Załącznik nr 4 do umowy: Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 11.4.1

	

Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu 
w ramach Poddziałania 11.4.1- Kształcenie ustawiczne- ZIT 
	
W ramach Poddziałania 11.4.1 beneficjent zobowiązuje się do spełnienia poniższych warunków:

I.	W zakresie grupy docelowej:

1.	Grupę docelową/ostatecznych odbiorców wsparcia w ramach Poddziałania 11.4.1 stanowią:
Osoby dorosłe pracujące, uczestniczące z własnej inicjatywy w szkoleniach i kursach, należące do grup defaworyzowanych, czyli wykazujących największą lukę kompetencyjną i posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji, w tym m. in.: osoby o niskich kwalifikacjach i osoby powyżej 50 roku życia,  z wyłączeniem osób odbywających karę pozbawienia wolności.

WAŻNE !!!!
Należy pamiętać o kryterium dostępu nr 3 weryfikowanym na etapie oceny formalnej, które zawęża grupę docelową do osób w wieku 25 lat i więcej, pracujących, uczestniczących z własnej inicjatywy w szkoleniach i kursach, należących do grup defaworyzowanych, czyli wykazujących największą lukę kompetencyjną 
i posiadających największe potrzeby w dostępie do edukacji i należących do jednej z poniższych grup:
- osoby po 50 roku życia;
- kobiety (szczególnie powracające na rynek pracy po przerwie związanej
 z urodzeniem i wychowywaniem dziecka); 
- osoby o niskich kwalifikacjach;
- osoby z niepełnosprawnościami;
- osoby mieszkające na terenach wiejskich (Tereny wiejskie w rozumieniu kryterium to: gminy wiejskie, wiejsko-miejskie z uwzględnieniem części miejskiej oraz miasta do 25 tys. Mieszkańców )
z wyłączeniem osób odbywających karę pozbawienia wolności.

UWAGA
–	Należy pamiętać, że uczestnikiem projektu jest osoba fizyczna zamieszkująca na terenie Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego oraz bezpośrednio korzystająca z interwencji EFS.
–	Informacje dotyczące wyboru grup docelowych powinny znajdować się w polu opisowym pkt B.11 wniosku o dofinansowanie projektu.

2.	Jako uczestników wykazuje się wyłącznie te osoby i podmioty, które można zidentyfikować i uzyskać od nich dane niezbędne do określenia wspólnych wskaźników produktu (w przypadku osób fizycznych oraz wsparcia pracowników instytucji, dotyczących co najmniej płci, statusu na rynku pracy, wieku, wykształcenia, sytuacji gospodarstwa domowego) i dla których planowane jest poniesienie określonego wydatku.
3.	Osób niekorzystających z bezpośredniego wsparcia nie należy wykazywać, jako uczestników.
4.	Bezpośrednie wsparcie uczestnika to wsparcie, na które zostały przeznaczone określone środki, świadczone na rzecz konkretnej osoby, prowadzące do uzyskania korzyści przez uczestnika np. nabycie kwalifikacji lub kompetencji

UWAGA
1.	Beneficjent weryfikuje fakt  spełniania przez kandydata na uczestnika projektu kryteriów kwalifikowalności w oparciu o stosowne zaświadczenia w zależności od charakteru umowy. 
2.	W szczególności dokumentami takimi mogą być  zaświadczenia z zakładu pracy o zatrudnieniu w przypadku umów regulowanych w Kodeksie Pracy.
3.	 W przypadku umów agencyjnych, umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług, do których zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, koniecznym jest pozyskanie dodatkowego dokumentu potwierdzającego fakt trwania umowy np. oświadczenie zleceniodawcy lub dokument urzędowy potwierdzający fakt odprowadzania obowiązkowych zobowiązań publiczno-prawnych w związku ze świadczeniem usług np. dokument ZUS RMUA. 

II.	W zakresie celu interwencji:

1.	Celem  interwencji jest uzyskiwanie kwalifikacji lub zdobywanie i poprawa kompetencji w zakresie umiejętności cyfrowych i języków obcych dorosłych mieszkańców województwa śląskiego, w szczególności osób starszych oraz osób o niskich kwalifikacjach, mieszkańców Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego.
2.	Obszar interwencji:  ZIT- Subregion Centralny Województwa Śląskiego.

III.	W zakresie warunków udzielania wsparcia:
Niniejszy konkurs w ramach Osi Priorytetowej XI Wzmocnienie potencjału edukacyjnego Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, Działania 11.4 Podnoszenie kwalifikacji zawodowych osób dorosłych, Poddziałania 11.4.1 Kształcenie ustawiczne – ZIT Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego, obejmuje dwa typy operacji:
1.	Szkolenia i kursy skierowane do osób dorosłych, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem, uzupełnieniem lub podwyższeniem umiejętności, kompetencji lub kwalifikacji w obszarze umiejętności ICT i znajomości języków obcych.
2.	Programy walidacji i certyfikacji kompetencji uzyskanych poza projektem w zakresie TIK i języków obcych. 

UWAGA!
1)	Zgodnie z zapisami Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020, wszystkie projekty współfinansowane z EFS w obszarze edukacji muszą być realizowane z uwzględnieniem przepisów dotyczących bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69, z późn. zm.) .
2)	Zgodnie z zapisami SZOOP, w ramach Działania 11.4 wsparcie kierowane jest do osób pracujących tj.:
a.	pracowników w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1666.),
b.	osób świadczących usługi na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks Cywilny (t. j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 380  z późn. zm.) stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.

WAŻNE!
Zachowując linię demarkacyjną pomiędzy Osiami Priorytetowymi, osoby bezrobotne oraz nieaktywne zawodowo będą mogły być wspierane w powyższym zakresie w projektach realizowanych w ramach Działań 7.1 oraz 7.2.
Właściciele przedsiębiorstw pełniący funkcje kierownicze, jak również wspólnicy (w tym partnerzy prowadzący regularną działalność w przedsiębiorstwie i czerpiący z niego korzyści finansowe) oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą będą mogli ubiegać się o wsparcie w ramach projektów realizowanych w ramach Działania 8.2 Wzmacnianie potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw, przedsiębiorców i ich pracowników.

Warunki realizacji wsparcia:
1.	Wsparcie obejmuje działania ukierunkowane na przeprowadzenie walidacji (program formalnej oceny) i certyfikacji umiejętności, kwalifikacji  lub udokumentowania nabytych kompetencji osiągniętych przez uczestników wsparcia. W celu zapewnienia wysokiej jakości działań realizowanych przy udziale interwencji EFS dążyć się będzie do tego, aby system walidacji i certyfikacji stanowił obligatoryjny element działań projektowych.
W związku z powyższym:
1)	W przypadku szkoleń i kursów realizowanych w zakresie języków obcych, kursy lub szkolenia muszą zakończyć się formalnym wynikiem oceny i walidacji oraz będą dawać możliwość otrzymania certyfikatu zewnętrznego (nadania kwalifikacji) potwierdzającego zdobycie przez uczestników/ uczestniczki projektu kwalifikacji biegłości językowych realizowanych, zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego;
2)	W przypadku szkoleń i kursów realizowanych w zakresie umiejętności dotyczących ICT, zakres wsparcia musi obejmować kursy lub szkolenia kończące się certyfikatem zewnętrznym potwierdzającym zdobycie przez uczestników projektu określonych kwalifikacji lub uzyskaniem dokumentu potwierdzającego zdobycie i poprawę kompetencji  cyfrowych zgodnie z zaplanowanymi we wniosku o dofinansowanie projektu etapami.

