Załącznik nr 17 do Regulaminu konkursu nr RPSL.07.01.03-IP.02-24-037/17  
w ramach RPO WSL 2014-2020
Podstawowe informacje dotyczące uzyskiwania kwalifikacji w ramach projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego.
W ramach programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w perspektywie finansowej 2014-2020 jednym ze wskaźników rezultatu jest liczba osób, które uzyskały kwaliﬁkacje. Jest to wskaźnik wspólny, który obowiązkowo monitorowany jest we wszystkich projektach EFS. Jest to również wskaźnik kluczowy w niektórych obszarach interwencji EFS np. w ramach projektów dotyczących aktywizacji zawodowej (priorytet inwestycyjny 8i - liczba osób które uzyskały kwaliﬁkacje po opuszczeniu programu) lub aktywizacji społeczno-zawodowej (priorytet inwestycyjny 9i - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które uzyskały kwaliﬁkacje po opuszczeniu programu). W przypadku takich projektów EFS, wskaźnik ten jest wymagany do spełnienia i brak jego realizacji może powodować niekwalifikowalność wydatków z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności. Istotne jest więc, aby beneficjenci i instytucje uczestniczące w systemie wdrażania EFS rozumieli jak należy interpretować wskaźnik dotyczący uzyskiwania kwalifikacji w projektach EFS.
Niniejszy dokument został opracowany przez Ministerstwo Rozwoju we współpracy 
z Instytutem Badań Edukacyjnych i Ministerstwem Edukacji Narodowej na podstawie Raportu Referencyjnego. Odniesienie Polskiej Ramy Kwalifikacji na rzecz Uczenia się przez całe życie do europejskiej ramy kwalifikacji opracowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych oraz ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji z dnia 22 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 64). Ma być odpowiedzią na liczne wątpliwości dotyczące interpretacji pojęć odnoszących się do uzyskiwania kwalifikacji 
w projektach współfinansowanych ze środków EFS.
Materiał jest interpretacją Ministerstwa Rozwoju i jego rolą nie jest ogólne definiowanie kwalifikacji, ale wyjaśnienie, w jaki sposób mierzyć wskaźniki EFS dot. uzyskiwania kwalifikacji. Opracowanie będzie obowiązywać do czasu pełnego uruchomienia Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji i ujęcia w nim odpowiedniej liczby tzw. kwalifikacji rynkowych. Ministerstwo przekaże informację o terminie, do kiedy powyższe zasady będą miały charakter obowiązujący w kontekście realizacji projektów współfinansowanych z EFS, a od kiedy za kwalifikacje będzie można uznać wyłącznie te określone w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji.

1. Pojęcie kwalifikacji
Kwalifikacja to określony zestaw efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności oraz kompetencji społecznych nabytych w edukacji formalnej, edukacji pozaformalnej lub poprzez uczenie się nieformalne, zgodnych z ustalonymi dla danej kwalifikacji wymaganiami, których osiągnięcie zostało sprawdzone w walidacji oraz formalnie potwierdzone przez instytucję uprawnioną do certyfikowania.
Zgodność z ustalonymi wymaganiami oznacza, że wymagania dotyczące efektów uczenia się (wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych), składających się na daną kwalifikację opisane są w języku efektów uczenia się. Ponadto, dla kwalifikacji powinny być również określone wymagania dotyczące walidacji, a proces nadawania kwalifikacji (walidacji i certyfikowania) powinien być objęty zasadami zapewniania jakości.
Opisanie kwalifikacji za pomocą efektów uczenia się jest ważne z kilku powodów. Po pierwsze, pozwala w przejrzysty sposób przedstawić wiedzę, umiejętności
i kompetencje społeczne osób posiadających kwalifikacje. Stanowi więc cenne źródło informacji dla osób planujących swoją ścieżkę rozwoju osobistego 
i zawodowego oraz dla pracodawców. Po drugie, podejście oparte na efektach uczenia się w centrum uwagi stawia osiągnięcia osób uczących się. Dzięki temu każda osoba - niezależnie od miejsca uczenia się i czasu poświęconego na uczenie się - może formalnie potwierdzić swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne oraz przygotowanie do podejmowania określonych zadań. Po trzecie, rozwiązanie to umożliwia odniesienie kwalifikacji do jednego z ośmiu poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji a za jej pośrednictwem do Europejskiej Ramy Kwalifikacji. Ułatwi w ten sposób porównywanie ze sobą kwalifikacji funkcjonujących na krajowym i międzynarodowym rynku pracy.
Efekty uczenia się dla danej kwalifikacji powinny zostać opisane w sposób zrozumiały dla osób rozpoczynających naukę, powinny być konkretne i jednoznaczne oraz możliwe do osiągnięcia. Ponadto muszą być mierzalne i możliwe do zaobserwowania oraz do zweryfikowania. Podczas formułowania wyrażeń opisujących efekty uczenia się pomocne jest korzystanie z czasowników opisujących czynności, działania, które potrafi wykonać osoba posiadająca daną kwalifikację.
Przykłady efektów uczenia się:
Kwalifikacja	Źródło informacji nt. kwalifikacji i efektów uczenia się	Wybrane efekty uczenia się dla danej kwalifikacji
Osoba ucząca się:	
Lekarz weterynarii	Program kształcenia na studiach jednolitych magisterskich na kierunku Weterynaria	•	opisuje zasady żywienia zwierząt, układa i analizuje dawki pokarmowe
•	opisuje i wyjaśnia procesy metaboliczne na poziomie molekularnym, komórkowym
•	wykonuje badania przed- i poubojowe oraz ocenia jakość produktów pochodzenia zwierzęcego	
Magister farmacji	Program kształcenia na studiach jednolitych magisterskich na kierunku Farmacja 	•	opisuje wpływ środków dezynfekujących i antyseptycznych na drobnoustroje
•	wykorzystuje techniki biologii molekularnej w diagnostyce mikrobiologicznej
	
