Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego

REGULAMIN KONKURSU

nr RPSL.09.02.04-IZ.01-24-152/17

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

OŚ PRIORYTETOWA IX Włączenie społeczne
DZIAŁANIE 9.2 Dostępne i efektywne usługi społeczne i zdrowotne
PODDZIAŁANIE 9.2.4 Rozwój usług społecznych - wsparcie działań wynikających 
z LSR obejmujących obszary wiejskie i rybackie

Regulamin konkursu został opracowany w celu przedstawienia zasad aplikowania oraz reguł wyboru projektów do dofinansowania w ramach Działania 9.2 Dostępne 
i efektywne usługi społeczne i zdrowotne. Dokument został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz unijnego. Jakiekolwiek rozbieżności pomiędzy tym dokumentem a przepisami prawa rozstrzygać należy na rzecz przepisów prawa.

Katowice,  11 kwietnia 2017

		Spis treści
1. Podstawy prawne
2. Podstawowe informacje o konkursie
2.1 Założenia ogólne
2.2 Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
2.3	Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.4	Wymagania dotyczące partnerstwa w projekcie.
2.5 Grupa docelowa
2.6 Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów
2.7	Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
3. Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu
4. Kryteria wyboru projektów.
4.1 Ogólne i szczegółowe kryteria weryfikowane na etapie oceny formalnej.
4.2 Kryteria weryfikowane na etapie oceny merytorycznej
5. Procedura oceny i wyboru projektów do dofinansowania
5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.2 Procedura odwoławcza
6. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
6.1 Okres kwalifikowania wydatków
6.2	Wydatek niekwalifikowalny
6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.4	Aspekty społeczne
6.5	Wkład własny
6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)
6.7	Zasady konstruowania budżetu
6.8	Koszty pośrednie
6.9	Uproszczone metody rozliczania wydatków
6.10	Środki trwałe
6.11	Cross-financing
6.12	Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.13	Reguła proporcjonalności
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans  i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn
7.1 Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością
7.2   Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
8. Umowa o dofinansowanie
8.1 Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie
8.2 Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
9. Dodatkowe informacje
10. Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
11. Załączniki

Wykaz skrótów:

1.	AON – asystent osoby niepełnosprawnej
2.	AOON - asystent osobisty osoby niepełnosprawnej
3.	ePUAP – elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej dostępna pod adresem http://epuap.gov.pl;
4.	IOK- Instytucja Organizująca Konkurs - Zarząd Województwa Śląskiego
5.	IZ RPO WSL – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
6.	IP RPO WSL – Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020;
7.	IP ZIT RPO WSL - Związek Gmin i Powiatów Subregionu Centralnego Województwa Śląskiego z siedzibą w Gliwicach;
8.	KOP – Komisja Oceny Projektów;
9.	LGD – Lokalna Grupa Działania;
10.	LGR – Lokalna Grupa Rybacka
11.	LSI 2014 – Lokalny system informatyczny RPO WSL 2014-2020, wersja szkoleniowa dostępna jest pod adresem: https://lsi-szkol.slaskie.pl, natomiast wersja produkcyjna pod adresem: https://lsi.slaskie.pl
12.	LSR – Lokalna Strategia Rozwoju – zwanej również Strategią Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność
13.	PES – podmiot ekonomii społecznej
14.	PO PŻ – Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020;
15.	RLKS – Rozwój lokalny kierowany przez społeczność
16.	RPO WSL – Regionalny Programu Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020
17.	SEKAP – System Elektronicznej Komunikacji Administracji Publicznej dostępnej pod adresem https://www.sekap.pl;
18.	SZOOP - Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;

Słownik pojęć 
1.	Awaria krytyczna LSI 2014 - rozumiana jako nieprawidłowości w działaniu 
po stronie systemu uniemożliwiające korzystanie użytkownikom z podstawowych usług w zakresie naborów, potwierdzonych przez IOK.
2.	Braki formalne – braki, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione przez wnioskodawcę na etapie weryfikacji wymogów formalnych złożonego wniosku o dofinansowanie. Przykładowa lista braków formalnych:
a)	brak podpisu osoby upoważnionej do złożenia wniosku i/lub złożony podpis nie został dopuszczony przez IOK i/lub podpis cyfrowy jest nieważny, certyfikat związany z podpisem cyfrowym jest nieaktualny/wygasł (weryfikowane na czas złożenia wniosku),
b)	suma kontrolna i CRC wniosku o dofinansowanie złożonego za pośrednictwem platformy jest niezgodna z sumą kontrolną i CRC wniosku złożonego w LSI,
c)	projektodawca nie złożył wszystkich wymaganych oświadczeń 
i załączników do wniosku o dofinansowanie (jeżeli są wymagane).
3.	Deinstytucjonalizacja usług – proces przejścia od opieki instytucjonalnej do usług świadczonych w społeczności lokalnej, realizowany w oparciu 
o „Ogólnoeuropejskie wytyczne dotyczące przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie lokalnych społeczności” i wymagający z jednej strony rozwoju usług świadczonych w społeczności lokalnej, z drugiej – stopniowego ograniczenia usług w ramach opieki instytucjonalnej. Integralnym elementem deinstytucjonalizacji usług jest profilaktyka, mająca zapobiegać umieszczaniu osób w opiece instytucjonalnej, a w przypadku dzieci – rozdzieleniu dziecka z rodziną i umieszczeniu w pieczy zastępczej. 
4.	Dzień – ilekroć w Regulaminie konkursu mowa jest o dniach należy przez to rozumieć dni kalendarzowe; 
5.	Istotna modyfikacja – modyfikacja dotycząca elementów merytorycznych wniosku, której skutkiem jest zmiana podmiotowa Wnioskodawcy lub przedmiotowa projektu bądź jego wskaźników lub celów mających wpływ na kryteria wyboru projektów;
6.	Lokalna Grupa Działania/Rybacka (LGD/LGR) – forma partnerstwa realizowanego na podstawie Ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym                                z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. 2015 poz. 378), zrzeszającego lokalne podmioty z sektora publicznego, prywatnego i pozarządowego oraz mieszkańców gmin wchodzących w jej skład, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, funkcjonujące w oparciu statut i wybrane władze;
7.	Lokalna Strategia Rozwoju - Strategia Rozwoju Lokalnego Kierowanego Przez Społeczność (LSR) – strategia przygotowana przez LGD/LGR obejmująca obszar gmin wchodzących w jej skład.
8.	Miejsce świadczenia usługi społecznej:
a) miejsce wsparte ze środków EFS, na którym świadczona jest usługa społeczna lub miejsce gotowe do świadczenia usługi społecznej po zakończeniu projektu; są to miejsca m. in. w placówkach dziennego pobytu, świetlicach, mieszkaniach o charakterze wspomaganym.
b) osoba, np. asystent czy opiekun osób niesamodzielnych, który otrzymał wsparcie EFS (np. szkolenie), świadcząca lub gotowa do świadczenia usługi społecznej po zakończeniu projektu.
Zakres świadczonych usług określony jest w pkt 25 niniejszego Słownika pojęć;
9.	Mieszkanie  chronione  –  mieszkanie  chronione,  o  którym mowa  w  art.  53  ustawy  z  dnia 12  marca  2004  r.  o  pomocy  społecznej.  Rodzaj  i zakres  wsparcia świadczonego  w   mieszkaniu   chronionym   oraz   standard   lokalu   przeznaczonego   na   mieszkanie chronione zostały określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie mieszkań chronionych (Dz. U. poz. 305 ). 
10.	Mieszkanie   wspomagane   –   usługa  społeczna świadczona   w   społeczności   lokalnej  w  postaci  mieszkania  lub  domu,  przygotowującego  osoby  w  nim  przebywające,  pod opieką specjalistów,  do  prowadzenia  samodzielnego życia  lub  zapewniającego  pomoc  w prowadzeniu samodzielnego życia. Mieszkanie lub dom może być prowadzone  przez jednostki   samorządu   terytorialnego,   spółki   z większościowym   udziałem   jednostek samorządu  terytorialnego,  towarzystwa  budownictwa  społecznego  lub  PES,  w  formie mieszkania: 
a) treningowego, przygotowującego osoby w nim przebywające do  prowadzenia samodzielnego życia. Usługa ma charakter okresowy i służy określonym kategoriom osób w osiągnięciu częściowej lub całkowitej  samodzielności, m.in. poprzez trening samodzielności, poradnictwo, pracę socjalną lub inne usługi aktywnej integracji; 
b) wspieranego, stanowiącego alternatywę dla pobytu w placówce  zapewniającej całodobową opiekę. Usługa ma charakter pobytu stałego lub   okresowego 
(w przypadku potrzeby opieki w zastępstwie za opiekunów  faktycznych). Służy osobom niesamodzielnym, w szczególności osobom starszym i osobom 
z niepełnosprawnościami, wymagającym wsparcia w formie usług opiekuńczych lub asystenckich. 
Formą mieszkania wspomaganego nie jest mieszkanie socjalne.
11.	Oczywista omyłka – błędy rachunkowe w wykonaniu działania matematycznego, błędy pisarskie oraz inne oczywiste omyłki rozumiane jako: omyłki widoczne, polegające na przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędy logiczne lub mające postać innej niedokładności przypadkowej bądź też wady procesu myślowo-redakcyjnego. Poprawa oczywistych omyłek nie może prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku.
12.	Oczywisty błąd pisarski - omyłki widoczne, przekręcenie, opuszczenie wyrazu, błąd logiczny, błąd pisarski lub inna podobna usterka w tekście, również omyłka, która nie jest widoczna w treści samego wniosku, jest jednak omyłką wynikającą z porównania treści innych fragmentów wniosku i / lub pozostałych dokumentów, stanowiących załączniki do wniosku, a przez dokonanie poprawki tej omyłki, właściwy sens oświadczenia pozostaje bez zmian.
13.	Oczywisty błąd rachunkowy - widoczny błąd rachunkowy popełniony przez wnioskodawcę, polegający na uzyskaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji, brak prawidłowego zaokrąglenia kwoty, itp.
14.	Opieka instytucjonalna – usługi świadczone: 
a)   w  placówce  opiekuńczo-pobytowej,  czyli  placówce  wieloosobowego całodobowego pobytu i opieki, w której liczba mieszkańców jest większa niż 30 osób lub w której: 
i)	usługi  nie  są świadczone  w  sposób  zindywidualizowany (dostosowany do  potrzeb i możliwości danej osoby);  
ii)  wymagania  organizacyjne  mają pierwszeństwo  przed  indywidualnymi   potrzebami mieszkańców; 
iii) mieszkańcy  nie  mają wystarczającej  kontroli  nad  swoim życiem i nad  decyzjami, które ich dotyczą w zakresie funkcjonowania w ramach placówki; 
iv) mieszkańcy  są odizolowani  od  ogółu  społeczności  lub  zmuszeni  do  mieszkania razem; 
b)  w placówce opiekuńczo-wychowawczej w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575, z późn. zm.) powyżej 14 osób. 
15.	Opiekun    faktyczny    (nieformalny)    –    osoba    pełnoletnia    opiekująca    się osobą niesamodzielną,  niebędąca  opiekunem  zawodowym  i  niepobierająca  wynagrodzenia  z tytułu opieki nad osobą niesamodzielną, najczęściej członek rodziny. 
16.	Osoba   niesamodzielna   –   osoba,   która   ze   względu   na   wiek,   stan   zdrowia   lub niepełnosprawność wymaga    opieki    lub    wsparcia    w    związku    z niemożnością samodzielnego wykonywania co najmniej jednej z podstawowych   czynności dnia codziennego. 
17.	Osoba  uboga  pracująca  –  osoba  wykonująca  pracę,  za  którą otrzymuje wynagrodzenie i która  jest  uprawniona  do  korzystania  z  pomocy  społecznej  na  podstawie  przesłanki ubóstwo,   tj.   której   dochody   nie   przekraczają  kryteriów   dochodowych   ustalonych  w oparciu o próg interwencji socjalnej.  
18.	Osoba  z  niepełnosprawnością sprzężoną –  osoba,  u  której  stwierdzono  występowanie dwóch lub więcej niepełnosprawności.  
19.	Osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym: 
a)	osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie 
z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną 
z przesłanek określonych w  art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
b)	osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. 
o zatrudnieniu socjalnym;
c)	osoby przebywające w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę zastępczą oraz rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. 
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
d)	osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1654);
e)	osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 
7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm.);
f)	osoby z niepełnosprawnością – osoby z niepełnosprawnością w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, 
w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020; 
g)	rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z rodziców lub opiekunów nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością;
h)	osoby, dla których ustalono III profil pomocy, zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.); 
i)	osoby niesamodzielne;
j)	osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań 
w rozumieniu Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie monitorowania postępu rzeczowego i realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;
k)	osoby korzystające z PO PŻ.
20.	Otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym – 
to osoby spokrewnione lub niespokrewnione z osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, a także inne osoby z najbliższego środowiska osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Za otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym można uznać wszystkie osoby, których udział 
w projekcie jest niezbędny dla skutecznego wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Do otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym należą także osoby sprawujące rodzinną pieczę zastępczą lub kandydaci do sprawowania rodzinnej pieczy zastępczej, osoby prowadzące rodzinne domy dziecka i dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego. 
21.	Podmiot ekonomii społecznej:
a)	przedsiębiorstwo społeczne, w tym spółdzielnia socjalna, o której mowa 
w ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. Nr 94, poz. 651, z późn. zm.);
b)	podmiot reintegracyjny, realizujący usługi reintegracji społecznej 
i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym:
•	CIS i KIS; 
•	ZAZ i WTZ, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. 
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z  2011r. Nr 127, poz 721, z późn. zm.);
c)	organizacja pozarządowa lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 239 z późn. zm.);
d)	podmiot sfery gospodarczej utworzony w związku z realizacją celu społecznego bądź dla którego leżący we wspólnym interesie cel społeczny jest racją bytu działalności komercyjnej. Grupę tę można podzielić na następujące podgrupy:
•	organizacje pozarządowe, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie prowadzące działalność gospodarczą, z której zyski wspierają realizację celów statutowych;
•	spółdzielnie, których celem jest zatrudnienie tj. spółdzielnie pracy, inwalidów i niewidomych, działające w oparciu o ustawę z dnia 16 września 1982 r.  - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2016 r. poz. 21 );
•	spółki non-profit, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 
2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, o ile udział sektora publicznego w spółce wynosi nie więcej niż 50%.
22.	Portal – portal internetowy (www.funduszeeuropejskie.gov.pl) dostarczający informacje na temat wszystkich programów operacyjnych w Polsce.
23.	Projekt partnerski – projekt partnerski, o którym mowa w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
24.	Rozporządzenie ogólne - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320);
25.	Rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS) – instrument terytorialny który zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)                        nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r, jest :
a.	skoncentrowany na konkretnych obszarach poniżej szczebla regionalnego;
b.	kierowany przez lokalne grupy działania, w których skład wchodzą przedstawiciele władz publicznych, lokalnych partnerów społecznych                                 i gospodarczych oraz mieszkańców, przy czym na poziomie podejmowania decyzji ani władze publiczne – określone zgodnie z przepisami krajowymi                               – ani żadna z grup interesu nie posiada więcej niż 49 % praw głosu;
c.	prowadzony na podstawie zintegrowanych i wielosektorowych lokalnych strategii rozwoju;
d.	zaprojektowany z uwzględnieniem lokalnych potrzeb i potencjału oraz zawiera elementy innowacyjne w kontekście lokalnym i zakłada tworzenie                                   sieci kontaktów oraz, w stosownych przypadkach, współpracę.
26.	Usługi  społeczne świadczone  w  społeczności  lokalnej  –  usługi świadczone  w  interesie ogólnym,  umożliwiające  osobom  niezależne życie  
w środowisku  lokalnym.  Usługi  te zapobiegają odizolowaniu  osób  od  rodziny  
i społeczności  lokalnej,  a  gdy  to  nie  jest możliwe,  gwarantują tym  osobom  warunki życia  jak  najbardziej  zbliżone  do  warunków domowych   i rodzinnych    oraz    umożliwiają podtrzymywanie    więzi    rodzinnych  i sąsiedzkich. Są to usługi świadczone w sposób: 
a)  zindywidualizowany  (dostosowany  do  potrzeb  i  możliwości  danej  osoby)  oraz  jak najbardziej  zbliżony  do  warunków  odpowiadających życiu  w środowisku  domowym i rodzinnym; 
b)  umożliwiający  odbiorcom  tych  usług  kontrolę nad  swoim życiem  i  nad  decyzjami, które ich dotyczą; 
c)   zapewniający, że odbiorcy usług nie są odizolowani od ogółu społeczności lub nie są zmuszeni do mieszkania razem;  
d)  gwarantujący, że wymagania    organizacyjne    nie    mają pierwszeństwa    przed indywidualnymi potrzebami mieszkańców.  
Do usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej należą szczególności: 
i) usługi opiekuńcze,  obejmujące pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, 
w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, świadczone przez opiekunów faktycznych lub w postaci: sąsiedzkich usług opiekuńczych, usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, specjalistycznych usług  opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub dziennych form usług  opiekuńczych; do usług  opiekuńczych należą także usługi krótkookresowego całodobowego 
i   krótkookresowego dziennego pobytu, których celem jest zapewnienie opieki    dla osób niesamodzielnych, w tym w zastępstwie za opiekunów faktycznych; 
ii)   usługi  w  rodzinnym  domu  pomocy,  o  którym  mowa  w ustawie  z  dnia  12  marca 2004 r. o pomocy społecznej; 
iii)  usługi w ośrodkach wsparcia, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, o ile liczba miejsc całodobowego pobytu w tych ośrodkach jest nie większa niż 30; 
iv)  usługi w domu pomocy społecznej o liczbie miejsc nie większej niż 30; 
v) usługi asystenckie, świadczone przez asystentów na rzecz osób 
z niepełnosprawnościami lub rodzin z dziećmi z niepełnosprawnościami, umożliwiające  stałe lub okresowe wsparcie  tych osób i rodzin 
w wykonywaniu podstawowych  czynności  dnia  codziennego,  niezbędnych  do ich  aktywnego funkcjonowania społecznego, zawodowego lub edukacyjnego; 
vi)  usługi   wspierania   rodziny   zgodnie   z   ustawą z   dnia   9   czerwca   2011   r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym: 
− praca z rodziną, w tym w szczególności asystentura rodzinna, konsultacje i poradnictwo   specjalistyczne,    terapia   i   mediacja; usługi   dla   rodzin z dziećmi,  w tym  usługi  opiekuńcze 
i  specjalistyczne,   pomoc  prawna, szczególnie   w zakresie   prawa   rodzinnego;   organizowanie   dla   rodzin spotkań, mających na celu wymianę ich doświadczeń oraz zapobieganie izolacji, zwanych „grupami wsparcia” lub „grupami samopomocowymi”; 
− pomoc w opiece i wychowaniu dziecka poprzez usługi placówek wsparcia dziennego  w  formie  opiekuńczej  i  specjalistycznej  oraz  
w  formie  pracy podwórkowej; 
− pomoc   rodzinie   w   opiece   i   wychowaniu   poprzez   wsparcie   rodzin wspierających; 
vii) rodzinna   piecza   zastępcza   oraz   placówki   opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego   do   8   dzieci,   a   także   placówki   opiekuńczo-wychowawcze   typu socjalizacyjnego,  interwencyjnego  lub  specjalistyczno-interwencyjnego  do  14 osób, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 
viii) usługi  w  postaci  mieszkań chronionych,  o  których  mowa  w  ustawie 
 z  dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 
ix)  usługi w postaci mieszkań wspomaganych, o ile liczba miejsc 
w mieszkaniu jest nie większa niż 12.
27.	Ustawa wdrożeniowa – ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.)
28.	Umowa/decyzja o dofinansowanie projektu - umowa zawarta między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania, zawierająca co najmniej elementy, o których mowa w art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) albo porozumienie, o którym mowa w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zawarte między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania;
29.	Wnioskodawca – podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.

