Limity stawek finansowanych zajęć*)
Przedstawione poniżej limity stawek w formie przedziałów pozwalają na zróżnicowanie wynagrodzenia w zależności od m.in.: kompetencji prowadzących, miejsca realizacji, odległości i czasu dojazdu, tematu, grupy odbiorców itd. Wysokość wynagrodzeń zbliżona do górnych limitów stawek jest zastrzeżona dla osób z wyższym wykształceniem, 
o uznanych kompetencjach i specjalistycznym wykształceniu związanym z problematyką zajęć.

Dotowane działanie 	Rodzaj zajęć	Stawka 
za godzinę dydaktyczną pracy brutto (w zł)	Uwagi	
Programy szkoleniowe dla przedstawicieli wybranych profesji	wykłady dydaktyczne	200,00 – 500,00	Wykład dydaktyczny powinien opierać się na konspekcie, którego udostępnienia może oczekiwać organizator szkolenia. Stosowanie stawki powyżej 300,00 zł powinno być zarezerwowane dla wykładowców z wyższym wykształceniem. Przy sporządzaniu kalkulacji należy uwzględnić kwalifikacje prowadzących, liczbę godzin wykładowych i liczbę słuchaczy. Decyzje dotyczące limitu godzin dla poszczególnych typów zajęć w ciągu dnia podejmuje zleceniodawca, uwzględniając warunki i specyfikę szkolenia,	
	seminaria i warsztaty szkoleniowe dla profesjonalistów	100,00 – 200,00	Należy podać liczbę godzin, stawki, liczbę i wielkość grup oraz kwalifikacje prowadzących. Seminaria i warsztaty powinny być prowadzone na podstawie konspektu lub scenariusza, którego udostępnienie może być oczekiwane przez organizatora szkolenia.	
	treningi psychologiczne 
w małych grupach w ramach szkolenia profesjonalnego	100,00 – 150,00	Grupy do 15 uczestników może tylko prowadzić jeden trener. Należy podać kwalifikacje prowadzących, liczbę i wielkość grup, stawki, liczbę godzin zajęć.	
Program stażowy	100,00 – 200,00
wynagrodzenie dla opiekuna stażu od jednej osoby odbywającej staż	Staż np. dla studentów – należy dołączyć do umowy program zajęć stażowych, a także wskazać opiekuna stażu. Staż powinien obejmować minimum 40 godz.	
Zajęcia profilaktyczne i edukacyjno-rozwojowe dla dzieci, młodzieży, rodzin oraz nieprofesjonalistów	zajęcia profilaktyczne dla młodzieży	30,00 – 75,00	Prowadzenie tego rodzaju zajęć wymaga podania liczby godzin, wielkości i liczby grup słuchaczy, stawek, a także kwalifikacji osób prowadzących. W przypadku programów socjoterapeutycznych uzasadnione jest finansowanie superwizji lub konsultacji dla zespołu. Informacje o rekomendowanych programach profilaktycznych umieszczone są pod adresem: http://programyrekomendowane.pl/ 	
	zajęcia opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym	25,00 – 40,00		
	zajęcia socjoterapeutyczne	35,00 – 70,00		
	superwizja lub konsultacje dla zespołu socjoterapeutów	100,00 – 150,00		
	systematyczne dyżury interwencyjno-wspierające	30,00 – 60,00		
Działania interwencyjno-wspierające dla członków rodzin z problemem narkomanii	45,00 – 70,00	W ramach zajęć prowadzonych w małych grupach finansuje się zatrudnienie tylko jednej osoby prowadzącej (jeżeli grupa nie przekracza 10–15 osób). 	
Inne zadania i zalecane stawki	oryginalne teksty zatwierdzone do publikacji i rozprowadzania	45,00 – 110,00	Za stronę znormalizowanego maszynopisu, tj. 1800 znaków, 
Należy podać liczbę stron, liczbę egzemplarzy – stawki średnie: autorskie	
	tłumaczenia	45,00 – 70,00	Za znormalizowaną stronę maszynopisu (w zależności od terminu).	
	wykonanie innych materiałów profilaktycznych, edukacyjno-terapeutycznych (płyty CD, plakaty itp.)	100,00 – 150,00	Przy ustalaniu wynagrodzeń autorskich można oszacować liczbę godzin potrzebnych do faktycznego wykonania dzieła i posłużyć się stawką godzinową podobną do wynagrodzeń za warsztatową działalność szkoleniową. Jeżeli w ramach dotowanych zadań opracowywane są nowe technologie profilaktyczne, edukacyjne, w umowach zastrzega się,  że autorzy przekazują publicznemu zleceniodawcy prawo do bezpłatnego upowszechniania i korzystania z tych technologii.	
