdopodobnym jest, że zaangażowanie podmiotu zewnętrznego wystąpi w przypadku realizacji specjalistycznych zajęć dodatkowych dla uczniów, nierealizowanych w ramach standardowej oferty szkoły. Zaangażowanie wykonawcy zewnętrznego może nastąpić na podstawie:
•	stosunku pracy – w przypadku angażowania osób fizycznych niebędących nauczycielami;
•	stosunku cywilnoprawnego – w przypadku angażowania wykonawców zewnętrznych (podmiotów/osób fizycznych) wyłonionych zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, w szczególności z zasadą konkurencyjności i Prawem zamówień publicznych (ustawą z dnia 
29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1579 z późn. zm.).
Nauczyciel może brać udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiot wykracza poza kwalifikacje nauczyciela określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 i 3 ustawy – Karta Nauczyciela, ale musi pamiętać, że nie będzie mógł zostać zaangażowany w „swojej” szkole na podstawie umowy zlecenie z uwagi na ograniczenia wynikające z pkt 2 sekcji 6.15.1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Gdyby wyłonionym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykonawcą był nauczyciel z danej szkoły może być on zaangażowany na podstawie ustawy - Karta Nauczyciela.
Zamówienie publiczne nie może być próbą obejścia przepisów ustawy - Karta Nauczyciela i Kodeksu pracy regulujących podstawowe formy zaangażowania nauczycieli w projektach EFS.
Od 1 września 2018 r. nauczyciele:
a) publicznych przedszkoli, szkół i placówek prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
b) przedszkoli niepublicznych, niepublicznych placówek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, oraz szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
c) publicznych innych form wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego
mają być obowiązkowo zatrudniani na podstawie umowy o pracę według przepisów Kodeksu pracy
Oznacza to, że nauczyciele nie będą mogli już świadczyć pracy na podstawie umów cywilnoprawnych oraz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

2.2	Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
W ramach konkursu Wnioskodawcy mogą składać wnioski na niżej wskazane typy projektów: 
1.	Kształtowanie i rozwijanie u uczniów kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy oraz kreatywności, innowacyjności i pracy zespołowej, w tym doradztwo edukacyjno-zawodowe dla uczniów - celem interwencji EFS jest rozwijanie u uczniów i słuchaczy, w tym z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, kompetencji kluczowych niezbędnych na   rynku pracy oraz właściwych postaw/umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej), które stanowią fundament dla dalszego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności w ramach kształcenia przez całe życie.
2.	Tworzenie w szkołach warunków do nauczania opartego na metodzie eksperymentu (w powiązaniu z zaplanowanymi w projekcie zajęciami) – celem interwencji EFS jest podniesienie efektywności kształcenia uczniów lub słuchaczy w zakresie przedmiotów przyrodniczych oraz matematyki, w tym stworzenie w szkołach lub placówkach systemu oświaty warunków dla nauczania opartego na metodzie eksperymentu.
3.	Realizacja kompleksowych programów wspomagających szkołę lub placówkę systemu oświaty w procesie indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz wsparcie ucznia młodszego – celem interwencji EFS jest przygotowanie szkół lub placówek systemu oświaty do prowadzenia efektywnej edukacji włączającej oraz procesu indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, w tym z uczniem z niepełnosprawnością,  a także  bezpośrednie wsparcie uczniów, którzy mają trudności w spełnieniu wymagań edukacyjnych bądź uczniów zdolnych. Wsparcie w powyższym zakresie ma na celu również przygotowanie szkół lub placówek systemu oświaty do realizacji działań ukierunkowanych na wspieranie rozwoju ucznia młodszego  w procesie przekraczania tzw. progu szkolnego (w ramach II etapu edukacyjnego tj. klasy IV szkoły podstawowej).
4.	Doskonalenie umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli 
w zakresie zgodnym z zaplanowanym wsparciem na rzecz uczniów – celem interwencji EFS jest doskonalenie umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli w zakresie stosowania metod oraz form organizacyjnych sprzyjających kształtowaniu i rozwijaniu u uczniów lub słuchaczy kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy oraz właściwych postaw/umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej).

Szczegółowe informacje dotyczące typów projektów wynikają z Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020 z 1 stycznia 2018 r. oraz innych dokumentów, w tym Prawa oświatowego.

TYP I – Kształtowanie i rozwijanie u uczniów kompetencji kluczowych  niezbędnych na rynku pracy oraz kreatywności, innowacyjności i pracy zespołowej, w tym doradztwo edukacyjno-zawodowe dla uczniów.
2.2.1	Wsparcie w ramach typu projektu może objąć w szczególności:
a)	realizację projektów edukacyjnych w szkołach lub placówkach systemu oświaty; 
b)	realizację dodatkowych zajęć dydaktyczno-wyrównawczych służących wyrównywaniu dysproporcji edukacyjnych w trakcie procesu kształcenia dla uczniów lub słuchaczy mających trudności w spełnianiu wymagań edukacyjnych, wynikających z podstawy programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego; 
c)	realizację różnych form rozwijających uzdolnienia uczniów;
d)	wdrożenie nowych form i programów nauczania w szkołach lub placówkach systemu oświaty;
e)	tworzenie i realizację zajęć o nowatorskich rozwiązaniach programowych, organizacyjnych lub metodycznych w szkołach lub placówkach systemu oświaty;
f)	organizację kółek zainteresowań, warsztatów, laboratoriów dla uczniów;
g)	nawiązywanie współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym szkoły lub placówki systemu oświaty w celu osiągnięcia założonych celów edukacyjnych; 
h)	wykorzystanie narzędzi, metod lub form pracy wypracowanych w ramach projektów, w tym pozytywnie zwalidowanych produktów projektów innowacyjnych, zrealizowanych w latach 2007-2013 w ramach PO KL; 
i)	doradztwo edukacyjno–zawodowe dla uczniów lub słuchaczy, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi;
j)	realizację zajęć organizowanych poza lekcjami lub poza szkołą.
2.2.2	Przedsięwzięcia finansowane ze środków EFS będą stanowiły uzupełnienie działań prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty. Skala działań prowadzonych przed rozpoczęciem realizacji projektu przez szkoły lub placówki systemu oświaty (nakłady środków na ich realizację) nie może ulec zmniejszeniu w stosunku do skali działań (nakładów)  prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie projektu (średniomiesięcznie). Warunek nie dotyczy działań zrealizowanych w ramach  programów rządowych.
2.2.3	Realizacja wsparcia jest dokonywana na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek systemu oświaty. Diagnoza powinna być przygotowana i przeprowadzona przez szkołę, placówkę systemu oświaty lub inny podmiot prowadzący działalność o charakterze edukacyjnym lub badawczym oraz zatwierdzona przez organ prowadzący bądź osobę upoważnioną do podejmowania decyzji. Podmiot przeprowadzający diagnozę powinien mieć możliwość skorzystania ze wsparcia instytucji systemu wspomagania pracy szkół, tj. placówki doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznej, biblioteki pedagogicznej. Wnioski z diagnozy powinny stanowić element wniosku o dofinansowanie projektu.
2.2.4	Działania muszą być prowadzone z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów  objętych wsparciem.
TYP II – Tworzenie w szkołach warunków do nauczania opartego na metodzie eksperymentu (w powiązaniu z zaplanowanymi w projekcie zajęciami).

2.2.5	Wsparcie w ramach przedmiotowego typu projektu obejmuje:
a)	wyposażenie szkolnych pracowni w narzędzia do nauczania kompetencji matematyczno-przyrodniczych; 
b)	doskonalenie umiejętności, kompetencji lub kwalifikacji zawodowych nauczycieli, w tym nauczycieli przedmiotów przyrodniczych lub matematyki, niezbędnych do prowadzenia procesu nauczania opartego na metodzie eksperymentu; 
c)	kształtowanie i rozwijanie kompetencji matematyczno-przyrodniczych uczniów lub słuchaczy.

Projekt musi obejmować obligatoryjnie element wymieniony
w pkt. 2.2.5 lit. a i c.

2.2.6	Realizacja wsparcia, o którym mowa w pkt 2.2.5, jest dokonywana na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek systemu oświaty, w tym zwłaszcza powinna obejmować wnioski z przeprowadzonego spisu inwentarza oraz oceny stanu technicznego posiadanego wyposażenia. Diagnoza powinna być przygotowana i przeprowadzona przez szkołę lub placówkę systemu oświaty lub inny podmiot prowadzący działalność o charakterze edukacyjnym lub badawczym oraz zatwierdzona przez organ prowadzący bądź osobę upoważnioną do podejmowania decyzji. Podmiot przeprowadzający diagnozę ma możliwość skorzystania ze wsparcia instytucji systemu wspomagania pracy szkół, tj. placówki doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznej lub biblioteki pedagogicznej. Wnioski z diagnozy powinny stanowić element wniosku o dofinansowanie projektu;
2.2.7	Realizacja wsparcia w zakresie wyposażenia szkolnych pracowni w narzędzia do nauczania przedmiotów przyrodniczych lub matematyki odpowiada potrzebom konkretnej jednostki oświatowej.  Przykładowy katalog wyposażenia szkolnych pracowni przedmiotów przyrodniczych został opracowany przez MEN i jest udostępniany za pośrednictwem strony internetowej administrowanej przez MEN. Katalog ma charakter otwarty. Należy kierować się racjonalnością zakupu i  indywidualnymi potrzebami jednostki oświatowej.
a)	Możliwe jest sfinansowanie w ramach projektów kosztów związanych z  dostosowaniem lub adaptacją pomieszczeń (rozumianą zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków) na potrzeby pracowni szkolnych, wynikających m.in. z konieczności montażu zakupionego wyposażenia oraz zagwarantowania bezpiecznego ich użytkowania;
b)	wyposażenie szkolnych pracowni przedmiotów przyrodniczych i matematyki powinno być dostosowane do potrzeb ich użytkowników, w tym wynikających z niepełnosprawności;
c)	zakupione wyposażenie powinno być dostosowane do odpowiedniego etapu edukacyjnego i w przypadku szkół ponadgimnazjalnych oraz ponadpodstawowych zakresu realizacji podstawy  programowej kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (podstawowego lub rozszerzonego);
d)	Limit wydatków kwalifikowalnych poniesionych na zakup środków trwałych oraz cross-financingu w ramach przedmiotowego konkursu wynosi 25% finansowania unijnego w ramach projektu.
2.2.8	Realizacja wsparcia w zakresie doskonalenia umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli, w tym nauczycieli przedmiotów przyrodniczych lub matematyki, niezbędnych do prowadzenia procesu nauczania opartego na metodzie eksperymentu, o którym mowa w pkt. 2.2.5 lit. b, obejmuje formy wsparcia wskazane w IV typie realizacji projektów. 
2.2.9	Zakres wsparcia udzielanego w ramach RPO na rzecz doskonalenia umiejętności, kompetencji lub kwalifikacji nauczycieli powinien objąć 
w szczególności kształtowanie systemu wartości i postaw zawodowych, przygotowujących do pracy z dziećmi i młodzieżą ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Dotyczy to w szczególności rozpoznawania i zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawania indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia 
i czynników środowiskowych, wpływających na jego funkcjonowanie. Wsparcie to służy tworzeniu w placówkach ogólnodostępnych warunków do edukacji dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów
 z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
2.2.10	Realizacja wsparcia w zakresie kształtowania i rozwijania kompetencji uczniów lub słuchaczy w zakresie przedmiotów przyrodniczych lub matematyki, o którym mowa w pkt. 2.2.5 lit. c musi być zgodna z następującymi warunkami:
a)	Formy wsparcia są zgodne z wymienionymi w ramach I typu realizacji projektów;
b)	Stanowi uzupełnienie działań prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty. Skala działań prowadzonych przed rozpoczęciem realizacji projektu przez szkoły lub placówki systemu oświaty (nakłady środków na ich realizację) nie może ulec zmniejszeniu w stosunku do skali działań (nakładów)  prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie projektu (średniomiesięcznie). Warunek nie dotyczy działań zrealizowanych w ramach  programów rządowych;
c)	Działania muszą być prowadzone z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów  objętych wsparciem.

TYP III – Realizacja kompleksowych programów wspomagających szkołę lub placówkę systemu oświaty w procesie indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz wsparcie ucznia młodszego.

2.2.11	Wsparcie służące indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, w tym wsparcie ucznia młodszego jest skierowane w szczególności do publicznych lub niepublicznych szkół i placówek systemu oświaty prowadzących kształcenie ogólne, a także nauczycieli, uczniów tych szkół lub placówek systemu oświaty.
2.2.12	Zakres udzielanego wsparcia obejmuje w szczególności:
a)	doposażenie szkół lub placówek systemu oświaty w pomoce dydaktyczne oraz specjalistyczny sprzęt do rozpoznawania potrzeb rozwojowych, edukacyjnych i możliwości psychofizycznych oraz wspomagania rozwoju i prowadzenia terapii uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, a także podręczniki szkolne i materiały dydaktyczne dostosowane do potrzeb uczniów z niepełnosprawnością, ze szczególnym uwzględnieniem tych pomocy, sprzętu i narzędzi, które są zgodne z koncepcją uniwersalnego projektowania;
b)	przygotowanie nauczycieli do prowadzenia procesu indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym wsparcia ucznia młodszego, rozpoznawania potrzeb rozwojowych, edukacyjnych i możliwości psychofizycznych uczniów i efektywnego stosowania pomocy dydaktycznych w pracy;
c)	wsparcie uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, w tym uczniów młodszych w ramach zajęć uzupełniających ofertę szkoły lub placówki systemu oświaty.
2.2.13	Realizacja kompleksowych programów wspomagających szkołę lub placówkę systemu oświaty w procesie indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, obejmuje co najmniej działania wymienione w pkt 2.2.12 lit a-c. 
2.2.14	Programy wspomagające, o których mowa w punkcie 2.2.13 powyżej obejmą klasy IV-VIII szkoły podstawowej.  Powyższy warunek nie ma zastosowania do programów wspomagających proces indywidualizacji pracy z uczniem z niepełnosprawnością, które obejmować mogą klasy I-VIII.
2.2.15	Realizacja wsparcia jest dokonywana na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek systemu oświaty. Diagnoza powinna być przygotowana i przeprowadzona przez szkołę, placówkę systemu oświaty lub inny podmiot prowadzący działalność o charakterze edukacyjnym lub badawczym oraz zatwierdzona przez organ prowadzący bądź osobę upoważnioną do podejmowania decyzji. Podmiot przeprowadzający diagnozę powinien mieć możliwość skorzystania ze wsparcia instytucji systemu wspomagania pracy szkół, tj. placówki doskonalenia nauczycieli, poradni psychologiczno-pedagogicznej, biblioteki pedagogicznej. Wnioski z diagnozy powinny stanowić element wniosku o dofinansowanie projektu.
2.2.16	Realizacja wsparcia, o którym mowa w pkt 2.2.12 lit. a, musi być zgodna z następującymi warunkami:
a)	doposażenie bazy dydaktycznej szkół i placówek systemu oświaty obejmuje zakup m. in:
i) specjalistycznego oprogramowania;
ii) materiałów do prowadzenia diagnozy oraz działań ukierunkowanych na wspieranie edukacji włączającej, rozwijanie potencjału rozwojowego uczniów oraz poprawę funkcjonowania uczniów, w szczególności w zakresie komunikowania się z innymi, uczenia się oraz kompetencji emocjonalno-społecznych;
iii) sprzętu specjalistycznego, wspierającego funkcjonowanie uczniów z niepełnosprawnością w szkole lub placówce;
iv) podręczników szkolnych i materiałów dydaktycznych dostosowanych do potrzeb uczniów z niepełnosprawnością;
b)	limit wydatków kwalifikowalnych poniesionych na zakup środków trwałych oraz cross-financingu w ramach przedmiotowego konkursu wynosi 25% finansowania unijnego, przy czym wartość cross-financingu nie może przekroczyć 10% finansowania unijnego.
2.2.17	Realizacja wsparcia, o którym mowa w pkt 2.2.12 lit. b musi być zgodna z następującymi warunkami: 
a)	zakres wsparcia udzielanego na rzecz przygotowania nauczycieli do prowadzenia procesu indywidualizacji pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym wsparcia ucznia młodszego i efektywnego stosowania pomocy dydaktycznych w pracy dotyczy w szczególności rozpoznawania i zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawania indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia i czynników środowiskowych, wpływających na jego funkcjonowanie. Wsparcie to służy tworzeniu w placówkach ogólnodostępnych warunków do edukacji dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności i obejmuje formy wsparcia wskazane w IV typie realizacji projektów;
b)	projekt wykorzystuje lokalne zasoby specjalistycznych placówek specjalnych, ośrodków szkolno-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych, poradni psychologiczno-pedagogicznych;
c)	projekt zakłada działania służące poprawie kompetencji w zakresie pedagogiki specjalnej oraz włączenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w ogólnodostępnych szkołach lub placówkach systemu oświaty;
d)	projekt zakłada działania służące poprawie kompetencji wychowawczych.
2.2.18	Zakupione pomoce, sprzęt specjalistyczny lub podręczniki, a także wiedza i umiejętności przeszkolonych nauczycieli będą wykorzystywane w ramach działań prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty, odpowiednio do:
a)	organizowania i udzielania przez szkoły i placówki systemu oświaty pomocy psychologiczno-pedagogicznej w trakcie bieżącej pracy z uczniem oraz w formach wymienionych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno–pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach oraz rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia  9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach; 
b)	opracowania i realizacji w trakcie bieżącej pracy z uczniem indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym  (Dz. U. 2015 poz. 1113) oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U z 2017 r., poz. 1591 z późn. zm.);
c)	opracowania i realizacji w trakcie bieżącej pracy z uczniem indywidualnych programów zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim (Dz. U. poz. 529);
d)	opracowaniu i realizacji indywidualnego programu wczesnego wspomagania rozwoju zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie wczesnego wspomagania rozwoju (Dz. U. poz. 1635).
2.2.19	Realizacja wsparcia, o którym mowa pkt. 2.2.12 lit. c musi być zgodna z następującymi warunkami:
a)	środki EFS dostępne w ramach RPO mogą zostać wykorzystane na realizację działań uzupełniających ofertę pomocy psychologiczno-pedagogicznej, obejmujących w szczególności:
i.	zajęcia specjalistyczne, prowadzone w celu stymulowania rozwoju poznawczego i zmniejszania trudności w opanowaniu wiadomości i umiejętności szkolnych przez uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów młodszych w ramach: zajęć korekcyjno–kompensacyjnych, logopedycznych, socjoterapeutycznych i psychoedukacyjnych oraz innych zajęć 
o charakterze terapeutycznym; 
ii.	zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze, organizowane dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów młodszych, mających trudności w spełnianiu wymagań edukacyjnych wynikających z podstawy programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego; 
iii.	warsztaty;
iv.	porady i konsultacje;
b)	wsparcie uczniów zdolnych może odbywać się wyłącznie w celu kształtowania i rozwijania ich kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy (matematyczno–przyrodniczych, TIK, językowych) oraz postaw/umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej). Wsparcie uczniów zdolnych powinno obejmować formy wsparcia wskazane w I typie realizacji projektów. 
c)	do realizacji form wsparcia wymienionych w lit. a i b jest rekomendowane wykorzystanie narzędzi, metod lub form pracy wypracowanych w ramach projektów, w tym pozytywnie zwalidowanych produktów projektów innowacyjnych, zrealizowanych w latach 2007-2013 w ramach PO KL;
d)	realizacja form wsparcia, o których mowa w lit. a i b, musi wynikać z diagnozy indywidualnych potrzeb i możliwości uczniów;
e)	działania wymienione w lit. a i b będą stanowiły uzupełnienie działań prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty. Skala działań prowadzonych przed złożeniem wniosku o dofinansowanie projektu przez szkoły lub placówki systemu oświaty (nakłady środków na ich realizację) nie może ulec zmniejszeniu w stosunku do skali działań (nakładów) prowadzonych przez szkoły lub placówki systemu oświaty w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie projektu (średniomiesięcznie). Warunek nie dotyczy działań zrealizowanych w ramach programów rządowych.
2.2.20	Wsparcie, o którym mowa w pkt. 2.2.12 lit b i c, będzie uwzględniać współpracę z rodzicami.
2.2.21	W celu upowszechnienia edukacji wśród uczniów z niepełnosprawnością, zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, jest możliwe finansowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień, w tym np. zatrudnienie asystenta ucznia, dostosowania posiłków z uwzględnieniem specyficznych potrzeb żywieniowych wynikających z niepełnosprawności ucznia, zakup pomocy dydaktycznych adekwatnych do specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z niepełnosprawności w oparciu o indywidualnie przeprowadzoną w szkole lub placówce systemu oświaty diagnozę potrzeb w tym zakresie.