1. Podstawy prawne
1.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 
17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320), 
2.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 470) 
3.	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. Urz. UEL 138 
z 13.05.2014 r., str. 5);
4.	Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r.);
5.	Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014);
6.	Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 380 z późn. zm.);
7.	Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.) 
8.	Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1808)
9.	Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. 
z 2016r.,poz. 1870, z późn. zm.);
10.	Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 1047 z późn. zm.);
11.	Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164; z późn. zm.);
12.	Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 922);
13.	Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. 
z 2016r. poz. 930 z późn. zm.); 
14.	Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.)
15.	Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (tekst jedn. Dz.U. 
z 2016 r., poz. 1828);
16.	Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2046.); 
17.	Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 546 z późn. zm.); 
18.	Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 z późn. zm.); 
19.	Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie ( tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 1817.); 
20.	Ustawa z dnia 15 czerwca 2012r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z Dz.U. 2012 r. poz. 769); 
21.	Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 710 z późn. zm.); 
22.	Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1541); 
23.	Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 z późn. zm.); 
24.	Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 575 z późn. zm.);
25.	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 30 lipca 2015 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014–2020 (Dz.U. z 2015 r. poz.1073);
26.	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 1422);
27.	Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (t.j.: Dz.U. z 2005r., Nr 189, poz. 1598                   z późn. zm.);
28.	Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r.                  w sprawie mieszkań chronionych(DZ.U. z 2012 r. poz 305);  
29.	Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 - Umowa Partnerstwa z 23 maja 2014 r.
30.	Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL 2014-2020) uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą nr 139/6/V/2014 z dnia 29 grudnia 2014 r. i zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. nr C(2014) 10187.                                 
31.	Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą 
nr 112/168/V/2017 z dnia 23 stycznia 2017 r.
32.	Wytyczne, a w szczególności:
•	Wytyczne w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych 
w postaci elektronicznej na lata 2014-2020 z dnia 03.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie warunków certyfikacji oraz przygotowania prognoz wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020  z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020 z dnia 28.10.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016 r.;
•	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 22.04.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia 3.11.2016r.;
•	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020 z dnia 08.05.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 z dnia 8.05.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 z dnia 24.10.2016r. 

2. Podstawowe informacje o konkursie
2.1 Założenia ogólne
•	Instytucją Organizującą Konkurs (IOK) jest: Zarząd Województwa Śląskiego, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
•	Zadania IOK wykonuje Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, 
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice.
•	Przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, realizowanych w ramach Osi Priorytetowej IX Włączenie społeczne, Działanie 9.2 Dostępne i efektywne usługi społeczne i zdrowotne, Poddziałanie 9.2.4 Rozwój usług społecznych - wsparcie działań wynikających z LSR obejmujących obszary wiejskie i rybackie.
•	Celem szczegółowym do osiągnięcia poprzez realizację projektów dofinansowanych w ramach Działania 9.2 Dostępne i efektywne usługi społeczne i zdrowotne jest Wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu i wykluczeniu społecznemu.
•	Nabór wniosków o dofinansowanie projektów będzie prowadzony od dnia 
24 marca 2017 r. (od godz. 0:00) do dnia 24 kwietnia 2017 r. (do godz. 12:00). Wnioski złożone po upływie terminu zamknięcia naboru będą pozostawione bez rozpatrzenia (decyduje data złożenia wniosku za pośrednictwem jednej z platform wymienionych w pkt 2.7.1). W uzasadnionych przypadkach IOK dopuszcza możliwość składania wniosku w innej formie niż wskazana w pkt 2.7.1
•	Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym.
•	Projekty dofinansowane będą w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa.

Celem konkursu jest wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu i wykluczeniu społecznemu poprzez:
•	wybór do dofinansowania projektów spełniających kryteria, które dodatkowo uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
•	wybór do dofinansowania projektów spełniających kryteria, które wśród projektów z wymaganą liczbą punktów uzyskały kolejno największą liczbę punktów.
Analiza ramowa 
Zgodnie z zapisami Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, celem konkursu jest wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu i wykluczeniu społecznemu.
Niniejsza analiza ma charakter ramowy i  bazuje wyłącznie na analizie danych statystycznych oraz na podstawie dostępnych badań, analiz. Wnioskodawca powinien stosować się do ogólnych rekomendacji zawartych w niniejszym  regulaminie, niemniej jednak każdy wniosek  o dofinansowanie  obligatoryjnie powinien zawierać  analizę sytuacji  problemowej grupy docelowej na obszarze objętym realizacją projektu.
Efektywność realizowanej usługi jest silnie zależna od sposobu i formy jej świadczenia, jednocześnie w przypadku usług społecznych istotne są nie tylko kryteria efektywności ekonomicznej, ale przede wszystkim społecznej. Dlatego oprócz działań dotyczących wzrostu jakości usług w ramach konkursu powinny być prowadzone działania wspierające procesy deinstytucjonalizacji w szczególności tych usług, których większe efekty w ograniczaniu ubóstwa można osiągnąć poprzez środowiskową formułę świadczenia. Deinstytucjonalizacja usług wspierania rodziny wymaga podejmowania intensywnych działań służących zapobieganiu 
i przeciwdziałaniu negatywnym zjawiskom poprzez realizowanie zindywidualizowanych usług. 
Niezmiernie ważna jest kompleksowość i zintegrowanie udzielanego wsparcia, które zapewniać powinno osobom potrzebującym łatwy dostęp do pakietu odpowiednich usług dostosowanych do indywidualnej sytuacji danej osoby lub rodziny.
Projekty powinny w sposób kompleksowy odpowiadać na potrzeby grup zamieszkujących obszary dotknięte szczególną kumulacją negatywnych zjawisk społecznych i na których dostępność do usług jest ograniczona, lub w stosunku do potrzeb niewystarczająca. 
Diagnoza potrzeb  dokonywana na potrzeby  zaprojektowania wsparcia  powinna uwzględniać partycypację podmiotów publicznych i niepublicznych, w szczególności podmiotów z III sektora i podmiotów ekonomii społecznej działających na danym obszarze i wspólnego określenia  wyzwań  oraz potrzeb społecznych   
z uwzględnieniem demografii, stanu  zdrowia, poziomu ubóstwa i wykluczenia społecznego), a także wykorzystania przy realizacji działań zasobów instytucjonalnych i osobowych dostępnych na danym obszarze.
Procesowi deinstytucjonalizacji usług wsparcia rodziny i systemu pieczy zastępczej, aby był on skuteczny i efektywny musi towarzyszyć intensywna profilaktyka 
i dostosowanie usług do potrzeb rodzin z dziećmi. Dlatego ważnym jej elementem jest wzmocnienie profilaktyki i prewencji na każdym poziomie samorządu terytorialnego, począwszy od gminy, gdzie wzmacniana będzie dostępność asystentów rodziny, rozbudowywane wsparcie w postaci rodzin wspierających jako pomocy realizowanej w środowisku lokalnym, zwłaszcza na obszarach gdzie usługi takie nie były dotąd dostępne oraz obszarów gdzie z uwagi na zagęszczenie ludności kumulację zjawisk patologicznych dostępność realizowanych usług jest niewystarczająca. 
Dotychczas w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wypracowano modele organizacji usług, które mogą posłużyć jako inspiracja dla samorządów terytorialnych. 
W  przypadku realizowania działań w zakresie  zwiększenia dostępności do usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, w przypadku gdy projekt realizowany jest przez jednostkę organizacyjną pomocy społecznej  lub w partnerstwie z nią założenia projektów powinny uwzględniać faktyczne obciążenie asystentów rodziny 
i koncentrować się w szczególności na  gminach/obszarach, w których liczba rodzin przypadających na asystenta przekracza 10, co może mieć potencjalnie wpływ na efektywność realizowanego wsparcia na rzecz rodzin i komfort pracy asystentów. 
Koncentracja działań powinna nastąpić na obszarach gmin, w których nie zabezpieczono usługi asystenta, w szczególności, w których liczba rodzin objętych pomocą z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych jest wysoka w stosunku do liczby rodzin korzystających z pomocy społecznej.
Rekomenduje się jednak aby przede wszystkim rozbudowywać zakres usług świadczonych rodzinom w ich środowisku. Rodziny, którym nie został przydzielony asystent mogą zostać objęte wsparciem w szczególności rodziny wspierającej. 
W takim jednak przypadku wydaje się, że rodzina wspierająca powinna mieć kontakt przynajmniej z pracownikiem socjalnym opiekującym się daną rodziną. Rodzina wspierająca, pomaga rodzinie przeżywającej trudności w:
- opiece i wychowaniu dziecka;
- prowadzeniu gospodarstwa domowego;
- kształtowaniu i wypełnianiu podstawowych ról społecznych.
Kolejnym ważnym elementem  systemu wsparcia rodzin w wypełnianiu ich funkcji opiekuńczo-wychowawczych są placówki wsparcia dziennego. Odsetek gmin nie zapewniających w ramach systemu wspierania rodziny oferty opieki dziennej dla dzieci i młodzieży w każdym z subregionów województwa należy uznać za wysoki. 
W szczególności takich form wsparcia brakuje na obszarach gmin wiejskich  
i miejsko-wiejskich.  
Analiza procesów demograficznych (w województwie śląskim mamy do czynienia 
z fazą zaawansowanej starości) wykazała wysokie zapotrzebowanie na usługi opiekuńcze. Rekomenduje się, w pierwszej kolejności, uruchomienie usług opiekuńczych na terenie gmin, które w ogóle nie organizują usług opiekuńczych lub organizują je w bardzo ograniczonym zakresie. Ponadto, należy wziąć pod uwagę gminy, w których współwystępuje, obok niskiego odsetka osób objętych usługami, wysoki wskaźnik obciążenia demograficznego. 
Należy zaznaczyć, iż często konieczność sprawowania opieki nad zależnym członkiem rodziny powoduje dezaktywizację zawodową i społeczną opiekunów. Zatem, mając na uwadze, iż usługi opiekuńcze są kierowane w głównej mierze wobec osób samotnych, gdyż wynika to z ustawowych obowiązków gminy, rekomenduje się obejmowanie usługami opiekuńczymi tych osób, nad którymi opiekę sprawują członkowie rodziny, co z kolei powoduje ich dezaktywizację zawodową oraz społeczną. 
Usługi opiekuńcze najczęściej świadczone są w dni powszednie w godzinach dopołudniowych, co w znacznej mierze utrudnia faktycznym opiekunom podejmowanie jakiejkolwiek aktywności. Zatem rekomenduje się udzielanie usług opiekuńczych w dniach i godzinach dopasowanych do potrzeb członków rodziny osoby zależnej.
Jednocześnie, z uwagi na dużą rolę rodziny w opiece nad osobą zależną, rekomenduje się rozwój poradnictwa rodzinnego, opiekuńczego i prawnego dla opiekunów osób zależnych, którego celem będzie ułatwienie dostępu do wiedzy na temat pielęgnacji i rehabilitacji, sposobów radzenia sobie z obciążeniem psychicznym oraz ulg i uprawnień wynikających ze sprawowania opieki.
Pomimo, iż do obowiązkowych usług opiekuńczych nie kwalifikują się te, które polegają na zapewnianiu kontaktu osoby samotnej z otoczeniem, takiego rodzaju usługi pozwalają aktywizować społecznie osoby starsze i niepełnosprawne, co jest istotne dla zapewnienia aktywnego i zdrowego starzenia się społeczeństwa. 
W związku z powyższym rekomenduje się uwzględnianie tego rodzaju usług 
w ramach sprawowanej nad osobą zależną opieki.
Dodatkowo warto zauważyć, iż usługi opiekuńcze częściej świadczone są 
w miastach, aniżeli na obszarach wiejskich. Wynika to z czynników demograficznych, tj. większego przyrostu naturalnego oraz społecznych, czyli wielopokoleniowości rodzin. Powyższe stanowi istotną przesłankę do różnicowania usług w zależności od obszaru na jaki są kierowane oraz do podejmowania działań sprzyjających wyrównywaniu różnic pomiędzy poszczególnymi podregionami oraz obszarami miejskimi i wiejskimi w dostępie do infrastruktury instytucjonalnej w środowisku zamieszkania.
Kolejnym problemem w kontekście wyzwań demograficznych jest feminizacja starości, czyli powiększająca się wraz z przechodzeniem do kolejnych grup wieku przewaga liczby kobiet. Udział mężczyzn w ogólnej liczbie osób w wieku 65 i więcej lat będzie się stopniowo zwiększał, ale nie należy oczekiwać spektakularnych zmian. W 2015 r. ma on wynieść 38,7%, na zakończenie kolejnych pięcioletnich okresów osiągnąć 39,7%, 40,4%, 40,7%, a w 2045 r. 40,9% (GUS 2011b).
W grupie osób w wieku 80 i więcej lat udział mężczyzn będzie znacznie mniejszy 
z poziomu 30,7% w 2015 r. podniesie się do 33,5% w 2035r. Następstwa procesu feminizacji dla polityki społecznej są istotne np. w przypadku polityki dochodowej (emerytury kobiet są przeciętnie niższe niż mężczyzn) i polityki zdrowotnej (samoocena stanu zdrowia kobiet jest na ogół gorsza niż mężczyzn w tym samym wieku).
Singularyzacja w starości, której wyrazem jest wysoki odsetek osób starszych pozostających w jednoosobowych gospodarstwach domowych. Według prognoz GUS, w 2030 r. ogółem aż 53,3% gospodarstw jednoosobowych będzie prowadzonych przez osoby w wieku co najmniej 65 lat, w tym 17,3% przez osoby 
w wieku 80 i więcej lat (GUS 2010). Oznacza to, że samotnie w swoich gospodarstwach domowych pozostawać będzie odpowiednio 2740 tys. osób w wieku 65 i więcej lat, w tym 887 tys. osób w wieku 80 lat i więcej. Znacznie częściej 
w gospodarstwach jednoosobowych pozostają kobiety.
Mając na uwadze powyższe zjawiska, planując poszczególne usługi społeczne dla osób starszych należy brać pod uwagę, iż w najstarszych grupach wiekowych będą one kierowane w głównej mierze do samotnie mieszkających kobiet. Jest to istotne zarówno z punktu widzenia profilowania usług ze względu na płeć, jak również, co nie mniej istotne, należy zwrócić uwagę, iż kobiety dysponują znacznie niższymi dochodami niż mężczyźni, co w dużej mierze wpływa na obniżoną możliwości zaspakajania potrzeb z własnego rozporządzalnego dochodu.
Jednocześnie z danych sprawozdawczych przekazywanych do MPIPS wynika, że najczęściej gminami nieświadczącymi usług opiekuńczych są gminy wiejskie, małe, 
z których część także  charakteryzuje wyższy niż średnia dla podregionu/regionu wskaźnik obciążenia demograficznego.   Intensywność świadczenia usług opiekuńczych jak i specjalistycznych usług opiekuńczych wykazuje bardzo duże zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi powiatami. Ogółem w województwie śląskim usługami opiekuńczymi zostało objętych w 2015r. 9 612 osób, z czego specjalistyczne usługi skierowane zostały zaledwie do 1268 (13,19%). Stosunkowo niewielki zakres usług opiekuńczych wynika z faktu ograniczonych zasobów finansowych JST, zwłaszcza w przypadku mniejszych jednostek, które nie dysponują dużymi budżetami oraz z tej przyczyny, iż obowiązkowo świadczone są wyłącznie wobec osób samotnych.
W 2016r. usługi świadczone były we wszystkich powiatach województwa, niemniej jednak brakowało ich w 30 gminach, wszystkie te gminy miały  status wiejskich.  Dodatkowo 30 % z nich charakteryzowała wyższa od średniej dla podregionu 
i województwa średnia dla wskaźnika obciążenia demograficznego. Najgorsza sytuacja pod tym względem miała miejsce w powiecie żywieckim, gdzie usługi opiekuńcze  nie były świadczone aż w 5 gminach o wyższym  lub zbliżonym do średniej wojewódzkiej wskaźniku obciążenia demograficznego  spośród 9 gmin, w których nie świadczono usług opiekuńczych w ogóle oraz w zawierciańskim, gdzie usług nie świadczyła żadna z 3 gmin o wyższym niż średnia wojewódzka wskaźniku obciążenia demograficznego. 
Przy projektowaniu wsparcia konieczne jest uwzględnianie uwarunkowań finansowych, tj. obniżonej możliwości zaspakajania potrzeb z własnego rozporządzalnego dochodu, która najczęściej dotyka samotnych, starszych kobiet.  Ponadto, wspieranie usług, które nie są obowiązkowo świadczone przez gminy, czyli zapewnienie kontaktów z otoczeniem, gdyż tego rodzaju usługi pozwalają aktywizować społecznie osoby starsze i niepełnosprawne, co jest istotne dla zapewnienia aktywnego i zdrowego starzenia się społeczeństwa. 
Szczegółowe diagnozy obszarów dla których dedykowany jest konkurs uwzględniający kwestie potrzeb w zakresie rozwoju usług społecznych zawarte są 
w Lokalnych Strategiach Rozwoju.

2.1.1 Ograniczenia i limity w realizacji projektów, w tym również szczególne warunki dostępu dla konkursu
2.1.1.1	Przedmiotowy konkurs realizowany jest z zastosowaniem instrumentu terytorialnego jakim jest Rozwój lokalny kierowany przez społeczność (RLKS) zgodnie z formułą pośrednią. Przyznanie dofinansowania możliwe jest wyłącznie dla projektów realizowanych na obszarach funkcjonalnych LSR (kryterium dostępu weryfikowane na etapie oceny merytorycznej – opis w pkt 4.2.3 – 1 niniejszego Regulaminu).
2.1.1.2	Działania w ramach projektu w sposób obligatoryjny muszą być spójne                   z celami i przedsięwzięciami określonymi w LSR na obszarze której będzie                           on realizowany kryterium dostępu weryfikowane na etapie oceny merytorycznej – opis w pkt 4.2.3 – 2 niniejszego Regulaminu).
2.1.1.3	Okres realizacji projektu nie może być dłuższy niż 24 miesiące (kryterium dostępu weryfikowane na etapie oceny formalnej – opis w pkt 4.1.2 - 1 niniejszego regulaminu).
2.1.1.4	Minimalna wartość projektu wynosi 100 000,00 PLN. Maksymalna kwota dofinansowania nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego na konkurs.
Szczegółowe informacje dotyczące konkursu:
2.1.1.5	Realizacja projektów ma wpływać na wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu i wykluczeniu społecznemu.
2.1.1.6	Usługi społeczne są realizowane przez podmioty prowadzące w swojej działalności statutowej usługi społeczne lub przez podmioty prowadzące 
w swojej działalności statutowej jednocześnie usługi społeczne 
i zdrowotne.
2.1.1.7	W ramach projektów dotyczących usług społecznych, w szczególności usług opiekuńczych, możliwe jest finansowanie usług zdrowotnych, o ile usługi te nie mogą zostać sfinansowane ze środków publicznych, tj. wykraczają poza gwarantowane świadczenia opieki zdrowotnej albo wykazane zostało, że gwarantowana usługa zdrowotna nie może zostać sfinansowana danej osobie ze środków publicznych w okresie trwania projektu. Jednakże w projektach realizowanych w ramach Poddziałania 9.2.4 usługi społeczne są usługami przewodnimi.
2.1.1.8	Usługi społeczne w projekcie muszą być świadczone zgodnie 
z  załącznikiem nr 10 do niniejszego Regulaminu, pn. Minimalne wymagania świadczenia usług społecznych w społeczności lokalnej.
2.1.1.9	W ramach projektów możliwe jest wsparcie dla osób świadczących usługi społeczne, jeżeli wpływa ono bezpośrednio na podniesienie jakości tych usług dla uczestników projektu (np. superwizja, szkolenia sprofilowane pod pracę z konkretną grupą odbiorców). 