2.	Szkolenia, o których mowa w rozdziale 5, pkt 6 Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020, są realizowane wyłącznie w formie stacjonarnej, zgodnie z zakresem określonym w załączniku nr 1 do Wytycznych i są rozliczane stawkami jednostkowymi wskazanymi w tym załączniku.
3.	Poza stawkami jednostkowymi istnieje możliwość sfinansowania wyłącznie kosztów związanych z:
a)	zakupem podręcznika (teoretycznego i ćwiczeniowego),
b)	przeprowadzeniem egzaminu,
c)	wydaniem certyfikatu, 
d)	pokryciem wydatków poniesionych w celu ułatwienia dostępu w projekcie osób z niepełnosprawnościami,
e)	koszty opieki nad dzieckiem do lat 7 albo osobą zależną, oraz kosztów pośrednich.

4.	Stawek jednostkowych nie stosuje się do projektów dedykowanych osobom z 
 niepełnosprawnościami.

UWAGA
IOK informuje, iż wskazany jako Załącznik nr 7 do regulaminu: Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator” obowiązujący dla konkursów i naborów ogłaszanych w województwie śląskim w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 dla projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego nie dotyczy szkoleń językowych które zostały określone w ramach stawek jednostkowych.

5.	IZ RPO zapewni, że zrealizowane dzięki wsparciu EFS szkolenia i kursy:
a)	w przypadku kwalifikacji – zakończą się formalnym wynikiem oceny i walidacją oraz będą dawać możliwość uzyskania certyfikatu (nadaniem kwalifikacji) albo
b)	w przypadku kompetencji – będą dawać możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie kompetencji, zgodnie z zaplanowanym we wniosku o dofinansowanie projektu lub regulaminie konkursu etapami, o których mowa w Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020.
6. Dystrybucja środków oparta będzie na potrzebach osoby dorosłej uczestnika/uczestniczki projektu, której potrzeby są centralnym podmiotem   działań edukacyjnych, tzw. podejście popytowe. Każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru formy wsparcia spośród wszystkich form wsparcia dopuszczalnych zapisami Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO WSL 2014-2020 dla Poddziałania 11.4.1 i powinna ona odpowiadać na jego indywidualne potrzeby. Podejście popytowe   nie wiąże się z realizacją projektu w oparciu o Bazę Usług Rozwojowych (wcześniej RUR), które realizowane będzie stricte w ramach Działania 8.2 Wzmacnianie potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw, przedsiębiorców i ich pracowników.
7. Uczestnik projektu po przedstawieniu Operatorowi/Beneficjentowi swoich potrzeb w zakresie szkoleń dostępnych w projekcie będzie samodzielnie dokonywał wyboru szkolenia, które realizować będzie Operator/Beneficjent poprzez wykupienie dla uczestnika odpowiedniego szkolenia na rynku usług szkoleniowych lub samodzielną organizację grup szkoleniowych gromadzących większą liczbę uczestników zgłaszających potrzebę szkolenia w  takim samym zakresie. Przy czym od momentu zgłoszenia przez uczestnika projektu  potrzeby szkolenia do momentu rozpoczęcia danej formy wsparcia nie może upłynąć więcej niż trzy miesiące.
8. Cena szkolenia językowego nie może przekraczać kwot określonych w Załączniku nr 1 do Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. 
9. Ponadto zakres szkolenia językowego tj. rodzaj języka (angielski, niemiecki, francuski) musi być zgodny z ww. załącznikiem.
10. Cena szkolenia komputerowego nie może przekraczać cen szkoleń i kursów określonych w tabeli I.3 Wykazu dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator” obowiązującego dla konkursów i naborów ogłaszanych w województwie śląskim w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 dla projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego, stanowiącym załącznik nr   do Regulaminu Konkursu.  Ponadto zakres szkolenia komputerowego musi odpowiadać wymogom wskazanym w Załączniku nr 2 do Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020.

UWAGA

Standard wymagań dla kompetencji cyfrowych, które powinni osiągnąć uczestnicy projektu został określony w załączniku nr 2 do Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020. Powyższy standard zostanie ujęty w Regulaminie konkursu. Każdy projekt powinien obejmować co najmniej wszystkie kompetencje ramowe wskazane w ramach Standardu w obszarze Informacja, Komunikacja i Tworzenie treści, na dowolnym poziomie zaawansowania. Powyższy warunek nie ma zastosowania do kwalifikacji cyfrowych, a także do projektów z wykorzystaniem podejścia popytowego rozumianego jako dystrybucji  środków opartych na możliwości dokonania samodzielnego wyboru formy wsparcia przez  osobę dorosłą -uczestnika projektu.  Nie wiąże się ono z realizacją projektu w oparciu o BUR (RUR).

WAŻNE
Z uwagi na fakt, iż podejście popytowe ujęte w niniejszym regulaminie nie  wiąże się z realizacją projektu w oparciu o usługi dostępne w Bazie Usług Rozwojowych załącznik nr 11 do Regulaminu Konkursu ma zastosowanie w projektach składanych w ramach konkursu nr RPSL.11.04.01- IP.02-24-024/16

11. Aby wykluczyć występowanie w projekcie pomocy publicznej (o ile dotyczy)  na poziomie indywidualnego projektu, szkolenia i kursy powinny łącznie spełniać następujące warunki:
a)	wszystkie podmioty biorące udział w realizacji projektu (tj. beneficjent i ewentualni partnerzy projektu) są niezależne od pracodawcy uczestnika szkolenia; 
b)	szkolenie odbywa się poza miejscem pracy uczestników; 
c)	nabór na szkolenie jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych; 
d)	pracownicy zatrudnieni w jednym miejscu pracy (u jednego pracodawcy) stanowią nie więcej niż 20% uczestników jednej tematyki szkoleniowej w ramach projektu.
     
WAŻNE
     Jednakże od ww. zasady, na etapie realizacji projektu, mogą pojawić się wyjątki. Dlatego też  IOK dopuszcza możliwość wystąpienia pomocy publicznej.  Obowiązkiem Beneficjenta jest weryfikacja wątpliwości na podstawie testu pomocy publicznej na każdym etapie realizacji projektu
 
12. Pozostałe warunki realizacji projektów w ramach Działania zostały uregulowane w Wytycznych Ministra Rozwoju w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020, które określają m.in.:
•	zakres i standardy udzielanego wsparcia;
•	grupę docelową;
•	zakres realizacji szkoleń i kursów
oraz zostały  wskazane w Regulaminie konkursu.

13. Powyższe Poddziałanie 11.4.1 związane jest ze zwiększeniem aktywności edukacyjnej osób dorosłych  w obszarze kompetencji ogólnych o kluczowym charakterze (ICT, języki obce), które są fundamentem do dalszego podnoszenia kwalifikacji i umiejętności w ramach kształcenia się przez całe życie.

IV.	W zakresie wskaźników pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu:

Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku, umowie o dofinansowanie projektu (…) w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości projektu.