Świadectwo ukończenia szkoły podstawowej	Podstawa programowa edukacji wczesnoszkolnej w zakresie matematyki (klasy I-III)	•	liczy w przód i w tył od danej liczby po 1
•	waży przedmioty używając kilogram, dekagram, gram
	
Świadectwo dojrzałości (matura)	Nowa podstawa programowa
Geografia – liceum (zakres podstawowy)	•	wyjaśnia na czym polegają zmiany na rynku pracy w skali globalnej, regionalnej i wynikające z rozwoju technologii informacyjno-komunikacyjnych
•	dokonuje oceny zjawiska uzależnienia produkcji energii na świecie od źródeł zaopatrzenia surowców nieodnawialnych, potrafi wyjaśnić twierdzenie „ropa rządzi światem”	

Przykłady  zestawów efektów uczenia się i kryteriów ich weryfikacji, oparte na pilotażowych opisach kwalifikacji opracowanych w projekcie przygotowującym wdrożenia krajowego systemu kwalifikacji*
Kwalifikacja	Źródło informacji nt. kwalifikacji i efektów uczenia się	Efekty uczenia się da wybranego zestawu danej kwalifikacji	Kryteria weryfikacji przypisane danym efektom uczenia się	
Planowanie i realizacja animacji czasu wolnego
(zestaw: Realizacja imprezy)	Projekt kwalifikacji*	Realizuje program imprezy	•	Dostosowuje sposób realizacji imprezy do oczekiwań i możliwości uczestników 
•	Zapewnia świadczenia zastępcze w przypadku braku możliwości realizacji programu	
		Sprawuje opiekę nad uczestnikami imprezy	•	Prezentuje procedury postępowania w sytuacjach niebezpiecznych
•	Stosuje przepisy prawa dotyczące zapewnienia uczestnikom imprezy bezpieczeństwa
•	Prezentuje różnorodne sposoby rozwiązywania sytuacji problemowych
•	Udziela uczestnikom imprezy niezbędnej pomocy zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami etyki zawodowej	
Konserwowanie nadwozia pojazdów samochodowych
(zestaw: Przygotowanie do realizacji usługi mycia i konserwacji nadwozia)	Projekt kwalifikacji*	Konsultuje z klientem zakres mycia i konserwacji nadwozia pojazdu	•	Określa zakres mycia i konserwacji nadwozia pojazdu
•	Przyjmuje zamówienie na usługę mycia i konserwacji	
		Dobiera środki, urządzenia i technologie wykorzystywane podczas mycia i konserwacji nadwozia pojazdu	•	Dobiera technologię mycia i konserwacji poszczególnych elementów nadwozia pojazdu
•	Rozpoznaje lakiery stosowane na nadwoziach pojazdów
•	Rozpoznaje materiały z których wykonane są zderzaki, lusterka, listwy boczne
•	Dobiera urządzenia wykorzystywane podczas mycia i konserwacji nadwozia pojazdu
•	Dobiera środki stosowane do mycia i konserwacji nadwozia pojazdu	
		Określa koszty wykonania usługi	•	Określa na podstawie cennika koszty mycia i konserwacji nadwozia pojazdu
•	Sporządza rachunek za wykonaną usługę mycia i konserwacji	
* Projekty kwalifikacji przygotowane w ramach projektu „Opracowanie założeń merytorycznych i instytucjonalnych wdrażania Krajowych Ram Kwalifikacji oraz Krajowego Rejestru Kwalifikacji na rzecz uczenia się przez całe życie".
Walidacja to wieloetapowy proces sprawdzania, czy - niezależnie od sposobu uczenia się – efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. Walidacja poprzedza certyfikowanie. Walidacja obejmuje identyfikację
 i dokumentację  posiadanych efektów uczenia się oraz ich weryfikację w odniesieniu do wymagań określonych dla kwalifikacji. Walidacja powinna być prowadzona 
w sposób trafny (weryfikowane są te efekty uczenia się, które zostały określone dla danej kwalifikacji) i rzetelny (wynik weryfikacji jest niezależny od miejsca, czasu, metod oraz osób przeprowadzających walidację). Walidację wieńczy podjęcie 