Usługi opiekuńcze i asystenckie:
2.1.1.10	Usługi opiekuńcze są świadczone dla osób niesamodzielnych.
2.1.1.11	Wnioskodawca zapewnia, że wsparcie dla usług opiekuńczych prowadzi każdorazowo do zwiększenia liczby miejsc świadczenia usług opiekuńczych w społeczności lokalnej oraz liczby osób objętych usługami świadczonymi w społeczności lokalnej przez danego beneficjenta 
w stosunku do danych z roku poprzedzającego rok złożenia wniosku 
o dofinansowanie projektu. Obowiązek zwiększania liczby miejsc świadczenia usług opiekuńczych oraz liczby osób objętych usługami nie dotyczy wsparcia dla usług opiekuńczych świadczonych przez opiekunów faktycznych.
2.1.1.12	Wsparcie dla zwiększania liczby miejsc świadczenia usług opiekuńczych odbywa się poprzez zwiększanie liczby opiekunów świadczących usługi 
w miejscu zamieszkania lub poprzez tworzenie miejsc świadczenia usług opiekuńczych w społeczności lokalnej w formie: 
a)	stałego lub krótkookresowego pobytu dziennego;
b)	stałego lub krótkookresowego pobytu całodobowego.
2.1.1.13	Miejsca krótkookresowego pobytu służą przede wszystkim poprawie dostępu do usług opiekuńczych w zastępstwie za opiekunów faktycznych.
2.1.1.14	Miejsca świadczenia usług opiekuńczych mogą być tworzone zarówno 
w nowych podmiotach, jak i w podmiotach już istniejących, 
z zastrzeżeniem wynikającym z pkt 2.1.1.11. 
2.1.1.15	W ramach opieki instytucjonalnej nie są tworzone nowe miejsca świadczenia usług opiekuńczych ani nie są utrzymywane dotychczas istniejące miejsca. 
2.1.1.16	Wsparcie dla osób będących w opiece instytucjonalnej, jest możliwe wyłącznie w celu przejścia tych osób do opieki realizowanej w ramach usług świadczonych w  społeczności lokalnej, o ile przyczynia się to do zwiększenia liczby miejsc świadczenia usług opiekuńczych w postaci usług świadczonych w społeczności lokalnej. 
2.1.1.17	Podmioty prowadzące opiekę instytucjonalną mogą sfinansować wyłącznie działania pozwalające na rozszerzenie oferty o prowadzenie usług świadczonych w społeczności lokalnej, o ile przyczyni się to do zwiększenia liczby miejsc świadczenia usług w społeczności lokalnej oraz liczby osób objętych usługami świadczonymi w społeczności lokalnej.
2.1.1.18	Aby umożliwić pozostanie osób z niepełnosprawnościami i osób niesamodzielnych w społeczności lokalnej, dopuszcza się finansowanie działań pozwalających tym osobom na w miarę możliwości samodzielne funkcjonowanie, w tym działań zwiększających mobilność, autonomię, bezpieczeństwo osób z niepełnosprawnościami i osób niesamodzielnych: np. likwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania, sfinansowanie tworzenia wypożyczalni sprzętu wspomagającego (zwiększającego samodzielność osób) i sprzętu pielęgnacyjnego (niezbędnego do opieki nad osobami niesamodzielnymi), sfinansowanie wypożyczenia lub zakupu tego sprzętu, usługi dowożenia posiłków, przewóz do miejsca pracy lub ośrodka wsparcia. Tego rodzaju działania realizowane są wyłącznie jako element kompleksowych projektów dotyczących usług asystenckich lub usług opiekuńczych i mogą być finansowane z EFS lub w ramach cross-financingu. 
2.1.1.19	IZ RPO umożliwia wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, np. teleopieki, systemów przywoławczych, wyłącznie jako elementu wsparcia i pod warunkiem zagwarantowania kompleksowości usługi opiekuńczej. 
2.1.1.20	Realizacja działań wspierających opiekunów faktycznych w opiece nad osobami niesamodzielnymi, możliwa jest w szczególności poprzez: 
a)	kształcenie, w tym szkolenie i zajęcia praktyczne oraz wymianę doświadczeń dla opiekunów faktycznych, w tym m.in. zwiększających ich umiejętności w zakresie opieki nad osobami niesamodzielnymi; 
b)	poradnictwo, w tym psychologiczne oraz pomoc w uzyskaniu informacji umożliwiających poruszanie się po rożnych systemach wsparcia, z których korzystanie jest niezbędne dla sprawowania wysokiej jakości opieki i odciążenia opiekunów faktycznych;
c)	tworzenie miejsc krótkookresowego pobytu w zastępstwie za opiekunów faktycznych w formie pobytu całodobowego lub dziennego, zgodnie z pkt 2.1.1.12;
d)	sfinansowanie usługi asystenckiej lub usługi opiekuńczej w celu umożliwienia opiekunom faktycznym funkcjonowania społecznego, zawodowego lub edukacyjnego.

2.1.1.21	Usługi asystenckie są świadczone dla osób z niepełnosprawnościami.
2.1.1.22	Wsparcie dla usług asystenckich prowadzi każdorazowo do zwiększenia liczby miejsc świadczenia usług asystenckich w społeczności lokalnej oraz  liczby osób objętych usługami świadczonymi w społeczności lokalnej przez danego beneficjenta w stosunku do danych z roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. Wsparcie w postaci usług asystenckich dla osób przebywających w opiece instytucjonalnej możliwe jest jedynie w celu ich przejścia do usług świadczonych w społeczności lokalnej.
2.1.1.23	Wsparcie dla usług asystenckich odbywa się poprzez zwiększanie liczby asystentów funkcjonujących w ramach nowych podmiotów lub podmiotów istniejących, z zastrzeżeniem wynikającym z pkt 2.1.1.22. 
2.1.1.24	Wnioskodawca zapewnia, że wsparcie w ramach projektu nie spowoduje:
a)	zmniejszenia dotychczasowego finansowania usług asystenckich lub opiekuńczych przez beneficjenta oraz 
b)	zastąpienia środkami projektu dotychczasowego finansowania usług ze środków innych niż europejskie.  
2.1.1.25	Wnioskodawca zapewnia, że wsparcie jest adresowane w pierwszej kolejności do osób z niepełnosprawnościami i osób niesamodzielnych, których dochód nie przekracza 150% właściwego kryterium dochodowego (na osobę samotnie gospodarującą lub na osobę w rodzinie), o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
2.1.1.26	Korzystanie z usług asystenckich lub opiekuńczych możliwe jest także przez inne osoby niż wskazane w pkt 2.1.1.18, przy czym Wnioskodawca jest zobowiązany określić kryteria rekrutacji tych osób do projektów 
w regulaminie rekrutacji. Kryteria rekrutacji uwzględniają w szczególności sytuację materialną osób niesamodzielnych oraz ich opiekunów faktycznych, rodzaj usług i specyfikę grupy docelowej. Decyzja 
o przyznaniu osobie niesamodzielnej lub jej opiekunom usług asystenckich lub opiekuńczych jest poprzedzona każdorazowo indywidualną oceną sytuacji materialnej i życiowej (rodzinnej i zawodowej) danej osoby niesamodzielnej oraz opiekunów faktycznych tej osoby.
2.1.1.27	Dopuszczalna jest częściowa lub całkowita odpłatność za usługi asystenckie lub opiekuńcze, dla osób innych niż wskazane w pkt 2.1.1.25 Wówczas Wnioskodawca określa zasady odpłatności skorelowane 
z zasadami dotychczas stosowanymi przez Wnioskodawcę. Zasady odpłatności uzależnione są w szczególności od sytuacji materialnej osób niesamodzielnych i ich opiekunów faktycznych, rodzaju usługi i specyfiki grupy docelowej. Stosowanie odpłatności w projekcie musi być zaplanowane we wniosku o dofinansowanie projektu, przy czym odpłatności te stanowią wkład własny w projekcie.

Usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej:
2.1.1.28	Możliwy zakres usług wsparcia rodziny i systemu pieczy zastępczej, 
w tym działań na rzecz usamodzielnienia osób opuszczających pieczę zastępczą, oraz podmioty uprawnione do realizacji tych usług określa ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Wsparcie dla rodziny i pieczy zastępczej odbywa się zgodnie 
z ww. ustawą. Nie dopuszcza się finansowana ze środków EFS świadczeń wypłacanych na podstawie tej ustawy. Świadczenia te mogą stanowić wkład własny do projektu. 
2.1.1.3	W ramach przedmiotowego konkursu możliwa jest realizację:
a)	działań profilaktycznych mających ograniczyć umieszczanie dzieci w pieczy zastępczej poprzez usługi wsparcia rodziny; 
b)	działań prowadzących do odejścia od opieki instytucjonalnej, tj. od opieki świadczonej w placówkach opiekuńczo-wychowawczych powyżej 14 osób do usług świadczonych w społeczności lokalnej, poprzez tworzenie rodzinnych form pieczy zastępczej oraz  placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego do 8 dzieci 
i placówek opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego, interwencyjnego lub specjalistyczno-interwencyjnego do 14 osób; limit 14 osób nie obowiązuje w przypadku, gdy przepisy prawa krajowego wskazują mniejszą maksymalną liczbę osób w placówce. Nie są tworzone nowe miejsca w ramach opieki instytucjonalnej, tj. w placówkach opiekuńczo-wychowawczych powyżej 14 osób.
2.1.1.29	Usługi wsparcia rodziny w postaci pomocy w opiece i wychowaniu dzieci 
w formie placówek wsparcia dziennego polegają na tworzeniu nowych miejsc opieki i wychowania w ramach nowo tworzonych placówek wsparcia dziennego lub na wsparciu istniejących placówek.
2.1.1.30	Wsparcie istniejących placówek wsparcia dziennego jest możliwe wyłącznie pod warunkiem:
a)	zwiększenia liczby miejsc w tych placówkach lub 
b)	rozszerzenia oferty wsparcia.
2.1.1.31	W przypadku tworzenia nowych placówek wsparcia dziennego możliwe jest sfinansowanie wynagrodzenia kierownika placówki wsparcia dziennego, w ramach kosztów bezpośrednich projektu, w zakresie adekwatnym do wielkości placówki i godzin jej funkcjonowania. Jeżeli kierownik placówki wykonuje również zadania związane z zarządzaniem projektem część jego wynagrodzenia w tym zakresie może zostać sfinansowana wyłącznie w ramach kosztów pośrednich.
2.1.1.32	Wnioskodawca zapewnia, że w placówkach wsparcia dziennego w formie opiekuńczej oraz placówkach prowadzonych w formie pracy podwórkowej obowiązkowo są realizowane zajęcia rozwijające co najmniej dwie z ośmiu kompetencji kluczowych wskazanych w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (2006/962/WE) (Dz. Urz. UE L 394 z 30.12.2006, str. 10):
1)	porozumiewanie się w języku ojczystym;
2)	porozumiewanie się w językach obcych;
3)	kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne;
4)	kompetencje informatyczne; 
5)	umiejętność uczenia się;
6)	kompetencje społeczne i obywatelskie;
7)	inicjatywność i przedsiębiorczość;
8)	świadomość i ekspresja kulturalna.
2.1.1.33	 W ramach działań prowadzących do tworzenia rodzinnych form pieczy zastępczej oraz placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego realizowane jest kształcenie kandydatów na rodziny zastępcze, prowadzących rodzinne domy dziecka i dyrektorów placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego oraz doskonalenie osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą w ww. formach. 

Uwaga! Informacja o tym, że placówka realizuje zajęcia rozwijające kompetencje kluczowe powinna znaleźć się we wniosku o dofinansowanie.

Mieszkania chronione i mieszkania wspomagane:
2.1.1.34	Wsparcie dla mieszkań chronionych i mieszkań wspomaganych polega na tworzeniu miejsc  w nowo tworzonych lub istniejących mieszkaniach chronionych lub mieszkaniach wspomaganych, przeznaczonych dla osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Liczba miejsc w mieszkaniu wspomaganym nie może być większa niż 12. 
W przypadku mieszkań wspomaganych w formie mieszkań wspieranych, IZ RPO umożliwia tworzenie miejsc pobytu okresowego (w zastępstwie za opiekunów faktycznych) lub stałego.
2.1.1.35	Wsparcie istniejących mieszkań chronionych lub mieszkań wspomaganych jest możliwe wyłącznie pod warunkiem zwiększenia liczby miejsc świadczenia usług w danym mieszkaniu, bez pogorszenia jakości świadczonych usług. 
2.1.1.36	W mieszkaniach chronionych i mieszkaniach wspomaganych w ramach wsparcia zapewnia się:
a)	usługi wspierające pobyt osoby w mieszkaniu, w tym usługi opiekuńcze, usługi asystenckie;
b)	usługi wspierające aktywność osoby w mieszkaniu, w tym trening samodzielności, praca socjalna, poradnictwo specjalistyczne, integracja osoby ze społecznością lokalną.
2.1.1.37	W przypadku mieszkań chronionych, Wnioskodawca zapewnia, że jest stosowany standard dotyczący tej formy pomocy wynikający z  ustawy 
z dnia 12 marca 2014 r. o pomocy społecznej i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie mieszkań chronionych. W przypadku mieszkań wspomaganych IZ RPO zapewnia, że mieszkania te spełniają definicję usług społecznych świadczonych 
w społeczności lokalnej oraz standardy określone w załączniku nr 10 do niniejszego Regulaminu. 

Trwałość projektu:
2.1.1.38	W przypadku, gdy w projekcie pojawią się elementy objęte obowiązkiem utrzymania trwałości, Beneficjent zobowiązuje się do przestrzegania art. 71 Rozporządzenia ogólnego.  
2.1.1.39	Wnioskodawca zobowiązany jest  do zachowania trwałości miejsc świadczenia usług asystenckich i opiekuńczych utworzonych w ramach projektu po zakończeniu realizacji projektu co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu. 
2.1.1.40	W przypadku wsparcia udzielanego na tworzenie nowych miejsc 
w placówkach wsparcia dziennego beneficjent zobowiązany jest w decyzji do zachowania trwałości miejsc po zakończeniu realizacji projektu co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu. 
2.1.1.41	Beneficjent zobowiązany jest do zachowania trwałości miejsc świadczenia usług w mieszkaniach chronionych lub mieszkaniach wspomaganych utworzonych w ramach projektu po zakończeniu realizacji projektu co najmniej przez okres równy  okresowi realizacji projektu. 
2.1.1.42	Trwałość jest rozumiana jako instytucjonalna gotowość podmiotów do świadczenia usług. 
2.1.1.43	Weryfikacja spełnienia powyższego warunku po upływie okresu wskazanego w decyzji o dofinansowaniu projektu lub umowie 
o dofinansowanie projektu zostanie dokonana przez IZ RPO WSL.

Instytucjonalna gotowość podmiotów do świadczenia usług oznacza, że w przypadku wystąpienia popytu na usługę Beneficjent musi być gotowy do świadczenia usługi o zakresie zbliżonym do usługi świadczonej 
w ramach projektu i podobnej jakości. W przypadku niewystąpienia popytu na te usługi nie ma konieczności zatrudnienia kadry, jednak w przypadku wystąpienia popytu na usługę (zgłoszenia się po usługę) kadra ta musi być zatrudniona, a tym samym usługa uruchomiona. 
 Aktualna informacja dotycząca liczby miejsc oferowanych przez Beneficjenta po zakończeniu realizacji projektu w okresie trwałości musi być obowiązkowo opublikowana na jego stronie internetowej. Potencjalni odbiorcy usług muszą wiedzieć, że mogą zgłosić się po usługę. Weryfikacja spełnienia powyższego warunku po upływie okresu wskazanego w decyzji lub umowie 
o dofinansowanie projektu zostanie dokonana przez IZ RPO.  

2.2 Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu 

2.2.1   W ramach konkursu Wnioskodawcy/Projektodawcy mogą składać wnioski na następujący typ projektu:
1. Działania w zakresie podniesienia jakości i dostępności usług wsparcia rodziny wspierające proces deinstytucjonalizacji, w tym:
a. wsparcie dla tworzenia nowych miejsc w funkcjonujących placówkach lub rozszerzenie oferty wsparcia; tworzenie nowych placówek oferujących wsparcie dzienne dla dzieci i młodzieży, rozwijanie środowiskowych form opieki nad dziećmi i młodzieżą (np. świetlice środowiskowe w tym 
z programem socjoterapeutycznym, kluby środowiskowe),
b. wsparcie i rozwój rodzinnych form pieczy zastępczej oraz podnoszenie jakości usług realizowanych w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej, 
w tym kształcenie kandydatów na rodziny zastępcze, prowadzących rodzinne domy dziecka i dyrektorów placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego, doskonalenie kompetencji osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą,
c. wsparcie i rozwój form pracy z rodziną, asystentury rodzinnej, instytucji rodzin wspierających, pomocowych jako wspierających rodzinę w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych.
2. Działania na rzecz rozwoju usług świadczonych w mieszkaniach chronionych 
i wspomaganych skierowanych do osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczonych wspierających proces ich integracji społecznej i zawodowej;
3. Działania na rzecz rozwoju usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych z uwzględnieniem priorytetyzacji w kierunku środowiskowej formuły, 
w tym prowadzone w miejscu zamieszkania, obejmujące m.in.:
a. tworzenie miejsc opieki w istniejących lub nowotworzonych ośrodkach zapewniających opiekę dzienną lub całodobową, w tym miejsc opieki krótkoterminowej w zastępstwie osób na co dzień opiekujących się osobami niesamodzielnymi,
b. wsparcie opiekunów faktycznych w opiece nad osobami niesamodzielnymi, w szczególności poprzez: kształcenie, w tym szkolenie i zajęcia praktyczne oraz wymianę doświadczeń dla opiekunów faktycznych, w tym m.in. zwiększające ich umiejętności w zakresie opieki nad osobami niesamodzielnymi; poradnictwo, w tym psychologiczne oraz pomoc 
w uzyskaniu informacji umożliwiających poruszanie się po różnych systemach wsparcia, z których korzystanie jest niezbędne dla sprawowania wysokiej jakości opieki i odciążenia opiekunów faktycznych; sfinansowanie usługi asystenckiej lub opiekuńczej w celu umożliwienia opiekunom osób niesamodzielnych podjęcie aktywności społecznej, zawodowej lub edukacyjnej,
c. usługi dziennej opieki środowiskowej, w tym usługi świadczone przez opiekunów dla osób niesamodzielnych, asystentów osób niepełnosprawnych, wolontariat opiekuńczy, pomoc sąsiedzką i inne formy samopomocowe,
d. rozwój usług opiekuńczych w oparciu o nowoczesne technologie, np. teleopieki, aktywizacja środowisk lokalnych w celu tworzenia społecznych (sąsiedzkich) form samopomocy przy wykorzystaniu nowych technologii),
e. usługi zwiększające mobilność, autonomię i bezpieczeństwo osób niesamodzielnych (np. likwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania, dowożenie posiłków) – wyłącznie jako wsparcie uzupełniające projekty dotyczące usług asystenckich lub opiekuńczych.
2.2.2	Cel realizacji projektów w ramach konkursu:
•	wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu 
i wykluczeniu społecznemu.

2.3	Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie 
2.3.1	O dofinansowanie mogą występować wszystkie podmioty, które spełniają kryteria określone w regulaminie konkursu, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych),
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. 2016r., poz. 1870 z późn. zm);
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 
28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 1541). 

Jednocześnie o dofinansowanie aplikować mogą wnioskodawcy, których projekty będą realizowane na terenie objętych Lokalnymi Strategiami Rozwoju, których spis znajduje się w Wykazie LGD/LGR które podpisały umowy ramowe, których załącznikiem jest Lokalna Strategia Rozwoju (LSR) stanowiącym załącznik nr 9 do Regulaminu konkursu.
2.3.2	Ponadto zaznacza się, że warunkiem ubiegania się o dofinansowanie jest niezaleganie z uiszczaniem podatków, jak również z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i innych należności wymaganych odrębnymi przepisami. Powyższy zapis jest integralną częścią Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (punkt G – Oświadczenia Beneficjenta -wniosku o dofinansowanie projektu).
2.3.3	Wnioskodawcą/Partnerem może być wyłącznie podmiot posiadający osobowość prawną. Jeżeli projekt realizowany jest przez podmiot nieposiadający osobowości prawnej powinien on zostać wykazany w pkt. A4 jako realizator projektu.