Tabela nr 1 Wskaźniki rezultatu bezpośredniego oraz produktu
ZAKŁADANE EFEKTY KONKURSU WYRAŻONE WSKAŹNIKAMI
(W PODZIALE NA PŁEĆ I OGÓŁEM)	
WSKAŹNIKI REZULTATU BEZPOŚREDNIEGO
Pochodzące z WLWK 2014-2020	
Nazwa wskaźnika	Wartość docelowa wskaźnika	
	W podziale na:	Ogółem w konkursie	
	Kobiety	Mężczyzn		
Liczba osób o niskich kwalifikacjach, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu.

Definicja:
Definicja kwalifikacji zgodna z definicją zawartą w części dot. wskaźników EFS monitorowanych we wszystkich priorytetach inwestycyjnych dla wskaźnika liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu.
Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
a) ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
b) ETAP II – Wzorzec – zdefiniowanie we wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu standardu wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych,
c) ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie,
d) ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje/kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego.
	-	-	544	
Liczba osób w wieku 50 lat i więcej, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu.

Definicja:
Definicja kwalifikacji zgodna z definicją zawartą w części dot. wskaźników EFS monitorowanych we wszystkich priorytetach inwestycyjnych dla wskaźnika liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu.
Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
a) ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
b) ETAP II – Wzorzec – zdefiniowanie we wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu standardu wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych,
c) ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie,
d) ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje/kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego.	-	-	128	
Liczba osób w wieku 25 lat i więcej, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu.

Definicja:
Definicja kwalifikacji zgodna z definicją zawartą w części dot. wskaźników EFS monitorowanych we wszystkich priorytetach inwestycyjnych dla wskaźnika liczba osób, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu.
Fakt nabycia kompetencji będzie weryfikowany w ramach następujących etapów:
a) ETAP I – Zakres – zdefiniowanie w ramach wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu grupy docelowej do objęcia wsparciem oraz wybranie obszaru interwencji EFS, który będzie poddany ocenie,
b) ETAP II – Wzorzec – zdefiniowanie we wniosku o dofinansowanie lub w regulaminie konkursu standardu wymagań, tj. efektów uczenia się, które osiągną uczestnicy w wyniku przeprowadzonych działań projektowych,
c) ETAP III – Ocena – przeprowadzenie weryfikacji na podstawie opracowanych kryteriów oceny po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie
d) ETAP IV – Porównanie – porównanie uzyskanych wyników etapu III (ocena) z przyjętymi wymaganiami (określonymi na etapie II efektami uczenia się) po zakończeniu wsparcia udzielanego danej osobie.
Kompetencja to wyodrębniony zestaw efektów uczenia się / kształcenia. Opis kompetencji zawiera jasno określone warunki, które powinien spełniać uczestnik projektu ubiegający się o nabycie kompetencji, tj. wyczerpującą informację o efektach uczenia się dla danej kompetencji oraz kryteria i metody ich weryfikacji. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje/kompetencje osiągnięte w wyniku interwencji Europejskiego Funduszu Społecznego.	-	-	512	
WSKAŹNIKI PRODUKTU
Pochodzące z WLWK 2014-2020	
Nazwa wskaźnika	Wartość docelowa wskaźnika	
	W podziale na:	Ogółem w konkursie	
	Kobiety	Mężczyzn		
1.	Liczba osób o niskich kwalifikacjach objętych wsparciem w programie	

Definicja:
Liczba osób, które rozpoczęły udział w projekcie o niskich kwalifikacjach, tj. osób posiadających wykształcenie na poziomie do ISCED 3. Stopień uzyskanego wykształcenia jest określany w dniu rozpoczęcia uczestnictwa w projekcie. Osoby przystępujące do projektu należy wykazać raz uwzględniając najwyższy ukończony poziom ISCED. Definicje na podstawie: ISCED 2011 (UNESCO).	-	-	907	
2.	Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie

Definicja:
Liczba wszystkich uczestników projektu objętych wsparciem w programie, którzy w roku, w którym przystąpili do projektu byli w wieku 50 lat lub więcej. Wiek uczestników liczony jest na podstawie daty urodzenia i ustalany w dniu rozpoczęcia udziału w projekcie.
Zakres wsparcia został określony w Wytycznych w zakresie zasad realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 w obszarze edukacji.
	-	-	213	
3.	Liczba osób w wieku 25 lat i więcej objętych wsparciem w programie.

Definicja:
Liczba wszystkich uczestników projektu objętych wsparciem w programie, którzy w dniu w którym przystąpili do projektu byli w wieku 25 lat lub więcej. Wiek uczestników liczony jest na podstawie daty urodzenia i ustalany w dniu rozpoczęcia udziału w projekcie.
Zakres wsparcia został określony w Wytycznych w zakresie zasad realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 w obszarze edukacji.	-	-	854	

UWAGA!
Według IOK rozpoczęcie uczestnictwa w projekcie rozpoczyna się 
w momencie przystąpienia uczestnika do pierwszej  formy wsparcia.

1.	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
2.	Wskaźniki obligatoryjne w ramach naboru:
Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu wskaźnik produktu:
–	Liczba osób o niskich kwalifikacjach objętych wsparciem w programie; 
–	Liczba osób w wieku 50 lat i więcej objętych wsparciem w programie;
–	Liczba osób w wieku 25 lat i więcej objętych wsparciem w programie;
oraz
wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
–	Liczba osób o niskich kwalifikacjach, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu
–	Liczba osób w wieku 50 lat i więcej, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu
–	Liczba osób w wieku 25 lat i więcej, które uzyskały kwalifikacje lub nabyły kompetencje po opuszczeniu programu

Dodatkowo, we wnioskach o dofinansowanie składanych w ramach przedmiotowego konkursu Wnioskodawcy są zobligowani do wybrania (tj. oznaczenia check-boxów w części E wniosku o dofinansowanie) wszystkich horyzontalnych wskaźników produktu przedstawionych w poniższej tabeli nr 2 i określenia ich wartości docelowych na poziomie 0. Natomiast na etapie realizacji projektu powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika w kolejnych wnioskach o płatność beneficjenta (o ile nastąpił). 
Jednocześnie w sytuacji, gdy beneficjent nie odnotuje wzrostu wartości wskaźnika/ów horyzontalnych, we wnioskach o płatność należy wykazać wartość 0. Wskaźniki horyzontalne mają funkcję wyłącznie monitoringową, w związku z powyższym wartość docelowa wskazana we wnioskach o dofinansowanie nie będzie podlegać ocenie merytorycznej na etapie KOP. Podobnie na etapie wniosku o płatność nie będzie negatywnie oceniany fakt, iż w ramach projektu nie nastąpił wzrost wartości wskaźnika/ów horyzontalnych.      