UWAGA!
Realizacja wsparcia jest dokonywana na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek prowadzących kształcenie ogólne albo osób obejmowanych wsparciem. W przypadku szkół lub placówek systemu oświaty diagnoza powinna być przygotowana i przeprowadzona przez szkołę, placówkę systemu oświaty lub inny podmiot prowadzący działalność o charakterze edukacyjnym lub badawczym oraz zatwierdzona przez organ prowadzący bądź osobę upoważnioną do podejmowania decyzji. Wnioski z diagnozy powinny stanowić element wniosku o dofinansowanie projektu i zostać opisane w częściach: B.11.1. Osoby i/lub podmioty/instytucje, które zostaną objęte wsparciem oraz B.11.2. Opis sytuacji problemowej grup docelowych objętych wsparciem oraz opis rekrutacji do projektu wniosku o dofinansowanie.	

UWAGA!
W ramach wskazanych powyżej typów realizacji projektów (tj. I, II i III) nie ma możliwości realizacji zajęć z przedmiotów humanistycznych (tj. j. polski, historia, WOS itp.).

Ponadto, z uwagi na konieczność zachowania linii demarkacyjnej, a także rekomendację Ministra Edukacji Narodowej by działania podejmowane w ramach RPO uzupełniały, a nie powielały z tymi prowadzonymi przez resorty edukacji oraz cyfryzacji, działania z zakresu programowania zostały wyłączone z zakresu interwencji EFS. 	

TYP IV – Doskonalenie umiejętności i kompetencji zawodowych nauczycieli 
w zakresie zgodnym z zaplanowanym wsparciem na rzecz uczniów.

2.2.22	Wsparcie może obejmować w szczególności:
a)	kursy i szkolenia doskonalące (teoretyczne i praktyczne), w tym z wykorzystaniem trenerów przeszkolonych w ramach PO WER, studia podyplomowe;
b)	 wspieranie istniejących, budowanie nowych i moderowanie sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli;
c)	realizację w szkole lub placówce systemu oświaty programów wspomagania; 
d)	staże i praktyki nauczycieli realizowane we współpracy z podmiotami z otoczenia szkoły lub placówki systemu oświaty albo instytucjami wspomagającymi szkoły i placówki;
e)	współpracę ze specjalistycznymi jednostkami, np.: szkołami lub ośrodkami kształcącymi dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami, specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi, młodzieżowymi ośrodkami wychowawczymi, młodzieżowymi ośrodkami socjoterapii, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi; 
f)	wykorzystanie narzędzi, metod lub form pracy wypracowanych w ramach projektów, w tym pozytywnie zwalidowanych produktów projektów innowacyjnych, zrealizowanych w latach 2007-2013 w ramach PO KL.

2.2.23	Zakres wsparcia powinien obejmować w szczególności kształtowanie systemu wartości i postaw zawodowych, przygotowujących do pracy z dziećmi 
i młodzieżą ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Dotyczy to 
w szczególności rozpoznawania i zaspokajania indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawania indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia i czynników środowiskowych, wpływających na jego funkcjonowanie. Wsparcie to służy tworzeniu 
w placówkach ogólnodostępnych warunków do edukacji dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności.
2.2.24	Program wspomagania, o którym mowa w pkt 2.2.22 lit. c, jest formą doskonalenia nauczycieli związaną z bezpośrednim wsparciem szkół lub placówek systemu oświaty. IZ RPO zapewnia zgodność interwencji w zakresie realizacji programów wspomagania ze wszystkimi wskazanymi poniżej warunkami:
a)	program wspomagania powinien służyć pomocą szkole lub placówce systemu oświaty w wykonywaniu przez nią zadań na rzecz kształtowania i rozwijania u uczniów lub słuchaczy kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy oraz właściwych postaw/umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej);
b)	zakres wspomagania wynika z analizy indywidualnej sytuacji szkoły lub placówki systemu oświaty i odpowiada na specyficzne potrzeby tych podmiotów w zakresie wskazanym w regulaminie;
c)	realizacja programów wspomagania obejmuje następujące etapy:
i.	przeprowadzenie diagnozy obszarów problemowych związanych z realizacją przez szkołę lub placówkę systemu oświaty zadań z zakresu kształtowania i rozwijania u uczniów lub słuchaczy kompetencji kluczowych niezbędnych na rynku pracy oraz właściwych postaw/umiejętności (kreatywności, innowacyjności oraz pracy zespołowej);
ii.	prowadzenie procesu wspomagania w oparciu o ofertę doskonalenia nauczycieli przygotowaną zgodnie z potrzebami danej szkoły lub placówki systemu oświaty, z możliwością wykorzystania ofert doskonalenia funkcjonujących na rynku, m. in. udostępnianych przez centralne i wojewódzkie placówki doskonalenia nauczycieli;
iii.	monitorowanie i ocenę procesu wspomagania z wykorzystaniem m. in. ewaluacji wewnętrznej szkoły lub placówki systemu oświaty;

UWAGA!
Wyposażenie szkół lub placówek w nowoczesne pomoce dydaktyczne 
i narzędzia TIK oraz związane z tym podnoszenie kompetencji i kwalifikacji zawodowych nauczycieli, nie może być realizowane, jako samodzielne zadanie w projekcie. Jest to możliwe, o ile stanowi element niezbędny do realizacji zaplanowanego wsparcia uczniów.

2.3	Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.3.1	O dofinansowanie mogą występować wszystkie podmioty, które spełniają kryteria określone w regulaminie konkursu, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych),
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. 2017 r. poz. 2077);
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 1541).
2.3.2	Ponadto zaznacza się, że warunkiem ubiegania się o dofinansowanie jest niezaleganie z uiszczaniem podatków, jak również z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i innych należności wymaganych odrębnymi przepisami. Powyższy zapis jest integralną częścią Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (punkt G – Oświadczenia Beneficjenta - wniosku o dofinansowanie projektu).
2.3.3	W przypadku podmiotów, które zamierzają powierzyć swoim jednostkom organizacyjnym realizację projektu, w zakładce Dane beneficjenta w polu Nazwa  podmiotu należy wpisać pełną nazwę właściwej jednostki posiadającej osobowość prawną (np. gminy) oraz  jej dane identyfikacyjne i teleadresowe (punkt dotyczy pkt A.1. Dane wnioskodawcy – lidera projektu - wniosku o dofinansowanie projektu). Dane jednostki organizacyjnej realizującej projekt w imieniu i na rzecz Beneficjenta, posiadającej lub nieposiadającej osobowości prawnej, której Wnioskodawca zamierza powierzyć realizację projektu na podstawie pełnomocnictwa, upoważnienia lub innego równoważnego dokumentu, należy wpisać w pkt. A.4. Podmiot realizujący projekt – wniosku o dofinansowanie projektu.  W sytuacji kiedy projekt realizowany jest przez wiele jednostek, do umowy o dofinansowanie należy wpisać wszystkie jednostki realizujące  dany projekt. Realizator nie jest stroną umowy o dofinansowanie projektu.
2.4	Informacje dotyczące partnerstwa w projekcie
2.4.1	Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona 
w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
2.4.2	W przypadku realizacji projektów partnerskich, partnerzy są wskazywani imiennie we wniosku o dofinansowanie projektu.
2.4.3	Partnerstwo oznacza wspólną realizację projektu przez beneficjenta 
i podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie partnerskiej.
2.4.4	Podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, inicjujące projekt partnerski -zobowiązane są do wyboru partnerów spośród  podmiotów innych  niż wymienione w art. 3 ust. 1 pkt 1-3a tej ustawy zgodnie z zapisami art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
2.4.5	Podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, niebędący podmiotem inicjującym projekt partnerski, po przystąpieniu do realizacji projektu partnerskiego podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację o rozpoczęciu realizacji projektu partnerskiego wraz z uzasadnieniem przyczyn przystąpienia do jego realizacji oraz wskazaniem partnera wiodącego w tym projekcie.
2.4.6	Podmioty inne niż określone w art. 3 ust. 1 Ustawy PZP, indywidualnie określają zasady wyboru partnera projektu.
2.4.7	Wybór partnerów jest dokonywany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
2.4.8	Partnerami w projekcie mogą być wszystkie podmioty uprawnione 
do ubiegania  się o dofinansowanie, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych),
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. 2017 r. poz. 2077);
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tj. Dz. U. 2016 r. poz. 1541).
2.4.9	Realizacja projektów partnerskich w ramach RPO WSL 2014-2020 wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
a)	posiadania partnera wiodącego, który jest jednocześnie beneficjentem projektu (stroną umowy o dofinansowanie),
b)	uczestnictwa partnerów w realizacji projektu na każdym jego etapie, 
co oznacza również wspólne przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu oraz wspólne zarządzanie projektem, przy czym partner może uczestniczyć w realizacji tylko w części zadań w projekcie,
c)	adekwatności udziału partnerów, co oznacza odpowiedni udział partnerów w realizacji projektu (wniesienie zasobów ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych odpowiadających realizowanym zadaniom).
2.4.10	IOK informuje, iż Beneficjent zobowiązany jest do zawarcia pisemnej umowy pomiędzy partnerami, określającej w szczególności podział zadań 
i obowiązków pomiędzy partnerami oraz precyzyjne zasady zarządzania finansami, w tym przepływy finansowe i rozliczanie środków partnerstwa, 
a także sposób rozwiązywania sporów oraz odpowiedzialności/konsekwencji (w tym finansowych) na wypadek niewywiązania się przez partnerów 
z umowy  lub porozumienia. Szczegółowe informacje na temat informacji jakie powinny znaleźć się w porozumieniu oraz umowie o partnerstwie znajdują się w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Integralną częścią umowy pomiędzy partnerami powinno być również pełnomocnictwo/pełnomocnictwa dla partnera wiodącego do reprezentowania partnera/partnerów projektu.
2.4.11	W przypadkach uzasadnionych koniecznością zapewnienia prawidłowej            i terminowej realizacji projektu, za zgodą IZ, może nastąpić zmiana partnera. Do zmiany partnera stosuje się odpowiednio przepis art. 33 ust. 2 Ustawy wdrożeniowej.
2.4.12	Podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, niebędący podmiotem inicjującym projekt partnerski, po przystąpieniu do realizacji projektu partnerskiego podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej informację                 o rozpoczęciu realizacji projektu partnerskiego wraz z uzasadnieniem przyczyn przystąpienia do jego realizacji oraz wskazaniem partnera wiodącego w tym projekcie.
2.4.13	Wyróżnia się następujące modele partnerstwa:
a)	jednosektorowe – wewnątrzsektorowe;
b)	dwusektorowe – publiczno-prywatne; publiczno-społeczne; społeczno-prywatne;
c)	międzysektorowe – publiczno-prywatno-społeczne.
2.4.14	Partnerstwa mogą być tworzone z udziałem przedstawicieli następujących sektorów:
a)	sektor publiczny - Sektor finansów publicznych tworzą:
•	organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
•	jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
•	związki metropolitalne
•	jednostki budżetowe;
•	samorządowe zakłady budżetowe;
•	agencje wykonawcze;
•	instytucje gospodarki budżetowej;
•	państwowe fundusze celowe;
•	Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze 
oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
•	Narodowy Fundusz Zdrowia;
•	samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
•	uczelnie publiczne;
•	Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
•	państwowe i samorządowe instytucje kultury;
•	inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
b)	sektor prywatny obejmujący przedsiębiorców, których struktura kapitałowa 
jest całkowicie niezależna od podmiotów sektora publicznego lub też udział sektora publicznego w tych przedsiębiorstwach nie przekracza 50 %. Celem sektora prywatnego jest maksymalizacja zysków z prowadzonej działalności gospodarczej.
c)	sektor społeczny – organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy 
o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi 
lub samorządowymi osobami prawnymi i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną 
w tym fundacje i stowarzyszenia.
2.4.15	Inne terminy, uważane za równoznaczne z terminem organizacja pozarządowa to:
•	organizacja non-profit, ponieważ nie działa dla zysku;
•	organizacja wolontarystyczna (ochotnicza), ponieważ w większości opiera swą działalność na pracy ochotników;
•	organizacja społeczna (obywatelska), ponieważ obszarem aktywności tych organizacji jest najczęściej szeroko rozumiana pomoc społeczna, ochrona zdrowia i edukacja, czyli działania dla dobra publicznego;
•	trzeci sektor, ponieważ nie są tożsame z administracją publiczną 
(I sektor), ani biznesem (II sektor);
•	NGO, od non-governmental organization (organizacja pozarządowa).
2.5	Grupa docelowa
Grupę docelową/ostatecznych odbiorców wsparcia w ramach Poddziałania 11.1.4 stanowią: 
•	szkoły oraz placówki realizujące kształcenie ogólne, w tym szkoły artystyczne 
i zawodowe, które realizują podstawę programową kształcenia ogólnego 
(z wyłączeniem szkół dla dorosłych) oraz specjalne i ich organy prowadzące,
•	uczniowie i wychowankowie szkół i placówek prowadzących kształcenie ogólne, w tym szkół artystycznych i zawodowych, które realizują podstawę programową kształcenia ogólnego (z wyłączeniem szkół dla dorosłych) 
i specjalnych,
•	rodzice i opiekunowie prawni uczniów szkół i placówek prowadzących kształcenie ogólne w tym szkoły artystyczne i zawodowe, które realizują podstawę programową kształcenia ogólnego (z wyłączeniem szkół dla dorosłych) oraz specjalnych,
•	uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
•	pracodawcy,
•	nauczyciele i pracownicy pedagogiczni szkół i placówek oświatowych,
•	partnerzy społeczno-gospodarczy.

Udział nauczycieli i kadry pedagogicznej będzie możliwy jedynie jako dodatkowe, uzupełniające działanie względem działań skierowanych do uczniów.

Jeżeli wsparcie EFS kierowane było do szkół gimnazjalnych, to w okresie przejściowym (1.09.2017-31.08.2019), ze wsparcia w ramach EFS mogą korzystać:
a) szkoły gimnazjalne, które nie zostały przekształcone/włączone w strukturę innych szkół i ich uczniowie oraz nauczyciele;
b) szkoły powstałe w wyniku przekształcenia gimnazjum, w których funkcjonują klasy gimnazjalne, uczniowie tych klas oraz nauczyciele;
c) oddziały gimnazjalne (powstałe w wyniku włączenia gimnazjów do innych szkół), ich uczniowie oraz nauczyciele;
d) uczniowie, którzy zamiast w gimnazjum będą kontynuowali edukację 
w ośmioletniej szkole podstawowej;
e) nauczyciele w klasach VII-VIII szkół podstawowych, do których będą uczęszczali uczniowie, o których mowa w lit. d.

2.6	Informacje finansowe dotyczące konkursu

Całkowita kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie:	6 793 577,67 PLN
1 614 750,35  EUR	
Kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie [środki UE]:	6 416 156,70 PLN
1 525 042,00 EUR	
Maksymalna kwota dofinansowania projektu	Maksymalna kwota dofinansowania nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego na konkurs	
Warunki i planowany zakres stosowania cross-financingu (%)	do 10% finansowania unijnego w ramach projektu	
Kwota współfinansowania z budżetu państwa projektów w konkursie (jeśli dotyczy)	377 420,97 PLN
89 708,35 EUR	
Poziom dofinansowania projektu
- środków UE

- budżet państwa

- poziom wkładu własnego	
85 %
5%
10 %	
Wartość projektu:
minimalna wartość projektu:	Minimalna wartość projektu wynosi 100 000,00 PLN	
Wartość środków przeznaczonych na procedurę odwoławczą w konkursie:	5 % wartości kwoty przeznaczonej na dofinansowanie (UE +BP) projektów w konkursie zabezpiecza się na procedurę odwoławczą bez podania wyliczonej kwoty.  	

Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, IOK dopuszcza możliwość zwiększenia kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie. W takim przypadku zostanie zachowana zasada równego traktowania, co oznacza objęcie dofinansowaniem wszystkich podmiotów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, albo objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz taką samą ocenę.

IOK informuje, iż istnieje możliwość zwiększenia alokacji przewidzianej na konkurs jeszcze przed jego rozstrzygnięciem, o ile będą dostępne środki w ramach działania/poddziałania.	

2.7	Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie

UWAGA!!!
Forma komunikacji między IOK i wnioskodawcą, w tym wzywania wnioskodawcy do uzupełniania lub poprawiania projektu w trakcie jego oceny w części dotyczącej spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów została wskazana w Rozdziale nr 10 Regulaminu. Niezachowanie wskazanej formy komunikacji będzie skutkować negatywną oceną wniosku o dofinansowanie na odpowiednim etapie oceny.  Wnioskodawca wraz z wnioskiem o dofinansowanie składa oświadczenie, dotyczące świadomości skutków niezachowania formy komunikacji, o której mowa w pkt 2.7.1 Regulaminu. Oświadczenie znajduje się w części G. wniosku o dofinansowanie 	

2.7.1	Wnioskodawcy przy składaniu wniosku o dofinansowanie realizacji projektów w ramach RPO WSL 2014-2020, wyłącznie w formie elektronicznej, zobowiązani są przygotować wniosek aplikacyjny za pomocą LSI 2014 (https://lsi.slaskie.pl) następnie przesłać go w formacie .pdf do Instytucji Organizującej Konkurs (IOK) z wykorzystaniem SEKAP (https://www.sekap.pl) lub ePUAP(http://www.epuap.gov.pl).
2.7.2	Wnioskodawca zobowiązany jest do zapoznania się z regulaminem 
i Instrukcją użytkownika Lokalnego Systemu Informatycznego LSI 2014 dla wnioskodawców/beneficjentów RPO WSL 2014-2020.
2.7.3	Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach RPO WSL 2014-2020 należy wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie zawierającą objaśnienia, w jaki sposób wypełnić poszczególne pola wniosku. Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowi załącznik 
do regulaminu konkursu udostępnionego wraz z ogłoszeniem o konkursie 
na stronie internetowej RPO WSL/ IOK i Portalu.

IOK wskazuje, że Wnioskodawcę obowiązuje wersja, która jest dostępna 
w Lokalnym Systemie Informatycznym 2014-2020 w trakcie wypełniania/składania wniosku o dofinansowanie.	