2.4	Wymagania dotyczące partnerstwa w projekcie.
2.4.1 Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona w art. 33 ustawy wdrożeniowej. 
2.4.2	W przypadku realizacji projektów partnerskich, partnerzy są wskazywani imiennie we wniosku o dofinansowanie projektu.
2.4.3	Partnerstwo oznacza wspólną realizację projektu przez beneficjenta 
i podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie partnerskiej.
2.4.4	Podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych zobowiązane są do wyboru partnerów spoza sektora finansów publicznych zgodnie z zapisami art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
2.4.5	Podmioty inne niż określone w art. 3 ust. 1 Ustawy PZP, indywidualnie określają zasady wyboru partnera projektu.
2.4.6	Partnerami w projekcie mogą być wszystkie podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie, z wyłączeniem osób i podmiotów o których mowa w punkcie 2.3.1 Regulaminu i z zastrzeżeniem punktu 2.4.9.
2.4.7	Realizacja projektów partnerskich w ramach RPO WSL 2014-2020 wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
a)	posiadania partnera wiodącego, który jest jednocześnie beneficjentem projektu (stroną umowy o dofinansowanie),
b)	uczestnictwa partnerów w realizacji projektu na każdym jego etapie, co oznacza również wspólne przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu oraz wspólne zarządzanie projektem, przy czym partner może uczestniczyć w realizacji tylko w części zadań w projekcie,
c)	adekwatności udziału partnerów, co oznacza odpowiedni udział partnerów w realizacji projektu (wniesienie zasobów ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych odpowiadających realizowanym zadaniom).
2.4.8	IOK informuje, iż Beneficjent zobowiązany jest do zawarcia pisemnej umowy pomiędzy partnerami, określającej w szczególności podział zadań 
i obowiązków pomiędzy partnerami oraz precyzyjne zasady zarządzania finansami, w tym przepływy finansowe i rozliczanie środków partnerstwa, a także sposób rozwiązywania sporów oraz odpowiedzialności/konsekwencji (w tym finansowych) na wypadek niewywiązania się przez partnerów z umowy lub porozumienia. Szczegółowe informacje na temat informacji jakie powinny znaleźć się w porozumieniu oraz umowie o partnerstwie znajdują się w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Integralną częścią umowy pomiędzy partnerami powinno być również pełnomocnictwo/pełnomocnictwa dla partnera wiodącego do reprezentowania partnera/partnerów projektu.
2.4.9	Porozumienie lub umowa o partnerstwie nie mogą być zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. 2016 poz. 1578 z późn. zm.)
2.4.10	Wyróżnia się następujące modele partnerstwa:
•	jednosektorowe – wewnątrzsektorowe;
•	dwusektorowe – publiczno-prywatne; publiczno-społeczne; społeczno-prywatne;
•	międzysektorowe – publiczne – prywatno - społeczne.
2.4.11	Partnerstwa mogą być tworzone z udziałem przedstawicieli następujących sektorów:
a)	sektor publiczny - sektor finansów publicznych tworzą:
•	organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
•	jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
•	związki metropolitalne
•	jednostki budżetowe;
•	samorządowe zakłady budżetowe;
•	agencje wykonawcze;
•	instytucje gospodarki budżetowej;
•	państwowe fundusze celowe;
•	Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
•	Narodowy Fundusz Zdrowia;
•	samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
•	uczelnie publiczne;
•	Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
•	państwowe i samorządowe instytucje kultury;
•	inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, 
z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
b)	sektor prywatny obejmujący przedsiębiorców, których struktura kapitałowa jest całkowicie niezależna od podmiotów sektora publicznego lub też udział sektora publicznego w tych przedsiębiorstwach nie przekracza 50 %. Celem sektora prywatnego jest maksymalizacja zysków z prowadzonej działalności gospodarczej.
c)	sektor społeczny – organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną w tym fundacje i stowarzyszenia.
2.4.12	Inne terminy, uważane za równoznaczne z terminem organizacja pozarządowa to:
•	organizacja non-profit, ponieważ nie działa dla zysku;
•	organizacja wolontarystyczna (ochotnicza), ponieważ w większości opiera swą działalność na pracy ochotników;
•	organizacja społeczna (obywatelska), ponieważ obszarem aktywności tych organizacji jest najczęściej szeroko rozumiana pomoc społeczna, ochrona zdrowia i edukacja, czyli działania dla dobra publicznego;
•	trzeci sektor, ponieważ nie są tożsame z administracją publiczną 
(I sektor), ani biznesem (II sektor);
•	NGO, od non-governmental organization (organizacja pozarządowa).
UWAGA!
Partnerstwo nie może zostać zawiązane pomiędzy jednostką organizacyjną 
a jej organem prowadzącym i pozostałymi jednostkami organizacyjnymi podlegającymi temu organowi.	

2.5 Grupa docelowa
Grupę docelową / ostatecznych odbiorców wsparcia w ramach Poddziałania 9.2.4 stanowią: 
•	Osoby wykluczone lub zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym oraz ich otoczenie;
•	Rodziny, osoby sprawujące pieczę zastępczą, kandydaci na rodziców/rodziny wspierające, zastępcze;
•	Podmioty realizujące usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej oraz społeczne wyłącznie w zakresie działań podnoszących standard i jakość usług realizowanych na rzecz bezpośrednich odbiorców.

2.5.1 Preferencje dotyczące grup docelowych:
Podczas przeprowadzanej rekrutacji Wnioskodawcy są zobowiązani do preferowania następujących uczestników do projektów:
a)	osób o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, 
z niepełnosprawnością sprzężoną oraz osoby z zaburzeniami psychicznymi, 
w tym osoby z niepełnosprawnością intelektualną i osoby z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi;
b)	osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym doświadczających wielokrotnego wykluczenia społecznego, rozumianego jako wykluczenie z powodu więcej niż jednej z przesłanek podanej przy definicji osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem w Słowniku terminologicznym,
c)	osób lub rodzin korzystających z PO PŻ, pod warunkiem że zakres wsparcia dla tych osób lub rodzin nie będzie powielał działań, które dana osoba lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, 
o których mowa w PO PŻ.

2.5.2 Demarkacja grup docelowych 
Beneficjent umożliwia osobom ze społeczności romskiej korzystanie ze wsparcia, 
o ile osoby te są osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Wsparcie na poziomie RPO nie może mieć charakteru wsparcia dedykowanego wyłącznie społeczności romskiej.
Beneficjent w ramach projektu nie może objąć wsparciem osób odbywających karę pozbawienia wolności.

2.6 Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów 

Całkowita kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie w tym:	8 529 522,33 PLN
1 969 411,76 EUR	
Kwota środków europejskich przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie: 	7 795 800,00 PLN
1 800 000,00 EUR	
Kwota współfinansowania z budżetu państwa: 	733 722,33 PLN
169 411,76 EUR	
Wartość projektu: 

	Minimalna wartość projektu wynosi 100 000,00 PLN
Maksymalna kwota dofinansowania nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego na konkurs	
Poziom dofinansowania projektu: (maksymalny)	Do 93 % dofinansowania	
Poziom wkładu własnego: (minimalny)	7% wartości wydatków kwalifikowanych	
Warunki i planowany zakres stosowania cross-financingu 	do 10% wartości wszystkich wydatków kwalifikowanych projektu	

5 % wartości kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie zabezpiecza się na procedurę odwoławczą  426 476,12 PLN.

UWAGA!
Zgodnie z art. 46 ustawy wdrożeniowej, IOK dopuszcza możliwość zwiększenia kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie. Jednocześnie wskazuje, że w takim przypadku zostanie zachowana zasada równego traktowania, co oznacza objęcie dofinansowaniem wszystkich podmiotów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, albo objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz taką samą ocenę.	
2.7	 Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
2.7.1	Wnioskodawcy przy składaniu wniosku o dofinansowanie realizacji projektów w ramach RPO WSL 2014-2020, wyłącznie w formie elektronicznej, zobowiązani są przygotować wniosek aplikacyjny za pomocą LSI 2014 (https://lsi.slaskie.pl) następnie przesłać go w formacie PDF do Instytucji Organizującej Konkurs (IOK) z wykorzystaniem SEKAP (https://www.sekap.pl) lub ePUAP (http://www.epuap.gov.pl).
2.7.2	Wnioskodawca zobowiązany jest do zapoznania się z regulaminem i zasadami działania systemu informatycznego i Instrukcją użytkowania Lokalnego Systemu Informatycznego LSI 2014 dla Wnioskodawców/ Beneficjentów RPO WSL 2014-2020.
2.7.3	Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach RPO WSL 2014-2020 należy wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie zawierającą objaśnienia, w jaki sposób wypełnić poszczególne pola wniosku. Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowi załącznik nr 2 do regulaminu danego konkursu udostępnionego wraz z ogłoszeniem o konkursie na stronie internetowej IOK.
2.7.4	Wniosek musi zostać przesłany jako oryginalny plik pobrany z LSI 2014, zapisanie pliku w programie do odczytów plików PDF może spowodować modyfikację sumy kontrolnej pliku (CRC) , co spowoduje negatywną weryfikację autentyczności wniosku o dofinansowanie projektu.
2.7.5	Wygenerowany w formacie PDF i podpisany wniosek o dofinansowanie projektu należy złożyć do IOK w wersji elektronicznej przy wykorzystaniu platformy elektronicznej SEKAP lub ePUAP, do dnia i godziny zakończenia naboru wniosków o dofinansowanie.
UWAGA!
Złożenie wniosku wyłącznie w Lokalnym Systemie Informatycznym 
i nieprzesłanie wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych w pkt 2.7.1 spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.	

2.7.6	Za złożenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach naboru uznaje się przesłanie do IOK wygenerowanego za pomocą  LSI 2014 wniosku o dofinansowanie projektu w formacie PDF, podpisanego przy pomocy jednego z trzech sposobów:  bezpiecznego podpisu złożonego przy pomocy kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem CC SEKAP, podpisu elektronicznego potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP.
2.7.7	Potwierdzeniem złożenia wniosku o dofinansowanie jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO), które dla instytucji publicznych ma formę Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) i jest dowodem dostarczenia dokumentu elektronicznego na skrzynkę kontaktową SEKAP/ lub skrytkę ePUAP. UPO/UPP jest formą elektronicznej zwrotki i jest również podpisane elektroniczne.
2.7.8	W przypadku awarii krytycznej LSI 2014 w ostatnim dniu trwania naboru wniosków o dofinansowanie projektów, przewiduje się wydłużenie trwania naboru o 1 dzień, przy czym uznaje się, iż nie będzie to stanowiło zmiany Regulaminu konkursu. IOK poda do publicznej wiadomości, na stronie internetowej oraz portalu, informację o awarii krytycznej LSI 2014 i przedłużeniu terminu zakończenia naboru.
2.7.9	W przypadku innej awarii systemów informatycznych niż opisana powyżej decyzję o sposobie postępowania podejmuje IOK po indywidualnym rozpatrzeniu sprawy. 
2.7.10	W przypadku awarii technicznej systemów informatycznych należy kontaktować się z: 

System informatyczny	Instytucja zarządzająca systemem	Kontakt	
		e-mail	Nr tel	
LSI 2014	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego 	Instytucja Organizująca Konkurs	
		lsi@slaskie.pl	-	
SEKAP	Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego	scsi@e-slask.pl	(32) 700 78 16
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	
ePUAP	Centrum Cyfrowej Administracji	epuap-pomoc@coi.gov.pl	(42) 253 54 50
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	

UWAGA!
W tytule przesłanej wiadomości należy podać numer konkursu, w ramach którego składany jest wniosek oraz w treści wiadomości należy podać numer ID projektu, widoczny w LSI 2014 na liście „Realizowane projekty” oraz niezbędne informacje,   tj.: imię, nazwisko, login, numer telefonu, tytuł, datę i godzinę wystąpienia błędu, rodzaj i wersję przeglądarki internetowej, na której pojawił się błąd oraz szczegółowy opis błędu. Wymagane jest także załączenie przynajmniej jednego zrzutu ekranu obrazującego opisywany błąd w Systemie.

2.7.11	. Przedsiębiorca ubiegający się o pomoc de minimis składa wniosek o dofinansowanie projektu, który traktowany jest jako wniosek o udzielenie pomocy.
Do wniosku o dofinansowanie projektu przedsiębiorca załącza:
a)	kopie zaświadczeń o pomocy de minimis lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rolnictwie, lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rybołówstwie albo oświadczenie o wielkości takiej pomocy, albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dotyczy wszystkich zaświadczeń jakie Wnioskodawca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz 
w ciągu 2 poprzedzających go lat);
b)	informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (załącznik Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis - stosuje się do pomocy de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1) do pobrania na stronie www.uokik.gov.pl w zakładce Pomoc publiczna: Wzory formularzy oraz zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis).
Każdy załącznik powinien stanowić jeden dokument zapisany w formacie .pdf i oznaczony nazwą np.: zaświadczenie/oświadczenie/formularz. Załączniki do wniosku składane są wyłącznie za pośrednictwem systemu LSI.
2.7.12.	W ramach konkursu Wnioskodawca składa załączniki do wniosku o dofinansowanie dotyczące wyłącznie pomocy publicznej/pomocy de minimis (jeśli dotyczy). IOK nie dopuszcza składania innych załączników do wniosku niż wymienione w pkt. 2.7.11
2.7.13.	Wniosek musi być podpisany elektronicznie przez osobę/osoby uprawnioną/uprawnione do reprezentowania danej instytucji. Wniosek podpisywany jest wyłącznie przez Wnioskodawcę/Beneficjenta/Partnera wiodącego projektu. Wniosek nie jest podpisywany przez pozostałych partnerów projektu. Wnioskodawca powinien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające złożone we wniosku oświadczenia w imieniu partnera/partnerów projektu. 
IOK zaleca aby w piśmie przewodnim Wnioskodawca podał dane do kontaktów roboczych ws. wniosku o dofinansowanie (tj. dane osoby, numer telefonu, adres e-mail). Ponadto Wnioskodawca zobowiązany jest obligatoryjnie uzupełnić dane kontaktowe w Lokalnym Systemie Informatycznym LSI 2014.
W tym celu należy w widoku „Realizowane projekty”, w wierszu dotyczącym składanego projektu kliknąć ikonkę  (Kontakty w ramach projektu) i wprowadzić niezbędne dane w części „Dane pracowników zaangażowanych w projekt” poprzez kliknięcie ikony 

UWAGA!
Z uwagi na ewentualne problemy, które można napotkać w trakcie próby wysłania dokumentu drogą elektroniczną na platformę ePUAP, Instytucja Organizująca Konkurs rekomenduje korzystanie z platformy SEKAP w elektronicznej komunikacji w ramach przedmiotowego konkursu.	
3. Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu

3.1. W ramach przedmiotowego konkursu IOK określa, iż osiągnięte zostaną następujące wskaźniki mierzone na poziomie Poddziałania 9.2.4 Rozwój usług społecznych - wsparcie działań wynikających z LSR obejmujących obszary wiejskie 
i rybackie:
a.	wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
•	Liczba wspartych w programie miejsc świadczenia usług społecznych istniejących po zakończeniu projektu - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu - 9.
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy, uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu, zdobywających kwalifikacje, pracujących (łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek) po opuszczeniu programu – 38;
b.	wskaźniki produktu:
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami społecznymi świadczonymi w interesie ogólnym w programie - poziom wskaźnika, planowany do osiągnięcia w ramach konkursu - 434.

Projektodawca powinien zweryfikować, czy zaplanowane przez niego wartości wskaźników, zostały zaplanowane w sposób proporcjonalny do założeń konkursu. Weryfikacji tej można dokonać za pomocą poniższego wzoru:
 Wartość dofinansowania w projekcie              wartość danego wskaźnika założona do 
8 529 522,33 PLN                                  osiągnięcia w ramach całego konkursu
Tak obliczona wartość stanowi minimalny poziom wskaźnika, jaki powinien zostać osiągnięty w projekcie. 	

3.2	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
3.3	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu.
3.4	Wskaźniki produktu dotyczą realizowanych działań. Produkt stanowi wszystko, co zostało uzyskane w wyniku działań współfinansowanych z EFS. Są to zarówno wytworzone dobra, jak i usługi świadczone na rzecz uczestników podczas realizacji projektu. Wskaźniki produktu w programie określone są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego oraz odnoszą się do osób lub podmiotów objętych wsparciem.
3.5	Wskaźniki rezultatu dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia ze środków EFS. Określają efekty zrealizowanych działań w odniesieniu do osób lub podmiotów, np. w postaci zmiany sytuacji na rynku pracy. W celu ograniczenia wpływu czynników zewnętrznych na wartość wskaźnika rezultatu, powinien on być jak najbliżej powiązany z działaniami wdrażanymi w ramach odpowiedniego priorytetu inwestycyjnego. Oznacza to, że wskaźniki rezultatu obrazują efekt wsparcia udzielonego danej osobie/podmiotowi i nie obejmują efektów dotyczących grupy uczestników/podmiotów, która nie otrzymała wsparcia. Wartości docelowe wskaźników rezultatu określane są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego. 
3.6	Wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu opisuje się w części E wniosku o dofinansowanie projektu.
3.7	Zarówno wskaźniki produktu jak i wskaźniki rezultatu podzielone są na wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu i wskaźniki specyficzne dla projektu.
3.8. 	Wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu są wskaźnikami obligatoryjnymi dla każdego projektu składanego w ramach konkursu z uwzględnieniem adekwatności względem grupy docelowej i typów wsparcia. Wskaźniki te wybierane są z listy słownikowej w formularzu wniosku składanym w ramach danego konkursu. Katalog wskaźników wymienionych w punkcie 3.9 jest katalogiem zamkniętym.
3.9.	Dla przedmiotowego konkursu wskaźnikami obligatoryjnym dla wszystkich Projektodawców są:

a.	wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
•	Liczba wspartych w programie miejsc świadczenia usług społecznych istniejących po zakończeniu projektu

Definicja miejsc świadczenia usług została wskazana w Słowniku pojęć.
Przykłady rezultatów w ramach wskaźnika:

Przykładowe rodzaje usługi	Miejsce liczone do wskaźnika	
Usługi asystenckie	Liczba asystentów	
Usługi opiekuńcze	W miejscu zamieszkania	Liczba opiekunów  świadczących usługi w miejscu zamieszkania	
	W ośrodkach wsparcia (formy dzienne), rodzinnych domach pomocy, mieszkaniach wspomaganych, dps	Liczba miejsc 
w wymienionych podmiotach	
Wsparcie rodziny	Asystent rodziny	Liczba asystentów rodziny	
	Konsultacje i poradnictwo specjalistyczne, terapia 
i mediacja, usługi dla rodzin 
z dziećmi, pomoc prawna, grupy samopomocowe i grupy wsparcia	•	Liczba specjalistów, np. pedagogów, psychologów
•	Liczba grup samopomocowych	
	Placówki wsparcia dziennego 
z ustawy o wsparciu rodziny 
i systemie pieczy zastępczej	Liczba miejsc w placówkach            
(z wyłączeniem pracy podwórkowej – liczba wychowawców)	
	Pomoc rodzinie w opiece 
i wychowaniu 	Liczba rodzin wspierających	
Piecza zastępcza	Rodzinna piecza zastępcza	•	Liczba rodzin zastępczych (spokrewnionych, niezawodowych)
•	Liczba miejsc w rodzinach zawodowych
•	Liczba koordynatorów rodzinnej pieczy zastępczej
•	Liczba miejsc w rodzinnych domach dziecka	
	Instytucjonalna piecza zastępcza	•	Liczba miejsc w placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego
•	Liczba miejsc 
w placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu socjalizacyjnego, interwencyjnego, specjalistyczno-terapeutycznego do 14 osób	
Mieszkania chronione 	•	Liczba miejsc 
w mieszkaniach chronionych	
Mieszkania wspomagane	•	Liczba miejsc w mieszkaniach wspomaganych	
 Uwaga: kandydata do sprawowania pieczy zastępczej można uznać za miejsce gotowe do świadczenia usługi społecznej, jeśli skończył szkolenie, o którym mowa 
w art. 44 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz uzyskał wstępną akceptację wynikającą ze spełnienia warunków 
z art. 42 ust. 1 i 2. Kandydat jest wliczany do wskaźnika: „Liczba wspartych 
w programie miejsc świadczenia usług społecznych istniejących po zakończeniu projektu” na podstawie uzyskania zaświadczenia kwalifikacyjnego od organizatora pieczy zastępczej (art. 45). Kandydatów na rodziny zastępcze niezawodowe liczymy do ww. wskaźnika jako rodziny, a kandydatów na rodziny zastępcze zawodowe liczymy jako maksymalną liczbę miejsc możliwych do utworzenia w tej rodzinie.
b.	wskaźniki produktu:
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami społecznymi świadczonymi w interesie ogólnym 
w programie 
Definicja osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym została wskazana w Słowniku pojęć. Ocena spełnienia poszczególnych kryteriów następuje poprzez potwierdzenie/weryfikację statusu:
•	osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zgodnie 
z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem przez pomoc społeczną, tj. spełniające co najmniej jeden 
z warunków określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej - zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej lub oświadczenie uczestnika 
(z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych 
z prawdą);
•	osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. 
o zatrudnieniu socjalnym - zaświadczenie z właściwej instytucji lub oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby przebywające w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę zastępczą, rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011r. 
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - zaświadczenie z właściwej instytucji, zaświadczenie od kuratora, wyrok sądu, oświadczenie uczestnika 
(z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych 
z prawdą);
•	osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - zaświadczenie od kuratora; zaświadczenie z zakładu poprawczego lub innej instytucji czy organizacji społecznej zajmującej się pracą z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym; kopia postanowienia sądu; inny dokument potwierdzający zastosowanie środków zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości;
•	osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 
7 września 1991r. o systemie oświaty - zaświadczenie z ośrodka wychowawczego/ młodzieżowego/ socjoterapii;
•	osoby z niepełnosprawnością - odpowiednie orzeczenie lub inny dokument poświadczający stan zdrowia;
•	rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z rodziców lub opiekunów nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością - odpowiednie orzeczenie lub innym dokument poświadczający stan zdrowia oraz oświadczenie uczestnika 
(z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych 
z prawdą);
•	osoby zakwalifikowane do III profilu pomocy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – zaświadczenie/oświadczenie;
•	osoby niesamodzielne ze względu na podeszły wiek, niepełnosprawność lub stan zdrowia - zaświadczenie od lekarza; odpowiednie orzeczenie lub innym dokument poświadczający stan zdrowia, oświadczenie uczestnika 
(z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych 
z prawdą;
•	osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań – zaświadczenie od właściwej instytucji lub inny dokument potwierdzający ww. sytuację np. kopia wyroku sądowego, pismo ze spółdzielni o zadłużeniu, oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby korzystające z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 - oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności                  za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą).W ramach przedmiotowego naboru nie wskazano żadnych wskaźników specyficznych dla projektu do osiągnięcia.

c.	Wskaźnik rezultatu bezpośredniego: 
•	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy, uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu, zdobywających kwalifikacje, pracujących (łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek) po opuszczeniu programu

Jest to wskaźnik obligatoryjny dla projektów, które przewidują realizację usług społecznych dla osób niesamodzielnych, w celu umożliwienia ich opiekunom aktywizacji społecznej, zawodowej i edukacyjnej.  

Definicja osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym została wskazana w Słowniku pojęć. Ocena spełnienia poszczególnych kryteriów została wskazana w punkcie 3.9 lit b. 
Poszukiwanie pracy definiowane jest jako zmiana statusu zatrudnienia                      po opuszczeniu programu w stosunku do sytuacji w momencie przystąpienia do interwencji EFS (uczestnik bierny zawodowo i nieposzukujący pracy                      w chwili wejścia do programu EFS). 
Podjęcie kształcenia lub szkolenia definiowane jest jako zmiana sytuacji                     po opuszczeniu programu w stosunku do stanu w momencie przystąpienia                do interwencji EFS (osoba nieuczestnicząca w kształceniu/szkoleniu w chwili wejścia do programu EFS).
Uzyskanie kwalifikacji definiowane jest jako formalny wynik oceny i walidacji, który uzyskuje się w sytuacji, kiedy właściwy organ uznaje, że dana osoba osiągnęła efekty uczenia się spełniające określone standardy. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje osiągnięte w wyniku operacji Europejskiego Funduszu Społecznego. Powinny one być zgłaszane tylko raz dla uczestnika/projektu.
Zatrudnienie definiowane jest jako zmiana statusu na rynku pracy po opuszczeniu programu, w stosunku do sytuacji w momencie przystąpienia do interwencji EFS (uczestnik bezrobotny lub bierny zawodowo w chwili wejścia do programu EFS).
Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie.
3.10	Wartość docelowa wskaźnika, opis sposobu pomiaru i monitorowania wskaźnika podlega ocenie.
3.11	Dodatkowo Wnioskodawca zamieszcza następujące wskaźniki horyzontalne we wniosku o dofinansowanie projektu:
a.	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. 
Wskaźnik odnosi się do liczby obiektów, które zaopatrzono w specjalne podjazdy, windy, urządzenia głośnomówiące, bądź inne udogodnienia 
(tj. usunięcie barier w dostępie, w szczególności barier architektonicznych) ułatwiające dostęp do tych obiektów i poruszanie się po nich osobom niepełnosprawnym ruchowo czy sensorycznie. Jako obiekty budowlane należy rozumieć konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych (wg def. PKOB).Należy podać liczbę obiektów, a nie sprzętów, urządzeń itp., w które obiekty zaopatrzono. Jeśli instytucja, zakład itp. składa się z kilku obiektów, należy zliczyć wszystkie, które dostosowano do potrzeb osób niepełnosprawnych.
b.	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami. 
Racjonalne usprawnienie oznacza konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nie nakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami. Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z racjonalnymi usprawnieniami. Przykłady racjonalnych usprawnień: 
•	tłumacz języka migowego, 
•	transport niskopodłogowy, 
•	dostosowanie infrastruktury (nie tylko budynku, ale też dostosowanie infrastruktury komputerowej np. programy powiększające, mówiące, drukarki materiałów w alfabecie Braille'a), 
•	osoby asystujące, odpowiednie dostosowanie wyżywienia. 
Definicja na podstawie: Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.
c.	Liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych. Wskaźnik mierzy liczbę osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie nabywania/ doskonalenia umiejętności warunkujących efektywne korzystanie z mediów elektronicznych, tj. m.in. korzystania z komputera, różnych rodzajów oprogramowania, Internetu oraz kompetencji ściśle informatycznych (np. programowanie, zarządzanie bazami danych, administracja sieciami, administracja witrynami internetowymi). Wskaźnik ma agregować wszystkie osoby objęte wsparciem w zakresie TIK we wszystkich projektach, także tych, gdzie szkolenie dotyczy obsługi specyficznego systemu teleinformatycznego, którego wdrożenia dotyczy projekt.
3.12	W sytuacji realizacji projektu, który wpływać będzie na realizację wskaźników horyzontalnych wyszczególnionych powyżej, konieczne jest ich monitorowanie na etapie wdrażania projektu. Nie jest obligatoryjne natomiast wskazywanie wartości docelowych dla tych wskaźników na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie projektu. Oznacza to, że na etapie wniosku o dofinansowanie projektu wartości docelowe tych wskaźników mogą przybrać wartość „0”. Natomiast na etapie realizacji projektu powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika. Wnioskodawca dokonuje wyboru wskaźników horyzontalnych z listy rozwijanej wskaźników produktu.

4. Kryteria wyboru projektów. 
Ocena wniosków dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WSL 2014-2020, przedstawione 
w załączniku nr 3  do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań.
4.1 Ogólne i szczegółowe kryteria weryfikowane na etapie oceny formalnej.
Wniosek oceniany jest pod względem formalnym przy pomocy karty oceny formalnej, która stanowi załącznik nr 4 Wzór karty oceny formalnej.
Na etapie oceny formalnej oceniane są zarówno ogólne kryteria formalne 
jak i szczegółowe kryteria dostępu. 
Ocena kryteriów formalnych ma postać „0-1”.
Obowiązek spełnienia ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny formalnej dotyczy wszystkich rodzajów projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014 -2020.
Niespełnienie któregokolwiek z ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny formalnej skutkuje negatywną oceną wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej.
Wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę formalną kierowane są do oceny merytorycznej. 
4.1.1 Ogólne kryteria formalne 
LP	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1	Czy wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru?	Wnioskodawca (i partnerzy – jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki, zgodnie z RPO WSL 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz Regulaminem konkursu/Wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 

Kryterium weryfikowane na podstawie części A wniosku o dofinansowanie- PODMIOTY ZAANGAŻOWANE W REALIZACJĘ PROJEKTU.	0/1	
2	Czy wnioskodawca oraz partnerzy nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej? 	Wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na podstawie:
- art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ((t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.)
- art.12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. 
o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012 r. poz. 769),
- art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. 
o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 1541 ). 

Kryterium weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy.	0/1	
3	Czy wnioskodawca posiada odpowiedni potencjał finansowy?	Wnioskodawca (lider projektu) wskazał we wniosku 
o dofinansowanie  sumę bilansową  lub  roczne obroty  rozumiane jako przychody lub w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych – wydatki – za poprzedni zamknięty rok obrotowy. W przypadku projektów partnerskich, wnioskodawca wskazuje również  sumę bilansową   lub obroty partnera.   Suma bilansowa lub roczny obrót  lidera i partnera (jeśli dotyczy), są równe lub wyższe od łącznych rocznych wydatków w projektach złożonych 
w ramach danego naboru oraz realizowanych w danej instytucji w ramach EFS przez lidera projektu. W przypadku projektów trwających powyżej 1 roku suma bilansowa lub  obrót powinny być równe bądź wyższe od wydatków w roku, w którym koszty są najwyższe.
W sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie (lub jego partner) funkcjonuje krócej niż rok, jako sumę bilansową lub obrót powinien on wskazać wartość właściwą dla typu podmiotu odnoszącą się do okresu liczonego od rozpoczęcia przez niego działalności do momentu zamknięcia roku obrotowego, w którym tę działalność rozpoczął.

Kryterium weryfikowane na podstawie porównania informacji podanych w punkcie A.3.4. Potencjał 
i doświadczenie partnera oraz B.12.1. Obroty projektodawcy z wydatkami na poszczególne lata wskazanymi w tabeli D.3.	0/1	
4	Czy we wniosku w sposób prawidłowy zastosowano uproszczone metody rozliczania wydatków?	Wydatki w projekcie o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego są rozliczane uproszczonymi metodami, 
o których mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
Projekt o wartości przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego nie jest rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2 wniosku o dofinansowanie- Zakres finansowy oraz tabeli  D.2. Źródła finansowania wydatków.	0/1	
5	Czy okres realizacji projektu jest zgodny z okresem kwalifikowania wydatków w RPO WSL?	Realizacja projektu mieści się w ramach czasowych RPO WSL, określonych datami od 1 stycznia 2014 r. do 
31 grudnia 2023 r.

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu VIII. Wniosku o dofinansowania- Okres realizacji projektu.	0/1	
6	Czy projekt jest zgodny z przepisami art. 65 ust. 6 i art. 125 ust. 3 lit. e) i f) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.?	Wnioskodawca złożył oświadczenie, że:
- projekt nie został zakończony w rozumieniu art. 65 ust. 6,
- w przypadku realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie do Instytucji Zarządzającej/Instytucji Pośredniczącej, przestrzegał obowiązujących przepisów prawa dotyczących danej operacji zgodnie z art. 125 ust. 3 lit. e, 
- projekt nie obejmuje przedsięwzięć będących częścią operacji, które zostały objęte lub powinny zostać objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 71 (trwałość operacji) w następstwie przeniesienia działalności produkcyjnej poza obszar objęty programem.
	0/1	
7	Czy wartość projektu została prawidłowo określona?	Wartość projektu jest zgodna z minimalną i maksymalną wartością projektu obowiązującą dla danego działania/poddziałania/typu projektu, określonymi 
w Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WSL na lata 2014-2020.

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2.3 wniosku o dofinansowanie projektu- Wydatki ogółem/kwalifikowalne.	0/1	

4.1.2 Szczegółowe kryteria formalne (dostępu)

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1.		Czy okres realizacji projektu nie jest dłuższy niż 24 miesiące?	Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów pkt. VIII wniosku.	0/1	

UWAGA!
W trakcie oceny formalnej nie dopuszcza się możliwości korygowania/uzupełniania wniosku.	

4.2 Kryteria weryfikowane na etapie oceny merytorycznej

Wniosek oceniany jest pod względem merytorycznym przy pomocy kart oceny merytorycznej, która stanowi załącznik nr 5 

Na etapie oceny merytorycznej oceniane są:
a)	ogólne kryteria merytoryczne 
b)	ogólne kryteria horyzontalne 
c)	szczegółowe kryteria dostępu
d)	szczegółowe kryteria dodatkowe 

4.2.1 Ogólne kryteria merytoryczne

Spełnienie ogólnych kryteriów merytorycznych mierzone jest za pomocą przyznanej liczby punktów lub ma postać „0-1”. 

Niespełnienie któregokolwiek z ogólnych  kryteriów merytorycznych „0-1” skutkuje negatywną oceną wniosku o dofinansowanie.

Ocena kryteriów merytorycznych punktowych ma postać uznaniową polegającą na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną i maksymalną liczbą punktów, które można uzyskać za spełnienie danego kryterium. Maksymalna liczba punktów do uzyskania wynosi 50 punktów. Spełnienie przez wniosek kryteriów w minimalnym zakresie oznacza uzyskanie 30 punktów, oraz jednocześnie uzyskanie minimalnej liczby punktów za kryteria.

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1.		Czy zapisy wniosku są zgodne z regulaminem konkursu/naboru?	Oceniane będzie czy projektodawca zastosował się do warunków określonych przez IZ/IP sformułowanych 
w regulaminie konkursu/naboru w szczególności w zakresie możliwych do objęcia wsparciem grup docelowych, czy dopuszczonych do realizacji form wsparcia.
W ramach kryterium nie będą oceniane wymogi wskazane w Regulaminie konkursu/naboru, które weryfikowane są w ramach pozostałych kryteriów. 	0/1	
2.		Czy projekt wpisuje się we właściwe działanie/poddziałanie/ typ projektu RPO WSL 2014-2020 – zgodnie ze  Szczegółowym opisem osi priorytetowych i regulaminem konkursu/ wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego?	Projekt wpisuje się we właściwe działanie/poddziałanie/ typ projektu, zgodnie ze Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz regulaminem konkursu/ wezwaniem do złożenia wniosku 
o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie spójności wskazanego typu operacji z opisem zadań, a także zgodność projektu z celami szczegółowymi RPO WSL oraz z diagnozą zawartą w programie bądź w regulaminie konkursu.	0/1	
3.		Czy partnerstwo zostało zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020?	W ramach kryterium oceniane będzie czy partnerzy zostali wybrani zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów 
w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy oraz punktu A.3.3. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie i sposób wyboru partnera oraz jego rola w projekcie.	0/1	
4.		Czy projekt jest skierowany do grupy docelowej z terenu województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują, uczą lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, 
a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie punktu B.11.1. wniosku o dofinansowanie- Osoby i/lub podmioty/instytucje, które zostaną objęte wsparciem.	0/1	
5.		Czy biuro projektu jest zlokalizowane na terenie województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie  województwa śląskiego, w miejscu umożliwiającym równy dostęp potencjalnych uczestników/uczestniczek projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12.3 wniosku o dofinansowanie- Biuro projektu oraz zaplecze techniczne i potencjał kadrowy projektodawcy.	0/1	
6.		Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E. Mierzalne wskaźniki projektu.	0/1	
7.		Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne?	Weryfikowane będzie, czy wszystkie wydatki wskazane 
w budżecie projektu spełniają warunki określone 
w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków 
w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
W ramach kryterium weryfikowane jest:
a)	czy we wniosku zidentyfikowano wydatki w całości lub w części niekwalifikowalne, w tym:
• wydatki zbędne, 
• wydatki wchodzące do katalogu kosztów pośrednich, które zostały wykazane w ramach kosztów bezpośrednich,  
• wydatki wskazane, jako niemożliwe do ponoszenia 
w wytycznych oraz Regulaminie konkursu,
• wydatki zawyżone w stosunku do stawek wskazanych 
w Taryfikatorze oraz cen rynkowych,
b)	czy we wniosku zidentyfikowano inne błędy 
w konstrukcji budżetu, w tym:
•	niewłaściwy poziom wkładu własnego
•	przekroczenie kategorii  limitowanych;
•	nieodpowiednia wysokość limitu kosztów pośrednich;
•	wydatki przedstawione w sposób uniemożliwiający obiektywną ocenę wartości jednostkowych  (tzw. „zestawy”, „komplety”);
•	brak uzasadnienia wydatków w ramach kategorii limitowanych;
•	brak wskazania formy zaangażowania 
i szacunkowego wymiaru czasu pracy personelu projektu   niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin);
•	uchybienia dotyczące oznaczania pomocy de minimis/pomocy publicznej oraz środków trwałych 
i cross-financingu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo w przypadku, gdy min. 75% kosztów bezpośrednich zostało uznane za kwalifikowalne 
(a więc wartość zmniejszeń w budżecie wynikających z uchybień wskazanych w lit. a nie przekracza 25% kosztów bezpośrednich), w przeciwnym razie kryterium zostaje uznane za niespełnione.  	0/1
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.	
8.		Czy wskaźniki zostały prawidłowo przyporządkowane do kwot ryczałtowych?	Kryterium dotyczy wniosków rozliczanych za pomocą kwot ryczałtowych. 
W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy do każdej kwoty ryczałtowej przyporządkowano minimum jeden wskaźnik oraz czy wszystkie wskaźniki wskazane w części E wniosku 
o dofinansowanie zostały przyporządkowane w sposób adekwatny do poszczególnych kwot ryczałtowych.	0/1
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.	
9.		Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy prawidłowo sformułowano cel projektu?
b)	Czy cel jest adekwatny do zdiagnozowanych  problemów?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.9. wniosku o dofinansowanie- Cel główny projektu w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa: 
0-3
minimum 1	
10.		Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy wartości docelowe wskaźników produktu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków 
w projekcie?
b)	Czy wartości wskaźników rezultatu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie?
c)	Czy w sposób poprawny i zgodny z definicją wskaźników opisano sposób pomiaru 
i monitorowania wskaźników?

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E wniosku o dofinansowanie- MIERZALNE WSKAŹNIKI PROJEKTU w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa:
 0-10 minimum 6
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.
	
11.		Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy scharakteryzowano grupę docelową 
i w sposób poprawny opisano jej sytuację problemową?
b)	Czy rekrutacja uczestników do projektu została zaplanowana w sposób adekwatny do grupy docelowej?

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.11. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu.	Punktowa: 
0-5 
minimum 3	
12.		Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy zadania logicznie korespondują z określoną sytuacją problemową oraz wpływają na osiągnięcie wskaźników i założonych celów? Czy zakres zadań/działań realizowanych przez partnera/ów uzasadnia ich udział w projekcie 
(w przypadku projektów partnerskich)?
b)	Czy opisano zakres merytoryczny zadań uwzględniający: rodzaj i charakter wsparcia,  liczbę osób jakie otrzymają wsparcie oraz wskazano, jakie rodzaje dostaw i usług będą zlecane innym podmiotom przy zastosowaniu klauzul społecznych?
c)	Czy określone terminy rozpoczęcia i zakończenia zadań gwarantują efektywną realizację projektu oraz czy wskazano podmiot realizujący działania 
w ramach zadania, w tym zaangażowaną kadrę?