Tabela nr 2 Horyzontalne wskaźniki produktu.
WSKAŹNIKI PRODUKTU HORYZONTALNE
Pochodzące z WLWK 2014-2020	
1.	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
	Wskaźnik odnosi się do liczby obiektów, które zaopatrzono w specjalne podjazdy, windy, urządzenia głośnomówiące, bądź inne udogodnienia (tj. usunięcie barier w dostępie, w szczególności barier architektonicznych) ułatwiające dostęp do tych obiektów i poruszanie się po nich osobom niepełnosprawnym ruchowo czy sensorycznie.
Jako obiekty budowlane należy rozumieć konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane 
z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych (wg. def. PKOB). Należy podać liczbę obiektów, a nie sprzętów, urządzeń itp., w które obiekty zaopatrzono.
Jeśli instytucja, zakład itp. składa się z kilku obiektów, należy zliczyć wszystkie, które dostosowano do potrzeb osób niepełnosprawnych.	
2.	Liczba osób objętych szkoleniami /doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych
	Wskaźnik mierzy liczbę osób objętych szkoleniami / doradztwem w zakresie nabywania / doskonalenia umiejętności warunkujących efektywne korzystanie 
z mediów elektronicznych tj. m.in. korzystania z komputera, różnych rodzajów oprogramowania, internetu oraz kompetencji ściśle informatycznych (np. programowanie, zarządzanie bazami danych, administracja sieciami, administracja witrynami internetowymi).
Wskaźnik ma agregować wszystkie osoby objęte wsparciem w zakresie TIK we wszystkich programach i projektach, także tych, gdzie szkolenie dotyczy obsługi specyficznego systemu teleinformatycznego, którego wdrożenia dotyczy projekt. Taka sytuacja może wystąpić przy cross-financingu w projektach POPC i RPO dotyczących
e-usług publicznych, ale również np. w POIŚ przy okazji wdrażania inteligentnych systemów transportowych. Identyfikacja charakteru i zakresu nabywanych kompetencji będzie możliwa dzięki możliwości pogrupowania wskaźnika według programów, osi priorytetowych i priorytetów inwestycyjnych.	
3.	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami
	Racjonalne usprawnienie oznacza konieczne 
i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nie nakładające
nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom
z niepełnosprawnościami możliwości korzystania 
z wszelkich praw człowieka i podstawowych
wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości 
z innymi osobami.
Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z racjonalnymi usprawnieniami.
Przykłady racjonalnych usprawnień: tłumacz języka migowego, transport niskopodłogowy, dostosowanie infrastruktury (nie tylko budynku, ale też dostosowanie infrastruktury komputerowej np. programy powiększające,
mówiące, drukarki materiałów w alfabecie Braille'a),  osoby asystujące, odpowiednie dostosowanie wyżywienia.
Definicja na podstawie: Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014- 2020.	

1.	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu wszystkie wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu, spośród wskazanych w punkcie 3.1 Regulaminu Konkursu, adekwatne do zakresu i rodzaju planowanego w projekcie wsparcia i grup docelowych, z zastrzeżeniem obowiązku wybrania co najmniej 1 wskaźnika produktu i co najmniej 1 wskaźnika rezultatu bezpośredniego przypisanego do danego Działania/Poddziałania w SZOOP.
2.	Typy wskaźników:
1)	wskaźniki produktu – dotyczą realizowanych działań. Produkt stanowi wszystko, co zostało uzyskane w wyniku działań współfinansowanych z EFS. Są to zarówno wytworzone dobra, jak i usługi świadczone na rzecz uczestników podczas realizacji projektu. Wskaźniki produktu w programie określone są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego oraz odnoszą się do osób lub podmiotów objętych wsparciem.
2)	wskaźniki rezultatu – dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia ze środków EFS. Określają efekty zrealizowanych działań w odniesieniu do osób lub podmiotów, np. w postaci zmiany sytuacji na rynku pracy. W celu ograniczenia wpływu czynników zewnętrznych na wartość wskaźnika rezultatu, powinien on być jak najbliżej powiązany z działaniami wdrażanymi w ramach odpowiedniego priorytetu inwestycyjnego. Oznacza to, że wskaźniki rezultatu obrazuje efekt wsparcia udzielonego danej osobie/podmiotowi i nie obejmuje efektów dotyczących grupy uczestników/podmiotów, która nie otrzymała wsparcia. Wartości docelowe wskaźników rezultatu określane są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego. 
Wyróżnia się dwa typy wskaźników rezultatów:
–	 wskaźniki rezultatu bezpośredniego - odnoszą się do sytuacji bezpośrednio po zakończeniu wsparcia
–	wskaźniki rezultatu długoterminowego - dotyczą efektów wsparcia osiągniętych w dłuższym okresie od zakończenia wsparcia (za pomiar tych wskaźników odpowiada IZ RPO WSL).
3.	Wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu opisuje się w części E wniosku 
o dofinansowanie projektu.
4.	Wskaźniki kluczowe są wskaźnikami obligatoryjnymi dla każdego projektu składanego w ramach konkursu z uwzględnieniem adekwatności względem grupy docelowej i typów wsparcia. Wskaźniki te wybierane są z listy słownikowej w formularzu wniosku składanym w ramach danego konkursu.
5.	Definicje wskaźników (poza wskaźnikami specyficznymi dla projektu) dla Poddziałania 11.4.1 RPO WSL 2014-2020 zawarte są w załączniku nr 13 Wspólna Lista Wskaźników Kluczowych 2014-2020 - EFS do Regulaminu Konkursu. 
6.	Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014–2020 (dalej: Instrukcja wypełniania wniosku), wnioskodawca powinien w pierwszej kolejności wybrać z listy rozwijanej w LSI cel szczegółowy RPO WSL, do którego osiągnięcia przyczyni się realizacja projektu, a następnie określić, w jaki sposób mierzona będzie jego realizacja poprzez ustalenie wskaźników pomiaru.
7.	Główną funkcją wskaźników jest zmierzenie na ile cel projektu został zrealizowany, tj. kiedy można uznać, że zidentyfikowany problem został rozwiązany, a projekt zakończył się sukcesem. W trakcie realizacji projektu wskaźniki powinny ponadto umożliwiać mierzenie jego postępu względem celów projektu. Wskaźniki powinny w sposób precyzyjny i mierzalny umożliwić weryfikację stopnia realizacji każdego z tych celów.
8.	Wszystkim wskaźnikom uwzględnionym w umowie o dofinansowanie należy określić jednostkę pomiaru, a następnie na podstawie przeprowadzonej analizy problemu należy przypisać wartości bazowe (nie dotyczy wskaźników produktu), czyli stan wyjściowy przed realizacją projektu oraz wartości docelowe, których osiągnięcie będzie uznane za zrealizowanie wskazanego celu. Obowiązek ten nie dotyczy wskaźników horyzontalnych wskazanych w Tabeli 2 w punkcie 3.3 Regulaminu Konkursu.
9.	Wartość bazowa określona dla wskaźników rezultatu nie jest wliczana do wartości docelowej. Wartość bazowa stanowi punkt wyjścia, określa sytuację danej grupy docelowej przed rozpoczęciem realizacji projektu oraz może służyć do oceny doświadczenia beneficjenta w realizacji podobnych przedsięwzięć. W niektórych przypadkach wartość bazowa ma na celu również zdiagnozowanie sytuacji danej grupy docelowej przed realizacją projektu – określa, w zależności od przyjętego wskaźnika, np. stan ich wiedzy, czy skuteczność działań podejmowanych wobec nich przez beneficjenta lub inne podmioty.