2.7.4	Wniosek musi zostać przesłany jako oryginalny plik pobrany z systemu LSI 2014, nie należy zapisywać wniosku za pośrednictwem programów do odczytu plików PDF. Zapisanie pliku w programie do odczytu plików .pdf może spowodować modyfikację sumy kontrolnej pliku (CRC), co spowoduje negatywną weryfikację autentyczności wniosku o dofinansowanie projektu.
2.7.5	Wygenerowany w formacie PDF i podpisany wniosek o dofinansowanie projektu należy złożyć do IOK w wersji elektronicznej przy wykorzystaniu platformy elektronicznej SEKAP lub ePUAP, do dnia i godziny zakończenia naboru wniosków o dofinansowanie. Przez godzinę zakończenia naboru rozumie się godzinę określoną w niniejszym regulaminie z dokładnością co do sekundy. Wnioski złożone po wskazanej godzinie, np. o 12:00:01 będą pozostawione bez rozpatrzenia.
UWAGA!

Złożenie wniosku wyłącznie w Lokalnym Systemie Informatycznym (LSI 2014) i nieprzesłanie wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych w pkt 2.7.1 spowoduje pozostawienie wniosku 
bez rozpatrzenia.	

2.7.6	Za złożenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach naboru uznaje się przesłanie do IOK wygenerowanego za pomocą LSI 2014 wniosku 
o dofinansowanie projektu w formacie PDF, podpisanego przy pomocy jednego z trzech sposobów: 
•	bezpiecznego podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem kwalifikowanym,
•	podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem CC SEKAP, 
•	podpisu złożonego przy użyciu  Profilu Zaufanego ePUAP.
2.7.7	Potwierdzeniem złożenia wniosku o dofinansowanie jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO), które dla instytucji publicznych ma formę Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) i jest dowodem dostarczenia dokumentu elektronicznego na skrzynkę kontaktową SEKAP/ lub skrytkę ePUAP. UPO/UPP jest formą elektronicznej zwrotki i jest również podpisane elektroniczne.
2.7.8	W przypadku awarii krytycznej LSI 2014 w ostatnim dniu trwania naboru wniosków o dofinansowanie projektów, przewiduje się wydłużenie trwania naboru o 1 dzień, przy czym uznaje się, że nie będzie to stanowiło zmiany Regulaminu konkursu.  IOK poda do publicznej wiadomości, na stronie internetowej RPO WSL 2014-2020/IOK oraz Portalu, informację o awarii krytycznej LSI 2014 i przedłużeniu terminu zakończenia naboru.
2.7.9	W przypadku innej awarii systemów informatycznych niż opisana powyżej decyzję o sposobie postępowania podejmuje IOK po indywidualnym rozpatrzeniu sprawy. W przypadku problemów technicznych z którymś z poniższych  systemów informatycznych należy kontaktować się z instytucją zarządzającą danym systemem informatycznym:
2.7.10	

System informatyczny	Instytucja zarządzająca systemem	Kontakt	
		e-mail	Nr telefonu	
LSI 2014	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego 	Instytucja Organizująca Konkurs	
		lsi@slaskie.pl lsifs@slaskie.pl	(32) 774 09 14 w dni robocze w godz. 7:30-15:30	
SEKAP	Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego	scsi@e-slask.pl	(32) 700 78 16
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	
ePUAP	Ministerstwo Cyfryzacji	https://epuap.gov.pl/wps/portal/zadaj-pytanie 	(42) 253 54 50
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	

UWAGA!
W tytule przesłanej wiadomości należy podać numer konkursu, w ramach którego składany jest wniosek oraz w treści wiadomości należy podać numer ID projektu, widoczny w LSI 2014 na liście „Realizowane projekty” oraz niezbędne informacje,   tj.: imię, nazwisko, login, numer telefonu, tytuł, datę i godzinę wystąpienia błędu, rodzaj i wersję przeglądarki internetowej, na której pojawił się błąd oraz szczegółowy opis błędu. Wymagane jest także załączenie przynajmniej jednego zrzutu ekranu obrazującego opisywany błąd w Systemie.	

2.7.11	Przedsiębiorca ubiegający się o pomoc de minimis składa wniosek 
o dofinansowanie projektu, który traktowany jest jako wniosek 
o udzielenie pomocy.
Do wniosku o dofinansowanie projektu przedsiębiorca załącza:
a)	kopie zaświadczeń o pomocy de minimis lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rolnictwie, lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rybołówstwie albo oświadczenie o wielkości takiej pomocy, albo oświadczenie 
o nieotrzymaniu takiej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dotyczy wszystkich zaświadczeń jakie Wnioskodawca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat)- dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis (Projektodawca jest jednocześnie Beneficjentem pomocy de minimis w ramach projektu);
b)	informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (załącznik Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu 
się o pomoc de minimis -  stosuje się do pomocy de minimis udzielanej 
na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 
z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1)  do pobrania na stronie www.uokik.gov.pl w zakładce Pomoc publiczna: Wzory formularzy oraz zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis) - dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis (Projektodawca jest jednocześnie Beneficjentem pomocy de minimis w ramach projektu).

Każdy załącznik powinien stanowić jeden dokument zapisany  w formacie .pdf 
i oznaczony  nazwą np.: zaświadczenie/oświadczenie/formularz. Załączniki  
do wniosku składane są wyłącznie za pośrednictwem systemu LSI.
UWAGA!
W ramach konkursu Wnioskodawca składa załączniki do wniosku 
o dofinansowanie dotyczące wyłącznie pomocy publicznej/pomocy 
de minimis (jeśli dotyczy). IOK nie dopuszcza składania innych załączników do wniosku niż wymienionych w pkt 2.7.11	

2.7.12	Wniosek musi być podpisany elektronicznie przez osobę/osoby uprawnioną/uprawnione do reprezentowania danej instytucji. Wniosek podpisywany jest wyłącznie przez Wnioskodawcę/Beneficjenta/Partnera wiodącego projektu. Wniosek nie jest podpisywany przez pozostałych partnerów projektu. Wnioskodawca powinien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające złożone we wniosku oświadczenia w imieniu partnera/partnerów projektu. 

IOK zaleca aby w piśmie przewodnim Wnioskodawca podał dane do kontaktów roboczych ws. wniosku o dofinansowanie (tj. dane osoby, numer telefonu, adres e-mail). Ponadto Wnioskodawca zobowiązany jest obligatoryjnie uzupełnić dane kontaktowe w Lokalnym Systemie Informatycznym LSI 2014.
W tym celu należy w widoku „Realizowane projekty”, w wierszu dotyczącym składanego projektu kliknąć ikonkę  (Kontakty w ramach projektu) 
i wprowadzić niezbędne dane w części „Dane pracowników zaangażowanych w projekt” poprzez kliknięcie ikony 

UWAGA!
Z uwagi na ewentualne problemy, które można napotkać w trakcie próby wysłania dokumentu drogą elektroniczną  na platformę ePUAP, Instytucja Organizująca Konkurs rekomenduje korzystanie z platformy SEKAP w elektronicznej komunikacji w ramach przedmiotowego konkursu.	

3	Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu

3.1	W ramach przedmiotowego konkursu IOK określa, iż z uwagi na wielkość dostępnej alokacji osiągnięte zostaną następujące wskaźniki mierzone na poziomie RPO WSL w Poddziałaniu 11.1.4 Poprawa efektywności kształcenia ogólnego – konkurs (Obszary Strategicznej Interwencji – Obszary wiejskie)
Wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
•	Liczba uczniów, którzy nabyli kompetencje kluczowe po opuszczeniu programu - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 1 164
•	Liczba szkół, w których pracownie przedmiotowe wykorzystują doposażenie do prowadzenia zajęć edukacyjnych - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 6
•	Liczba szkół i placówek systemu oświaty wykorzystujących sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 6
•	Liczba nauczycieli, którzy uzyskali kwalifikacje lub nabyli kompetencje po opuszczeniu programu - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 14

Wskaźniki produktu:
•	Liczba uczniów objętych wsparciem w zakresie rozwijania kompetencji kluczowych w programie - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 1 791
•	Liczba szkół, których pracownie przedmiotowe zostały doposażone 
w programie - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 6
•	Liczba szkół i placówek systemu oświaty wyposażonych w ramach programu w sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 6
•	Liczba nauczycieli objętych wsparciem w programie - poziom wskaźnika planowany do osiągnięcia  w ramach konkursu – 18

Projektodawca powinien zweryfikować, czy zaplanowane przez niego wartości wskaźników, zostały zaplanowane w sposób proporcjonalny do założeń konkursu. Weryfikacji tej można dokonać za pomocą poniższego wzoru:
    Wartość dofinansowania w projekcie                   wartość danego wskaźnika założona  
6 793 577,67                           do osiągnięcia w ramach całego konkursu
Tak obliczona wartość stanowi minimalny poziom wskaźnika, jaki powinien zostać osiągnięty 
w projekcie. 	

3.2	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
3.3	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu.
3.4	Wskaźniki produktu dotyczą realizowanych działań. Produkt stanowi wszystko, co zostało uzyskane w wyniku działań współfinansowanych z EFS. 
Są to zarówno wytworzone dobra, jak i usługi świadczone na rzecz uczestników podczas realizacji projektu. Wskaźniki produktu w programie określone są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego 
oraz odnoszą się do osób lub podmiotów objętych wsparciem.
3.5	Wskaźniki rezultatu dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia ze środków EFS. Określają efekty zrealizowanych działań w odniesieniu do osób lub podmiotów, np. w postaci zmiany sytuacji na rynku pracy. W celu ograniczenia wpływu czynników zewnętrznych na wartość wskaźnika rezultatu, powinien on być jak najbliżej powiązany z działaniami wdrażanymi w ramach odpowiedniego priorytetu inwestycyjnego. Oznacza to, że wskaźniki rezultatu obrazują efekt wsparcia udzielonego danej osobie/podmiotowi i nie obejmują efektów dotyczących grupy uczestników/podmiotów, która nie otrzymała wsparcia. Wartości docelowe wskaźników rezultatu określane są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego. 
3.6	Wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu opisuje się w części E wniosku o dofinansowanie projektu.
3.7	Zarówno wskaźniki produktu jak i wskaźniki rezultatu podzielone są na wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu i wskaźniki specyficzne dla projektu.
3.8	Dla konkursu RPSL.11.01.04-IZ.01-24-255/18 wskaźnikami obligatoryjnymi dla wszystkich Projektodawców (według Załącznika nr 2 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 z 24 kwietnia 2018 r. - Tabeli wskaźników rezultatu bezpośredniego i produktu dla działań i poddziałań) bez względu na charakter grupy docelowej i typ wsparcia są:
a)	Liczba uczniów, którzy nabyli kompetencje kluczowe po opuszczeniu programu – Liczba uczniów, którzy dzięki wsparciu z EFS nabyli kompetencje kluczowe. Kompetencje kluczowe oraz typy szkół zostały określone w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020 Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
i.	ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
ii.	ETAP II – Wzorzec – zdefiniowanie we wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu standardu wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych,
iii.	ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie,
iv.	ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria 
i metody ich weryfikacji. Wykazywać należy wyłącznie kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego. 
UWAGA!
Uczniowie objęci wsparciem jedynie w zakresie III typu również powinni być wliczani do wskaźnika „Liczba uczniów, którzy nabyli kompetencje kluczowe po opuszczeniu programu”.	

b)	Liczba uczniów objętych wsparciem w zakresie rozwijania kompetencji kluczowych w programie – Liczba uczniów objętych wsparciem bezpośrednim w ramach programu z zakresu rozwijania kompetencji kluczowych oraz postaw i umiejętności niezbędnych na rynku pracy. Wykazywać należy wyłącznie kompetencje, które zostały osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego. Zakres kompetencji kluczowych opisano w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020;
3.9	Dla konkursu RPSL.11.01.04-IZ.01-24-255/18 wskaźnikami obligatoryjnymi dla wszystkich Projektodawców z uwzględnieniem charakteru grupy docelowej i formy wsparcia są:
a)	Liczba szkół, w których pracownie przedmiotowe wykorzystują doposażenie do prowadzenia zajęć edukacyjnych – Liczba szkół w których pracownie przedmiotowe wykorzystują doposażenie zakupione dzięki EFS do prowadzenia zajęć edukacyjnych z przedmiotów przyrodniczych lub matematyki. 
Określenie przedmiotów przyrodniczych oraz typy szkół zostały opisane w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
W przypadku objęcia wsparciem kilku szkół wchodzących w skład zespołu szkół, każdą szkołę z danego zespołu szkół, która uzyskała wsparcie bezpośrednie, należy liczyć odrębnie. W przypadku skierowania wsparcia do szkół filialnych, szkoła macierzysta i szkoły jej podporządkowane powinny być mierzone odrębnie. 
Wykorzystanie doposażenia jest weryfikowane na reprezentatywnej próbie szkół objętych wsparciem w ramach RPO do 4 tygodni po zakończeniu ich udziału w projekcie w ramach wizyt monitoringowych przez pracowników Instytucji Zarządzającej RPO lub Instytucji Pośredniczącej. W przypadku zakończenia udziału w projekcie w okresie ferii zimowych i letnich pomiar wskaźników powinien być dokonany z wyłączeniem ww. okresów.
b)	Liczba szkół, których pracownie przedmiotowe zostały doposażone w programie – Liczba szkół, których pracownie przedmiotowe zostały doposażone do nauczania przedmiotów przyrodniczych lub matematyki poprzez doświadczenia i eksperymenty. W przypadku objęcia wsparciem kilku szkół wchodzących w skład zespołu szkół, każdą szkołę z danego zespołu szkół, która uzyskała wsparcie bezpośrednie, należy liczyć odrębnie. W przypadku skierowania wsparcia do szkół filialnych, szkoła macierzysta i szkoły jej podporządkowane powinny być mierzone odrębnie. Określenie przedmiotów przyrodniczych, warunki wg których odbywa się doposażenie pracowni przyrodniczych lub matematycznych oraz typy szkół/placówek systemu oświaty zostały opisane w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
Moment pomiaru wskaźnika rozumiany jest jako dzień dostarczenia sprzętu do szkoły.
c)	Liczba nauczycieli, którzy uzyskali kwalifikacje lub nabyli kompetencje po opuszczeniu programu – Definicja kwalifikacji jest zgodna z definicją zawartą w części dot. wskaźników EFS monitorowanych we wszystkich priorytetach inwestycyjnych dla wskaźnika liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu. 
Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
i.	ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
ii.	ETAP II – Wzorzec – określony przed rozpoczęciem form wsparcia i zrealizowany w projekcie standard wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych,
iii.	ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie,
iv.	ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje/kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego.
d)	Liczba nauczycieli objętych wsparciem w programie – Liczba nauczycieli, szkół i placówek systemu oświaty objętych wsparciem, w programie.
Formy wsparcia oraz typy szkół opisane w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
e)	Liczba szkół i placówek systemu oświaty wykorzystujących sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych – Liczba szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek systemu oświaty wykorzystujących do prowadzenia zajęć edukacyjnych sprzęt technologii informacyjno-edukacyjnych zakupiony dzięki EFS. Wykorzystanie sprzętu TIK jest weryfikowane na reprezentatywnej próbie szkół/placówek objętych wsparciem w ramach RPO do 6 miesięcy po zakończeniu projektu w ramach wizyt monitoringowych przez pracowników Instytucji Zarządzającej RPO lub Instytucji Pośredniczącej;
f)	Liczba szkół i placówek systemu oświaty wyposażonych w ramach programu w sprzęt TIK do prowadzenia zajęć edukacyjnych – Liczba szkół oraz placówek systemu oświaty wyposażonych w sprzęt, rozumiany jako pomoce dydaktyczne oraz narzędzia technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) do prowadzenia zajęć edukacyjnych. 
W przypadku objęcia wsparciem kilku szkół wchodzących w skład zespołu szkół, każdą szkołę z danego zespołu szkół, która uzyskała wsparcie bezpośrednie, należy liczyć odrębnie. W przypadku skierowania wsparcia do szkół filialnych, szkoła macierzysta i szkoły jej podporządkowane powinny być mierzone odrębnie. 
Standardy wg których odbywa się zakup sprzętu TIK oraz typy szkół są opisane w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
We wskaźniku możliwe jest wykazanie szkół i placówek systemu oświaty, które jedynie uzupełniają swoją bazę o pewne elementy wyposażenia, zgodnie z diagnozą i w celu uzyskania konkretnych funkcjonalności, o których mowa w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
Moment pomiaru wskaźnika rozumiany jest jako dzień dostarczenia sprzętu do szkół i placówek oświatowych.
3.10	Wartość docelowa wskaźnika, opis sposobu pomiaru i monitorowania wskaźnika podlega ocenie.
3.11	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu. 
3.12	Dodatkowo Wnioskodawca zamieszcza następujące wskaźniki horyzontalne we wniosku o dofinansowanie projektu:
a)	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób 
z niepełnosprawnościami. Wskaźnik odnosi się do liczby obiektów, które zaopatrzono w specjalne podjazdy, windy, urządzenia głośnomówiące, bądź inne rozwiązania umożliwiające dostęp (tj. usunięcie barier w dostępie, w szczególności barier architektonicznych) do tych obiektów i poruszanie się po nich osobom z niepełnosprawnościami ruchowymi czy sensorycznymi. Jako obiekty budowlane należy rozumieć konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych (wg. def. PKOB). Należy podać liczbę obiektów, w których zastosowano rozwiązania umożliwiające dostęp osobom z niepełnosprawnościami ruchowymi czy sensorycznymi lub zaopatrzonych w sprzęt, a nie liczbę sprzętów, urządzeń itp. Jeśli instytucja, zakład itp. składa się z kilku obiektów, należy zliczyć wszystkie, które dostosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z dostosowaniem obiektów do potrzeb osób z niepełnosprawnościami w ramach danego projektu.
Do wskaźnika powinny zostać wliczone zarówno obiekty dostosowane w projektach ogólnodostępnych, jak i dedykowanych (zgodnie z kategoryzacją projektów z Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020).
b)	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami. Racjonalne usprawnienie oznacza konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nie nakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami. 
Wskaźnik mierzony jest w momencie rozliczenia wydatku związanego z racjonalnymi usprawnieniami w ramach danego projektu. Przykłady racjonalnych usprawnień: tłumacz języka migowego, transport niskopodłogowy, dostosowanie infrastruktury (nie tylko budynku, ale też dostosowanie infrastruktury komputerowej np. programy powiększające, mówiące, drukarki materiałów w alfabecie Braille'a), osoby asystujące, odpowiednie dostosowanie wyżywienia. Do wskaźnika powinny zostać wliczone zarówno projekty ogólnodostępne, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień, jak i dedykowane (zgodnie z kategoryzacją projektów z Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020). Definicja na podstawie: Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.
c)	Liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych. Wskaźnik mierzy liczbę osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie nabywania/ doskonalenia umiejętności warunkujących efektywne korzystanie z mediów elektronicznych, tj. m.in. korzystania z komputera, różnych rodzajów oprogramowania, Internetu oraz kompetencji ściśle informatycznych (np. programowanie, zarządzanie bazami danych, administracja sieciami, administracja witrynami internetowymi). Wskaźnik ma agregować wszystkie osoby, które skorzystały ze wsparcia w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) we wszystkich programach i projektach, także tych, gdzie szkolenie dotyczy obsługi specyficznego systemu teleinformatycznego, którego wdrożenia dotyczy projekt. Do wskaźnika powinni zostać wliczeni wszyscy uczestnicy projektów zawierających określony rodzaj wsparcia, w tym również np. uczniowie nabywający kompetencje w ramach zajęć szkolnych, jeśli wsparcie to dotyczy technologii informacyjno-komunikacyjnych. Identyfikacja charakteru i zakresu nabywanych kompetencji będzie możliwa dzięki możliwości pogrupowania wskaźnika według programów, osi priorytetowych i priorytetów inwestycyjnych.
d)	Liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno–komunikacyjne. Wskaźnik mierzy liczbę podmiotów, które w celu realizacji projektu, zainwestowały w technologie informacyjno-komunikacyjne, a w przypadku projektów edukacyjno-szkoleniowych, również podmiotów, które podjęły działania upowszechniające wykorzystanie TIK. Przez technologie informacyjno-komunikacyjne (ang. ICT - Information and Communications Technology) należy rozumieć technologie pozyskiwania/ produkcji,  gromadzenia / przechowywania, przesyłania, przetwarzania i rozpowszechniania informacji w formie elektronicznej z wykorzystaniem technik cyfrowych i wszelkich narzędzi komunikacji elektronicznej oraz wszelkie działania związane z produkcją i wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i informatycznych oraz usług im towarzyszących; działania edukacyjne i szkoleniowe. W zakresie EFS podmioty wykorzystujące TIK należy rozumieć jako podmioty (beneficjenci/partnerzy beneficjentów), które w ramach realizowanego przez nie projektu wspierają wykorzystywanie technik poprzez: np. propagowanie/ szkolenie/ zakup  TIK lub podmioty, które otrzymują wsparcie w tym zakresie (uczestnicy projektów). Podmiotu, do którego odnosi się wskaźnik, w przypadku gdy nie spełnia definicji uczestnika projektu zgodnie z rozdziałem 3.3 Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020, nie należy wykazywać w module Uczestnicy projektów w SL2014. Podmiotami realizującymi projekty TIK mogą być m.in.: MŚP, duże przedsiębiorstwa, administracja publiczna, w tym jednostki samorządu terytorialnego, NGO, jednostki naukowe, szkoły, które będą wykorzystywać TIK do usprawnienia swojego działania i do prowadzenia relacji z innymi podmiotami. W przypadku gdy beneficjentem pozostaje jeden podmiot, we wskaźniku należy ująć wartość „1”. W przypadku gdy projekt jest realizowany przez partnerstwo podmiotów, w wartości wskaźnika należy ująć każdy z podmiotów wchodzących w skład partnerstwa, który wdrożył w swojej działalności narzędzia TIK.
3.13	W sytuacji realizacji projektu, który wpływać będzie na realizację wskaźników horyzontalnych wyszczególnionych powyżej, konieczne jest ich monitorowanie na etapie wdrażania projektu. Nie jest obligatoryjne natomiast wskazywanie wartości docelowych dla tych wskaźników na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie projektu. Oznacza to, że na etapie wniosku 
o dofinansowanie projektu wartości docelowe tych wskaźników mogą przybrać wartość „0”. Natomiast na etapie realizacji projektu powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika. Wnioskodawca dokonuje wyboru wskaźników horyzontalnych z listy rozwijanej wskaźników produktu.