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.1 wniosku o dofinansowanie- ZADANIA 
W PROJEKCIE (ZAKRES RZECZOWY) w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa: 
0-8 
minimum 5 
	
13.		Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w obszarze merytorycznym, 
w którym udzielane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
b)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie na rzecz grupy docelowej, do której kierowane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
c)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w zakresie podejmowanych inicjatyw na określonym terytorium, którego dotyczyć będzie realizacja projektu?
d)	Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał kadrowy/merytoryczny?
e)	Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał techniczny?
f)	Czy opisany sposób zarządzania projektem gwarantuje jego prawidłową realizację? Czy uwzględniono udział partner/ów w zarządzaniu projektem (dotyczy projektów partnerskich)?

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12. wniosku o dofinansowanie- Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz punktu A.3.4. Potencjał i doświadczenie partnera. 	Punktowa: 
0-14 minimum 8	
14.		Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?	Projekt otrzymuje 10 punktów, w przypadku gdy kryterium  Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za spełnione.
W przypadku, gdy kryterium Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za spełnione warunkowo projekt otrzymuje od 7 do 9 punktów, w zależności od rangi uchybień zidentyfikowanych w przedstawionym budżecie. Oceniane jest, jaki procent wydatków został uznany za niekwalifikowalny oraz jaka jest istota błędów popełnionych w konstrukcji budżetu przez Wnioskodawcę.
Projekt otrzymuje 0 punktów, w przypadku, gdy kryterium Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za niespełnione. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY	Punktowa:
 0-10 minimum 7

4.2.2	Ogólne kryteria horyzontalne
Spełnienie kryteriów horyzontalnych ma postać „0-1”. Niespełnienie przez projekt, co najmniej jednego z niżej wymienionych kryteriów powoduje, że projekt otrzymuje ocenę negatywną i nie kwalifikuje się do dofinansowania
Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem unijnym oraz właściwymi zasadami unijnymi w tym:
- zasadą równości szans kobiet i mężczyzn w oparciu o standard minimum,
- zasadą równości szans i niedyskryminacji , w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami
- zasadą  zrównoważonego rozwoju
- zasadą partnerstwa?	Weryfikowana będzie zgodność z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie standardu minimum oraz zgodność z pozostałymi zasadami horyzontalnymi. W ramach kryterium wnioskodawca powinien spełnić standard minimum oraz wykazać pozytywny wpływ na zasadę równości szans 
i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób 
z niepełnosprawnościami oraz pozytywny lub neutralny wpływ projektu na pozostałe zasady horyzontalne UE, m.in.
- zasadę zrównoważonego rozwoju; 
- zasadę partnerstwa.
Przez pozytywny wpływ na zasadę niedyskryminacji, 
w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami należy rozumieć zapewnienie pełnej dostępności dla uczestników projektu (bez względu na rodzaj i stopień ich niepełnosprawności) w zakresie oferowanego 
w projekcie wsparcia oraz ewentualnych produktów projektu.	0/1	
2	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem krajowym?	Weryfikowane będzie czy we wniosku nie ma zapisów, z których wynika niezgodność z obowiązującym prawem np. kodeksem pracy, ustawą prawo zamówień publicznych.	0/1	

4.2.3 Szczegółowe kryteria merytoryczne (dostępu)
Spełnienie kryteriów dostępu ma postać „0-1”. Niespełnienie przez projekt, co najmniej jednego z niżej wymienionych kryteriów powoduje, że projekt otrzymuje ocenę negatywną i nie kwalifikuje się do dofinansowania. 

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1.	Czy projekt będzie realizowany na obszarze funkcjonalnym danej Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR)?	Projekt jest realizowany na obszarze funkcjonalnym danej LSR, co oznacza, iż będzie realizowany na terenie co najmniej jednej z gmin, której dotyczy dana LSR.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.	0/1	
2.	Czy wskazane w projekcie działania są spójne z celami i przedsięwzięciami określonymi w LSR na obszarze której będzie wdrażane zadanie?	Potrzeba realizacji projektu wynika ze zdiagnozowanych problemów/potrzeb/wyzwań na obszarze planowanym do objęcia wsparciem w projekcie oraz wpisuje się w cele i przedsięwzięcia określone w LSR, adekwatne do zakresu projektu.
Kryterium weryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.
Na etapie podpisywania umowy wymagane będzie zaświadczenie właściwego LGD.	0/1	
3.	Czy na etapie rekrutacji uczestników do projektu Wnioskodawca poinformuje odpowiednie terytorialnie OPS/PCPR o realizowanym projekcie, w tym przekazania informacji nt. planowanych grup i formach wsparcia?	Kryterium uznaje się za spełnione, gdy wnioskodawca w sposób umożliwiający potwierdzenie tego faktu, poinformuje wszystkie odpowiednie terytorialnie OPS/PCPR, z obszarów z których pochodzą uczestnicy projektu, korzystający z systemu pomocy społecznej na terenie działalności danej instytucji o ich zaangażowaniu do projektu.
Wnioskodawca jest zobowiązany do przechowywania w dokumentacji projektowej dokumentu potwierdzającego poinformowanie właściwego OPS/PCPR o projekcie.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.	0/1	

4.2.4 Szczegółowe kryteria dodatkowe.
Ocena szczegółowych kryteriów dodatkowych służy przyznaniu premii punktowej projektom, które spełniły przedmiotowe kryteria. Ocena szczegółowych kryteriów dodatkowych ma postać „0-1” i polega na przyznaniu zdefiniowanej liczby punktów.
Za spełnienie szczegółowych kryteriów dodatkowych możliwe jest uzyskanie maksymalnie 17 punktów.
Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1	Czy Wnioskodawcą lub Partnerem wniosku jest LGD/LGR lub PES?	Zasady realizacji projektów partnerskich określają Wytyczne w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020 oraz Regulamin naboru.
Kryterium uznaje się za spełnione jeżeli Wnioskodawca lub partner projektu jest LGD lub LGR (która opracowała daną Strategię Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność) lub PES.
Definicja PES jest rozumiana z godnie z definicją wskazaną w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-202 lub w Regulaminie konkursu.
Kryterium weryfikowane na podstawie zapisów wniosku pkt. A.1. Dane wnioskodawcy – lidera projektu oraz A.3. Dane podmiotu – partnera projektu.	
Waga punktowa:
2	
2	Czy projektodawca umożliwi udział w projekcie mieszkańcom wszystkich gmin objętych LSR?	Projektodawca ma obowiązek umożliwić równy dostęp (m.in. poprzez rekrutację i działania informacyjne) mieszkańcom wszystkich gmin objętych LSR. Nie oznacza to, że ostateczne wsparcie musi być świadczone na terenie każdej gminy. Spełnienie przedmiotowego kryterium oznacza zatem realizację działań projektowych na obszarze wszystkich gmin objętych LSR.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie zapisów danej LSR oraz deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.3. Miejsce realizacji projektu.	
Waga punktowa:
3	
3	Czy grupę docelową w projekcie stanowią w co najmniej 30% osoby z niepełnosprawnością, w tym co najmniej 15% liczby osób niepełnosprawnych stanowią osoby z zaburzeniami psychicznymi?	Za osoby niepełnosprawne uznaje się osoby niepełnosprawne w świetle przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), a także osoby z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2016 r., poz. 546 z późn. zm.) , tj. osoby z odpowiednim orzeczeniem lub innym dokumentem poświadczającym stan zdrowia.
W przypadku gdy odpowiednio 30% i 15% nie stanowi liczby całkowitej każdorazowo w ramach projektu należy dokonać zaokrąglenia w górę.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.11. Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu w odniesieniu do grupy docelowej.	Waga punktowa:
5	
4	Czy projekt zakłada realizację co najmniej czterech usług społecznych świadczonych w lokalnej społeczności ?	Projektodawca we wniosku o dofinansowanie powinien jasno wskazać, które z usług będą realizowane zgodnie z rodzajem usług oraz zachowaniem sposobu ich świadczenia wskazanych w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 (Rozdział 3, pkt. 30 ).
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz zapisów we wniosku w części C.1. Zadania w projekcie (zakres rzeczowy).
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych.	Waga punktowa:
4	
5.	Czy w przypadku, gdy wnioskodawcą nie jest PES, projekt zakłada realizację usług opiekuńczych lub asystenckich przez podmiot ekonomii społecznej w formie zlecenia zadań albo czy wnioskodawcą projektu jest PES?	Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli usługi świadczone przez wnioskodawcę lub partnera będącego podmiotem ekonomii społecznej lub we wniosku założone, że usługi te zostaną zlecone podmiotowi ekonomii społecznej:
- na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
- z zastosowaniem klauzul społecznych zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień publicznych;
- poprzez dokonywanie zamówień u PES w przypadku zakupów nieobjętych ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. – prawo zamówień publicznych oraz zasadą konkurencyjności, o której mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach EFRR, EFS oraz FS na lata 2014-2020.
Kryterium zostanie uznane za spełnione również w przypadku gdy wnioskodawcą projektu będzie PES. Definicja PES wskazana zostanie w regulaminie konkursu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz zapisów we wniosku w części C.1. Zadania w projekcie (zakres rzeczowy) lub w odniesieniu do PES jako wnioskodawcy na podstawie informacji wskazanej w części A.1. Dane wnioskodawcy – lidera projektu .	Waga punktowa:
3	
6.	Czy członkowie wspólnoty lokalnej zostali zaangażowani w przygotowanie i realizację projektu?	Aby kryterium zostało uznane za spełnione, tj. zastosowana została zasada empowerment (w zależności od skali projektu), muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:
- przeprowadzenie konsultacji społecznych 
oraz
- aktywne włączenie uczestników projektu lub członków wspólnoty lokalnej w realizację projektu (wsparcie świadczone w ramach projektu skierowane do przedstawicieli grup mieszkańców, którzy partycypowali przy planowaniu/przygotowaniu założeń projektowych).
Na etapie planowania/przygotowywania założeń projektowych, powinien odbyć się przynajmniej proces konsultacji społecznych, a informacje nt. zakresu i efektów konsultacji powinny znaleźć się we wniosku.
Konsultacje mogą być przeprowadzone m.in. z: partnerami społecznymi, organizacjami pozarządowymi, przedstawicielami instytucji publicznych i ich jednostek organizacyjnych (np. szkoły, instytucje kultury, biblioteki), grupami mieszkańców w zależności od specyfiki projektu i adekwatności zaplanowanego wsparcia.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.11. Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu w odniesieniu do grupy docelowej.	Waga punktowa:
3	

5. Procedura oceny i wyboru projektów do dofinansowania

5.1	Wybór projektów odbywa się w trybie konkursowym.
5.2	Złożone w ramach konkursu wnioski o dofinansowanie zostaną ocenione przez KOP pod kątem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Istnieje możliwość wycofania wniosku na każdym etapie oceny wniosku.
5.3	Ocena projektu odbywać się będzie na dwóch etapach, tj. etap oceny formalnej i etap oceny merytorycznej, które służą do oceny kryteriów ogólnych i szczegółowych. Szczegółowe informacje na temat kryteriów weryfikowanych na etapie oceny formalnej i merytorycznej znajdują się w rozdziale nr 4 Kryteria wyboru projektów.
5.4	Ocena spełniania każdego z kryteriów jest przeprowadzana przez co najmniej dwóch członków KOP.
5.5	Etap oceny formalnej i merytorycznej poprzedzony jest etapem weryfikacji wymogów formalnych wniosków. Niespełnienie wymogów formalnych prowadzi do wezwania Wnioskodawcy przez IOK do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od otrzymania przedmiotowego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Lista braków formalnych i oczywistych omyłek, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione na etapie weryfikacji wymogów formalnych zostały wskazane w pkt 2 i 11 Słownika pojęć. Na podstawie wezwania do uzupełnienia/poprawy wnioskodawca może dokonać jedynie zmian 
w zakresie wskazanym w wezwaniu. 
5.6	Dodatkowo IOK może wezwać do uzupełnienia/poprawy innych elementów wniosku niewymienionych w definicji braków formalnych wskazanej w pkt 2 Słownika pojęć, których nie dało się przewidzieć na etapie formułowania przedmiotowego regulaminu, a ich uzupełnienie/poprawa nie będzie skutkować istotną modyfikacją merytoryczną wniosku.
5.7	Wniosek pozostaje bez rozpatrzenia w przypadku:
a)	złożenia wniosku po terminie,
b)	złożenia wniosku w języku innym niż polski,
c)	niezłożenia wniosku w systemie LSI,

Wnioski, które nie zostały przesłane za pośrednictwem odpowiednich platform (zostały przesłane tylko w systemie LSI) uznaje się za niezłożone i nie podlegają rozpatrzeniu.

5.8	Z uwagi na elektroniczną formę składania wniosku, IOK nie przewiduje zwrotu wniosków pozostawionych bez rozpatrzenia.
5.9	Wnioski, które przeszły pozytywnie weryfikację braków formalnych kierowane są do oceny formalnej.
5.10	W wyniku oceny formalnej złożone w terminie wnioski mogą zostać:
a)	skierowane do oceny merytorycznej,
b)	ocenione negatywnie jako niespełniające kryteriów formalnych.
5.11	Na etapie oceny formalnej nie przewiduje się możliwości uzupełnienia wniosku. Niespełnienie kryterium formalnego skutkuje negatywną oceną wniosku jako niespełniającego kryteriów formalnych
5.12	Wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę formalną kierowane są do oceny merytorycznej.
W trakcie oceny merytorycznej weryfikowane są zarówno kryteria „0-1” jak 
i punktowe. Spełnienie kryteriów „0-1” jest obligatoryjne (za wyjątkiem sytuacji, w której kryterium nie dotyczy wniosku i/lub wnioskodawcy) a ich niespełnienie skutkuje negatywną oceną wniosku. W wyniku oceny kryteriów punktowych wnioski otrzymują odpowiednią liczbę punktów za spełnienie kryteriów merytorycznych i/lub dodatkowych. W przypadku jeśli projekt nie spełni któregokolwiek z obligatoryjnych kryteriów „0-1”, których spełnienie jest weryfikowane na etapie oceny merytorycznej, projekt otrzymuje ostatecznie „0” punktów.
5.13	Projekt oceniany jest na podstawie ogólnych kryteriów horyzontalnych, ogólnych kryteriów merytorycznych, szczegółowych kryteriów dostępu i szczegółowych kryteriów dodatkowych.
5.14	Wniosek, który nie spełnia ogólnych kryteriów horyzontalnych otrzymuje ocenę negatywną.
5.15	W trakcie oceny merytorycznej oceniane są ogólne kryteria merytoryczne składające się z kryteriów zerojedynkowych oraz kryteriów punktowych. Spełnienie kryteriów zerojedynkowych jest konieczne, aby wniosek uzyskał pozytywną ocenę. Niespełnienie któregokolwiek z zerojedynkowych ogólnych kryteriów merytorycznych skutkuje negatywną oceną.
5.16	Projekt otrzymuje ocenę pozytywną w przypadku uzyskania 60% maksymalnej możliwej do uzyskania punktacji w ramach ogólnych kryteriów merytorycznych. Maksymalna punktacja możliwa do uzyskania w ramach ogólnych kryteriów merytorycznych wynosi 50 punktów. Aby wniosek uzyskał pozytywną ocenę musi uzyskać minimum punktowe w wysokości 30 pkt. możliwych do uzyskania w trakcie oceny merytorycznej oraz uzyskać minimum punktowe 
w kryteriach, dla których minimum punktowe zostało określone w regulaminie konkursu.
5.17	Jeżeli w wyniku porównania dwóch ocen nie stwierdzono znacznej rozbieżności punktowej, ocena jest ustalana na podstawie dwóch wiążących ocen.
5.18	Jeżeli stwierdzono, iż występuje znaczna rozbieżność w ocenie – projekt kierowany jest do trzeciej oceny, która jest dokonywana przez członka KOP, niebiorącego udziału w pierwotnej ocenie danego wniosku.
5.19	Jako znaczna rozbieżność w ocenie, skutkująca skierowaniem wniosku do trzeciej oceny, traktowana jest sytuacja, w której jeden z oceniających ocenił projekt pozytywnie lub warunkowo pozytywnie, drugi natomiast negatywnie. Znaczna rozbieżność w ocenie jest ustalana po otrzymaniu ocen dwóch oceniających.
5.20	W przypadku trzeciej oceny, ostateczny wynik jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest do niej punktowo najbardziej zbliżona.
5.21	Jeżeli różnica punktowa między trzecią oceną wynosi tyle samo punktów w porównaniu z oceną pierwszą i drugą, wynik oceny jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest z nią zbieżna w kwestii statusu (pozytywny/negatywny).
5.22	Jeżeli wniosek nie spełnił kryteriów dostępu lub ogólnych kryteriów horyzontalnych lub zerojedynkowych ogólnych kryteriów merytorycznych, końcowa liczba punktów takiego wniosku na liście, wynosi „0”.
5.23	W wyniku oceny merytorycznej wnioski mogą zostać ocenione:
a)	pozytywnie,
b)	negatywnie
5.24	Oceniający może ocenić warunkowo kryterium, w ramach którego przewidziano możliwość warunkowej oceny i skierować projekt do negocjacji. Kryteria, dla których przewidziano możliwość warunkowej oceny wskazane zostały w pkt 4.2.1 pkt 7,8 i 10.
5.25	Na etapie oceny merytorycznej oceniający może uznać kryterium zerojedynkowe za spełnione warunkowo lub warunkowo przyznać określoną liczbę punktów i skierować wniosek do negocjacji, jedynie w sytuacji, gdy ocena bezwarunkowa projektu przesądza o uzyskaniu przez niego wymaganej liczby punktów.
UWAGA!
Na etapie oceny merytorycznej w przypadku stwierdzenia we wniosku o dofinansowanie oczywistych omyłek IOK może wezwać wnioskodawcę do korekty wniosku o dofinansowanie.	