10.	Typy wskaźników a moment pomiaru:
1)	1 Wskaźniki produktu - dane uczestnika zbierane w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie.
2)	Wskaźniki rezultatu bezpośredniego - efekty bezpośrednio po zakończeniu udziału w projekcie i mierzone do 4 tygodni od zakończenia udziału przez uczestnika w projekcie.
3)	Wskaźniki rezultatu długoterminowego - odnoszą się do sytuacji uczestnika po upływie co najmniej 4 tygodni od zakończenia udziału przez uczestnika w projekcie, przy czym we Wspólnej Liście Wskaźników Kluczowych 2014 - 2020 (WLWK 2014 - 2020) stosuje się okres sześciu miesięcy lub dłuższy w zależności od specyfiki wsparcia i oczekiwanej zmiany. Dane do wskaźników długoterminowych, co do zasady, nie są uzyskiwane w ramach monitorowania realizacji projektu (wyjątki są wskazane w załączniku zawierającym WLWK 2014 -2020), ale wyliczane są przy pomocy ewaluacji/analiz realizowanych na reprezentatywnej próbie uczestników projektów lub na podstawie danych administracyjnych.

11.	Miejsce wskaźników w projekcie – umowa/ wniosek aplikacyjny:
1)	Wskaźniki stanowią część umowy o dofinansowanie - beneficjent ma obowiązek wyboru spośród wskaźników  wskazanych w Regulaminie Konkurs.
2)	W każdej umowie należy uwzględnić obowiązek monitorowania przez beneficjenta wszystkich wskaźników horyzontalnych wskazanych w Tabeli 2 w punkcie 3.3 Regulaminu Konkursu.
3)	W zależności od rodzaju wskaźnika, jaki beneficjent planuje wybrać we wniosku 
o dofinansowanie, pojawią się w umowie o dofinansowanie wskaźniki rezultatu bezpośredniego i produktu. 
4)	Przed określeniem wskaźników i ich wartości docelowych wnioskodawca powinien zapoznać się z Tabelą wskaźników rezultatu bezpośredniego i produktu dla działań i poddziałań stanowiącą załącznik nr 2 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 oraz WLWK 2014-2020 (zał. nr 13 do Regulaminu konkursu).

UWAGA!
Wnioskodawca powinien określić wartości wskaźników odpowiednio do wartości projektu oraz specyfiki danego Działania / Poddziałania.

V.	W zakresie wymagań czasowych:

1.	Podmiot wnioskujący o dofinansowanie określa datę rozpoczęcia i zakończenia realizacji projektu, mając na uwadze, iż okres realizacji projektu jest tożsamy z okresem, w którym poniesione wydatki mogą zostać uznane za kwalifikowalne.
2.	Zgodnie z zapisami szczegółowego kryterium dostępu: 
Okres realizacji projektu wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu na etapie ubiegania się o dofinansowanie nie przekracza 36 miesięcy.
Wydłużony do 36 miesięcy czas realizacji projektu pozwoli wnioskodawcom efektywnie zaplanować zadania w ramach projektu, a co za tym idzie również planować wydatki, co wpłynie pozytywnie na sposób jego realizacji i rozliczania. Wskazany okres pozwoli również na podjęcie odpowiednich działań zaradczych w przypadku trudności w realizacji projektu.
3.	Wskazany przez wnioskodawcę w pkt. VIII wniosku o dofinansowanie okres realizacji projektu jest zarówno rzeczowym, jak i finansowym okresem realizacji. 
4.	Przy określaniu daty rozpoczęcia realizacji projektu należy uwzględnić czas trwania procedury konkursowej – IOK szacuje, że średni czas upływający od daty zakończenia naboru wniosków do podpisania umowy o dofinansowanie projektu wyniesie około 6 miesięcy.

VI.	W zakresie wyodrębnionej ewidencji wydatków:
1.	Wnioskodawca zobowiązuje się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, tak, aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem, z wyłączeniem kosztów pośrednich i stawek jednostkowych.
2.	Obowiązek ten dotyczy każdego z Partnerów, w zakresie tej części Projektu, za której realizację odpowiada dany Partner.

VII.	W zakresie zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy:
1.	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu do kwoty  nieprzekraczającej 10 mln zł jest złożony przez beneficjenta w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy, weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową (nie dotyczy Beneficjentów będących jednostkami sektora finansów publicznych). IOK dopuszcza dwa sposoby postępowania:
a)	podpisanie weksla oraz deklaracji wekslowej przez osoby do tego upoważnione w obecności pracownika IOK w terminie uzgodnionym z IOK, lub
b)	przedstawienie notarialnego poświadczenia autentyczności podpisów na blankiecie weksla oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji wekslowej.
Koszt zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, jako koszt pośredni stanowi wydatek kwalifikowalny w projekcie.
2.	Wystawca weksla nie jest zobowiązany do dokonywania opłaty skarbowej, w związku z czym zabezpieczenie projektu wekslem in blanco nie wiąże się z ponoszeniem kosztów.
3.	W przypadku gdy wartość zaliczki przekracza 10 mln zł, zabezpieczenie, o którym mowa pkt 8.2 Regulaminu Konkursu ustanawiane jest w wysokości co najmniej równowartości najwyższej transzy zaliczki wynikającej z umowy o dofinansowanie, w jednej lub kilku z następujących form wybranych przez instytucję, z którą beneficjent zawarł umowę o dofinansowanie:
a)	poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym, że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
b)	gwarancja bankowa;
c)	weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
d)	zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
e)	hipoteka;
f)	poręczenie według prawa cywilnego.
4.	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości – jeśli dotyczy albo po upływie 12 miesięcy od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu tj.: 
a)	zatwierdzenia końcowego wniosku o płatność;
b)	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c)	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji albo postępowania przed sądem powszechnym oraz prowadzenia egzekucji (w tym administracyjnej), zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków.
5.	Zachowanie trwałości projektu obowiązuje w odniesieniu do współfinansowanej 
w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji produkcyjnych.
„Infrastrukturę” na potrzeby tego postanowienia, w przypadku projektów finansowanych ze środków EFS, należy interpretować, jako środki trwałe w rozumieniu pkt 3 podrozdziału 8.7 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
6.	Zgodnie z postanowieniami art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, z zastrzeżeniem pkt 7 podrozdziału 5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EFS i FS na lata 2014-2020, a w przypadku, gdy przepisy regulujące udzielanie pomocy publicznej wprowadzają bardziej restrykcyjne wymogi w tym zakresie, wówczas stosuje się okres ustalony zgodnie z tymi przepisami. 
7.	W przypadku projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych i FS, niedotyczących inwestycji w infrastrukturę lub inwestycji produkcyjnych, zachowanie trwałości projektu oznacza utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy publicznej.
8.	W przypadku niewystąpienia przez beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w pkt. 8.2.4 Regulaminu Konkursu, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
9.	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w pkt. 8.2.3 Regulaminu Konkursu, jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.