UWAGA!
Wnioskodawcy są zobligowani wykazywać we wniosku o dofinansowanie wszystkie wskaźniki dotyczące liczby osób (w tym również wskaźnik horyzontalny) w podziale na płeć. Dotyczy to zarówno wskaźników realizowanych przez Wnioskodawcę, jak i przez wszystkich partnerów. Jeżeli na moment składania wniosku Beneficjent nie jest w stanie podać wartości wskaźnika horyzontalnego w podziale na płeć, powinien wpisać wartość „0”. Natomiast na etapie wniosku o płatność powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika w podziale na płeć.	

4.	Kryteria wyboru projektów
IOK dokona oceny i wyboru projektów w oparciu o kryteria wyboru projektów przyjęte przez Komitet Monitorujący RPO WSL 2014-2020 i zatwierdzone przez Zarząd Województwa Śląskiego, stanowiące załącznik nr 3  do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań.

4.1 Kryteria ogólne
4.1.1.	Kryteria formalne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	

1.	
	Czy wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru?	Wnioskodawca (i partnerzy – jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki, zgodnie z RPO WSL 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz Regulaminem konkursu/Wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 
Kryterium weryfikowane na podstawie części A wniosku o dofinansowanie- PODMIOTY ZAANGAŻOWANE W REALIZACJĘ PROJEKTU.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowy partner musi być również uprawniony do  aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

2.		Czy wnioskodawca oraz partnerzy nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej? 	Wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na podstawie:
- art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2017 r., poz. 2077),
- art.12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012 r. poz. 769),
- art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 1541  z późn. zm.). 
Kryterium weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowy partner nie może podlegać wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
3.		Czy wnioskodawca posiada odpowiedni potencjał finansowy?	Wnioskodawca (lider projektu) wskazał we wniosku o dofinansowanie  sumę bilansową  lub  roczne obroty  rozumiane jako przychody lub w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych – wydatki – za poprzedni zamknięty rok obrotowy. W przypadku projektów partnerskich, wnioskodawca wskazuje również  sumę bilansową   lub obroty partnera.   Suma bilansowa lub roczny obrót  lidera i partnera (jeśli dotyczy), są równe lub wyższe od łącznych rocznych wydatków w projektach złożonych w ramach danego naboru oraz realizowanych 
w danej instytucji w ramach EFS przez lidera projektu. W przypadku projektów trwających powyżej 1 roku suma bilansowa lub  obrót powinny być równe bądź wyższe od wydatków w roku, w którym koszty są najwyższe.
W sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie (lub jego partner) funkcjonuje krócej niż rok, jako sumę bilansową lub obrót powinien on wskazać wartość właściwą dla typu podmiotu odnoszącą się do okresu liczonego od rozpoczęcia przez niego działalności do momentu zamknięcia roku obrotowego, w którym tę działalność rozpoczął.
Kryterium weryfikowane na podstawie treści wniosku, na podstawie listy wniosków złożonych w odpowiedzi na dany konkurs oraz na podstawie realizowanych umów w danej IOK w ramach EFS przez lidera projektu, widniejących w systemie informatycznym LSI 2014 
w ramach RPO i/lub SOWA w ramach PO WER (w przypadku IOK realizujących PO WER). 
Kryterium zostanie ponownie zweryfikowane przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
W przypadku, jeżeli potencjał Wnioskodawcy nie pozwala na realizację wszystkich złożonych 
w ramach danego naboru projektów, na wezwanie IOK Wnioskodawca może wycofać projekt/projekty, aby kryterium mogło zostać uznane za spełnione.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

4.	

	Czy we wniosku w sposób prawidłowy zastosowano uproszczone metody rozliczania wydatków?	Wydatki w projekcie o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego są rozliczane uproszczonymi metodami, o których mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
Projekt o wartości przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego nie jest rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2 wniosku o dofinansowanie- Zakres finansowy oraz tabeli  D.2. Źródła finansowania wydatków.
W przypadku zmiany wartości wkładu publicznego w projekcie wynikającej z ustaleń negocjacyjnych skutkującej zmianą formy rozliczania projektu, Wnioskodawca jest zobowiązany do zastosowania właściwej dla ostatecznej kwoty wkładu publicznego formy rozliczania, a przedmiotowe kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE/DO UZUPEŁNIENIA)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.		Czy okres realizacji projektu jest zgodny z okresem kwalifikowania wydatków w RPO WSL?	Realizacja projektu mieści się w ramach czasowych RPO WSL, określonych datami od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu VIII wniosku o dofinansowania - Okres realizacji projektu oraz innych zapisów wniosku.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
6.		Czy projekt jest zgodny z przepisami art. 65 ust. 6 i art. 125 ust. 3 lit. e) i f) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.?	Wnioskodawca złożył oświadczenie, że:
- projekt nie został zakończony w rozumieniu art. 65 ust. 6,
- w przypadku realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie do Instytucji Zarządzającej/Instytucji Pośredniczącej, przestrzegał obowiązujących przepisów prawa dotyczących danej operacji zgodnie z art. 125 ust. 3 lit. e, 
- projekt nie obejmuje przedsięwzięć będących częścią operacji, które zostały objęte lub powinny zostać objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 71 (trwałość operacji) w następstwie przeniesienia działalności produkcyjnej poza obszar objęty programem.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
7.		Czy wartość projektu została prawidłowo określona?	Wartość projektu jest zgodna z minimalną i maksymalną wartością projektu obowiązującą dla danego działania/poddziałania/typu projektu, określonymi w Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WSL na lata 2014-2020 (aktualnym na dzień ogłoszenia naboru wniosków).
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2.3 wniosku o dofinansowanie projektu- Wydatki ogółem/kwalifikowalne.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość zmiany  wartości projektu.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium formalne 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.1.2.	Kryteria merytoryczne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1.		Czy zapisy wniosku są zgodne z regulaminem konkursu/naboru?	Oceniane będzie czy projektodawca zastosował się do warunków określonych przez IZ/IP sformułowanych w regulaminie konkursu/naboru w szczególności w zakresie możliwych do objęcia wsparciem grup docelowych, czy dopuszczonych do realizacji form wsparcia.
W ramach kryterium nie będą oceniane wymogi wskazane w Regulaminie konkursu/naboru, które weryfikowane są w ramach pozostałych kryteriów.
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.		Czy projekt jest zgodny z RPO WSL 2014-2020, SZOOP RPO WSL 2014-2020 i wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego?	Ocenie podlegać będzie zgodność projektu z Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych RPO WSL 2014-2020 (SZOOP RPO WSL 2014-2020) oraz wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego (obowiązującymi na dzień ogłoszenia naboru wniosków)w zakresie właściwego działania/poddziałania/typu projektu, grup docelowych, dopuszczonych do realizacji form wsparcia i wymagań dotyczących danego rodzaju wsparcia, wysokości wkładu własnego oraz poziomu wydatków w ramach cross-financingu i środków trwałych wskazanych w Regulaminie konkursu. 	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
3.		Czy partnerstwo zostało zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020?	W ramach kryterium oceniane będzie czy partnerzy zostali wybrani zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy oraz punktu A.3.3. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie i sposób wyboru partnera oraz jego rola w projekcie.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a nowe partnerstwo musi również zostać zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.	Kryterium merytoryczne 0/1 
(TAK/NIE/NIE DOTYCZY/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.		Czy projekt jest skierowany do grupy docelowej z terenu województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują, uczą lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie punktu B.11.1. wniosku o dofinansowanie- Osoby i/lub podmioty/instytucje, które zostaną objęte wsparciem.	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.		Czy biuro projektu jest zlokalizowane na terenie województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie  województwa śląskiego, w miejscu umożliwiającym równy dostęp potencjalnych uczestników/uczestniczek projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12.3 wniosku o dofinansowanie- Biuro projektu oraz zaplecze techniczne i potencjał kadrowy projektodawcy.	Kryterium merytoryczne 0/1 
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
6.		Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E. Mierzalne wskaźniki projektu.
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
7.		Czy wskaźniki zostały prawidłowo przyporządkowane do kwot ryczałtowych?	Kryterium dotyczy wniosków rozliczanych za pomocą kwot ryczałtowych. 
W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy do każdej kwoty ryczałtowej przyporządkowano minimum jeden wskaźnik oraz czy wszystkie wskaźniki wskazane w części E wniosku o dofinansowanie zostały przyporządkowane w sposób adekwatny do poszczególnych kwot ryczałtowych.
	Kryterium merytoryczne 0/1
(TAK/NIE/NIE DOTYCZY/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
8.		Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy prawidłowo sformułowano cel projektu?
b)	Czy cel jest adekwatny do zdiagnozowanych  problemów?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.9. wniosku o dofinansowanie- Cel główny projektu w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-3, minimum 1
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	
9.		Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy wartości docelowe wskaźników produktu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie?
b)	Czy wartości wskaźników rezultatu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie?
c)	Czy w sposób poprawny i zgodny z definicją wskaźników opisano sposób pomiaru i monitorowania wskaźników?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E wniosku o dofinansowanie- MIERZALNE WSKAŹNIKI PROJEKTU w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość zmiany  wartości wskaźników.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-10, minimum 6
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	
10.		Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy scharakteryzowano grupę docelową i w sposób poprawny opisano jej sytuację problemową?
b)	Czy rekrutacja uczestników do projektu została zaplanowana w sposób adekwatny do grupy docelowej?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.11. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-5, minimum 3
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	
11.		Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy zadania logicznie korespondują z określoną sytuacją problemową oraz wpływają na osiągnięcie wskaźników i założonych celów? Czy zakres zadań/działań realizowanych przez partnera/ów uzasadnia ich udział w projekcie (w przypadku projektów partnerskich)?
b)	Czy opisano zakres merytoryczny zadań uwzględniający: rodzaj i charakter wsparcia,  liczbę osób jakie otrzymają wsparcie? 
c)	Czy określone terminy rozpoczęcia i zakończenia zadań gwarantują efektywną realizację projektu oraz czy wskazano podmiot realizujący działania w ramach zadania, w tym zaangażowaną kadrę?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.1 wniosku o dofinansowanie- ZADANIA W PROJEKCIE (ZAKRES RZECZOWY) w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-8, minimum 5
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	
12.		Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?	Kryterium weryfikowane zgodnie z art. 125 ust.3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Weryfikowane będzie:
a) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w obszarze merytorycznym, 
w którym udzielane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
b) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie na rzecz grupy docelowej, 
do której kierowane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
c) Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w zakresie podejmowanych inicjatyw na określonym terytorium, którego dotyczyć będzie realizacja projektu?
d) Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał kadrowy/merytoryczny?
e) Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał techniczny?
f) Czy opisany sposób zarządzania projektem gwarantuje jego prawidłową realizację? Czy uwzględniono udział partner/ów w zarządzaniu projektem (dotyczy projektów partnerskich)?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12. wniosku o dofinansowanie- Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz punktu A.3.4. Potencjał i doświadczenie partnera.
W uzasadnionych przypadkach, IOK dopuszcza możliwość zmiany  partnera.  
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione, a wybór nowego partnera musi zapewniać sprawną i efektywną realizację projektu.
	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-14, minimum 8
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	
13.		Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?	Weryfikowane będzie, czy wszystkie wydatki wskazane w budżecie projektu spełniają warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
W ramach kryterium weryfikowane jest:
a)	czy we wniosku zidentyfikowano wydatki w całości lub w części niekwalifikowalne, w tym:
• wydatki zbędne, 
• wydatki wchodzące do katalogu kosztów pośrednich, które zostały wykazane w ramach kosztów bezpośrednich,  
• wydatki wskazane, jako niemożliwe do ponoszenia w wytycznych oraz Regulaminie konkursu,
• wydatki zawyżone w stosunku do stawek wskazanych w Taryfikatorze oraz cen rynkowych,
b)	czy we wniosku zidentyfikowano inne błędy w konstrukcji budżetu, w tym:
•	niewłaściwy poziom wkładu własnego
•	przekroczenie kategorii  limitowanych;
•	nieodpowiednia wysokość limitu kosztów pośrednich;
•	wydatki przedstawione w sposób uniemożliwiający obiektywną ocenę wartości jednostkowych  (tzw. „zestawy”, „komplety”);
•	brak uzasadnienia wydatków w ramach kategorii limitowanych;
•	brak wskazania formy zaangażowania i szacunkowego wymiaru czasu pracy personelu projektu   niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin);
•	uchybienia dotyczące oznaczania pomocy de minimis/pomocy publicznej oraz środków trwałych i cross-financingu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY
Kryterium może zostać uznane za spełnione w przypadku, gdy min. 75% kosztów bezpośrednich zostało uznane za kwalifikowalne (a więc wartość zmniejszeń w budżecie wynikających z uchybień wskazanych w lit. a nie przekracza 25% kosztów bezpośrednich), w przeciwnym razie kryterium zostaje uznane za niespełnione. 	Kryterium merytoryczne punktowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania: 0-10, minimum 7
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie minimum punktowego w ramach kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
W sytuacji równej liczby punktów na Liście ocenionych projektów, wyższe miejsce na Liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących kryteriach:
•	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu? 
•	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany? 
•	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?
•	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
•	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
•	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	

4.1.3.	Kryteria horyzontalne
Lp.	Nazwa Kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1.	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem unijnym oraz właściwymi zasadami unijnymi w tym:
- zasadą równości szans kobiet i mężczyzn w oparciu o standard minimum,
- zasadą równości szans i niedyskryminacji , w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami
- zasadą  zrównoważonego rozwoju
- zasadą partnerstwa?	Weryfikowana będzie zgodność z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie standardu minimum oraz zgodność z pozostałymi zasadami horyzontalnymi. W ramach kryterium wnioskodawca powinien spełnić standard minimum oraz wykazać pozytywny wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz pozytywny lub neutralny wpływ projektu na pozostałe zasady horyzontalne UE, m.in.
- zasadę zrównoważonego rozwoju; 
- zasadę partnerstwa.
Przez pozytywny wpływ na zasadę niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami należy rozumieć zapewnienie pełnej dostępności dla uczestników projektu (bez względu na rodzaj i stopień ich niepełnosprawności) w zakresie oferowanego w projekcie wsparcia oraz ewentualnych produktów projektu.	Kryterium horyzontalne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Weryfikacja na etapie oceny merytorycznej.
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem krajowym obowiązującym na dzień ogłoszenia konkursu/wystosowania wezwania do złożenia wniosku?	Weryfikowane będzie czy we wniosku nie ma zapisów, z których wynika niezgodność z obowiązującym prawem np. kodeksem pracy, ustawą prawo zamówień publicznych.	Kryterium horyzontalne 0/1
(TAK/NIE/ Uzupełnienie/poprawa w ramach negocjacji)
Weryfikacja na etapie oceny merytorycznej.
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

4.1.4.	Kryterium negocjacyjne

l.p.	Nazwa kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
				
1	Czy projekt spełnia warunki postawione przez oceniających lub przewodniczącego KOP?	Weryfikowane będzie: 
-czy wniosek o dofinansowanie projektu zawiera korekty wynikające z uwag oceniających lub przewodniczącego KOP oraz
-czy Projektodawca przedstawił wymagane informacje i wyjaśnienia dotyczące określonych zapisów we wniosku, które są wystarczające do uznania kryterium za spełnione.   	Kryterium negocjacyjne 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.
Dotyczy projektów, które zostały skierowane do negocjacji.	

4.2.	Kryteria szczegółowe

4.2.1 Kryteria dostępu

Lp.	Nazwa kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
1.		Czy maksymalny okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące? 	Weryfikowane będzie czy realizacja projektu mieści się we wskazanych ramach czasowych na podstawie punktu VIII oraz innych zapisów wniosku o dofinansowanie projektu.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość odstępstwa w zakresie przedmiotowego kryterium poprzez wydłużenie terminu realizacji projektu.
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
2.		Czy maksymalna wartość wsparcia na jedną szkołę lub placówkę systemu oświaty nie przekracza:
•	 300 000, 00 PLN, w przypadku gdy do szkoły lub placówki systemu oświaty uczęszcza nie więcej niż 300 uczniów;

•	500 000,00 PLN w przypadku gdy do szkoły lub placówki systemu oświaty uczęszcza powyżej 300 uczniów?	Maksymalna wartość wsparcia na jedną szkołę lub placówkę systemu oświaty nie przekracza 300 000,00/500 000,00 PLN. W przypadku objęcia wsparciem więcej niż jednej szkoły lub placówki systemu oświaty maksymalna wartość kosztów bezpośrednich w projekcie stanowi iloczyn liczby szkół i kwoty 300 000,00/500 000,00 PLN.  W przypadku objęcia wsparciem szkół wchodzących w skład zespołu szkół, każdą z nich należy traktować jako odrębna szkołę. Jako wartość wsparcia należy rozumieć wartość kosztów bezpośrednich (dofinansowanie + wkład własny (jeżeli jest wnoszony w ramach kosztów bezpośrednich)) . Kryterium weryfikowane na podstawie cz. C.2.4 „Podsumowanie zadań” oraz cz. B.10 „Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.
W uzasadnionych przypadkach na etapie realizacji projektu, IOK dopuszcza możliwość odstępstwa w zakresie przedmiotowego kryterium poprzez zwiększenie wartości wsparcia na jedną szkołę lub placówkę systemu oświaty.
W takim przypadku kryterium będzie nadal uznane za spełnione.	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
3.		Czy Wnioskodawcą w projekcie jest organ prowadzący szkołę lub placówkę, do której skierowane jest wsparcie?	Weryfikowane będzie czy wnioskodawcą jest organ prowadzący szkoły lub placówki, do których skierowane jest wsparcie. Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
4.		Czy realizacja wsparcia jest dokonywana wyłącznie na podstawie indywidualnie zdiagnozowanego zapotrzebowania szkół lub placówek systemu oświaty?	Diagnoza powinna być przygotowana i przeprowadzona przez organ prowadzący lub inny podmiot prowadzący działalność o charakterze edukacyjnym lub badawczym oraz zatwierdzona przez organ prowadzący bądź osobę upoważnioną do podejmowania decyzji. Wnioski z diagnozy powinny stanowić element wniosku o dofinansowanie projektu.