i wydanie decyzji, jakie efekty uczenia się można potwierdzić, jakie zaś nie.
Certyfikowanie to procedura, w wyniku której osoba ucząca się otrzymuje 
od upoważnionej instytucji formalny dokument stwierdzający, że osiągnęła określoną kwalifikację. Certyfikowanie następuje po walidacji, w wyniku wydania pozytywnej decyzji stwierdzającej, że wszystkie efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. W przypadku niektórych kwalifikacji walidacja 
i certyfikowanie są prowadzone przez różne podmioty (np. egzamin na prawo jazdy przeprowadza Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego, natomiast dokument,
tj. prawo jazdy, wydaje starosta powiatu). Certyfikaty i inne dokumenty potwierdzające uzyskanie kwalifikacji powinny być rozpoznawalne i uznawane 
w danym sektorze lub branży.
Z uwagi na trwające prace nad wdrożeniem Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji nie jest możliwe wskazanie pełnej listy instytucji certyfikujących oraz samych kwalifikacji. Za kwalifikacje należy uznać te, które są nadawane w systemie oświaty 
i szkolnictwa wyższego oraz te nadawane przez organy władz publicznych
i samorządowych, (np.: Urząd Dozoru Technicznego). Natomiast w zakresie pozostałych kwalifikacji ważnych dla rynku pracy, każda instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie (IP, IZ) decyduje o uznaniu danego dokumentu za potwierdzający uzyskanie kwalifikacji na podstawie powyższych przesłanek (walidacji, certyfikowania, rozpoznawalności i uznawalności w danej branży). Właściwa instytucja powinna dokonać weryfikacji uznania kwalifikacji na etapie uzgodnionym z Beneficjentem. Sposób i etap dokonywania uzgodnień w zakresie uznania kwalifikacji powinien być określony przez właściwą instytucję w regulaminie konkursu lub w umowie o dofinansowanie. Dopuszcza się sytuację, w której wniosek o dofinansowanie nie precyzuje tematyki szkoleń (jest ona ustalana w trakcie realizacji projektu np. na podstawie IPD), wówczas beneficjent powinien zostać zobowiązany do dostarczenia właściwej instytucji (będącej stroną umowy) informacji stanowiącej podstawę do potwierdzenia uznania kwalifikacji, co do zasady przed rozpoczęciem szkolenia. Beneficjent projektu powinien zostać zobowiązany do dostarczenia informacji o podstawie prawnej lub innych uregulowaniach, które stanowią podstawę dla instytucji do przeprowadzenia procedury certyfikowania oraz uzasadnienie dla potwierdzenia rozpoznawalności certyfikatu w danym sektorze lub branży, w zakresie której wydane zostaną certyfikaty.
Docelowym katalogiem możliwych do uzyskania w Polsce kwalifikacji będą kwalifikacje, które zostaną wpisane do Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji (o którym mówi ustawa o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji), dla których zostanie określony poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji. Wpis kwalifikacji do ZRK będzie możliwy po spełnieniu określonych procedur (przygotowania opisu kwalifikacji, wymagań dotyczących walidacji oraz zasad zapewniania jakości).
2. Możliwości uzyskiwania kwalifikacji
a. Kwalifikacje nadawane w systemie oświaty i szkolnictwa wyższego
Podstawą prawną regulującą uzyskiwanie kwalifikacji są:
- ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 1991 nr 95 poz. 425 
z późn.zm.),
- ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005 nr 164 poz. 1365),
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz.U. 2012 poz. 7),
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz.U. 2012 poz. 186).