VIII.	W zakresie partnerstwa:
Projekty dofinansowywane w ramach niniejszego konkursu mogą być realizowane w partnerstwie. Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona w art. 33 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014 – 2020:
1.	Partnerstwo oznacza celowy proces, w którym biorą udział instytucje uczestniczące w realizacji Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym oraz partnerzy, na wszystkich etapach realizacji polityki spójności UE, tj. programowania, wdrażania, monitorowania i ewaluacji. Celem partnerstwa jest poprawa efektywności i skuteczności funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Wszyscy uczestnicy tego procesu wzajemnie uzupełniają się, a dzięki współpracy powstaje efekt synergii i wartość dodana, niemożliwa do osiągnięcia w przypadku działań podejmowanych indywidualnie:
a)	Partnerstwo stanowi integralny element procesu budowy kultury dialogu społecznego i partycypacji społecznej oraz podlega stałej ewolucji i adaptacji do potrzeb wszystkich jego uczestników;
b)	Realizacja zasady partnerstwa oznacza nawiązanie stałej i w miarę możliwości oraz potrzeb sformalizowanej współpracy;
c)	Zaangażowanie partnerów na różnych płaszczyznach jest czynnikiem sprzyjającym efektywnemu wykorzystaniu środków. Zaangażowanie partnerów poprawia efektywność podejmowanych działań;
d)	W celu zapewnienia skutecznej realizacji zasady partnerstwa instytucje uczestniczące w realizacji RPO WSL na lata 2014-2020 powinny angażować partnerów najbardziej reprezentatywnych dla danego środowiska.
2.	W przypadku realizacji projektów partnerskich, partnerzy są wskazywani imiennie we wniosku o dofinansowanie projektu.
3.	Partnerstwo oznacza wspólną realizację projektu przez beneficjenta i podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie partnerskiej.
4.	Podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.) zobowiązane są do wyboru partnerów spoza sektora finansów publicznych zgodnie z zapisami art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.).
5.	Podmioty inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.) indywidualnie określają zasady wyboru partnera projektu.
6.	Partnerami w projekcie mogą być wszystkie podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie poza wymienionymi w punkcie 2.3.2 niniejszego Regulaminu.
7.	Realizacja projektów partnerskich w ramach RPO WSL 2014-2020 wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
a)	utworzenie lub zainicjowanie partnerstwa musi nastąpić przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Oznacza to, że partnerstwo musi zostać utworzone albo zainicjowane przed rozpoczęciem realizacji projektu i wnioskodawca składa wniosek o dofinansowanie projektu partnerskiego. Nie jest to jednak równoznaczne z wymogiem zawarcia porozumienia albo umowy o partnerstwie między wnioskodawcą a partnerami przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Wszyscy partnerzy muszą być jednak wskazani we wniosku. Powyższe postanowienia nie mają zastosowania do sytuacji, kiedy w trakcie realizacji projektu wprowadzany jest dodatkowy partner (kolejny lub w miejsce dotychczasowego partnera, który np. zrezygnował);
b)	ustanowienie partnera wiodącego (lidera partnerstwa), który jest jednocześnie beneficjentem projektu (stroną umowy o dofinansowanie);
c)	uczestnictwa partnerów w realizacji projektu na każdym jego etapie, co oznacza również wspólne przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu oraz wspólne zarządzanie projektem, przy czym partner może uczestniczyć w realizacji tylko w części zadań w projekcie;
d)	adekwatności udziału partnerów w realizacji projektu, co oznacza odpowiedni udział partnerów w realizacji projektu poprzez wniesienie zasobów, ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych odpowiadających realizowanym zadaniom);
e)	udział partnerów (wniesienie zasobów ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych) musi być adekwatny do celów projektu;
f)	beneficjent (partner wiodący) może przekazywać środki pozostałym partnerom na finansowanie ponoszonych przez nich kosztów. Koszty te wynikają z wykonania zadań określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. Realizacja ww. zadań nie oznacza świadczenia usług na rzecz beneficjenta (partnera wiodącego); 
g)	nie jest dopuszczalne angażowanie, jako personelu projektu pracowników partnerów przez Beneficjenta  i odwrotnie;
h)	nie jest dopuszczalne wzajemne zlecanie przez Beneficjenta zakupu towarów lub usług partnerowi/partnerom i odwrotnie.
8.	IOK informuje, iż beneficjent zobowiązany jest do zawarcia pisemnej umowy pomiędzy partnerami, określającej w szczególności podział zadań i obowiązków pomiędzy partnerami oraz precyzyjne zasady zarządzania finansami, w tym przepływy finansowe i rozliczanie środków partnerstwa, a także sposób rozwiązywania sporów oraz odpowiedzialności/konsekwencji (w tym finansowych) na wypadek niewywiązania się przez partnerów z umowy lub porozumienia. Zakres  informacji, jakie powinny znaleźć się w porozumieniu oraz umowie o partnerstwie określone są w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Integralną częścią umowy pomiędzy partnerami powinno być również pełnomocnictwo/pełnomocnictwa dla partnera/lidera wiodącego do reprezentowania partnera/partnerów projektu.
9.	Porozumienie lub umowa o partnerstwie nie mogą być zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1) oraz ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 z późn. zm.).
10.	Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 z późn. zm.), dokonuje wyboru partnerów spoza sektora finansów publicznych z zachowaniem zasady przejrzystości i równego traktowania podmiotów.
 W szczególności jest zobowiązany do:
a)	ogłoszenia otwartego naboru partnerów na swojej stronie internetowej wraz ze wskazaniem, co najmniej 21-dniowego terminu na zgłaszanie się partnerów;
b)	uwzględnienia przy wyborze partnerów: zgodności działania potencjalnego partnera z celami partnerstwa, deklarowanego wkładu potencjalnego partnera w realizację celu partnerstwa, doświadczenia w realizacji projektów o podobnym charakterze;
c)	podania do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej informacji o podmiotach wybranych do pełnienia funkcji partnera.
11.	Partner zobowiązany jest ponosić wydatki zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz zgodnie z Regulaminem konkursu.
12.	Wszystkie płatności dokonywane w związku z realizacją projektu pomiędzy beneficjentem (partnerem wiodącym) a partnerami dokonywane są za pośrednictwem wyodrębnionego dla projektu rachunku bankowego beneficjenta (partnera wiodącego).
13.	W przypadku rezygnacji partnera z udziału w projekcie lub wypowiedzenia partnerstwa przez dotychczasowego partnera beneficjent, za zgodą IOK, niezwłocznie wprowadza do projektu nowego partnera. Przy czym zmiany dotyczące wprowadzenia do realizowanego projektu dodatkowego, nieprzewidzianego we wniosku o dofinansowanie tego projektu partnera, traktowane są jako zmiany w projekcie i wymagają zgłoszenia oraz uzyskania pisemnej zgody, na zasadach określonych w umowie o dofinansowanie.
14.	Niezależnie od podziału zadań i obowiązków w ramach partnerstwa, odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu ponosi beneficjent, jako strona umowy o dofinansowanie.
15.	Informacja o udziale partnera powinna znaleźć się we wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach RPO WSL 2014-2020.

Uwaga!
Partnerstwo nie może zostać zawiązane pomiędzy jednostką organizacyjną a jej organem prowadzącym i pozostałymi jednostkami organizacyjnymi podlegającymi pod ten organ.

Ważne!
W zakresie wymagań dotyczących partnerstwa oraz realizacji projektu z innymi podmiotami wnioskodawca zobowiązany jest stosować w szczególności przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.), Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 oraz Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego  Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.

Udział partnera w realizacji projektu nie może mieć charakteru symbolicznego, nieznacznego czy pozornego. Każdy z podmiotów musi mieć przyporządkowane faktyczne zadania, wydatki i wskaźniki adekwatne do wartości merytorycznej projektu. Tym samym partnerowi projektu również należy przydzielić odpowiednie wskaźniki projektowe związane z jego zakresem działań projektowych.