Projektodawca jest zobowiązany do zamieszczenia stosownej deklaracji we wniosku.

Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)
Dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień w celu potwierdzenia spełnienia kryterium. 
Ewentualna poprawa/uzupełnienie formularza wniosku w tym zakresie będzie możliwe w ramach negocjacji.

Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	
5.		Czy projekt realizowany jest na obszarach wiejskich w ramach Obszarów Strategicznej Interwencji?	Weryfikowane będzie czy projekt realizowany jest w szkołach i placówkach z obszarów wiejskich, tj. gmin wiejskich i miejsko-wiejskich.
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku	Kryterium dostępu 0/1
(TAK/NIE)
Niespełnienie kryterium skutkuje odrzuceniem wniosku.	

4.2.2.	Kryteria dodatkowe
Lp.	Nazwa kryterium	Definicja	Opis znaczenia kryterium	
1.	Czy realizacja form wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przewidziana w ramach projektu jest realizowana z wykorzystaniem narzędzi, metod lub form pracy wypracowanych w ramach pozytywnie zwalidowanych produktów projektów innowacyjnych, zrealizowanych w latach 2007-2013 w ramach PO KL?	Projektodawca zobowiązany jest do zamieszczenia we wniosku informacji na temat narzędzi, metod lub form pracy wypracowanych w ramach projektów zrealizowanych w latach 2007-2013 PO KL wraz z ich szczegółowym opisem oraz sposobem ich wykorzystania.
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania za spełnienie tego kryterium wynosi 2. 
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
2.	Czy w procesie dydaktycznym w ramach projektu wykorzystywane są e-podręczniki?	Weryfikowane będzie czy w ramach prowadzących zajęć wykorzystywane będą e-podręczniki. 
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania za spełnienie tego kryterium wynosi 2. 
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
3.	Czy projekt realizowany jest w ramach preferowanych typów projektu?	Weryfikowane będzie czy projekt realizuje preferowane typy projektów, tj:
•	I i II typ łącznie lub
•	I i IV typ łącznie lub
•	III i IV typ łącznie lub
•	I, II i IV typ łącznie lub
•	I, III i IV typ łącznie.

Punkty będą mogły zostać przyznane jedynie w sytuacji, gdy we wniosku realizowane będą preferowane typy projektów w podanych powyżej konfiguracjach.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania za spełnienie tego kryterium wynosi 3. 
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
4.	Czy projekt skierowany jest do szkół lub placówek, które nie otrzymały wsparcia w ramach dotychczas ogłaszanych naborów w ramach Poddziałania 11.1.4?	Weryfikowane będzie czy szkoła lub placówka otrzymała wsparcie w ramach dotychczas ogłaszanych naborów w zakresie Poddziałania 11.1.4. 
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku i LSI.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania za spełnienie tego kryterium wynosi 4. 
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	
5.	Czy wsparcie w ramach typu projektu 1 lub 2 skierowane jest do szkół i uczniów z największymi i specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, w szczególności do szkół osiągających najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu?	Weryfikowane będzie czy wsparcie kierowane jest do szkół i uczniów z największymi i specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu MEN o pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w szczególności do szkół osiągających najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu.
Jako szkoły lub placówki systemu oświaty, które osiągają najsłabsze wyniki edukacyjne w skali regionu należy rozumieć placówki, których średnia z egzaminów zewnętrznych w roku szkolnym 2016/2017 była na poziomie niższym niż średnia województwa z danego egzaminu (bądź przedmiotu w przypadku egzaminu maturalnego). Jako średnia województwa należy rozumieć średnią z ostatniego egzaminu zewnętrznego, którego wyniki zostały opublikowane na stronie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej do dnia opublikowania ogłoszenia o naborze. Kryterium zostanie spełnione przez szkoły, które osiągnęły następujące wyniki:
-	sprawdzian – cz. matematyczna – wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu)
-	egzamin maturalny LICEA:
o	matematyka (cz. podstawowa):- wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	fizyka (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	chemia (cz. rozszerzona) - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	biologia (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	geografia (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	informatyka (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu)
-	egzamin maturalny TECHNIKA:
o	matematyka (cz. podstawowa):- wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	fizyka (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu)
o	chemia (cz. Podstawowa) - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	biologia (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	geografia (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu) i/lub
o	informatyka (cz. rozszerzona): - wynik poniżej średniej w roku 2017 (średnia zgodnie z zapisami wskazanymi w Regulaminie Konkursu).
Kryterium nie dotyczy zasadniczych szkół zawodowych oraz szkół specjalnych.
Lista szkół osiągających najniższe wyniki edukacyjne w skali regionu stanowi załącznik do Regulaminu Konkursu.
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku.	Kryterium dodatkowe
Liczba punktów możliwych do uzyskania za spełnienie tego kryterium wynosi 6. 
Punkty dodatkowe mogą zostać przyznane jeżeli projekt spełnia wszystkie ogólne kryteria merytoryczne oraz szczegółowe kryteria dostępu. Projekt oceniony negatywnie nie otrzymuje punktów dodatkowych.
Spełnienie kryterium nie jest obligatoryjne w celu uzyskania dofinansowania.	

5	Procedura weryfikacji warunków formalnych, poprawiania oczywistych omyłek oraz oceny i wyboru projektów do dofinansowania.
5.1.	Wybór projektów odbywa się w trybie konkursowym.
5.2.	Konkurs nie jest podzielony na rundy.
5.3.	Złożone w ramach konkursu wnioski o dofinansowanie zostaną ocenione przez KOP pod kątem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Istnieje możliwość wycofania wniosku na każdym etapie oceny wniosku.
5.4.	Kryteria, na podstawie których dokonywana jest ocena znajdują się w rozdziale nr 4. Kryteria wyboru projektów.
5.5.	Ocena kryteriów poprzedzona jest etapem weryfikacji warunków formalnych wniosków. W razie stwierdzenia braków w zakresie warunków formalnych lub oczywistej omyłki we wniosku o dofinansowanie, IOK wzywa Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub poprawienia oczywistej omyłki w terminie nie krótszym niż 7 dni i nie dłuższym niż 21 dni od wysłania przedmiotowego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Jeśli stwierdzony brak formalny lub oczywista omyłka uniemożliwia ocenę projektu, IOK wstrzymuje jego ocenę na czas dokonania uzupełnień. W każdej innej sytuacji oceny się nie wstrzymuje. Lista braków formalnych i oczywistych omyłek, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione na etapie weryfikacji warunków formalnych została wskazana w pkt 3 i 19 Słownika pojęć. Na podstawie wezwania do uzupełnienia/poprawy Wnioskodawca może dokonać jedynie zmian w zakresie wskazanym w wezwaniu. Nieuzupełnienie braku formalnego lub niepoprawienie oczywistej omyłki skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, bez możliwości wniesienia protestu. Taki sam skutek będzie miało uzupełnienie wniosku niezgodnie z wezwaniem, w tym z uchybieniem wyznaczonego terminu. Konsekwencją pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest niedopuszczenie projektu do oceny.
5.6.	IOK może również wezwać do uzupełnienia/poprawy innych elementów wniosku niewymienionych w definicji braków formalnych wskazanej w pkt 3 Słownika pojęć, których nie dało się przewidzieć na etapie formułowania przedmiotowego regulaminu. 
5.7.	Dodatkowo, możliwe jest skierowanie projektu do korekty drobnych błędów  i uchybień w dowolnym momencie procedury oceny oraz przed podpisaniem umowy, we wskazanym przez IOK terminie.
5.8.	Wniosek pozostaje bez rozpatrzenia w przypadku:
a)	złożenia wniosku po terminie,
b)	złożenia wniosku w języku innym niż polski,
c)	niezłożenia wniosku w systemie LSI,
d)	nieprzesłania wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych w pkt 2.7.1, tj. w sytuacji, gdy wniosek został przesłany wyłącznie za pośrednictwem LSI,
e)	niezłożenia w wyznaczonym terminie uzupełnienia, o którym mowa w pkt. 5 ppkt 5.5.
5.9.	Z uwagi na elektroniczną formę składania wniosku, IOK nie przewiduje zwrotu wniosków pozostawionych bez rozpatrzenia.
5.10.	Wnioski, które przeszły pozytywnie weryfikację warunków formalnych kierowane są do oceny w zakresie spełnienia kryteriów.
5.11.	Każdy projekt oceniany jest pod kątem spełnienia wszystkich niżej wymienionych kryteriów:
•	ogólne formalne (zerojedynkowe) - spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne horyzontalne (zerojedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne merytoryczne (zerojedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	ogólne merytoryczne (punktowe) – uzyskanie określonej liczby punktów za kryterium warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	szczegółowe dostępu (zerojedynkowe) (jeżeli zostały przewidziane) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania;
•	szczegółowe dodatkowe (punktowe) (jeżeli zostały przewidziane) - spełnienie nie warunkuje otrzymania dofinansowania;
•	kryterium negocjacyjne (zerojedynkowe) – kryterium weryfikowane po zakończeniu negocjacji, warunkujące  otrzymanie dofinansowania.
5.12.	Spełnienie kryteriów o charakterze „0-1” jest obligatoryjne (za wyjątkiem sytuacji, w której kryterium nie dotyczy wniosku i/lub Wnioskodawcy), a ich niespełnienie skutkuje negatywną oceną wniosku. W przypadku jeśli projekt nie spełni któregokolwiek z obligatoryjnych kryteriów „0-1”, projekt otrzymuje ostatecznie „0” punktów.
5.13.	Maksymalna liczba punktów możliwych do przyznania za spełnienie wszystkich ogólnych kryteriów merytorycznych wynosi 50 punktów. 
5.14.	Projekt otrzymuje ocenę pozytywną jeśli wszystkie kryteria zerojedynkowe zostały ocenione pozytywnie (albo stwierdzono, że dane kryterium nie dotyczy danego projektu) oraz wniosek otrzymał minimum 60% punktów w kryteriach ogólnych merytorycznych (minimum 30 pkt) i jednocześnie zostały spełnione wszystkie kryteria, w ramach których określono minimum punktowe.
5.15.	Jeżeli projekt nie spełnia co najmniej jednego z kryteriów: ogólnego formalnego lub szczegółowego dostępu i nie jest zasadne skierowanie go do wyjaśnień (poprawy/uzupełnienia) lub taka możliwość w ramach danego kryterium nie została przewidziana – zostaje on odrzucony i nie podlega dalszej ocenie w zakresie pozostałych kryteriów (ocena przerywana jest po weryfikacji wszystkich ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu, a do Wnioskodawcy kierowane jest pismo informujące o negatywnym wyniku oceny wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia protestu.
5.16.	Ocena każdego kryterium jest dokonywana przez dwóch członków KOP (za wyjątkiem kryterium negocjacyjnego). Ocena kryterium negocjacyjnego jest dokonywana przez jednego z członków KOP.
5.17.	Jeżeli w wyniku porównania dwóch ocen nie stwierdzono znacznej rozbieżności punktowej, ocena jest ustalana na podstawie dwóch wiążących ocen.
5.18.	Jeżeli stwierdzono, iż występuje znaczna rozbieżność w ocenie – projekt kierowany jest do trzeciej oceny, która jest dokonywana przez członka KOP, niebiorącego udziału w pierwotnej ocenie danego wniosku.
5.19.	Jako znaczna rozbieżność w ocenie, skutkująca skierowaniem wniosku do trzeciej oceny, traktowana jest sytuacja, w której jeden z oceniających ocenił projekt pozytywnie lub skierował projekt do negocjacji, drugi natomiast negatywnie. Znaczna rozbieżność w ocenie jest ustalana po otrzymaniu ocen dwóch oceniających.
5.20.	W przypadku trzeciej oceny, ostateczny wynik jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest z nią zbieżna w kwestii statusu (pozytywny/negatywny).
5.21.	Na etapie oceny formalno-merytorycznej z negocjacjami dopuszczalne jest wezwanie Wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień/ uzupełnienia i/lub poprawy zapisów wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryterium.  Złożone przez Wnioskodawcę wyjaśnienia mogą stanowić potwierdzenie spełnienia danego kryterium, co zostanie odnotowane w karcie oceny.  
5.22.	Niezbędne informacje na temat oceny każdego kryterium i możliwości uzupełnienia/poprawy znajdują się w rozdziale 4 w kolumnie Opis znaczenia kryterium. 
5.23.	Zakres uzupełnienia lub poprawy projektu:
•	we wniosku znajdują się niespójne, niejasne, niekompletne lub sprzeczne informacje, które nie pozwalają na jednoznaczną ocenę danego kryterium,
•	oceniający posiada wiedzę, wynikającą z powszechnie dostępnych informacji, w tym przekazywanych przez IOK w trakcie trwania naboru wniosków, która pozwoliłaby na ocenę kryterium, ale stosowne zapisy nie znalazły się we wniosku o dofinansowanie. 
5.24.	W odniesieniu do wniosków, które oceniający skierowali do negocjacji,  przeprowadza się procedurę negocjacji z Wnioskodawcami.  
5.25.	IOK dopuszcza możliwość, że negocjacje będą prowadzone w ramach wszystkich projektów, które spełniają kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz zostały skierowane do negocjacji w wyniku przeprowadzonej oceny.
5.26.	Skierowanie projektu do negocjacji nie jest jednoznaczne z rekomendowaniem wniosku do dofinansowania.
5.27.	W procesie ustalania warunków negocjacyjnych może brać udział także Przewodniczący KOP.
5.28.	Kierując projekt do negocjacji oceniający: 
a)	wskazuje zakres negocjacji, podając jakie korekty należy wprowadzić 
w projekcie lub jakie informacje i wyjaśnienia dotyczące określonych zapisów we wniosku IOK powinna uzyskać od Wnioskodawcy w trakcie negocjacji, aby mogły zakończyć się one wynikiem pozytywnym;
b)	wyczerpująco uzasadnia swoje stanowisko.
5.29.	Do negocjacji nie są kierowane projekty, które nie spełniają któregokolwiek z kryteriów obligatoryjnych (tj. przynajmniej jedno z kryteriów punktowych nie otrzymało określonego minimum punktowego i/lub przynajmniej jedno z obligatoryjnych kryteriów zerojedynkowych zostało uznane za niespełnione).
5.30.	Formularz negocjacyjny obejmuje wszystkie kwestie wskazane przez oceniających w Kartach oceny, wskazane jako podlegające negocjacjom, związane z oceną kryteriów wyboru projektów oraz ewentualnie dodatkowe kwestie wskazane przez Przewodniczącego KOP. 
5.31.	Wnioskodawca po otrzymaniu Formularza negocjacyjnego ma obowiązek przedstawić w nim swoje stanowisko i odesłać go w terminie 7 dni roboczych do IOK, co jest równoznaczne z podjęciem negocjacji. 
5.32.	W przypadku braku odpowiedzi Projektodawcy w terminie o którym mowa w pkt. 5.31  lub gdy przesłane przez Projektodawcę stanowisko nie jest sformułowane w sposób jednoznaczny lub przedstawione przez Projektodawcę wyjaśnienia są niewystarczające, osoba prowadząca negocjacje przesyła do Wnioskodawcy Formularz negocjacyjny ze stanowiskiem IOK w zakresie kwestii będących przedmiotem negocjacji. 
5.33.	Przewodniczący KOP może przyjąć lub odrzucić wyjaśnienia wnioskodawcy  wskazane w Formularzu negocjacyjnym.
5.34.	Na etapie negocjacji Wnioskodawca jest zobowiązany do przedłożenia skorygowanego wniosku o dofinansowanie zgodnie ze stanowiskiem KOP zawartym w Formularzem negocjacyjnym w terminie 5 dni roboczych od otrzymania wezwania.
5.35.	Proces negocjacji kończy ocena zerojedynkowego kryterium  negocjacyjnego, w ramach którego weryfikowane jest czy projekt spełnia warunki postawione przez oceniających lub Przewodniczącego KOP. Przedmiotowe kryterium jest oceniane przez jednego z członków KOP. 
5.36.	Jeżeli w efekcie negocjacji:
a)	do wniosku nie zostaną wprowadzone korekty wskazane przez oceniających lub przez Przewodniczącego KOP lub inne zmiany wynikające z ustaleń dokonanych podczas negocjacji lub 
b)	KOP nie uzyska od Wnioskodawcy informacji i wyjaśnień dotyczących określonych zapisów we wniosku;
c)	do wniosku zostały wprowadzone inne zmiany niż wynikające z kart oceny projektu lub uwag Przewodniczącego KOP lub ustaleń wynikających w procesu negocjacji
negocjacje kończą się z wynikiem negatywnym, co oznacza niespełnienie zerojedynkowego kryterium wyboru projektów określonego w zakresie spełnienia warunków postawionych przez oceniających lub Przewodniczącego KOP. Projekt ten umieszczony jest na liście ocenionych projektów z liczbą punktów wynoszącą 0.
5.37.	Na podstawie wyników oceny wszystkich projektów tworzona jest Lista ocenionych projektów. O kolejności projektów na liście decyduje liczba punktów, jaką projekt uzyskał w toku całego procesu oceny.