*) W opracowaniu zastosowano wskazania Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zawarte w publikacji pn.: Rekomendacje do realizowania i finansowania gminnych programów profilaktyki
i rozwiązywania problemów alkoholowych w 2017 roku, dostępne p: http://www.parpa.pl/images/file/Rekomendacje%202017%20PARPA.pdf
Słowniczek:
•	wykład – jest zorganizowaną formą przekazu wiedzy słuchaczom przez jedną osobę i jest stosowany w ramach szkolenia lub edukacji ogólnej. Od wykładowcy należy oczekiwać udostępnienia konspektu wykładu zawierającego szkic podstawowych tez, które będą przedstawiane słuchaczom. Nie zaliczamy do wykładów zajęć opartych przede wszystkim 
na opowiadaniu swojej historii życia, doświadczeń osobistych itp. Wykładu nie może również stanowić przekazywanie informacji i wiedzy osobom uzależnionym w czasie terapii 
lub członkom rodzin, bardziej odpowiednim terminem jest tu psychoedukacja.
•	seminarium – zorganizowana forma zajęć szkoleniowych, obejmująca wprowadzenie poznawcze do tematu oraz pracę własną w postaci udziału w dyskusji i przedstawiania przez uczestników przygotowanych wypowiedzi dotyczących wiedzy na określony temat.
•	warsztaty – zorganizowana forma działalności szkoleniowej, obejmująca praktyczne ćwiczenie określonych umiejętności związanych z wykonywanym zawodem, prowadzona 
na podstawie przygotowanego scenariusza określającego przebieg kolejnych sytuacji. Typowa liczba uczestników to 12–18 osób. Używanie terminu „warsztat” poza obszarem programu szkoleniowego jest mylące. Dla zajęć związanych z rozwijaniem umiejętności w programach terapeutycznych lub profilaktycznych bardziej stosownym określeniem są „ćwiczenia praktyczne”.
•	trening psychologiczny –  (interpersonalny, asertywności itp.) specjalistyczna metoda oddziaływania psychologicznego, służąca zmianie określonych zachowań, rozwojowi osobistemu 
oraz nabyciu nowych umiejętności interpsychicznych lub interpersonalnych. Typowa liczba uczestników w grupie to 10–15 osób. Do prowadzenia treningu konieczne są:
– specjalistyczne umiejętności trenera wynikające ze szkolenia w zakresie treningu psychologicznego,
– uzgodnienie z uczestnikami celów i metody treningu oraz zawarcie kontraktu,
– odpowiednie warunki organizacyjne (czas, miejsce zajęć).
•	Trening psychologiczny bywa stosowany w różnych kontekstach: jako element programów szkoleniowych, jako część programów terapii dla osób uzależnionych i współuzależnionych 
itp., oznacza to, że za prowadzenie treningu, w zależności od okoliczności, mogą być stosowane różne stawki wynagrodzenia.
•	dyżury i działania interwencyjno-wspierające – tego typu działania są aktualnie najczęściej podejmowane w ramach różnorodnych programów przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Mogą być prowadzone przy pomocy wolontariatu, a więc nieodpłatnego zaangażowania określonych osób pragnących pomagać innym ludziom. W pewnych okolicznościach mogą być również prowadzone na zasadach usługi świadczonej profesjonalnie i odpłatnie. Dotyczyć mogą np. dyżurów w punktach konsultacyjnych, w czasie których udziela 
się prostych informacji i wskazówek osobiście lub telefonicznie. Przy organizowaniu takich działań pożądane jest rozważenie, jakiego rodzaju kwalifikacje są potrzebne oraz promowanie wolontariatu umocnionego odpowiednim przeszkoleniem. Należy zwrócić uwagę na specyfikę usług konsultacyjnych wymagających wyższych kompetencji,
•	konsultacje specjalistów – związane są z zapraszaniem wysoko wykwalifikowanych specjalistów (lekarzy, psychologów, socjologów, prawników) do doradztwa w zakresie pojawiających się problemów związanych z realizacją programów profilaktycznych, terapeutycznych, interwencyjnych i wymagających takich konsultacji, superwizja – to specyficzna metoda szkolenia osób zajmujących się pomocą psychologiczną; analizowanie (pod kierunkiem wysokiej klasy specjalisty) doświadczeń i wydarzeń zachodzących w procesie prowadzenia psychoterapii indywidualnej lub grupowej.