5.26	Wnioski, które w trakcie oceny merytorycznej zostały ocenione warunkowo kierowane są do negocjacji.
5.27	Kierując projekt do negocjacji oceniający wskazuje:
a)	zakres negocjacji, podając jakie korekty muszą zostać wprowadzone we wniosku lub do jakich zapisów wniosku KOP musi uzyskać uzasadnienie w trakcie negocjacji, tak aby ocena warunkowa stała się oceną ostateczną,
b)	wyczerpujące uzasadnienie swojego stanowiska,
c)	liczbę punktów, którą powinien otrzymać projekt, gdyby negocjacje zakończyły się wynikiem pozytywnym.
5.28	Negocjacje prowadzone są z Projektodawcą w trakcie trwania prac Komisji Oceny Projektów po zatwierdzeniu przez Przewodniczącego KOP Kart Oceny Merytorycznej (zwanej w dalszej części KOM) oceniających i obligatoryjnie obejmują wszystkie kwestie wykazane przez oceniających w części V Karty Oceny Merytorycznej. IOK za pomocą Platformy Elektronicznych Usług Publicznych PeUP przekazuje do Projektodawcy formularz negocjacyjny, w którym wskazano wszystkie warunki niezbędne do spełnienia, aby wniosek mógł otrzymać dodatkowe punkty za spełnienie tych warunków lub kryterium zerojedynkowe mogło zostać uznane za spełnione.
5.29	Wnioskodawca po otrzymaniu informacji o skierowaniu przez oceniającego/oceniających wniosku do negocjacji, ma 4 dni robocze  na odpowiedź. Wnioskodawca ma możliwość jednorazowego przedłużenia terminu o 1 dzień roboczy. Prośba o przedłużenie terminu może być przekazana telefonicznie pracownikowi IOK.
5.30	W przypadku braku odpowiedzi Projektodawcy w ww. terminie lub gdy przesłane przez Projektodawcę stanowisko nie jest sformułowane w sposób jednoznaczny lub przedstawione przez Projektodawcę wyjaśnienia są niewystarczające, osoba prowadząca negocjacje przesyła do Wnioskodawcy ostateczne stanowisko IOK w zakresie kwestii będących przedmiotem negocjacji. W celu zakończenia negocjacji wynikiem pozytywnym Wnioskodawca odsyła ostateczne stanowisko IOK w wyznaczonym terminie, składając jednocześnie oświadczenie, iż wprowadzi do wniosku zmiany z niego wynikające.
5.31	W przypadku przyjęcia warunków Wnioskodawca jest zobowiązany do dostarczenia skorygowanego wniosku w terminie wskazanym przez IOK. Wniosek o dofinansowanie może zostać skierowany do korekty zgodnie z ustaleniami negocjacyjnymi po zatwierdzeniu  Listy ocenionych projektów a przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. W przypadku nieprzyjęcia warunków przy jednoczesnym nieuznaniu wyjaśnień wnioskodawcy lub niepodjęcia negocjacji odjęte zostają punkty przyznane warunkowo lub skierowane do negocjacji kryterium zerojedynkowe zostaje uznane za niespełnione.
5.32 Negocjacje prowadzone są do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie – poczynając od projektu, który uzyskałby najwyższą ocenę, gdyby spełnienie przez niego kryteriów nie zostało zweryfikowane warunkowo. W celu usprawnienia prac KOP, IOK może podjąć decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z większą ilością Projektodawców, niż wynika to z dostępnej alokacji.
5.33 Na podstawie otrzymanej liczby punktów Komisja Oceny Projektów  przygotowuje listy ocenionych projektów zawierającą przyznane oceny.
5.34	Ostateczną ocenę wniosku stanowi średnia arytmetyczna punktów obliczana przez Sekretarza, z dwóch wiążących ocen, jeżeli zostały spełnione wszystkie kryteria zerojedynkowe oraz ewentualne punkty za spełnienie szczegółowych kryteriów dodatkowych.
5.35	W przypadku dwóch lub więcej projektów o równej ogólnej liczbie punktów, wyższe miejsce na liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę punktów w następujących punktach w części IV KOM: 
a)	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?
b)	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?
c)	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków? 
d)	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
e)	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
f)	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
5.36 W przypadku, gdy wnioski uzyskały identyczną liczbę punktów w każdej części KOM, miejsce na liście ocenionych projektów zależy od wyników komisyjnego losowania, w którym uczestniczą: Przewodniczący KOP, Zastępca przewodniczącego KOP (jeżeli taki został powołany) oraz Sekretarz KOP.
5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.1.1	Zarząd Województwa rozstrzyga konkurs, zatwierdzając listę ocenionych projektów, o której mowa w art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. 
o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020. 
5.1.2	 Informacja o projektach wybranych do dofinansowania jest upubliczniana w formie odrębnej listy, którą właściwa instytucja zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu nie później niż 7 dni od dnia rozstrzygnięcia konkursu. Lista ta będzie różniła się od listy, o której mowa powyżej. 
W przypadku, gdy o wyborze do dofinansowania decyduje liczba uzyskanych punktów, na liście tej uwzględnione będą wszystkie projekty, które spełniły kryteria i uzyskały wymaganą liczbę punktów (z wyróżnieniem projektów wybranych do dofinansowania), natomiast nie będzie obejmować tych projektów, które brały udział w konkursie, ale nie uzyskały wymaganej liczby punktów lub nie spełniły kryteriów wyboru projektów. 
5.1.3	 IOK przekazuje niezwłocznie Projektodawcy pisemną informację, która zawiera co najmniej wyniki oceny jego projektu wraz z uzasadnieniem oceny 
i podaniem punktacji otrzymanej przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu.
5.1.4 Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu (zarówno na etapie oceny formalnej jak i merytorycznej) wybieranego w trybie konkursowym, o której mowa w art. 53 ust 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych w rozdziale nr 5.2 Procedura odwoławcza.
5.1.5	Po zatwierdzeniu przez IOK ostatecznej wersji projektu oraz wszystkich wymaganych załączników do umowy wymienionych w Rozdziale 8 Umowa 
o dofinasowanie, IOK podpisuje z Projektodawcą umowę o dofinansowanie, która według jednego z wzorów stanowiących załączniki nr 3 do niniejszego Regulaminu: załącznik nr 3 - Wzór zakresu umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 
w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, oraz załącznik 3a - Wzór zakresu umowy o  dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe).
5.1.6 Zgodnie z niżej przedstawionym schematem procesu oceny wniosków IOK określa orientacyjny termin zakończenia oceny wniosków na miesiąc wrzesień 2017r. przy założeniu, że ocenie podlegało nie więcej niż 50 wniosków. Przykładowy harmonogram dla przedmiotowego konkursu (przy założeniu, iż ocenie merytorycznej poddanych zostanie nie więcej niż 50 wniosków) znajduje się w punkcie poniżej.

	„X”	Zakończenie naboru wniosków		
	„X + 7 dni, 14 dni*”	Weryfikacja wymogów formalnych
*Termin na dokonanie weryfikacji wymogów formalnych w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 14 dni.		
	„X + 7 dni, 14 dni” = Y	Zakończenie weryfikacji wymogów formalnych		
	„Y + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma wzywającego do uzupełnienia wymogów formalnych/informacji o pozostawianiu wniosku bez rozpatrzenia/odrzuceniu wniosku.		
	„Y + 14 dni, 21 dni* ”	Ocena formalna wniosków
*Termin na dokonanie oceny formalnej 
w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 21 dni		
	„Y + 14 dni,21 dni” = Z	Zatwierdzenie listy wniosków ocenionych formalnie		
	„Z + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu		
	„Z + 7 dni”	Publikacja listy wniosków ocenionych formalnie na stronie internetowej IOK		
	„Z + 100 dni”	Ocena merytoryczna wniosku wraz z negocjacjami przy założeniu, iż w ramach danego naboru złożonych zostało nie więcej niż 50 wniosków. Czas trwania oceny merytorycznej zostaje wydłużony o 21 dni na każde kolejne 30 wniosków, zastrzeżeniem, iż niezależnie od ilości wniosków ocena nie może trwać dłużej niż 180 dni		
	„Z + 100 dni”	Rozstrzygnięcie konkursu poprzez zatwierdzenie list, o których mowa w pkt. 5.1.1 i 5.1.2.		
	„(Z + 100 dni) + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o wynikach oceny merytorycznej		
	„(Z + 100) + 7 dni”	Publikacja na stronie IZ list projektów wybranych 
do dofinansowania wraz ze składem członków KOP		
	„N”	Data odebrania przez Projektodawcę informacji 
o wynikach oceny merytorycznej		
	„N + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ”	Dostarczenie do IOK wszystkich niezbędnych załączników do umowy		
	„(N + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ) + 7 dni (w uzasadnionych przypadkach wydłużony do 14 dni)”	Wysłanie pisma, o błędnych/niekompletnych załącznikach do umowy, wzywającego Beneficjenta do uzupełnienia		
	„P”	Zatwierdzenie przez IZ poprawnych załączników 
do umowy		
	P+10 dni	Wysłanie do Beneficjenta wersji elektronicznej (zabezpieczonej przed edycją) umowy wraz 
z informacją o procedurze podpisywania umowy		
	(P+10 dni) + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ	Dostarczenie do IOK poprawnie podpisanych 3 egzemplarzy umowy o dofinansowanie lub dostarczenie poprawnych/kompletnych załączników do umowy o dofinansowanie		
	W przypadku dostarczenia poprawnych załączników do umowy, umowa zostaje przygotowana zgodnie z wyżej zamieszczonym harmonogramem. W przypadku dostarczenia błędnych/niekompletnych załączników do umowy, IOK odstępuje od podpisania umowy o dofinansowania, informując o tym Beneficjenta pismem wysłanym w terminie 7 dni od daty wpływu załączników do siedziby IOK 
(w uzasadnionych przypadkach wydłużony do 14 dni).	

	„U”	Data podpisania umowy przez Członków Zarządu		
	„U+5”	Odesłanie do Beneficjenta podpisanej umowy 
o dofinansowanie.		

UWAGA!
W uzasadnionych sytuacjach IOK ma prawo anulować ogłoszony konkurs, np. związku z:
a)	awarią systemu LSI,
b)	innymi zdarzeniami losowymi, których nie da się przewidzieć na etapie konstruowania założeń przedmiotowego regulaminu,
c)	zmianą krajowych aktów prawnych/wytycznych wpływających w sposób istotny na proces wyboru projektów do dofinansowania,
W przypadku anulowania konkursu, IOK przekaże do publicznej wiadomości informację o anulowaniu konkursu wraz z podaniem przyczyny tymi samymi kanałami, za pomocą których przekazano informację o ogłoszeniu konkursu.	
5.2 Procedura odwoławcza
Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych szczegółowo w rozdziale 15 ww. ustawy oraz Regulaminie procedury odwoławczej dla Wnioskodawców IZ RPO WSL - Zasady wnoszenia i rozpatrywania protestów, stanowiącym załącznik nr 6 do niniejszego Regulaminu konkursu.

6. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
Ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków są określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016r., obowiązujących od 14.10.2016 r., zwanymi zwanych dalej Wytycznymi.
6.1 Okres kwalifikowania wydatków

6.1.1 Okres kwalifikowania wydatków dla każdego projektu określony jest w Umowie o dofinansowanie projektu.
6.1.2 Środki na finansowanie projektu mogą być przeznaczone na sfinansowanie przedsięwzięć zrealizowanych w ramach projektu przed podpisaniem umowy 
o dofinansowanie, o ile wydatki zostaną uznane za kwalifikowalne oraz dotyczyć będą okresu realizacji projektu.
6.1.3 Po zakończeniu realizacji projektu możliwe jest kwalifikowanie wydatków poniesionych po dniu wskazanym jako dzień zakończenia realizacji projektu, o ile wydatki te odnoszą się do zadań w okresie wdrażania projektu, zostaną poniesione do 31 grudnia 2023 r. oraz uwzględnione we wniosku o płatność końcową.
6.2	Wydatek niekwalifikowalny

6.2.1	Wydatkiem niekwalifikowalnym jest każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie spełnia warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Pełny katalog kosztów pośrednich został wskazany w rozdziale 6.3, pkt 1 powyższych Wytycznych.

6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji

6.3.1	Beneficjent jest zobowiązany do stosowania zapisów dotyczących zamówień udzielanych w ramach projektów zgodnie z rozdziałem 6.5 Wytycznych 
w zakresie kwalifikowalności wydatków. 

6.4	Aspekty społeczne 

6.4.1	Informacja  dotycząca  aspektów  społecznych,  w  tym  sposobu  ich    ujmowanie w  realizowanych  zamówieniach,  została  ujęta w podręczniku        opracowanym przez Urząd Zamówień Publicznych, dostępnym adresem: https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0021/30279/Aspekty_spoleczne_w_zamowieniach_publicznych_Podrecznik_Wydanie_II.pdf
6.4.2	Na podstawie pkt. 4 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, IZ RPO WSL zobowiązuje Beneficjentów w umowie                                                 o dofinansowanie do zastosowania aspektów społecznych podczas realizacji zamówień publicznych określonego rodzaju w zakresie wskazanym przez beneficjenta we wniosku o dofinansowanie. 
6.4.3	Beneficjent ma obowiązek zastosowania aspektów społecznych przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień publicznych: dostawy i usługi cateringowe oraz publikowanie i drukowanie. Beneficjent wskazuje w zakresie rzeczowym wniosku o dofinansowanie tj. w polu C.1  Zadania w projekcie jakie rodzaje dostaw i usług zamierza zlecić innym podmiotom przy zastosowaniu aspektów społecznych.
6.4.4	IZ RPO WSL wpisuje w umowie o dofinansowanie rodzaje zamówień publicznych, w ramach których zobowiązuje Beneficjenta do zastosowania aspektów społecznych.

6.5	Wkład własny

6.5.1	Wkład własny to środki finansowe lub wkład niepieniężny zabezpieczone przez Wnioskodawcę, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i nie zostaną wnioskodawcy przekazane w formie dofinansowania. Wartość wkładu własnego stanowi różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania przekazaną wnioskodawcy, zgodnie z poziomem dofinansowania dla projektu, rozumianą jako procent dofinansowania wydatków kwalifikowalnych.
6.5.2	Wkład własny niepieniężny może być wniesiony w ramach projektu:
a)	ze składników majątku Wnioskodawcy,
b)	z majątku innych podmiotów, jeśli taka możliwość wynika z przepisów prawa oraz w sposób odpowiedni zostanie to uwzględnione we wniosku 
o dofinasowanie, np. w postaci dodatków lub wynagrodzeń pod warunkiem, że zostały one poniesione zgodnie z przepisami krajowymi,
c)	w postaci świadczeń za wykonywanych przez wolontariuszy na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
6.5.3	Wkład własny pieniężny może być wniesiony w ramach projektu, np. poprzez:
a)	środki będące w dyspozycji danej instytucji, 
b)	środki wpłacane przez podmioty zewnętrzne. 
6.5.4	Wykazanie wkładu własnego możliwe jest zarówno w kosztach bezpośrednich jak i pośrednich. 
6.5.5	Co do zasady o zakwalifikowaniu źródła pochodzenia wkładu własnego (publiczny/prywatny) decyduje status prawny beneficjenta/partnera (w przypadku projektów partnerskich)/strony trzeciej. W przypadku, gdy beneficjent będący jednostką sektora finansów publicznych jest zobowiązany do wniesienia wkładu własnego, należy zakwalifikować go jako wkład publiczny. W związku z powyższym wniesiony przez projektodawcę wkład własny należy rozpatrywać w oparciu o formę organizacyjno-prawną podmiotu wnoszącego wkład.
UWAGA!
Jeżeli  wkładem  własnym  nie  jest  cała  nieruchomość,  a  jedynie  jej  część
 (na przykład  tylko  sale),  operat  szacunkowy  nie  jest  wymagany  –  
w  takim  przypadku wartość  wkładu  wycenia  się  jako  koszt  amortyzacji  lub  wynajmu  (stawkę może określać np. cennik danej instytucji).	

6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)

6.6.1	Podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wtedy gdy beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.
6.6.2	Oznacza to, iż zapłacony VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawcy, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo (czyli wnioskodawca nie ma prawnych możliwości) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie wyżej wymienionego prawa (potencjalnej prawnej możliwości) wyklucza uznanie wydatku za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot nie nastąpił, np. ze względu na nie podjęcie przez wnioskodawcę czynności zmierzających do realizacji tego prawa.
6.6.3	Wnioskodawca, który uzna VAT za wydatek kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia w treści wniosku o dofinansowanie szczegółowego uzasadnienia zawierającego podstawę prawną wskazującą na brak możliwości obniżenia VAT należnego VAT naliczony zarówno na dzień sporządzania wniosku o dofinansowanie, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości (w okresie realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu) majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
6.6.4	Beneficjenci, którzy zaliczą VAT do wydatków kwalifikowalnych, będą zobowiązani wykazać we wniosku o dofinansowanie „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”, składające się z części, w której beneficjent oświadcza, iż w chwili składania wniosku o dofinansowanie nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu VAT, którego wysokość została określona w odpowiednim punkcie wniosku o dofinansowanie (fakt ten decyduje o kwalifikowalności VAT) oraz zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej części VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku przez beneficjenta.
6.7	Zasady konstruowania budżetu
6.7.1   Beneficjent przedstawia zakładane koszty projektu we wniosku o dofinansowanie projektu w podziale na:
a)	koszty bezpośrednie dotyczące zadań merytorycznych (tj. koszty kwalifikowalne poszczególnych zadań realizowanych przez beneficjenta 
w ramach projektu, które są bezpośrednio związane z tymi zadaniami);
b)	koszty pośrednie (tj. koszty administracyjne związane z obsługą projektu 
z katalogu określonego w Wytycznych).
6.7.2Koszty bezpośrednie powinny być oszacowane należycie, racjonalne i efektywne, zgodnie z procedurami określonymi w Wytycznych, z uwzględnieniem stawek rynkowych zgodnie z załącznikiem nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”.
6.7.3 W budżecie projektu wnioskodawca wskazuje i uzasadnia źródła finansowania wykazując racjonalność i efektywność wydatków oraz brak podwójnego finansowania.
6.8	Koszty pośrednie
6.8.1 Koszty pośrednie stanowią koszty administracyjne związane z obsługą projektu. Pełny katalog kosztów pośrednich został wskazany w rozdziale 8.4, pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków
6.8.2 W ramach kosztów pośrednich nie są wykazywane wydatki objęte cross-financingiem. 
6.8.3  Niedopuszczalna jest sytuacja, w której koszty pośrednie zostaną wykazane w ramach kosztów bezpośrednich. IOK na etapie wyboru projektu weryfikuje, czy w ramach zadań określonych w budżecie projektu (w kosztach bezpośrednich) nie zostały wykazane koszty, które stanowią koszty pośrednie. Dodatkowo, na etapie realizacji projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 weryfikuje, czy w zestawieniu poniesionych wydatków bezpośrednich załączanym do wniosku o płatność, nie zostały wykazane wydatki pośrednie.
6.8.4   Koszty pośrednie rozliczane są wyłącznie z wykorzystaniem następujących stawek ryczałtowych:
a)	25% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 000  PLN włącznie,
b)	20% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 000  PLN do 1 740 000  PLN włącznie,
c)	15% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 1 740 000  PLN do 4 550 000 PLN włącznie,
d)	10% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich przekraczających  4 550 000 PLN.

6.9	Uproszczone metody rozliczania wydatków

6.9.1	W projektach, których wartość wkładu publicznego (środków publicznych) nie przekracza wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EURO, (kurs Euro obowiązujący na dzień ogłoszenia konkursu/naboru wynosi 4,331 PLN) stosowanie jednej z niżej wymienionych uproszczonych metod rozliczania wydatków jest obligatoryjne.
6.9.2	Za pomocą uproszczonych metod rozliczania wydatków rozliczane będą projekty do 433 100,00 PLN wartości wkładu publicznego. 
6.9.3	Do uproszczonych metod rozliczania wydatków należą: 
a)	stawki jednostkowe
b)	kwoty ryczałtowe
6.9.4	W ramach przedmiotowego konkursu IOK nie dopuszcza możliwości stosowania stawek jednostkowych.
6.9.5	Kwotą ryczałtową jest kwota uzgodniona za wykonanie określonego w projekcie zadania na etapie zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie projektu. Jedno zadanie stanowi jedną kwotę ryczałtową.
6.9.6	W przypadku projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych, IZ RPO WSL 2014-2020 nie dopuszcza możliwości, rozliczana kwotami ryczałtowymi jedynie części zadań w ramach projektu, natomiast pozostałych zadań na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.
6.9.7	Wszystkie wskaźniki z części E muszą zostać rozpisane w ramach kwot ryczałtowych (w takim samym brzmieniu - bez modyfikowania nazwy wskaźnika). Ponadto, jeśli wskaźniki z części E są niewystarczające do pomiaru realizacji działań w ramach każdej kwoty ryczałtowej, należy określić dodatkowe wskaźniki dla kwoty ryczałtowej. Osiągnięcie wyznaczonych wartości docelowych wskaźników będzie stanowić podstawę do kwalifikowania wydatków objętych daną kwotą ryczałtową 
i w związku z tym uznania tej kwoty.
6.9.8	Wydatki rozliczane uproszczoną metodą są traktowane jako wydatki poniesione. Nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie ich poniesienia, jednak IZ RPO WSL będąca stroną umowy uzgadnia z Wnioskodawcą warunki kwalifikowalności kosztów, w szczególności ustala dokumentację, potwierdzającą wykonanie rezultatów, produktów lub zrealizowanie działań zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu. Weryfikacja wydatków zadeklarowanych według uproszczonych metod dokonywana jest w oparciu o faktyczny postęp realizacji projektu 
i osiągnięte wskaźniki produktu i rezultatu.
6.9.9	W przypadku niezrealizowania założonych w umowie o dofinansowanie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu. W przypadku kwot ryczałtowych – w razie niezrealizowania w pełni wskaźników produktu lub rezultatu objętych kwotą ryczałtową, dana kwota jest uznana jako niekwalifikowalna (rozliczenie w systemie „spełnia - nie spełnia).
6.9.10	Przykładowe dokumenty, będące podstawą oceny realizacji zadań to:
a) lista obecności uczestników projektu na szkoleniu czy innej formie wsparcia realizowanej w ramach projektu;
b) dzienniki zajęć prowadzonych w projekcie;
c) dokumentacja zdjęciowa;
d) analizy i raporty wytworzone w ramach projektu;
e) świadectwa uzyskania kwalifikacji, testy kompetencji.
Wskazany wyżej katalog nie jest zamknięty. Projektodawca ma możliwość wskazania innych narzędzi.
6.9.11	Jednoczesne stosowanie kwot ryczałtowych wyliczonych w oparciu o szczegółowy budżet projektu określony przez wnioskodawcę w projektach o wartości wkładu publicznego (środków publicznych) przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EUR (433 100,00 PLN) nie jest możliwe.
6.10	 Środki trwałe
6.10.1	Środki trwałe zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. 
o rachunkowości, z zastrzeżeniem inwestycji, o których mowa w art. 3 ust 1 pkt 17 tej ustawy, są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki organizacyjnej; zalicza się do nich w szczególności: nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, maszyny, urządzenia, środku transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy. 
6.10.2	Zakup środków trwałych może być uznany za kwalifikowalny pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz 
z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu. Ponadto wydatki związane 
z zakupem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych kwalifikują się do współfinansowania pod warunkiem, że wartości te będą ujęte w ewidencji księgowej, czyli wyodrębnionej dla projektu ewidencji, której zasady zostały opisane w Polityce Rachunkowości lub dokumencie równoważnym regulującym zasady rachunkowości obowiązujące Beneficjenta.  Jednocześnie, zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, 
Środki trwałe, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:
a)	środki trwałe bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu - mogą one być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu,
b)	środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu -  mogą one być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. 
Koszty pozyskania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne, 
o ile  we wniosku o dofinansowanie zostanie uzasadniona konieczność pozyskania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu z zastosowaniem najbardziej efektywnej dla danego przypadku metody (zakup, amortyzacja, leasing itp.), uwzględniając przedmiot i cel danego projektu.
UWAGA!
IOK zwraca uwagę, iż zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19. 09.2016rlimit wydatków w zakresie środków trwałych, obowiązuje dla środków trwałych, których wartość początkowa jest równa lub wyższa od kwoty 3 500,00 PLN.	