5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.1.1	Zarząd Województwa rozstrzyga konkurs, zatwierdzając listę ocenionych projektów, o której mowa w art. 45 ust. 6 ustawy wdrożeniowej.
5.1.2	Informacja o projektach wybranych do dofinansowania jest upubliczniana w formie odrębnej listy, którą właściwa instytucja zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu nie później niż 7 dni od dnia rozstrzygnięcia konkursu. Lista ta będzie różniła się od listy, o której mowa powyżej. 
W przypadku, gdy o wyborze do dofinansowania decyduje liczba uzyskanych punktów, na liście tej uwzględnione będą wszystkie projekty, które spełniły kryteria i uzyskały wymaganą liczbę punktów (z wyróżnieniem projektów wybranych do dofinansowania), natomiast nie będzie obejmować tych projektów, które brały udział w konkursie, ale nie uzyskały wymaganej liczby punktów lub nie spełniły kryteriów wyboru projektów.
5.1.3	IOK przekazuje niezwłocznie Projektodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu, która zawiera co najmniej wyniki oceny jego projektu  wraz z uzasadnieniem oceny i podaniem punktacji otrzymanej przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.
5.1.4	Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, o której mowa w art. 53 ust 2 ustawy wdrożeniowej, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych w rozdziale nr 5.2  Procedura odwoławcza.
5.1.5	Po zatwierdzeniu przez IOK ostatecznej wersji wniosku oraz wszystkich wymaganych załączników do umowy wymienionych w Rozdziale 8 Umowa o dofinasowanie, IOK podpisuje z Projektodawcą umowę o dofinansowanie, według jednego z wzorów stanowiących załączniki do niniejszego Regulaminu.
5.1.6	Zgodnie z niżej przedstawionym schematem procesu oceny wniosków IOK określa orientacyjny termin rozstrzygnięcia konkursu oraz zakończenia oceny wniosków na miesiąc luty 2018 r. przy założeniu, że ocenie będzie podlegać więcej niż 20, a mniej niż 30 wniosków. 
Schemat procesu oceny wniosków.
„X”	Zakończenie naboru wniosków	
„X + 7 dni, 14 dni*”	Weryfikacja warunków formalnych
*Termin na dokonanie weryfikacji warunków 
formalnych w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 14 dni.	
„X + 7 dni, 14 dni” = Y	Zakończenie weryfikacji warunków formalnych	
„Y + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma wzywającego do uzupełnienia warunków formalnych/informacji o pozostawianiu wniosku bez rozpatrzenia/odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu.	
„Y + 120 dni”	Ocena formalno-merytoryczna wniosku wraz 
z negocjacjami przy założeniu, iż w ramach danego naboru złożonych zostało nie więcej niż 20 wniosków. Czas trwania oceny zostaje wydłużony o 20 dni na każde kolejne 10 wniosków.  
Co do zasady ocena wniosków nie powinna przekroczyć 180 dni. 	
„Y + 120 dni”	Rozstrzygnięcie konkursu poprzez zatwierdzenie listy ocenionych projektów	
„(Y + 120 dni) + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o wynikach oceny 	
„(Y + 120) + 7 dni”	Publikacja na stronie IZ listy projektów wybranych 
do dofinansowania oraz składu członków KOP	

5.2	Procedura odwoławcza
Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych szczegółowo w rozdziale 15 ww. ustawy.
Negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny lub projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. W przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie projektu do dofinansowania, okoliczność ta nie może stanowić wyłącznej przesłanki wniesienia protestu.
Wnioskodawca może wnieść protest w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisemnej informacji o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny 
i podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów, zgodnie z zawartym w informacji pouczeniem, bezpośrednio do IZ RPO WSL.  Protest jest rozpatrywany przez IZ RPO WSL.     

Protest wnoszony jest w formie pisemnej:
a) osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (pokój nr 164, parter) albo
b) za pośrednictwem operatora pocztowego na adres:
Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Wydział Rozwoju Regionalnego
ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice
Ponadto protest może zostać wniesiony elektronicznie w ww. terminie bezpośrednio do IZ RPO WSL - za pomocą platform elektronicznych e-Usług Publicznych FINN 8 SQL PeUP SEKAP/ePUAP.

Za pośrednictwem platform SEKAP i ePUAP można przekazywać korespondencję dotyczącą projektów z wykorzystaniem usługi:
-  „Korespondencja w sprawie projektu złożonego w ramach konkursu/naboru finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dot. platformy SEKAP) 
lub usługi 
- „Złożenie protestu dotyczącego wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dot. platformy SEKAP);
albo
- pismo ogólne do podmiotu publicznego (dot. platformy ePUAP).
Forma i sposób komunikacji między Wnioskodawcą a IZ RPO WSL została doprecyzowana w rozdz. 10 niniejszego Regulaminu. 
Wymogi formalne protestu określa art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. 
W ramach złożonego protestu wnioskodawca jest zobowiązany do wskazania konkretnych kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska. Wskazując zarzuty 
o charakterze proceduralnym, wnioskodawca powinien wykazać, jaki wpływ na ocenę projektu miało naruszenie zasad postępowania konkursowego. W przypadku, gdy zdaniem wnioskodawcy ocena została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium oceny, wszystkie te kryteria należy wskazać w jednym proteście. Wszystkie zarzuty wnioskodawcy, dotyczące danego etapu oceny, muszą zostać ujęte w jednym proteście. Nie dopuszcza się możliwości kwestionowania w ramach protestu zasadności kryteriów oceny. Rozszerzenie zakresu przedmiotowego protestu przez wnioskodawcę w trakcie postępowania odwoławczego jest niedopuszczalne. W takim przypadku w ramach rozpatrzenia zostaną ujęte zarzuty przedstawione w pierwotnie złożonym proteście.
Na etapie wnoszenia/ rozstrzygania protestu, wnioskodawca nie może wnosić dodatkowych dokumentów/informacji, których nie dołączył/przedstawił  w trakcie oceny projektu, a które mogłyby rzutować na jej wynik.
Protest pozostawia się bez rozpatrzenia, jeżeli pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w piśmie informującym o negatywnej ocenie projektu, zostanie wniesiony po terminie, przez podmiot wykluczony z możliwości otrzymania dofinansowania, 
a także w przypadku braku wskazania kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza wraz z uzasadnieniem.
Wnioskodawca może wycofać protest do czasu zakończenia rozpatrywania protestu, na zasadach określonych w art. 54a ustawy wdrożeniowej. W przypadku wycofania protestu ponowne jego wniesienie jest niedopuszczalne. Nie jest również wówczas możliwe wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcia zapadające w procedurze odwoławczej nie skutkują unieważnieniem decyzji o wyborze do dofinansowania innych projektów (chociażby z tego powodu, że finansowanie projektów wybranych w wyniku procedury odwoławczej nie następuje ze środków rozdysponowanych w konkursie.
Do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów art. 57 dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, jak również art. 24 §  1 dotyczących wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie. 
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym Regulaminie obowiązują zapisy rozdziału 15 ww. ustawy wdrożeniowej.
6.	Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
Ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków są określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.07.2017 r., obowiązujących od 23.08.2017 r., zwanych dalej Wytycznymi.
6.1	 Okres kwalifikowania wydatków
6.1.1	Początkiem okresu kwalifikowalności wydatków jest 1 stycznia 2014 r. 
W przypadku projektów rozpoczętych przed początkową datą kwalifikowalności wydatków, do współfinansowania kwalifikują się jedynie wydatki faktycznie poniesione od tej daty. Wydatki poniesione wcześniej nie stanowią wydatku kwalifikowalnego.
6.1.2	Końcową datą kwalifikowalności wydatków jest 31 grudnia 2023 r.
6.1.3	Okres kwalifikowalności wydatków w ramach danego projektu określony 
jest w umowie o dofinansowanie, przy czym okres ten nie może wykraczać poza daty graniczne określone w pkt. 6.1.1. oraz pkt. 6.1.2.
6.1.4	Okres kwalifikowalności wydatków w ramach projektu może przypadać 
na okres przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, jednak nie wcześniej niż wskazuje data określona w pkt. 6.1.1. Wydatki poniesione 
przed podpisaniem umowy o dofinansowanie mogą zostać uznane 
za kwalifikowalne wyłącznie w przypadku spełnienia warunków kwalifikowalności określonych w Wytycznych i umowie o dofinansowanie.
6.1.5	Początkowa i końcowa data kwalifikowalności wydatków określona w umowie
o dofinansowanie może zostać zmieniona w uzasadnionym przypadku, 
na wniosek beneficjenta, za zgodą  IZ RPO WSL 2014-2020 będącej stroną umowy, na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie.
6.1.6	Możliwe jest ponoszenie wydatków po okresie kwalifikowalności wydatków określonym w umowie o dofinansowanie, pod warunkiem, że wydatki 
te odnoszą się do okresu realizacji projektu, zostaną poniesione do 31 grudnia 2023 r. oraz zostaną uwzględnione we wniosku o płatność końcową. W takim przypadku wydatki te mogą zostać uznane za kwalifikowalne, o ile spełniają pozostałe warunki kwalifikowalności określone w Wytycznych.
6.1.7	Do współfinansowania ze środków UE nie można przedłożyć projektu, który został fizycznie ukończony lub w pełni zrealizowany przed przedłożeniem 
IZ RPO  WSL 2014-2020 wniosku o dofinansowanie, niezależnie od tego, czy wszystkie dotyczące tego projektu płatności zostały przez beneficjenta dokonane – z zastrzeżeniem zasad określonych dla pomocy publicznej. Przez projekt ukończony/zrealizowany należy rozumieć projekt, dla którego przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie nastąpił odbiór ostatnich robót, dostaw lub usług przewidzianych do realizacji w jego zakresie rzeczowym.
6.1.8	W przypadku, gdy ze względu na specyfikę projektu wnioskodawca rozpoczyna  realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie musi upublicznić zapytanie ofertowe zgodnie z zasadą konkurencyjności w Bazie Konkurencyjności Funduszy Europejskich dostępnej pod adresem: https://bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl/
Aby opublikować ogłoszenie, należy wcześniej zarejestrować się: Zaloguj się → Zarejestruj się → Jestem Wnioskodawcą.
Informacja dotycząca Bazy Konkurencyjności Funduszy Europejskich dostępna jest również na stronie:
http://rpo.slaskie.pl/czytaj/publikacja_zapytan_ofertowych_w_bazie_konkurencyjnosci_przed_podpisaniem_umowy.
6.2	Wydatek niekwalifikowalny
6.2.1	Wydatkiem niekwalifikowalnym jest każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie spełnia warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Pełny katalog  wydatków niekwalifikowalnych został wskazany w rozdziale 6.3, pkt 1 powyższych Wytycznych. 
6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.3.1	Beneficjent jest zobowiązany do stosowania zapisów dotyczących zamówień udzielanych w ramach projektów zgodnie z rozdziałem 6.5 Wytycznych 
w zakresie kwalifikowalności wydatków  w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
6.4	Aspekty społeczne
6.4.1	Informacja  dotycząca  aspektów  społecznych,  w  tym  sposobu  ich    ujmowanie w  realizowanych  zamówieniach,  została  ujęta w podręczniku        opracowanym przez Urząd Zamówień Publicznych, dostępnym adresem: https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0021/30279/Aspekty_spoleczne_w_zamowieniach_publicznych_Podrecznik_Wydanie_II.pdf
6.4.2	Na podstawie pkt. 4 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, IZ RPO WSL zobowiązuje Beneficjentów w umowie                                                 o dofinansowanie do zastosowania aspektów społecznych podczas realizacji zamówień publicznych albo zamówień realizowanych zgodnie z zasadą konkurencyjności określonego rodzaju w zakresie wskazanym przez beneficjenta we wniosku o dofinansowanie.
6.4.3	Beneficjent ma obowiązek zastosowania aspektów społecznych przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień publicznych albo zamówień realizowanych zgodnie z zasadą konkurencyjności: dostawy i usługi cateringowe, usługi poligraficzne oraz publikowanie i drukowanie. Beneficjent wskazuje w zakresie rzeczowym wniosku o dofinansowanie tj. w polu C.1  Zadania w projekcie jakie rodzaje dostaw i usług zamierza zlecić innym podmiotom przy zastosowaniu aspektów społecznych.
6.4.4	IZ RPO WSL wpisuje w umowie o dofinansowanie rodzaje zamówień publicznych albo rodzaje zamówień realizowanych zgodnie z zasadą konkurencyjności, w ramach których zobowiązuje Beneficjenta do zastosowania aspektów społecznych.
6.5	Wkład własny
6.5.1	Wkład własny to środki finansowe lub wkład niepieniężny zabezpieczone przez Beneficjenta, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i nie zostaną Beneficjentowi przekazane w formie dofinansowania. Wartość wkładu własnego stanowi różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania przekazaną Beneficjentowi, zgodnie z poziomem  dofinansowania dla projektu, rozumianą jako procent dofinansowania wydatków kwalifikowalnych.
6.5.2	Wkład własny wnoszony przez beneficjenta, na rzecz projektu, w postaci nieruchomości, urządzeń, materiałów (surowców), wartości niematerialnych 
i prawnych, ekspertyz lub nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy stanowi wkład niepieniężny i jest  wydatkiem kwalifikowalnym
z zastrzeżeniem zakazu podwójnego finansowania tj. rozdz. 6.10 pkt 3 Wytycznych.
6.5.3	Wartość wkładu niepieniężnego musi być należycie potwierdzona dokumentami o wartości dowodowej równoważnej fakturom, nie powinna przekraczać kosztów ogólnie przyjętych na danym rynku - dotyczy to również  przypadku udostępnienia nieruchomości. W przypadku wykorzystania środków trwałych na rzecz projektu, ich wartość określana jest proporcjonalnie do zakresu ich wykorzystania w projekcie.  
6.5.4	Wydatki poniesione na wycenę wkładu niepieniężnego są  kwalifikowalne.
6.5.5	W przypadku nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy, powinny zostać spełnione łącznie następujące warunki:
a)	wolontariusz musi być świadomy charakteru swojego udziału w realizacji projektu (tzn. świadomy nieodpłatnego udziału),
b)	należy zdefiniować rodzaj wykonywanej przez wolontariusza nieodpłatnej pracy (określić jego stanowisko w projekcie); zadania wykonywane i wykazywane przez wolontariusza muszą być zgodne z tytułem jego nieodpłatnej pracy (stanowiska),
c)	wartość wkładu niepieniężnego w przypadku nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariusza określa się z uwzględnieniem ilości czasu poświęconego na jej wykonanie oraz średniej wysokości wynagrodzenia (wg stawki godzinowej lub dziennej) za dany rodzaj pracy obowiązującej u danego pracodawcy lub w danym regionie (wyliczonej np. w oparciu o dane GUS), lub płacy minimalnej określonej na podstawie obowiązujących przepisów, w zależności od zapisów wniosku o dofinansowanie projektu.
d)	wycena nieodpłatnej dobrowolnej pracy może uwzględniać wszystkie koszty, które zostałyby poniesione w przypadku jej odpłatnego wykonywania przez podmiot działający na zasadach rynkowych; wycena uwzględnia zatem koszt składek na ubezpieczenia społeczne oraz wszystkie pozostałe koszty wynikające z charakteru danego świadczenia; wycena wykonywanego świadczenia przez wolontariusza może być przedmiotem odrębnej kontroli i oceny.
6.5.6	W przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego do projektu, współfinansowanie z EFS oraz innych środków publicznych (krajowych) nie będących wkładem własnym wnioskodawcy, nie może przekroczyć wartości całkowitych wydatków kwalifikowalnych pomniejszonych o wartość wkładu niepieniężnego.
6.5.7	W ramach wkładu własnego, kwalifikowalne są również dodatki 
lub wynagrodzenia wypłacane przez stronę trzecią na rzecz uczestników danego projektu, np. wkład wnoszony przez pracodawcę w przypadku szkoleń 
dla przedsiębiorców w formie wynagrodzenia pracownika skierowanego na szkolenie i poświadczone beneficjentowi poniesione zgodnie z przepisami krajowymi, z uwzględnieniem ustawy o rachunkowości. 
a)	Wysokość wkładu musi wynikać z dokumentacji księgowej podmiotu wypłacającego i powinna odnosić się do okresu, w którym uczestnik uczestniczy w projekcie i może podlegać kontroli.
b)	Wkład ten, rozliczany jest na podstawie oświadczenia składanego przez podmioty wypłacające, pozwalającego na identyfikację poszczególnych uczestników projektu oraz wysokości wkładu w odniesieniu do każdego z nich.
6.5.8	Wkład własny lub jego część nie może być wniesiony w ramach kosztów pośrednich. Powyższe nie dotyczy projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych.
6.5.9	Co do zasady o zakwalifikowaniu źródła pochodzenia wkładu własnego (publiczny/prywatny) decyduje status prawny beneficjenta/partnera 
(w przypadku projektów partnerskich).W przypadku, gdy beneficjent będący jednostką sektora finansów publicznych jest zobowiązany do wniesienia wkładu własnego, należy zakwalifikować go jako wkład publiczny. W związku z powyższym wniesiony przez projektodawcę wkład własny należy rozpatrywać w oparciu o formę organizacyjno-prawną podmiotu wnoszącego wkład.
UWAGA!
Jeżeli wkładem własnym nie jest  cała nieruchomość, a jedynie jej część (na przykład  tylko  sale), operat szacunkowy nie  jest  wymagany –  
w  takim  przypadku wartość wkładu wycenia się jako  koszt amortyzacji lub  wynajmu (stawkę może określać np. cennik danej instytucji).	
6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)

6.6.1	Podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wtedy, gdy beneficjent albo inny podmiot zaangażowany w projekt nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.
6.6.2	Oznacza to, iż zapłacony VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny wyłącznie wówczas, gdy beneficjentowi ani żadnemu innemu podmiotowi zaangażowanemu w projekt oraz wykorzystującemu do działalności opodatkowanej produkty będące efektem realizacji projektu, zarówno w fazie realizacyjnej jak i operacyjnej, zgodnie z obowiązującym prawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo (tzn. brak jest prawnych możliwości) 
do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie wyżej wymienionego prawa (potencjalnej prawnej możliwości) wyklucza uznanie wydatku 
za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot nie nastąpił, np. ze względu na niepodjęcie przez podmiot czynności zmierzających do realizacji tego prawa.
6.6.3	Wnioskodawca, który uzna VAT za wydatek kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia w treści wniosku o dofinansowanie szczegółowego uzasadnienia zawierającego podstawę prawną wskazującą na brak możliwości obniżenia VAT należnego VAT naliczony zarówno na dzień sporządzania wniosku o dofinansowanie, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości (w okresie realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu) majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
6.6.4	Beneficjenci, którzy zaliczą VAT do wydatków kwalifikowalnych, będą zobowiązani wykazać we wniosku o dofinansowanie „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”, składające się z części, w której beneficjent oświadcza, iż w chwili składania wniosku o dofinansowanie nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu VAT, którego wysokość została określona w odpowiednim punkcie wniosku o dofinansowanie (fakt ten decyduje o kwalifikowalności VAT) oraz zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej części VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku przez beneficjenta.
6.7	Podstawowe warunki i procedury konstruowania budżetu
6.7.1	W ramach projektów współfinansowanych z EFS, koszty projektu są przedstawiane we wniosku o dofinansowanie, w formie budżetu zadaniowego z podziałem na zadania merytoryczne w ramach kosztów bezpośrednich oraz koszty pośrednie.
6.7.2	Koszty bezpośrednie powinny być oszacowane należycie, racjonalne i efektywne, zgodnie z procedurami określonymi w Wytycznych, z uwzględnieniem stawek rynkowych zgodnie z załącznikiem nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”.
6.7.3	W budżecie projektu wnioskodawca wskazuje i uzasadnia źródła finansowania wykazując racjonalność i efektywność wydatków oraz brak podwójnego finansowania.
6.7.4	Prawidłowy montaż tabeli D. 2.- podział środków dla konkursu.