IX.	W zakresie wydatków

1.	IP RPO WSL-WUP zobowiązuje beneficjenta w umowie o dofinansowanie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania przepisów Pzp lub zasady konkurencyjności.
2.	Udzielanie zamówienia publicznego w ramach projektu następuje zgodnie z:
a)	Ustawą Pzp – dla beneficjentów zobligowanych do stosowania Pzp
b)	zasadą konkurencyjności:
–	dla beneficjentów niezobligowanych do stosowania Pzp, w przypadku zamówień publicznych przekraczających wartość 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług;
–	dla beneficjentów zobligowanych do stosowania Pzp w przypadku zamówień publicznych o wartości przekraczającej 50 tys. PLN netto a poniżej 30 tys. euro z zastrzeżeniem pkt 6.12, pkt 6.13 oraz 6.14 Regulaminu Konkursu.

UWAGA!
Została uruchomiona Baza Konkurencyjności  Funduszy Europejskich, która  dostępna jest  pod adresem:
http://www.bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl
Od dnia 18 lipca 2016 roku wszyscy Beneficjenci mają obowiązek umieszczenia ogłoszeń w ramach realizowanych przez siebie projektów w ww. Bazie Konkurencyjności.
Nieumieszczenie ogłoszenia o zamówieniu w Bazie Konkurencyjności, może spowodować uznanie za niekwalifikowalne całości lub części wydatków.
3.	W przypadku, gdy beneficjent jest organem administracji publicznej, może on powierzać na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, realizację zadań publicznych w trybie określonym w tej ustawie.
4.	W przypadku, gdy na podstawie obowiązujących przepisów prawa innych niż ustawa Pzp, wyłącza się stosowanie ustawy Pzp, beneficjent, który jest zobowiązany do stosowania Pzp, przeprowadza zamówienie publiczne z zastosowaniem tych przepisów.
5.	Procedur dotyczących zamówień udzielanych w ramach projektów (zgodnie z sekcją 6.5 Wytycznych) nie stosuje się do: 
a)	zamówień określonych w art. 4 Pzp, z wyjątkiem zamówień określonych w art. 4 pkt 8 Pzp, przy czym udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących budynków lub nieruchomości przez podmiot niebędący zamawiającym w rozumieniu Pzp z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe jedynie w przypadku braku powiązań osobowych i kapitałowych, o których mowa w sekcji 6.5.2 pkt 2 lit. A Wytycznych, oraz do zamówień określonych w art. 4d Pzp,
b)	wydatków rozliczanych metodami uproszczonymi, o których mowa w podrozdziale 6.6 i 8.5 Wytycznych,
c)	zamówień udzielanych przez beneficjentów wybranych w trybie określonym w ustawie o partnerstwie publiczno-prywatnym lub w ustawie o umowach koncesji na roboty budowlane lub usługi do realizacji projektu formule partnerstwa publiczno-prywatnego (projekt hybrydowy).
6.	W przypadku zamówień o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) dokonuje się rozeznania rynku. Rozeznanie rynku ma na celu potwierdzenie, że dana usługa, dostawa lub robota budowlana została wykonana po cenie nie wyższej niż cena rynkowa. 
7.	Do udokumentowania, że zamówienie zostało wykonane po cenie nie wyższej niż cena rynkowa, niezbędne jest przedstawienie co najmniej wydruku zapytania ofertowego zamieszczonego na stronie internetowej beneficjenta wraz z otrzymanymi ofertami lub potwierdzenie wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia, wraz z otrzymanymi ofertami. W przypadku, gdy w wyniku upublicznienia zapytania ofertowego lub skierowania zapytania do potencjalnych wykonawców nie otrzymano ofert, niezbędne jest przedstawienie np. wydruków stron internetowych z opisem towaru/usługi i ceną lub wydruków maili z informacją na temat ceny za określony towar/usługę, albo innego dokumentu. 
8.	W przypadku zamówień o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto zawarcie pisemnej umowy z wykonawcą nie jest wymagane. W takim przypadku wystarczające jest potwierdzenie poniesienia wydatku w oparciu o fakturę, rachunek lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej. 
X.	Stawki jednostkowe
1.	Szkolenia językowe są realizowane wyłącznie w formie stacjonarnej, zgodnie z zakresem określonym w załączniku nr 10: Stawki jednostkowe na szkolenia językowe obowiązujące w ramach projektów w PI 10 iii, w ramach Poddziałania 11.4.1 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020
2.	Stawek jednostkowych nie stosuje się do projektów dedykowanych osobom niepełnosprawnym. 
3.	Wydatki rozliczane za pomocą stawek jednostkowych można łączyć na poziomie projektu z wydatkami, które zostały faktycznie poniesione, wyłącznie w przypadku, gdy wydatki dotyczą innych kosztów oraz z zastrzeżeniem podrozdziału 6.7 Wytycznych.
4.	W przypadku niezrealizowania założonych w umowie o dofinansowanie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu. 
W przypadku stawek jednostkowych, za niezrealizowane lub niewłaściwie zrealizowane działania zapłata nie następuje,
5.	IP RPO WSL - WUP będące stroną umowy może weryfikować realizację działań  i osiągnięcie wskaźników produktu lub rezultatu w ramach projektu podczas kontroli na miejscu lub wizyty monitoringowej.

XI.	Klauzule społeczne

1.	Na podstawie pkt 4 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, IP RPO WSL – WUP w umowie o dofinansowanie określa rodzaj zamówień publicznych, w ramach których zobowiązuje beneficjenta do uwzględnienia aspektów społecznych, np. stosowania kryteriów premiujących oferty podmiotów ekonomii społecznej oraz stosowania kryteriów dotyczących zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, bezrobotnych lub osób, o których mowa w przepisach o zatrudnieniu socjalnym. 
2.	Obowiązek zastosowania klauzul społecznych przy realizacji zamówień publicznych odnosi się zarówno do zamówień publicznych realizowanych zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j.: Dz. U z 2015 r., poz. 2164 z późn. zm.), jak i zamówień publicznych realizowanych zgodnie z zasadą konkurencyjności, o której mowa w sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020  tj. zamówień przekraczających wartość 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT).
3.	W szerokim znaczeniu klauzule społeczne to rozwiązania umożliwiające uwzględnienie istotnych względów społecznych przy realizacji zamówienia. Aspekty społeczne w zamówieniach publicznych, sposób oraz przykłady ich stosowania zostały omówione w podręczniku Urzędu Zamówień Publicznych. „Aspekty społeczne w zamówieniach publicznych” (dostępny na stronie www.uzp.gov.pl) oraz w „Podręczniku stosowania klauzul społecznych w zamówieniach publicznych” Tomasza Schimanka i Barbary Kunysz-Syrytczyk z 2014 r. przygotowanego w ramach projektu „Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej” (dostępny na stronie www.isp.org.pl).
4.	IP RPO WSL – WUP zobowiązuje beneficjentów do analizowania możliwości zastosowania klauzul społecznych przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień publicznych: 
a)	dostawy i usługi cateringowe, 
b)	usługi poligraficzne, 
c)	publikowania i drukowania. 
5.	Na podstawie zapisów w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie, IP RPO WSL – WUP wpisuje w § 26 i §27 umowy o dofinansowanie rodzaje zamówień, w ramach których zobowiązuje beneficjenta do zastosowania klauzul społecznych.
6.	IP RPO WSL – WUP dopuszcza możliwość niestosowania procedur określonych w podrozdziale 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, zgodnie z pkt. 8 oraz pkt. 10 ww. podrozdziału.