6.11	Cross-financing
6.11.1	Cross-financing - zasada elastyczności, polegająca na możliwości komplementarnego, wzajemnego finansowania działań ze środków EFRR i EFS.
6.11.2	Cross-financing może dotyczyć wyłącznie takich kategorii wydatków, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
a)	W przypadku projektów współfinansowanych z EFS cross-financing może dotyczyć wyłącznie: zakupu nieruchomości,
b)	zakupu infrastruktury, przy czym poprzez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, np. wykonanie podjazdu do budynku, zainstalowanie windy w budynku,
c)	dostosowania lub adaptacji (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń.
6.11.3	Zakup środków trwałych, za wyjątkiem zakupu nieruchomości, infrastruktury 
i środków trwałych przeznaczonych na dostosowanie lub adaptację budynków i pomieszczeń, nie stanowi wydatku w ramach cross-financingu.
6.11.4	Wydatki ponoszone w ramach cross-financingu powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu są niekwalifikowalne.
6.11.5	Wydatki w ramach Projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3 500,00 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 10% poniesionych wydatków kwalifikowalnych Projektu.
6.11.6	Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie są wykazywane w ramach kosztów pośrednich i nie mogą przekroczyć 10 % wartości projektu.
6.11.7	Konieczność poniesienia wydatków w ramach cross-financingu oraz środków trwałych musi być bezpośrednio wskazana we wniosku o dofinansowanie i uzasadniona.
6.12	 Pomoc publiczna/Pomoc de minimis

6.12.1 Wystąpienie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis w projekcie uzależnione jest przede wszystkim od rodzaju i charakteru proponowanego w ramach projektu wsparcia oraz od rodzaju grupy docelowej, której dane wsparcie ma zostać udzielone. 
6.12.2  Ustalenie, czy w danym przypadku pomoc publiczna występuje, możliwe jest po zbadaniu, czy zostały spełnione poniższe przesłanki (przesłanki te ustalone zostały na podstawie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), tj. czy wsparcie:
a)	jest udzielane przedsiębiorcy ;
b)	jest przyznawane przez państwo lub pochodzi ze środków państwowych;
c)	jest udzielane na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku;
d)	ma charakter selektywny;
e)	zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. 
6.12.3  IOK zwraca uwagę, iż w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis za kwalifikowalne mogą być uznane tylko te wydatki, które spełniają łącznie warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 i warunki wynikające z odpowiednich regulacji w zakresie pomocy publicznej/pomocy de minimis, przyjętych na poziomie unijnym lub krajowym.
6.12.4 Informacje dotyczące sposobu wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, w ramach którego przewiduje się udzielanie pomocy publicznej i/lub de minimis, znajdują się w Instrukcji wypełniania wniosku w ramach EFS. 
Zgodność założeń projektu z przepisami dotyczącymi udzielania pomocy publicznej weryfikowana jest na etapie oceny merytorycznej. 
6.13	Reguła proporcjonalności

6.13.1	 Projekt rozliczany jest na etapie końcowego wniosku o płatność pod względem finansowym proporcjonalnie do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako „reguła proporcjonalności”.
6.13.2	   Zgodnie z regułą proporcjonalności:
a)	w przypadku niespełnienia kryterium zatwierdzonego przez komitet monitorujący RPO, IZ RPO WSL 2014-2020 może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za nieprawidłowość, 
b)	w przypadku nieosiągnięcia celu projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za nieprawidłowość; wysokość wydatków niekwalifikowalnych uzależniona jest od stopnia niezrealizowania celu projektu; wydatki niekwalifikowalne obejmują wydatki związane z tym zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi), którego założenia nie zostały osiągnięte i kosztów pośrednich; stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez właściwą instytucję będącą stroną umowy.

6.13.3	Reguła proporcjonalności nie ma zastosowania dla projektów rozliczanych kwotami ryczałtowymi.
Pozostałe zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków są uregulowane w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020	

7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans 
i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn

7.1 Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością
7.1.1 Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu sposób realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu.
7.1.2	Wszystkie działania świadczone w ramach projektów, w których na etapie rekrutacji zidentyfikowano możliwość udziału osób z niepełnosprawnościami powinny być realizowane w budynkach dostosowanych architektonicznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz. U. z 2015r. poz. 1422).
7.1.3	W ramach projektów ogólnodostępnych, w szczególności w przypadku braku możliwości świadczenia usługi spełniającej kryteria wymienione w pkt. 7.1.2, w celu zapewnienia możliwości pełnego uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, należy zastosować mechanizm racjonalnych usprawnień.
7.1.4	W odniesieniu do projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014-2020 oznacza to możliwość finansowania specyficznych usług dostosowawczych lub oddziaływania na szeroko pojętą infrastrukturę, nieprzewidzianych z góry we wniosku o dofinansowanie projektu, lecz uruchamianych wraz z pojawieniem się w projekcie (w charakterze uczestnika lub personelu) osoby z niepełnosprawnością. Łączny koszt takich wydatków nie może przekroczyć 12 000,00 PLN na osobę.
7.1.5	W projektach dedykowanych, w tym zorientowanych wyłącznie lub przede wszystkim na osoby z niepełnosprawnościami (np. osoby z niepełnosprawnościami sprzężonymi) oraz projektach skierowanych do zamkniętej grupy uczestników (np. dzieci określonego ośrodka opieki nad dzieckiem do 3 roku), wydatki na sfinansowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień są wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu i wówczas limit 12 000,00 PLN na osobę nie obowiązuje
7.1.6	Szczegółowe informacje dotyczące zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym zasady stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień w projektach wraz z przykładowym katalogiem kosztów zostały uwzględnione w Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 oraz w publikacji Realizacja zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Poradnik dla realizatorów projektów i instytucji systemu wdrażania funduszy europejskich 2014-2020.
7.2   Zasada równości szans kobiet i mężczyzn

7.2.1	Każdy projekt realizowany w ramach RPO WSL 2014-2020 powinien zawierać analizę uwzględniającą sytuację kobiet i mężczyzn na danym obszarze oraz ocenę wpływu projektu na sytuację płci. Wyniki przeprowadzonej analizy powinny być podstawą do planowania działań i doboru instrumentów, adekwatnych do zdefiniowanych problemów.
7.2.2	Ocena zgodności projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn odbywać się będzie na podstawie standardu minimum. Instrukcja standardu minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn znajduje się w załączniku nr 2 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS

8. Umowa o dofinansowanie
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie projektu IOK będzie wymagać, w terminie 14 dni (termin biegnie od daty otrzymania przez Projektodawcę informacji o możliwości podpisania umowy o dofinansowanie projektu), od ubiegającego się o dofinansowanie załączników do umowy o dofinansowanie projektu. 
Załączniki do umowy o dofinansowanie
a.	Oświadczenie o niezaleganiu z uiszczeniem podatków; 
b.	Oświadczenie o niezaleganiu z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i inne;
c.	Oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania na podstawie:
•	art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych(tekst jednolity: Dz. U. 2016r., poz. 1870 z późn. zm.)
•	art.12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (Dz. U. 2012 r. poz. 769),
•	art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jednolity: Dz.U. 2016 r. poz. 1541).

UWAGA!
Załączniki wymienione w podpunktach a, b i c zostaną przekazane do podpisu Projektodawcy wraz z wymagającymi podpisu egzemplarzami umowy o dofinansowanie	

d.	Oświadczenie Wnioskodawcy o kwalifikowalności VAT. Oświadczenie powinno być opatrzone kontrasygnatą księgowego lub innej osoby odpowiedzialnej za prowadzenie księgowości bądź poświadczone przez uprawnioną w tym zakresie instytucję (np. biuro rachunkowe). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie; 
e.	Oświadczenie Wnioskodawcy o nadanym statusie CIS lub KIS (dotyczy projektów, w ramach których planowane jest tworzenie nowych podmiotów reintegracji społecznej)
f.	Umowa/porozumienie między partnerami (przy projektach realizowanych w partnerstwie); 
g.	Pełnomocnictwo do reprezentowania Wnioskodawcy (gdy wniosek jest podpisywany przez osobę/y nie posiadające statutowych uprawnień do reprezentowania Wnioskodawcy) Dostarczone pełnomocnictwo powinno mieć charakter szczególny: 
•	W treści pełnomocnictwa należy zawrzeć następujące informacje: tytuł projektu, numer konkursu w ramach którego projekt został złożony, nazwę i numer działania oraz poddziałania; 
•	Ponadto w treści dokumentu należy dokładnie określić zakres udzielanego pełnomocnictwa np. poprzez zamieszczenie klauzuli: „pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu……….., w sprawie realizacji projektu pod nazwą ……., w tym do:
o	podpisania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, 
o	potwierdzania za zgodność z oryginałem kopii dokumentów związanych z realizacją projektu, 
o	podpisania umowy o dofinansowanie, 
o	podpisywania aneksów do umowy o dofinansowanie, 
o	zaciągania zobowiązań finansowych koniecznych do zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, w przypadku udzielenia zabezpieczenia w formie weksla wymagana jest dodatkowa klauzula „pełnomocnictwo do podpisania weksla in blanco i deklaracji wystawcy weksla In blanco”.
o	składania oświadczeń woli, w tym wniosków o płatność wraz   z załącznikami. 

UWAGA!
Pełnomocnictwa udziela się zawsze do podejmowania działań prawnych w imieniu beneficjenta, a więc w imieniu: gminy/powiatu/województwa, bądź spółki, bądź fundacji, bądź stowarzyszenia.	

Gdy o dofinansowanie ubiega się beneficjent będący spółką prawa handlowego w myśl art. 230 Kodeksu spółek handlowych, w przypadku rozporządzenia prawem lub zaciągnięcia zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymagana jest odpowiednia uchwała wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (dotyczy również partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie).
Tożsamy wymóg dotyczy innych osób prawnych (np. uczelni wyższych) lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (np. spółek osobowych itp.) jeżeli zostało to uregulowane w prawodawstwie krajowym lub innych dokumentach wewnętrznych dotyczących funkcjonowania podmiotów (np. statut, regulamin itp.).
h.	Harmonogram płatności;
i.	Oświadczenie o wartości otrzymanej pomocy de minimis otrzymanej w ciągu 3 lat kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku (dotyczy projektów w których występuje pomoc de minimis).
j.	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc publiczna);
k.	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis). 
l.	Oświadczenie o niekaralności karą zakazu dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym.
m.	Zaświadczenie właściwej Lokalnej Grupy Działania iż wskazane                                w projekcie działania są spójne z celami i przedsięwzięciami określonymi w Lokalnej Strategii Rozwoju na obszarze której będzie wdrażane zadanie.
Niezłożenie żądanych załączników w komplecie w wyznaczonym terminie może oznaczać rezygnację z ubiegania się o dofinansowanie.

IOK zastrzega sobie prawo, w uzasadnionych przypadkach, do wezwania Projektodawcy do złożenia innych załączników, niż wymienione w rozdziale 8 lit a-k.

8.1 Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie
8.1.1	Instytucja Zarządzająca niezwłocznie po otrzymaniu kompletu wymaganych załączników przesyła do Wnioskodawcy elektroniczną wersję umowy o dofinansowanie wraz z informacją o procedurze podpisywania umowy. 
8.1.2	IZ, w uzasadnionych przypadkach, zastrzega sobie możliwość odstąpienia od podpisania umowy z potencjalnym Wnioskodawcą, na każdym etapie procedury podpisywania umowy.
8.2 Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
8.2.1	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu do kwoty nie przekraczającej 10 mln zł jest złożony przez beneficjenta w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. IOK dopuszcza dwa sposoby postępowania:
a)	podpisanie weksla oraz deklaracji wekslowej przez osoby do tego upoważnione w obecności pracownika IOK w terminie uzgodnionym z IOK,
lub 
b)	przedstawienie notarialnego poświadczenia autentyczności podpisów na blankiecie weksla oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji wekslowej.
8.2.2	Wystawca weksla nie jest zobowiązany do dokonywania opłaty skarbowej, w związku z czym zabezpieczenie projektu wekslem in blanco nie wiąże się z ponoszeniem kosztów.
8.2.3	W przypadku gdy wartość dofinansowania projektu udzielonego w formie zaliczki lub wartość dofinansowania projektu po zsumowaniu z innymi wartościami dofinansowania projektów, które są realizowane równolegle w czasie przez Beneficjenta na podstawie umów zawartych z IZ RPO WSL 2014-2020, przekracza limit 10 mln PLN, wówczas zabezpieczenie ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form:
a)	poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym, że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
b)	gwarancja bankowa;
c)	gwarancja ubezpieczeniowa;
d)	weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
e)	zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
f)	hipoteka;
g)	poręczenie według prawa cywilnego.
8.2.4	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości (jeśli dotyczy) albo po upływie 12 miesięcy od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu, jednak nie wcześniej niż po:
a)	zatwierdzeniu końcowego wniosku o płatność;
b)	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c)	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji, lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (na podstawie ostatecznej i wykonalnej decyzji o zwrocie) zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków – jeśli dotyczy;
8.2.5	W przypadku niewystąpienia przez Beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w pkt. 8.2.4, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
8.2.6	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w pkt. 8.2.3 jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.

9. Dodatkowe informacje
Udostępnianie informacji publicznej
Na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej informacją publiczną, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn.zm.), nie są:
a)	wszelkie dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców, do momentu zawarcia z nimi umowy o dofinansowanie projektu albo wydania w stosunku do nich decyzji o dofinansowaniu projektu;
b)	dokumenty wytworzone lub przygotowane w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców, do momentu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji na stronie właściwej instytucji oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania.
Jednocześnie wystąpienie okoliczności, o których mowa w lit. a i b, tzn. zawarcie umowy o dofinansowanie lub wydanie decyzji o dofinansowaniu projektu albo rozstrzygnięcie konkursu lub zamieszczenie informacji na stronie właściwej instytucji oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania oznacza, że dokumenty i informacje, o których mowa w lit. a i b, stają się informacjami publicznymi, których udostępnienie lub odmowa udostępnienia będzie następowało w trybie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Zmiany w Regulaminie konkursu
Regulamin konkursu może ulegać zmianom w trakcie trwania konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu Regulamin konkursu nie może być zmieniany w sposób skutkujący nierównym traktowaniem Wnioskodawców, chyba, że konieczność jego zmiany wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu informację o zmianie Regulaminu konkursu, aktualną treść Regulaminu konkursu, uzasadnienie oraz termin, od którego zmiana obowiązuje.

10. Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu

Wnioskodawca wyraża zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

1.	Korespondencja dotycząca wniosku o dofinansowanie prowadzona jest z Wnioskodawcą za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.
2.	Zawiadomienie o wyniku oceny wniosku zostanie przekazane w sposób elektroniczny na indywidualną Skrzynkę Kontaktową PeUP na platformie SEKAP lub ePUAP, z której został złożony wniosek o dofinansowanie lub elektroniczną skrzynkę podawczą (do pomiotu publicznego). Zawiadomienie uznaje się za skutecznie doręczone w przypadku otrzymania przez IOK prawidłowego (opatrzonego podpisem elektronicznym) Urzędowego Poświadczenia Odbioru/Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia. 
3.	Pismo uznaje się za doręczone zgodnie z art. 46, art. 57 § 5 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 późn. zm.).
4.	W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych dodatkowych form komunikacji z Wnioskodawcą. 
5.	W przypadku konieczności udzielenia Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu oraz pomocy w interpretacji postanowień Regulamin konkursu, IOK udziela indywidualnie odpowiedzi na pytania Wnioskodawcy:
•	osobiście w siedzibie Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice
w godzinach pracy: 7:30 – 15:30
w celu uzgodnienia terminu spotkania należy skontaktować się pod numerem telefonu: +48 32 77 40 554.

•	telefonicznie lub mailowo:
Główny Punkt Informacyjny o Funduszach Europejskich w Katowicach 
ul. Dąbrowskiego 23, 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30. 
Telefony konsultantów: 
+48 32 77 40 172, 
+48 32 77 40 193, 
+48 32 77 40 194,
+48 32 77 40 418
e-mail: punktinformacyjny@slaskie.pl 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Bielsku-Białej 
ul. Cieszyńska 367, 43-382 Bielsko- Biała 
godziny pracy: pon. 8:00 – 18:00, wt. – pt. 8:00 – 16:00 
Telefony konsultantów: 
+48 33 47 50 135, 
+48 33 49 60 201 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Rybniku 
ul. Powstańców Śląskich 34, 44-200 Rybnik 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 431 50 25, 
+48 32 423 70 32 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Sosnowcu 
ul. Kilińskiego 25, 41-200 Sosnowiec 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 263 50 37, 
+48 32 360 70 62 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Częstochowie 
Aleja NMP 24, I klatka, lokal 1,4, 42-202 Częstochowa 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 34 360 56 87, 
+48 34 324 50 75, 
fax: 34 360 57 47

6.	W przypadku konieczności uzyskania wyjaśnień w kwestiach dotyczących interpretacji zapisów Lokalnej Strategii Rozwoju należy zwrócić się Lokalnej Grupy Działania, których spis znajduje się w Wykazie LGD/LGR które podpisały umowy ramowe, których załącznikiem jest Lokalna Strategia Rozwoju (LSR):
 
11.	
Załączniki
Integralną część niniejszego Regulaminu konkursu stanowią:
•	Załącznik nr 1: Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (Europejski Fundusz Społeczny); 
•	Załącznik nr 2: Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS; 
•	Załącznik nr 3 Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 3a Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe);
•	Załącznik nr 4 Wzór karty oceny formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 5 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 6 Regulamin procedury odwoławczej dla Wnioskodawców IZ RPO WSL Zasady wnoszenia i rozpatrywania protestów.
•	Załącznik nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”
•	Załącznik nr 8 Karta wymogów formalnych wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (tryb konkursowy).
•	Załącznik nr 9 Wykaz LGD/LGR które podpisały umowy ramowe, których załącznikiem jest Lokalna Strategia Rozwoju (LSR). 
•	Załącznik nr 10 Minimalne wymagania świadczenia usług społecznych 
w społeczności lokalnej.