6.7.5	We wniosku o dofinansowanie wnioskodawca wskazuje formę zaangażowania i szacunkowy wymiar czasu pracy personelu projektu niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin) co stanowi podstawę do oceny kwalifikowalności wydatków personelu projektu na etapie wyboru projektu oraz w trakcie jego realizacji.
Uwaga!
W przypadku projektów partnerskich nie jest dopuszczalne wzajemne zlecanie przez beneficjenta zakupu towarów lub usług partnerowi i odwrotnie.
Oznacza to również brak możliwości zatrudnienia personelu partnera do zadań realizowanych przez beneficjenta i odwrotnie.	
6.7.6	Beneficjent wykazuje we wniosku o dofinansowanie swój potencjał kadrowy, o ile go posiada, przy czym jako potencjał kadrowy rozumie się powiązane z beneficjentem osoby, które zostaną zaangażowane w realizację projektu, w szczególności osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, które wnioskodawca oddeleguje do realizacji projektu.
6.7.7	Jeżeli jest wymagany wkład własny, jest wykazywany we wniosku o dofinansowanie. Formę wniesienia wkładu własnego określa beneficjent.
6.7.8	Przy rozliczaniu poniesionych wydatków nie jest możliwe przekroczenie łącznej kwoty wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu, wynikającej z zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie projektu. Ponadto wnioskodawcę obowiązują limity wydatków wskazane w odniesieniu do każdego zadania w budżecie projektu w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, przy czym poniesione wydatki nie muszą być zgodne ze szczegółowym budżetem projektu zawartym w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie. IOK rozlicza wnioskodawcę ze zrealizowanych zadań w ramach projektu.
6.7.9	Dopuszczalne jest dokonywanie przesunięć w budżecie projektu określonym w zatwierdzonym na etapie podpisania umowy o dofinansowanie wniosku o dofinansowanie projektu, w oparciu o zasady określone w umowie o dofinansowanie projektu.
6.7.10	Niekwalifikowalne są wydatki na działania świadomościowe (m.in. kampanie informacyjno-promocyjne i różne działania upowszechniające) chyba, że wynikają z zatwierdzonego w PO typu projektu ( nie dotyczy działań ujętych w kosztach pośrednich projektu).
6.8	Koszty pośrednie
6.8.1	Koszty pośrednie stanowią koszty administracyjne związane z obsługą  projektu, w szczególności:
a)	koszty koordynatora lub kierownika projektu oraz innego personelu bezpośrednio zaangażowanego w zarządzanie, rozliczanie, monitorowanie projektu lub prowadzenie innych działań administracyjnych w projekcie, w tym w szczególności koszty wynagrodzenia tych osób, ich delegacji służbowych i szkoleń oraz koszty związane z wdrażaniem polityki równych szans przez te osoby,
b)	koszty zarządu (koszty wynagrodzenia osób uprawnionych do reprezentowania jednostki, których  zakresy czynności nie są przypisane wyłącznie do projektu, np. kierownik jednostki)
c)	koszty personelu obsługowego (obsługa kadrowa, finansowa, administracyjna, sekretariat, kancelaria, obsługa prawna, w tym ta dotycząca zamówień) na potrzeby funkcjonowania jednostki,
d)	koszty obsługi księgowej (koszty wynagrodzenia osób księgujących wydatki w projekcie, w tym koszty zlecenia prowadzenia obsługi księgowej projektu biuru rachunkowemu), 
e)	koszty  utrzymania  powierzchni  biurowych  (czynsz, najem,  opłaty  administracyjne) związanych z obsługą administracyjną projektu,
f)	wydatki związane z otworzeniem lub prowadzeniem wyodrębnionego na rzecz projektu subkonta na rachunku bankowym lub odrębnego rachunku bankowego,
g)	działania informacyjno-promocyjne projektu (np. zakup materiałów promocyjnych i informacyjnych, zakup ogłoszeń prasowych, utworzenie i prowadzenie strony internetowej o projekcie, oznakowanie projektu, plakaty, ulotki itp.),
h)	amortyzacja, najem lub zakup aktywów (środków trwałych i wartości niematerialnych  i prawnych) używanych na potrzeby osób, o których mowa w lit. a - d,
i)	opłaty za energię elektryczną, cieplną, gazową i wodę, opłaty przesyłowe, opłaty za odprowadzanie ścieków w zakresie związanym z obsługą administracyjną projektu,
j)	koszty usług pocztowych, telefonicznych, internetowych, kurierskich związanych z obsługą administracyjną projektu,
k)	koszty biurowe związane z obsługą administracyjną projektu (np. zakup materiałów biurowych i artykułów piśmienniczych, koszty usług powielania dokumentów),
l)	koszty zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy,
m)	koszty ubezpieczeń majątkowych.
6.8.2	W ramach kosztów pośrednich nie są wykazywane wydatki objęte cross-financingiem.
6.8.3	Niedopuszczalna jest sytuacja, w której koszty pośrednie zostaną wykazane w ramach kosztów bezpośrednich. IOK na etapie wyboru projektu weryfikuje, czy w ramach zadań określonych w budżecie projektu (w kosztach bezpośrednich) nie zostały wykazane koszty, które stanowią koszty pośrednie. Dodatkowo, na etapie realizacji projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 weryfikuje, czy w zestawieniu poniesionych wydatków bezpośrednich załączanym do wniosku o płatność, nie zostały wykazane wydatki pośrednie.
6.8.4	Koszty pośrednie rozliczane są wyłącznie z wykorzystaniem następujących stawek ryczałtowych:
a)	25% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 000,00  PLN włącznie,
b)	20% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 000,00  PLN do 1 740 000,00  PLN włącznie,
c)	15% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 1 740 000,00  PLN do 4 550 000,00 PLN włącznie,
d)	10% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich przekraczających  4 550 000,00 PLN.
6.9	Pozostałe uproszczone metody rozliczania wydatków
6.9.1	W projektach, których wartość wkładu publicznego (środków publicznych) nie przekracza wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EURO, (kurs Euro obowiązujący na dzień ogłoszenia konkursu/naboru wynosi 4,2072 PLN) stosowanie jednej z niżej wymienionych uproszczonych metod rozliczania wydatków jest obligatoryjne.
6.9.2	Za pomocą uproszczonych metod rozliczania wydatków rozliczane będą projekty do 420 720,00 PLN wartości wkładu publicznego. 
6.9.3	Do uproszczonych metod rozliczania wydatków należą: 
a)	stawki jednostkowe
b)	kwoty ryczałtowe
6.9.4	W ramach przedmiotowego konkursu IOK nie dopuszcza możliwości stosowania stawek jednostkowych.
6.9.5	Kwotą ryczałtową jest kwota uzgodniona za wykonanie określonego w projekcie zadania na etapie zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie projektu. Jedno zadanie stanowi jedną kwotę ryczałtową.
6.9.6	W przypadku projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych, IZ RPO WSL 2014-2020 nie dopuszcza możliwości, rozliczana kwotami ryczałtowymi jedynie części zadań w ramach projektu, natomiast pozostałych zadań na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.
6.9.7	Do każdej kwoty ryczałtowej należy przypisać odpowiednie wskaźniki 
z części E wniosku (wszystkie wskaźniki z części E muszą zostać rozpisane 
w ramach kwot ryczałtowych, w takim samym brzmieniu, bez modyfikowania nazwy wskaźnika). Ponadto, jeśli wskaźniki z części E są niewystarczające do pomiaru realizacji działań w ramach każdej kwoty ryczałtowej, należy określić dodatkowe wskaźniki dla kwoty ryczałtowej. Osiągnięcie wyznaczonych wartości docelowych wskaźników będzie stanowić podstawę do kwalifikowania wydatków objętych daną kwotą ryczałtową i w związku z tym uznania tej kwoty.
6.9.8	Wydatki rozliczane uproszczoną metodą są traktowane jako wydatki poniesione. Nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie ich poniesienia, jednak IZ RPO WSL 2014-2020 będąca stroną umowy uzgadnia z Wnioskodawcą warunki kwalifikowalności kosztów, w szczególności ustala dokumentację, potwierdzającą wykonanie rezultatów, produktów lub zrealizowanie działań zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu. Weryfikacja wydatków zadeklarowanych według uproszczonych metod dokonywana jest w oparciu o faktyczny postęp realizacji projektu i osiągnięte wskaźniki produktu i rezultatu.
6.9.9	W przypadku niezrealizowania założonych w umowie o dofinansowanie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu. W przypadku kwot ryczałtowych – w razie niezrealizowania w pełni wskaźników produktu lub rezultatu objętych kwotą ryczałtową, dana kwota jest uznana jako niekwalifikowalna (rozliczenie w systemie „spełnia - nie spełnia).
6.9.10	Przykładowe dokumenty, będące podstawą oceny realizacji zadań to:
a)	lista obecności uczestników projektu na szkoleniu czy innej formie wsparcia realizowanej w ramach projektu;
b)	dzienniki zajęć prowadzonych w projekcie;
c)	dokumentacja zdjęciowa;
d)	analizy i raporty wytworzone w ramach projektu;
e)	świadectwa uzyskania kwalifikacji, testy kompetencji;
f)	lista uczestników potwierdzająca zakończenie udziału w projekcie.
Wskazany wyżej katalog nie jest zamknięty. Projektodawca ma możliwość wskazania innych narzędzi.
6.9.11	Jednocześnie stosowanie kwot ryczałtowych wyliczonych w oparciu 
o szczegółowy budżet projektu określony przez wnioskodawcę w projektach 
o wartości wkładu publicznego (środków publicznych) przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EUR nie jest możliwe.
6.10	   Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne
6.10.1	Środki trwałe zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. 
o rachunkowości, z zastrzeżeniem inwestycji, o których mowa w art. 3 ust 1 pkt 17 tej ustawy, są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki organizacyjnej; zalicza się do nich w szczególności: nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy. 
6.10.2	Wartości  niematerialne  i  prawne  –  o  których  mowa  w  art.  3 ust.  1  pkt  14  ustawy  z  dnia  29  września  1994  r.  o  rachunkowości  z  zastrzeżeniem  inwestycji,  o  których mowa  w  art.  3  ust.  1  pkt  17  tej  ustawy,  nabyte  przez  jednostkę,  zaliczane  do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie    ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności: autorskie prawa majątkowe, prawa  pokrewne, licencje, koncesje, prawa do wynalazków, patentów, znaków  towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych, know-how; w przypadku  wartości niematerialnych i prawnych oddanych do używania na podstawie  umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, wartości niematerialne i prawne zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w ustawie o rachunkowości
6.10.3	Zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych może być uznany za kwalifikowalny pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu.
Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:
a)	środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu - mogą one być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu,
b)	środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu - mogą one być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. 
Koszty pozyskania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne, 
o ile we wniosku o dofinansowanie zostanie uzasadniona konieczność pozyskania środków trwałych i/lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu z zastosowaniem najbardziej efektywnej dla danego przypadku metody (zakup, amortyzacja, leasing itp.), uwzględniając przedmiot i cel danego projektu.
6.10.4	Koszty amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, kwalifikują się do współfinansowania, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
a)	odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu i bezpośrednio wykorzystywane do jego wdrażania,
b)	kwalifikowalna wartość odpisów amortyzacyjnych odnosi się wyłącznie do okresu realizacji danego projektu,
c)	odpisy amortyzacyjne zostały dokonane zgodnie z właściwymi przepisami prawa krajowego,
d)	wydatki poniesione na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie zostały zgłoszone jako wydatki kwalifikowalne projektu, ani też ich zakup nie był współfinansowany ze środków unijnych (dotyczy to sytuacji, w której beneficjent kupuje aktywa na potrzeby projektu, ale nie może zrefundować kosztów zakupu),
e)	odpisy amortyzacyjne dotyczą środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, które zostały zakupione w sposób racjonalny i efektywny, tj. ich ceny nie są zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych,
f)	w przypadku, gdy środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane są także w innych celach niż realizacja projektu, kwalifikowalna jest tylko ta część odpisu amortyzacyjnego, która odpowiada proporcji wykorzystania aktywów w celu realizacji projektu.
Kosztów amortyzacji nie wlicza się do limitu środków trwałych.
UWAGA!
IOK zwraca uwagę, iż zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. limit wydatków w zakresie środków trwałych, obowiązuje dla środków trwałych, których wartość początkowa jest równa lub wyższa od kwoty 3 500,00 PLN netto.	

6.11	 Cross-financing
6.11.1	Cross-financing - zasada elastyczności, polegająca na możliwości komplementarnego, wzajemnego finansowania działań ze środków EFRR i EFS.
6.11.2	Cross-financing może dotyczyć wyłącznie takich kategorii wydatków, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
6.11.3	W przypadku projektów współfinansowanych z EFS cross-financing może dotyczyć wyłącznie: 
a)	zakupu nieruchomości,
b)	zakupu infrastruktury, przy czym poprzez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, np. wykonanie podjazdu do budynku, zainstalowanie windy w budynku,
c)	dostosowania lub adaptacji (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń.
6.11.4	Zakup środków trwałych, za wyjątkiem zakupu nieruchomości, infrastruktury 
i środków trwałych przeznaczonych na dostosowanie lub adaptację budynków i pomieszczeń, nie stanowi wydatku w ramach cross-financingu.
6.11.5	Wydatki ponoszone w ramach cross-financingu powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu są niekwalifikowalne.
6.11.6	Wydatki w ramach Projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3 500,00 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 25% finansowania unijnego w projekcie.
6.11.7	Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie są wykazywane w ramach kosztów pośrednich i nie mogą przekroczyć 10% finansowania unijnego w projekcie. 
6.11.8	Konieczność poniesienia wydatków w ramach cross-financingu oraz środków trwałych musi być bezpośrednio wskazana we wniosku o dofinansowanie i uzasadniona.
Trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Zapis dotyczy tylko wydatków w ramach cross-financingu.
6.12	    Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.12.1	Wystąpienie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis w projekcie uzależnione jest przede wszystkim od rodzaju i charakteru proponowanego w ramach projektu wsparcia oraz od rodzaju grupy docelowej, której dane wsparcie ma zostać udzielone.
6.12.2	IOK informuje, iż do obowiązków wnioskodawcy przy tworzeniu projektu należy ustalenie, czy projekt podlega zasadom pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis i wypełnienie określonych pól we wniosku o dofinansowanie, jeżeli stwierdzono ich wystąpienie. Należy przede wszystkim określić, czy wnioskodawca w ramach składanego na konkurs projektu będzie odbiorcą pomocy de minimis lub pomocy publicznej, oraz czy będzie udzielać wsparcia podmiotom, które są przedsiębiorcami i prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy publicznej.
6.12.3	Ustalenie, czy w danym przypadku pomoc publiczna występuje, możliwe jest po zbadaniu, czy zostały spełnione poniższe przesłanki (przesłanki te ustalone zostały na podstawie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), tj. czy wsparcie:
a)	jest udzielane przedsiębiorcy ;
b)	jest przyznawane przez państwo lub pochodzi ze środków państwowych;
c)	jest udzielane na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku;
d)	ma charakter selektywny;
e)	zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. 
6.12.4	W regulacjach unijnych dotyczących pomocy publicznej uznaje się natomiast, że pomoc de minimis, ze względu na niewielką kwotę wsparcia, jaka może zostać udzielona jednemu przedsiębiorstwu, to pomoc niespełniająca wszystkich kryteriów określonych w ww. artykule Traktatu. Pomoc tę uznaje się za niespełniającą przesłanek dotyczących wpływu na handel między państwami członkowskimi i/lub groźby zakłócenia lub zakłócenia konkurencji. Pozostałe przesłanki muszą zostać jednak spełnione.
6.12.5	Realizacja  projektów objętych pomocą publiczną i/lub pomocą de minimis powinna odbywać się w oparciu o Rozporządzenie Ministra Infrastruktury 
i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych 
z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie krajowe).  Rozporządzenie krajowe przenosi na grunt krajowy przepisy rozporządzeń Komisji Europejskiej:
•	Rozporządzenia  Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, 
•	Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie Rozporządzenie krajowe określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej, w ramach programów operacyjnych finansowanych  z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020.
6.12.6	IOK zwraca uwagę, iż w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis za kwalifikowalne mogą być uznane tylko te wydatki, które spełniają łącznie warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 i warunki wynikające z odpowiednich regulacji w zakresie pomocy publicznej/pomocy de minimis, przyjętych na poziomie unijnym lub krajowym.
6.12.7	Informacje dotyczące sposobu wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, w ramach którego przewiduje się udzielanie pomocy publicznej i/lub de minimis, znajdują się w Instrukcji wypełniania wniosku w ramach EFS. 
6.12.8	Zgodność założeń projektu z przepisami dotyczącymi udzielania pomocy publicznej weryfikowana jest na etapie oceny projektu. 
6.13	    Reguła proporcjonalności
6.13.1	Projekt rozliczany jest na etapie końcowego wniosku o płatność pod względem finansowym proporcjonalnie do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych, mierzonych poprzez wskaźniki produktu i rezultatu bezpośredniego określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako „reguła proporcjonalności”.
6.13.2	Zgodnie z regułą proporcjonalności w przypadku nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu, IZ RPO, będąca stroną umowy, może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za niekwalifikowalne.
6.13.3	Wysokość wydatków niekwalifikowalnych uzależniona jest od stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych projektu, o których mowa w pkt 6.13.1.
6.13.4	IZ RPO WSL 2014-2020 podejmuje decyzję o: 
•	odstąpieniu od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności w przypadku wystąpienia siły wyższej,
•	obniżeniu wysokości albo odstąpieniu od żądania zwrotu wydatków niekwalifikowalnych z tytułu reguły proporcjonalności, jeśli beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do osiągnięcia założeń projektu.
6.13.5	W przypadku projektów partnerskich, sposób egzekwowania przez beneficjenta od partnerów projektu skutków wynikających z zastosowania reguły proporcjonalności z powodu nieosiągnięcia założeń projektu z winy partnera reguluje porozumienie lub umowa partnerska.
Pozostałe zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków są uregulowane w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020	
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn
7.1	  Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób
  z niepełnosprawnościami.
7.1.1	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu sposób realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu.
7.1.2	Wszystkie działania świadczone w ramach projektów, w których na etapie rekrutacji zidentyfikowano możliwość udziału osób z niepełnosprawnościami powinny być realizowane w budynkach dostosowanych architektonicznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 14.11.2017 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz. U. z 2017r. poz. 1332 i 1529).
7.1.3	W ramach projektów ogólnodostępnych, w szczególności w przypadku braku możliwości świadczenia usługi spełniającej kryteria wymienione w pkt. 7.1.2, w celu zapewnienia możliwości pełnego uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, należy zastosować mechanizm racjonalnych usprawnień.
7.1.4	W odniesieniu do projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014-2020 oznacza to możliwość finansowania specyficznych usług dostosowawczych lub oddziaływania na szeroko pojętą infrastrukturę, nieprzewidzianych z góry we wniosku o dofinansowanie projektu, lecz uruchamianych wraz z pojawieniem się w projekcie (w charakterze uczestnika lub personelu) osoby z niepełnosprawnością.
7.1.5	W projektach dedykowanych, w tym zorientowanych wyłącznie lub przede wszystkim na osoby z niepełnosprawnościami (np. osoby z niepełnosprawnościami sprzężonymi) oraz projektach skierowanych do zamkniętej grupy uczestników, wydatki na sfinansowanie racjonalnych usprawnień są wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu i wówczas limit 12 000,00 PLN na osobę nie obowiązuje.
7.1.6	Łączny koszt mechanizmu racjonalnych usprawnień na jednego uczestnika w projekcie nie może przekroczyć 12 000,00 PLN.
7.1.7	W przypadku dostosowań do potrzeb konkretnych uczestników, znanych już na etapie planowania projektu, ich koszty są uwzględniane w budżecie i nie wchodzą w limit 12 tys. zł. Tego typu dostosowania są racjonalnymi usprawnieniami w rozumieniu Konwencji, ale koszty z nimi związane nie są traktowane jako koszty mechanizmu racjonalnych usprawnień w rozumieniu Wytycznych.
7.1.8	Szczegółowe informacje dotyczące zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym zasady stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień w projektach wraz z przykładowym katalogiem kosztów zostały uwzględnione w Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 oraz w publikacji Realizacja zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Poradnik dla realizatorów projektów i instytucji systemu wdrażania funduszy europejskich 2014-2020.
7.2	 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
7.2.1	Każdy projekt realizowany w ramach RPO WSL 2014-2020 powinien zawierać analizę uwzględniającą sytuację kobiet i mężczyzn na danym obszarze oraz ocenę wpływu projektu na sytuację płci. Wyniki przeprowadzonej analizy powinny być podstawą do planowania działań i doboru instrumentów, adekwatnych do zdefiniowanych problemów.
7.2.2	Ocena zgodności projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn odbywać się będzie na podstawie standardu minimum. Instrukcja standardu minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn znajduje się w załączniku nr 2 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS.
8.	Umowa o dofinansowanie/decyzja o dofinansowanie
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie projektu/podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu, IOK będzie wymagać, w terminie 7 dni (termin biegnie od daty otrzymania przez Projektodawcę informacji o możliwości podpisania umowy o dofinansowanie projektu/podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu), 
od ubiegającego się o dofinansowanie załączników niezbędnych do podpisania umowy o dofinansowanie projektu/podjęcia decyzji o dofinansowaniu projektu. 
Załączniki do umowy o dofinansowanie projektu/decyzji o dofinansowaniu projektu
a)	Oświadczenie Wnioskodawcy o kwalifikowalności VAT. Oświadczenie powinno być opatrzone kontrasygnatą księgowego lub innej osoby odpowiedzialnej za prowadzenie księgowości bądź poświadczone przez uprawnioną w tym zakresie instytucję (np. biuro rachunkowe). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie; 
b)	Pełnomocnictwo do reprezentowania Wnioskodawcy (gdy wniosek jest podpisywany przez osobę/y nie posiadające statutowych uprawnień do reprezentowania Wnioskodawcy) Dostarczone pełnomocnictwo powinno mieć charakter szczególny: 
•	W treści pełnomocnictwa należy zawrzeć następujące informacje: tytuł i numer projektu, numer konkursu w ramach którego projekt został złożony, nazwę i numer działania oraz poddziałania; 
Ponadto w treści dokumentu należy dokładnie określić zakres udzielanego pełnomocnictwa np. poprzez zamieszczenie klauzuli: „pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu……….., w sprawie realizacji projektu pod nazwą ……., w tym do:
•	podpisania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, 
•	potwierdzania za zgodność z oryginałem kopii dokumentów związanych z realizacją projektu, 
•	podpisania umowy o dofinansowanie, 
•	podpisywania aneksów do umowy o dofinansowanie, 
•	zaciągania zobowiązań finansowych koniecznych do zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, 
•	podpisania weksla in blanco i deklaracji wystawcy weksla in blanco
•	składania oświadczeń woli, w tym wniosków o płatność wraz   z załącznikami.