Kwalifikacje w zawodzie
Uczniowie kończący naukę w zasadniczych szkołach zawodowych lub technikach przystępują do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodach (egzaminu zawodowego). Do tego samego egzaminu przystąpić mogą również uczniowie szkół policealnych, w których prowadzone było kształcenie zawodowe, osoby, które ukończyły naukę zawodu u rzemieślnika oraz uczestnicy kwalifikacyjnego kursu zawodowego (jednej z pozaszkolnych form kształcenia). Kwalifikacyjny kurs zawodowy jest prowadzony według programu nauczania uwzględniającego podstawę programową kształcenia w zawodach, w zakresie wybranej kwalifikacji. Kwalifikacyjny kurs zawodowy może być organizowany zarówno przez publiczne jak 
i niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenia zawodowe, publiczne i niepubliczne placówki i ośrodki, o których mowa w art. 68a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, jak również przez instytucje rynku pracy, 
o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i rynku pracy oraz podmioty prowadzące działalność oświatową, o której mowa 
w art. 83a ust. 2. ustawy o systemie oświaty. Egzaminy potwierdzające kwalifikacje
w zawodzie prowadzą Okręgowe Komisje Egzaminacyjne (OKE). (Wymogi dotyczące organizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych reguluje Rozporządzenie MEN w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych z dnia 
11 stycznia 2012 r.).
b. Kwalifikacje nadawane poza systemami oświaty i szkolnictwa wyższego przez organy władz publicznych i samorządów zawodowych
Do tej grupy należą kwalifikacje nadawane przez ministrów, szefów urzędów centralnych, instytutów badawczo-rozwojowych (m.in: Urząd Dozoru Technicznego, Transportowy Dozór Techniczny, Instytut Spawalnictwa, Urząd Regulacji Energetyki, Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego) i innych podmiotów 
(np. izby rzemieślnicze, samorządy zawodowe).
Podstawą prawną regulującą uzyskiwanie kwalifikacji są ustawy lub rozporządzenia, które regulują uzyskiwanie kwalifikacji zgodnie ze wspomnianymi wcześniej przesłankami (walidacja, certyfikacja).
Przygotowanie zawodowe dorosłych
Przykładem procesu prowadzącego do uzyskania kwalifikacji jest przygotowanie zawodowe dorosłych realizowane przez instytucje rynku pracy. Zgodnie z ustawą 
o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001) przygotowanie zawodowe dorosłych stanowi formę praktycznej nauki zawodu dorosłych lub przyuczenia do pracy dorosłych, realizowaną bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. Ten instrument aktywizacji musi być realizowany zgodnie
z programem przygotowania zawodowego obejmującym nabywanie umiejętności praktycznych i wiedzy teoretycznej oraz zakończyć się egzaminem potwierdzającym kwalifikacje w zawodzie, egzaminem czeladniczym, mistrzowskim lub egzaminem sprawdzającym.
c. Kwalifikacje rynkowe
Do czasu pełnego uruchomienia Zintegrowanego Rejestru Kwalifikacji można wskazać przykłady kwalifikacji spoza systemów oświaty i szkolnictwa wyższego, które mają znaczenie w określonych środowiskach działalności społecznej lub zawodowej oraz mają stworzony własny system walidacji i certyfikowania. Ponadto pomimo braku regulacji ze strony państwa polskiego, kwalifikacjami są również certyfikaty, dla których wypracowano już system walidacji i certyfikowania efektów uczenia się na poziomie międzynarodowym. Do takich kwalifikacji należą m.in.:
•	Kwalifikacje finansowe
•	Dyplomowany Pracownik Bankowy (Związek Banków Polskich);
•	Specjalista ds. rachunkowości (Stowarzyszenie Księgowych w Polsce);
•	Certyfikat z zakresu zarządzania ryzykiem (Warszawski Instytut Bankowy);
•	Certyfikat Dealera WIB/ACI Polska (Warszawski Instytut Bankowy);
•	Certyfikat z zakresu controllingu bankowego (Warszawski Instytut Bankowy);
•	Certyfikowany Konsultant Finansowy (Związek Banków Polskich);
•	Specjalista ds. Analizy Kredytowej (Związek Banków Polskich);
•	certyfikaty z zakresu doradztwa finansowego, oparte na standardzie EFPA (European Financial Planning Association);
•	Certyfikat ogólnobankowy ECB EFCB (EBTN/SSKBP) (Warszawski Instytut Bankowy).