XII.	W zakresie realizacji wskaźników kluczowych i specyficznych dla Programu
Projekt realizuje wskaźniki kluczowe i specyficzne dla Programu, adekwatne do przewidzianej grupy docelowej i typów wsparcia, określone w Regulaminie konkursu/naboru, jako obowiązkowe dla danego typu projektu.

XIII.	W zakresie mechanizmu racjonalnych usprawnień
1.	IOK zobowiązuje beneficjenta, do uzasadnienia konieczności poniesienia kosztu racjonalnego usprawnienia z zastosowaniem najbardziej efektywnego dla danego przypadku sposobu (np. prymat wynajmu nad zakupem).
2.	Każde racjonalne usprawnienie wynika z relacji przynajmniej trzech czynników:
–	dysfunkcji związanej z danym uczestnikiem projektu,
–	barier otoczenia oraz
–	charakteru usługi realizowanej w ramach projektu.

3.	Co do zasady, wszystkie produkty projektów realizowanych ze środków EFS, EFRR i FS (produkty, towary, usługi, infrastruktura) są dostępne dla wszystkich osób, w tym również dostosowane do zidentyfikowanych potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Oznacza to, że muszą być zgodne z koncepcją uniwersalnego projektowania, opartego na ośmiu regułach:
1)	użyteczność dla osób o różnej sprawności;
2)	elastyczność w użytkowaniu;
3)	proste i intuicyjne użytkowanie;
4)	czytelna informacja; 
5)	tolerancja na błędy;
6)	wygodne użytkowanie bez wysiłku;
7)	wielkość i przestrzeń odpowiednie dla postępu i użytkowania;
8)	percepcja równości.
4.	W projektach dedykowanych, w tym zorientowanych wyłącznie lub przede wszystkim na osoby z niepełnosprawnościami (np. osoby z niepełnosprawnościami sprężonymi) oraz projektach skierowanych do zamkniętej grupy uczestników, wydatki na sfinansowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień są wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu.
5.	W ramach przykładowego katalogu kosztów racjonalnych usprawnień jest możliwe stosowanie:
a.	kosztów specjalistycznego transportu na miejsce realizacji wsparcia;
b.	dostosowania architektonicznego budynków niedostępnych (np. zmiana miejsca realizacji projektu; budowa tymczasowych podjazdów; montaż platform, wind, podnośników; właściwe oznakowanie budynków poprzez wprowadzanie elementów kontrastowych i wypuklin celem właściwego oznakowania dla osób niewidomych i słabowidzących, itp.) z zastrzeżeniem zapisów dotyczących:
–	podatku od towaru i usług (VAT) –  pkt. 6.35 – 6.47 niniejszego Regulaminu konkursu;
–	cross-financingu – pkt. 6.100 – 6.107 niniejszego Regulaminu konkursu.
c.	dostosowania infrastruktury komputerowej (np. wynajęcie lub zakup i instalacja programów powiększających, mówiących, kamer do kontaktu z osobą posługującą się językiem migowym, drukarek materiałów w alfabecie Braille’a);
d.	dostosowania akustycznego (wynajęcie lub zakup i montaż systemów wspomagających słyszenia, np. pętli indukcyjnych, systemów FM)
e.	asystenta tłumaczącego na język łatwy;
f.	asystenta osoby z niepełnosprawnością;
g.	tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika;
h.	przewodnika dla osoby mającej trudności w widzeniu;
i.	alternatywnych form przygotowania materiałów projektowych (szkoleniowych, informacyjnych, np. wersje elektroniczne dokumentów, wersje w druku powiększonym, wersje pisane alfabetem Braille’a, wersje w języku łatwym, nagranie tłumaczenia na język migowy na nośniku elektronicznym, itp.);
j.	zmiany procedur;
k.	wydłużonego czasu wsparcia (wynikające np. z konieczności wolniejszego tłumaczenia na język migowy, wolnego mówienia, odczytywania komunikatów z ust, stosowania języka łatwego, itp.);
l.	dostosowania posiłków, uwzględniania specyficznych potrzeb żywieniowych wynikających z niepełnosprawności.
6.	Każdy wydatek poniesiony w celu ułatwienia dostępu i uczestnictwa 
w projekcie osób z niepełnosprawnościami jest kwalifikowalny, o ile nie stanowi wydatku niekwalifikowalnego na mocy przepisów unijnych oraz Wytycznych MIR w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
7.	Łączna kwota racjonalnych usprawnień na jednego uczestnika w projekcie nie może przekroczyć 12 tys. PLN.
8.	Nowa infrastruktura wytworzona w ramach projektów powinna być zgodna 
z koncepcją uniwersalnego projektowania, bez możliwości odstępstw od stosowania wymagań prawnych w zakresie dostępności dla osób z niepełnosprawnością wynikających z obowiązujących przepisów budowlanych.
9.	Decyzja w zakresie dostosowania danego produktu do potrzeb osób 
z niesprawnościami, powinna być każdorazowo poprzedzona analizą dostępności do potrzeb potencjalnych użytkowników danego produktu projektu i możliwością wystąpienia wśród nich osób z niepełnosprawnościami.
10.	W przypadku szczegółowych projektów, w których zasada dostępności produktów nie znajduje zastosowania, w treści wniosku o dofinansowanie projektu powinna znaleźć się informacja o „neutralności” produktu wraz z uzasadnieniem, dlaczego produkt projektu nie będzie spełniał kryterium dostępności.
11.	Informacje dotyczące zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym zasady stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień w projektach wraz z przykładowym katalogiem kosztów zostały uwzględnione w Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.
 
Ważne!
Zaplanowanie sposobów zapewniających dostępność nie może mieć charakteru deklaratywnego i musi mieć odzwierciedlenie w realizacji działań projektowych zwłaszcza w:
a)	rekrutacji – zapewnienie dostępności materiałów i spotkań informacyjnych,. nagranie komunikatu, nagranie z tłumaczem języka migowego, strony internetowe zgodne ze standardem WCAG 2.0, pętla indukcyjna dla niedosłyszących, asystent do pomocy w wypełnieniu formularzy rekrutacyjnych; 
b)	realizacji działań projektowych – dostępne budynki bez barier, wsparcie asystentów, i trenerów pracy, tłumacz języka migowego, wydłużenie czasu trwania wsparcia, wyposażenie sal dydaktycznych w sprzęt ułatwiający korzystanie z niego, proste i komunikatywne oznakowanie tras dojścia do miejsc szkoleń i wydarzeń projektowych;
c)	dostępności stron internetowych  - standard WCAG 2.0 

Uwaga!
Przygotowanie i realizacja dostępnego projektu powinna zawierać:
a)	Zdiagnozowanie sytuacji problemowej, na którą odpowiedzią będzie projekt, w tym przeprowadzenie analizy potrzeb osób wchodzących w skład grupy docelowej, planowanej do objęcia wsparciem – identyfikacja barier.
b)	Określenie wpływu projektu na sytuację osób z niepełnosprawnościami 
i zidentyfikowanie rezultatów w odniesieniu do tej grupy w aspekcie ilościowym i jakościowym.
c)	Założenie konkretnego liczbowego udziału osób z niepełnosprawnościami 
w projekcie i zaplanowanie działań dostępnościowych.