UWAGA!
Pełnomocnictwa udziela się zawsze do podejmowania działań prawnych 
w imieniu beneficjenta, a więc w imieniu: gminy/powiatu/województwa, bądź spółki, bądź fundacji, bądź stowarzyszenia. IOK wyjaśnia, że istnieje możliwość modyfikacji pełnomocnictwa przez Wnioskodawcę o ile spełnia ono wymagania określone w punkcie b)	
Gdy o dofinansowanie ubiega się beneficjent będący spółką prawa handlowego w myśl art. 230 Kodeksu spółek handlowych, w przypadku rozporządzenia prawem lub zaciągnięcia zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymagana jest odpowiednia uchwała wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (dotyczy również partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie).
Tożsamy wymóg dotyczy innych osób prawnych (np. uczelni wyższych) lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (np. spółek osobowych itp.) jeżeli zostało to uregulowane w prawodawstwie krajowym lub innych dokumentach wewnętrznych dotyczących funkcjonowania podmiotów (np. statut, regulamin itp.).
c)	Harmonogram składania wniosków o płatność wygenerowany w LSI, zgodnie z instrukcją znajdującą się na stronie internetowej: 
http://rpo.slaskie.pl/czytaj/harmonogram_skladania_wnioskow_w_lsi_2014_instrukcja_dla_beneficjentow_efs_92117,
d)	Zaświadczenie/oświadczenie o wartości pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym wnioskodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat kalendarzowych/oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy we wskazanym okresie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym, gdy otrzymują pomoc de minimis;
e)	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc publiczna);
f)	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis)
g)	Oświadczenie o niekaralności karą zakazu dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym. 
h)	Oświadczenie wnioskodawcy/partnera dotyczące potencjału finansowego/administracyjnego i operacyjnego.

Niezłożenie żądanych załączników w komplecie w wyznaczonym terminie może oznaczać rezygnację z ubiegania się o dofinansowanie.

IOK zastrzega sobie prawo, w uzasadnionych przypadkach, do wezwania Projektodawcy do złożenia innych załączników, niż wymienione w rozdziale 8 lit a-h.

W przypadku decyzji o dofinansowanie projektu wymaganymi załącznikami są dokumenty wskazane w punkcie 8a, 8 b i 8c.
Umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta, a decyzja 
o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane 
w regulaminie konkursu. 
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowania projektu IOK będzie wymagała od wnioskodawcy uzupełnienia niezbędnej dokumentacji. Informacja o konieczności uzupełnienia dokumentacji zostanie przekazana wnioskodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.

8.1	Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie/podjęcia decyzji  o dofinansowaniu projektu
8.1.1	Podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu
8.1.2	Instytucja Zarządzająca niezwłocznie po otrzymaniu kompletu wymaganych załączników przesyła do Wnioskodawcy elektroniczną wersję umowy o dofinansowanie wraz z informacją o procedurze podpisywania umowy/wydaje decyzję o dofinansowaniu projektu.
8.1.3	Umowy o dofinansowanie projektów rekomendowanych do dofinansowania będą podpisywane pod warunkiem dostępności środków.
8.1.4	IZ, w uzasadnionych przypadkach, zastrzega sobie możliwość odstąpienia od podpisania umowy z potencjalnym Wnioskodawcą, na każdym etapie procedury podpisywania umowy/wydawania decyzji o dofinansowaniu projektu.
8.2      Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
8.2.1	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu do kwoty nie przekraczającej 10 mln zł jest złożony przez beneficjenta w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. IOK dopuszcza dwa sposoby postępowania:
a)	podpisanie weksla oraz deklaracji wekslowej przez osoby do tego upoważnione w obecności pracownika IOK w terminie uzgodnionym z IOK,
lub 
b)	przedstawienie notarialnego poświadczenia autentyczności podpisów na blankiecie weksla oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji wekslowej.
8.2.2	Wystawca weksla nie jest zobowiązany do dokonywania opłaty skarbowej, w związku z czym zabezpieczenie projektu wekslem in blanco nie wiąże się z ponoszeniem kosztów.
8.2.3	W przypadku gdy wartość dofinansowania projektu udzielonego w formie zaliczki lub wartość dofinansowania projektu po zsumowaniu z innymi wartościami dofinansowania projektów, które są realizowane równolegle w czasie przez Beneficjenta na podstawie umów zawartych z IZ RPO WSL 2014-2020, przekracza limit 10 mln PLN, wówczas zabezpieczenie ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form:
a)	poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym, że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
b)	gwarancja bankowa;
c)	gwarancja ubezpieczeniowa;
d)	weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
e)	zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
f)	hipoteka;
g)	poręczenie według prawa cywilnego.
8.2.4	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości (jeśli dotyczy) albo po upływie 12 miesięcy od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu, jednak nie wcześniej niż po:
a)	zatwierdzeniu końcowego wniosku o płatność;
b)	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c)	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji, lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (na podstawie ostatecznej i wykonalnej decyzji o zwrocie) zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków – jeśli dotyczy;
8.2.5	W przypadku niewystąpienia przez Beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w pkt. 8.2.4, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
8.2.6	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w pkt. 8.2.3 jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.
8.2.7	Zachowanie trwałości projektu obowiązuje w odniesieniu do współfinansowanej w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji produkcyjnych.
8.2.8	„Infrastrukturę” na potrzeby tego postanowienia, w przypadku projektów finansowanych ze środków EFS, należy interpretować, jako środki trwałe w rozumieniu pkt 1 lit. w  rozdziału 3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
8.2.9	Zgodnie z postanowieniami art. 71 Rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, z zastrzeżeniem pkt 7 podrozdziału 5.3 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EFS i FS na lata 2014-2020, a w przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają bardziej restrykcyjne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami. 
8.2.10	W przypadku projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych i FS, niedotyczących inwestycji w infrastrukturę lub inwestycji produkcyjnych, zachowanie trwałości projektu oznacza utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy publicznej.
9.	Dodatkowe informacje
Udostępnianie informacji publicznej
Na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej:
dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawcę, nie podlegają udostępnieniu przez IOK w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. 
o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933),
dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez IOK w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji na stronie IOK oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania.
Jednocześnie wystąpienie okoliczności, o których mowa w lit. b, tzn. rozstrzygnięcie konkursu lub zamieszczenie informacji na stronie IOK oraz na portalu o wyborze 
w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania oznacza, że dokumenty 
i informacje, o których mowa w lit. b, stają się informacjami publicznymi, których udostępnienie lub odmowa udostępnienia będzie następowało w trybie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Wnioskodawcy mają prawo dostępu do dokumentów z konkursu związanych z oceną złożonego przez siebie wniosku o dofinansowanie, przy zachowaniu zasady anonimowości osób dokonujących oceny wniosku. 
Dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców nie podlegają udostępnieniu przez właściwą instytucję w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 oraz z 2017 r. poz. 933).
Dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez właściwe instytucje 
w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców nie podlegają, do czasu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji, 
o której mowa w art. 48 ust. 6, udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Zmiany w Regulaminie konkursu
Regulamin konkursu może ulegać zmianom w trakcie trwania konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu Regulamin konkursu nie może być zmieniany w sposób skutkujący nierównym traktowaniem Wnioskodawców, chyba, że konieczność jego zmiany wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu informację o zmianie Regulaminu konkursu, aktualną treść Regulaminu konkursu, uzasadnienie oraz termin, od którego zmiana obowiązuje. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK jest zobowiązana niezwłocznie i indywidualnie poinformować o niej każdego  wnioskodawcę, a więc podmiot, który w ramach trwającego konkursu złożył już wniosek o dofinansowanie. Stosowna informacja zostanie wówczas przekazana Wnioskodawcom na adres mailowy wskazany w systemie LSI lub SEKAP.

10.	Forma i sposób komunikacji pomiędzy wnioskodawcą a IOK

Wnioskodawca wyraża zgodę na doręczanie pism w tym skierowanych do niego w trakcie procedury odwoławczej  za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Złożenie wniosku o dofinansowanie jest równoznaczne ze złożeniem oświadczenia w tym zakresie (wzór wniosku zawiera stosowne oświadczenie). Zgoda na doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej oznacza, że wnioskodawca nie ma prawa do roszczeń w sytuacji, gdy na skutek nieodebrania, nieterminowego odebrania bądź innego uchybienia, w tym niepoinformowania IOK o zmianie danych teleadresowych  w zakresie komunikacji elektronicznej, dojdzie do sytuacji niekorzystnej dla wnioskodawcy. W szczególności będzie to przypadek, gdy wnioskodawca nie dochowa terminu na złożenie wniosku poprawionego w zakresie warunków formalnych, oczywistej omyłki, kryteriów oceny bądź terminu udzielenia informacji w trakcie oceny merytorycznej.
Niezachowanie wskazanej formy komunikacji będzie skutkować negatywną oceną wniosku o dofinansowanie na odpowiednim etapie oceny.  
Wnioskodawca wraz z wnioskiem o dofinansowanie składa oświadczenie, dotyczące świadomości skutków niezachowania formy komunikacji, o której mowa w pkt 2.7.1 Regulaminu. Oświadczenie znajduje się w części G. wniosku o dofinansowanie.

1.	Korespondencja dotycząca wniosku o dofinansowanie (również na etapie procedury odwoławczej) prowadzona jest  między wnioskodawcą a IOK za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.
2.	Zawiadomienie o wyniku oceny wniosku o dofinansowanie, jak również wezwanie do uzupełnienia protestu a także  informacja o wyniku rozpatrzenia protestu,  zostanie przekazane za pomocą środków komunikacji elektronicznej na indywidualną Skrzynkę Kontaktową PeUP na platformie SEKAP lub ePUAP, z której został złożony wniosek o dofinansowanie lub elektroniczną skrzynkę podawczą (do pomiotu publicznego). Zawiadomienie uznaje się za skutecznie doręczone w przypadku otrzymania przez IOK prawidłowego (opatrzonego podpisem elektronicznym) Urzędowego Poświadczenia Odbioru/Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia.
3.	Pismo uznaje się za doręczone zgodnie z art. 46, art. 57 § 5 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.), za wyjątkiem pism wzywających Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w zakresie warunków formalnych lub poprawy oczywistych omyłek, w których termin liczony jest zgodnie z zapisami pkt 5 ppkt 5 niniejszego Regulaminu. 
4.	W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych dodatkowych form komunikacji z Wnioskodawcą. 
11.	Forma i sposób udzielania wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
W przypadku konieczności udzielenia Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu oraz pomocy w interpretacji postanowień Regulaminu konkursu, IOK udziela indywidualnie odpowiedzi na pytania Wnioskodawcy:
•	osobiście w siedzibie Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice
w godzinach pracy: 7:30 – 15:30
w celu uzgodnienia terminu spotkania należy skontaktować się pod numerem telefonu: +48 32 77 40 365, + 48 32 77 40 364

•	telefonicznie lub mailowo:
Główny Punkt Informacyjny o Funduszach Europejskich w Katowicach 
ul. Dąbrowskiego 23, 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30. 
Telefony konsultantów: 
+48 32 77 40 172, 
+48 32 77 40 193, 
+48 32 77 40 194,
+48 32 77 40 418
e-mail: punktinformacyjny@slaskie.pl

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Bielsku-Białej
ul. Cieszyńska 367, 43-382 Bielsko- Biała 
godziny pracy: pon. 8:00 – 18:00, wt. – pt. 8:00 – 16:00 
Telefony konsultantów: 
+48 33 47 50 135, 
+48 33 49 60 201 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Rybniku 
ul. Powstańców Śląskich 34, 44-200 Rybnik 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 431 50 25, 
+48 32 423 70 32 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Sosnowcu 
ul. Kilińskiego 25, 41-200 Sosnowiec 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 263 50 37, 
+48 32 360 70 62 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Częstochowie 
Aleja NMP 24, I klatka, lokal 1,4, 42-202 Częstochowa 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 34 360 56 87, 
+48 34 324 50 75, 
fax: 34 360 57 47

IOK upowszechnia treść wyjaśnień, o których mowa w pkt. 5, w odrębnej zakładce (FAQ) na stronie internetowej RPO WSL 2014-2020 zawierającej informacje o konkursie.

12.	Rzecznik Funduszy Europejskich

Zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 w ramach IZ RPO WSL 2014-2020 ustanowiono stanowisko Rzecznika Funduszy Europejskich (RFE).
Co należy do zadań RFE
a.	przyjmuje i rozpatruje zgłoszenia dotyczące utrudnień w staraniach 
o dofinansowanie lub podczas realizacji projektu oraz propozycje usprawnień realizacji Programu;
b.	analizuje zgłoszenie i udziela wyjaśnień, a także podejmuje się mediacji 
z instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie Programu;
c.	na podstawie analizowanych przypadków dokonuje okresowych przeglądów procedur, które obowiązują w ramach RPO WSL i formułuje propozycje usprawnień, które  w konsekwencji mają służyć sprawnej realizacji Programu. 

Co nie należy do zadań RFE
a.	prowadzenie postępowań administracyjnych, prokuratorskich i sądowych;
b.	prowadzenie postępowań toczących się przed organami administracji publicznej na podstawie stosownych przepisów prawa np. postępowania odwoławczego;
c.	rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji publicznej
d.	udzielanie porad nt. możliwości uzyskania dofinansowania projektów.
Czego może dotyczyć zgłoszenie
Katalog zadań RFE ma charakter otwarty. RFE ma obowiązek rozpatrzenia każdej sprawy do niego kierowanej, która dotyczy RPO WSL i ma charakter skargi lub wniosku. Wobec tego zgłoszenia mogą dotyczyć m.in.:
a.	przewlekłości i nieterminowości postępowań i procedur, niejasności, braku stosownych informacji, niewłaściwej organizacji procedur w Programie takich jak nabór projektów, ocena wniosków o płatność, kontrola itp., nadmiernych 
i nieuzasadnionych wymagań, niewłaściwej obsługi, utrudnień związanych 
z korzystaniem z Funduszy Europejskich (zgłoszenia o charakterze skarg);
b.	postulatów zmian i usprawnień w realizacji Programu (zgłoszenia 
o charakterze postulatów).
Kto może dokonać zgłoszenia
Każdy zainteresowany, przede wszystkim wnioskodawca lub beneficjent, a także inny podmiot zainteresowany wdrażaniem funduszy unijnych.
Co powinno zawierać zgłoszenie
Wszelkie niezbędne informacje, które umożliwią sprawne działanie Rzecznika, 
w tym:
a.	imię i nazwisko zgłaszającego (lub nazwę podmiotu)
b.	adres korespondencyjny
c.	telefon kontaktowy
d.	opis sprawy (m.in. wskazanie projektu lub obszaru RPO WSL, którego dotyczy zgłoszenie), ewentualnie wraz z dokumentami dotyczącymi przedmiotu zgłoszenia.
Jaki jest tryb postępowania RFE
Do rozpatrywania zgłoszeń Rzecznik stosuje odpowiednie przepisy ustawy z dnia 
14 czerwca 1960 r.  Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). Wszelkich wyjaśnień i odpowiedzi dla podmiotów przekazujących zgłoszenia Rzecznik udziela niezwłocznie. Jeżeli z uwagi na złożoność sprawy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, Rzecznik niezwłocznie informuje Stronę o szacowanym terminie rozpatrzenia zgłoszenia. 
W toku analizy zgłoszeń Rzecznik ocenia również pilność spraw, nadając priorytet tym, co do których w określonym czasie istnieje realna szansa na poprawę sytuacji interesariusza.
WAŻNE: Wystąpienie do RFE nie wstrzymuje toku postępowania oraz biegu terminów wynikających z innych przepisów

Z kim się skontaktować
Rzecznik Funduszy Europejskich
tel. 32 77 99 166
Zespół Rzecznika Funduszy:
tel. 32 77 99 196
e-mail: rzecznikfunduszy@slaskie.pl

adres korespondencyjny:
Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
ul. Ligonia 46
40-032 Katowice
z dopiskiem: Rzecznik Funduszy Europejskich

kontakt bezpośredni w siedzibie:
Katowice, ul. Plebiscytowa 36, II piętro, pok. 2.05

Od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–15:00
(preferowane wcześniejsze umówienie spotkania)
13.	Załączniki
Integralną część niniejszego Regulaminu konkursu stanowią:
•	Załącznik nr 1 Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (Europejski Fundusz Społeczny); 
•	Załącznik nr 2 Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS; 
•	Załącznik nr 3 Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 3a Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe);
•	Załącznik nr 3b Wzór Zasad realizacji projektów Instytucji Zarządzającej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 3c Wzór Zasad realizacji projektów Instytucji Zarządzającej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe);
•	Załącznik nr 4 Wzór karty oceny formalno-merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 5 Karta warunków formalnych wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (tryb konkursowy);
•	Załącznik nr 6 Karta oceny kryterium negocjacyjnego
•	Załącznik nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”
•	Załącznik nr 8 Lista szkół, które osiągnęły najniższe wyniki edukacyjne w skali regionu;
•	Załącznik nr 9 Lista szkół objętych wsparciem w ramach konkursu nr RPSL.11.01.04-IZ.01-24-002/15,RPSL.11.01.04-IZ.01-24-135/16 
i RPSL.11.01.04-IZ.01-24-136/16