•	Kwalifikacje komputerowe/ informatyczne:
•	Certyfikaty kwalifikacji komputerowych;
•	Certyfikat EPP e-Urzędnik;
•	Europejski Certyfikat Zawodu Informatyka na poziomie bazowym (EUCIP CORE);
•	Oracle Certyfikat Java;
•	Certyfikaty Microsoft.

•	Kwalifikacje językowe
•	Certyfikaty potwierdzające znajomość języków obcych wg klasyfikacji „Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment" - „Europejski System Opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie”

•	Kwalifikacje zarządzania projektami:
•	np.: Prince2 Foundation, PRINCE2 Practitioner, PMI, PMP, PMBOK.
Wykazane powyżej certyfikaty i kwalifikacje stanowią jedynie przykłady i nie należy ich traktować jako zamkniętej listy.

3. Instytucje certyfikujące
Przez instytucję certyfikującą należy rozumieć podmiot, który uzyskał uprawnienia do certyfikowania, spełniając wymogi określone w ustawie o ZSK z dnia 22 grudnia 2015 r., a w okresie przejściowym także podmiot, który spełnia podstawowe wymogi określone w ustawie o ZSK. Instytucjami certyfikującymi mogą być np.: uczelnie, szkoły, okręgowe komisje egzaminacyjne, instytucje szkoleniowe, stowarzyszenia zawodowe, organy administracji publicznej.
Instytucje certyfikujące mogą samodzielnie przeprowadzać walidację (w takiej sytuacji procesy walidacji i certyfikacji muszą być odpowiednio rozdzielone). Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ZSK z dnia 22 grudnia 2015 r. instytucje certyfikujące mogą przekazywać ją do instytucji walidujących, np. centrów egzaminacyjnych, instytucji szkoleniowych, które posiadają stosowne akredytacje, szkół. W przypadku upoważnienia instytucji walidującej do przeprowadzenia walidacji odpowiedzialność za prawidłowo przeprowadzany proces spoczywa na instytucji certyfikującej (Art. 47 ust. 3 ustawy o ZSK).
W projektach realizowanych ze środków EFS można wykazywać wyłącznie kwalifikacje, których jakość gwarantują odpowiednie procedury i nadzór sprawowany przez konkretny podmiot. Aby zapewnić jakość walidacji i certyfikowania instytucje certyfikujące muszą zapewnić rozdzielenie procesów kształcenia i szkolenia od walidacji (Art.63 ust. 3 pkt 1 ustawy o ZSK).
Przykłady instytucji pełniących role instytucji certyfikujących dla różnych kwalifikacji:
Nazwa kwalifikacji	INSTYTUCJA CERTYFIKUJĄCA	
Kwalifikacje ze szkolnictwa zawodowego	Okręgowe Komisje Egzaminacyjne	
Kwalifikacje rzemieślnicze	Izby rzemieślnicze (Egzaminy przeprowadzają komisje egzaminacyjne przy izbach rzemieślniczych)	
ECDL	Polskie Towarzystwo Informatyczne (Egzaminy przeprowadzają Centra Egzaminacyjne akredytowane przez PTI)	
Licencje lotnicze	Urząd Lotnictwa Cywilnego	
Kwalifikacje w sektorze bankowym i finansowym	Warszawski Instytut Bankowości	
Uprawnienia budowlane	Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa	
Uprawnienia budowlane w telekomunikacji	Stowarzyszenie Budowniczych Telekomunikacji	
Specjalizacje lekarskie	Centrum Egzaminów Medycznych	
Dyplomowany księgowy	Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (Egzaminy przeprowadzają Oddziały Okręgowe Stowarzyszenia Księgowych w Polsce)
	
Trener Organizacji Pozarządowych	Stowarzyszenie Trenerów Organizacji Pozarządowych
	
Prawo jazdy (wszystkie kategorie)	Starosta powiatu/Prezydent miasta (Egzaminy przeprowadza Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego)	
Obsługa i konserwacja urządzeń technicznych	Urząd Dozoru Technicznego
Transportowy Dozór Techniczny	
Instalator mikro- i małych instalacji OZE	Urząd Dozoru Technicznego	
Eksploatacja urządzeń, instalacji i sieci energetycznych	Urząd Regulacji Energetyki	
Spawacz	Instytut Spawalnictwa
Urząd Dozoru Technicznego,
Polski Rejestr Statków	
Rzecznik patentowy	Samorząd Rzeczników Patentowych	
Adwokat	Samorząd Adwokacki	
Marynarz	Urząd Morski	
Inspektor dozoru jądrowego	Państwowa Agencja Atomistyki	
Biegły rewident	Krajowa Izba Biegłych Rewidentów	
Logistyk	Krajowa Organizacja Certyfikująca Europejskiego Towarzystwa Logistycznego (Egzaminy przeprowadza Instytut Logistyki i Magazynowania)	
Operator wózka widłowego
	Urząd Dozoru Technicznego lub
Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego	
Agent ubezpieczeń	Komisja Nadzoru Finansowego (Egzaminy przeprowadza Zakład Ubezpieczeń)	
Uprawnienie tankowania gazu LPG na stacjach paliw	Transportowy Dozór Techniczny	
Tłumacz przysięgły	Minister Sprawiedliwości (Egzaminy przeprowadza Państwowa Komisja Egzaminacyjna)	
Barman	Stowarzyszenie Polskich Barmanów	
Operator żurawi wieżowych 	Urząd Dozoru Technicznego
	
Operator urządzeń transportu bliskiego – podesty ruchome przejezdne	Urząd Dozoru Technicznego	
Uprawnienie do wykonywania zawodu Siostry PCK	Polski Czerwony Krzyż	
Elektryk	Urząd Regulacji Energetyki	
Palacz kotłów CO	Urząd Regulacji Energetyki	

Wykazane powyżej instytucje certyfikujące i kwalifikacje stanowią jedynie przykłady i nie należy ich traktować jako zamkniętej listy.
Informacje nt. instytucji certyfikujących osoby, akredytowanych przez Polskie Centrum Akredytacji, można znaleźć na stronie internetowej www.pca.gov.pl (zakładka: akredytowane podmioty/jednostki certyfikujące osoby). Wykaz akredytowanych jednostek certyfikujących znajduje się również na stronie Rady Głównej Instytutów Badawczych (zakładka: Laboratoria Akredytowane/Wykaz akredytowanych jednostek certyfikujących).

Lista sprawdzająca do weryfikacji czy dany dokument można uznać za potwierdzający kwalifikację na potrzeby mierzenia wskaźników monitorowania EFS dot. uzyskiwania kwalifikacji

Pytanie	TAK	NIE	
I.	Uznawane kwalifikacje	
1.	Czy wydany dokument jest potwierdzeniem uzyskania kwalifikacji w zawodzie?			
2.	Czy dokument został wydany przez organy władz publicznych lub samorządów zawodowych na podstawie ustawy lub rozporządzenia?			
3.	Czy dokument potwierdza uprawnienia do wykonywania zawodu na danym stanowisku (tzw. uprawnienia stanowiskowe) i został wydany po przeprowadzeniu walidacji?			
4.	Czy dokument jest certyfikatem, dla którego wypracowano system walidacji 
i certyfikowania efektów uczenia się na poziomie międzynarodowym?			
Jeżeli co najmniej jedna z odpowiedzi jest twierdząca, dany dokument można uznać za potwierdzający uzyskanie kwalifikacji. 
Jeżeli na żadne z powyższych pytań nie udzielono odpowiedzi  twierdzącej, należy przejść do pkt II.	
II.	Warunki umożliwiające uznanie danego dokumentu za potwierdzający uzyskanie kwalifikacji	
1.	Czy dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji  zawiera opis efektów uczenia się?			
2.	Czy procesy kształcenia oraz walidacji są realizowane 
z zapewnieniem rozdzielności funkcji? 			
3.	Czy dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji  jest rozpoznawalny
 i uznawalny w  danej branży/sektorze, tzn. czy otrzymał pozytywne rekomendacje od: 
•	co najmniej 5 pracodawców danej branży/ sektorów  lub 
•	związku branżowego, zrzeszającego pracodawców danej branży/sektorów? 			
Jeżeli na każde z powyższych pytań z części II listy odpowiedź jest twierdząca, dany dokument można uznać za potwierdzający uzyskanie kwalifikacji.