Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego

REGULAMIN KONKURSU

nr RPSL.09.01.05-IZ.01-24-154/17

w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

OŚ PRIORYTETOWA IX Włączenie społeczne

DZIAŁANIE 9.1 Aktywna integracja

PODDZIAŁANIE 9.1.5 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym

Regulamin konkursu został opracowany w celu przedstawienia zasad aplikowania oraz reguł wyboru projektów do dofinansowania w ramach Działania 9.1 Aktywna integracja. Dokument został przygotowany na podstawie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz unijnego. Jakiekolwiek rozbieżności pomiędzy tym dokumentem a przepisami prawa rozstrzygać należy na rzecz przepisów prawa.

Katowice, 21 marca 2017 r.

Spis treści

1. Podstawy prawne
2. Podstawowe informacje o konkursie
2.1 	Założenia ogólne
2.2 	Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
2.3 	Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.4	Wymagania dotyczące partnerstwa w projekcie.
2.5 	Grupa docelowa
2.6 	Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów
2.7	Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
3. Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu
4. Kryteria wyboru projektów.
4.1 	Ogólne i szczegółowe kryteria weryfikowane na etapie oceny formalnej.
4.2 	Kryteria weryfikowane na etapie oceny merytorycznej
5. Procedura oceny i wyboru projektów do dofinansowania
5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.2 	Procedura odwoławcza
6. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
6.1 	Okres kwalifikowania wydatków
6.2	Wydatek niekwalifikowalny
6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.4 	Aspekty społeczne
6.5	Wkład własny
6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)
6.7	Zasady konstruowania budżetu
6.8	Koszty pośrednie
6.9	Uproszczone metody rozliczania wydatków
6.10	Środki trwałe
6.11	Cross-financing
6.12 Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.13	Reguła proporcjonalności
7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn.
7.1	Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób 
        z niepełnosprawnością.
7.2	Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
8. Umowa o dofinansowanie
8.1	Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie
8.2	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
9. Dodatkowe informacje
10. Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
11.	Załączniki

Wykaz skrótów:

1.	CIS – Centrum Integracji Społecznej 
2.	ePUAP – elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej dostępna pod adresem http://epuap.gov.pl
3.	IOK- Instytucja Organizująca Konkurs - Zarząd Województwa Śląskiego
4.	IZ RPO WSL – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020
5.	IP RPO WSL – Instytucja Pośrednicząca Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020
6.	KIS – Klub Integracji Społecznej
7.	KOP – Komisja Oceny Projektów
8.	LSI 2014 – Lokalny system informatyczny RPO WSL 2014-2020, wersja szkoleniowa dostępna jest pod adresem: https://lsi-szkol.slaskie.pl, natomiast wersja produkcyjna pod adresem: https://lsi.slaskie.pl
9.	PAI – Program Aktywizacja i Integracja
10.	PO PŻ – Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020
11.	RPO WSL – Regionalny Programu Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020
12.	SEKAP – System Elektronicznej Komunikacji Administracji Publicznej dostępnej pod adresem https://www.sekap.pl
13.	SZOOP - Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020
14.	WTZ – Warsztat Terapii Zajęciowej
15.	ZAZ – Zakład Aktywności Zawodowej

Słownik pojęć 
1.	Asystent osoby niepełnosprawnej (AON) – warunkiem zatrudnienia AON jest ukończone kształcenie w zawodzie asystenta osoby niepełnosprawnej, zgodnie 
z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. poz. 184, z późn. zm.).
2.	Asystent osobistego osoby niepełnosprawnej (AOON) – warunkiem zatrudnienia kandydata jako AOON jest uzyskanie pozytywnej opinii psychologa na podstawie weryfikacji predyspozycji osobowościowych oraz kompetencji społecznych; podstawowych: empatia, zrównoważenie emocjonalne, solidność, zaradność, cierpliwość, dyskrecja, odporność na stres, kultura osobista, motywacja do pracy; pożądanych: umiejętność słuchania, umiejętność nawiązywania kontaktu z innymi, umiejętność zachowań asertywnych; po uzyskaniu pozytywnej opinii psychologa, AOON mogą zostać kandydaci:
posiadający doświadczenie w realizacji usług asystenckich, w tym zawodowe, wolontariackie lub osobiste, wynikające z pełnienia roli opiekuna faktycznego; bez adekwatnego doświadczenia, którzy odbyli minimum 60-godzinne szkolenie asystenckie. Szkolenie składa się z minimum 20 godzin części teoretycznej 
z zakresu wiedzy ogólnej dotyczącej niepełnosprawności, udzielania pierwszej pomocy, pielęgnacji i obsługi sprzętu pomocniczego oraz z minimum 40 godzin części praktycznej w formie przyuczenia do pracy np. praktyki, wolontariat; wykształcenie zawodowe nie stanowi zasadniczego kryterium naboru kandydatów do pracy na stanowisku AOO.
3.	Awaria krytyczna LSI 2014 - rozumiana jako nieprawidłowości w działaniu 
po stronie systemu uniemożliwiające korzystanie użytkownikom z podstawowych usług w zakresie naborów, potwierdzona przez IOK.
4.	Braki formalne – braki, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione przez wnioskodawcę na etapie weryfikacji wymogów formalnych złożonego wniosku o dofinansowanie. Przykładowa lista braków formalnych:
a)	brak podpisu osoby upoważnionej do złożenia wniosku i/lub złożony podpis nie został dopuszczony przez IOK i/lub podpis cyfrowy jest nieważny, certyfikat związany z podpisem cyfrowym jest nieaktualny/wygasł (weryfikowane na czas złożenia wniosku),
b)	suma kontrolna i CRC wniosku o dofinansowanie złożonego za pośrednictwem platformy jest niezgodna z sumą kontrolną i CRC wniosku złożonego w LSI,
c)	projektodawca nie złożył wszystkich wymaganych oświadczeń 
i załączników do wniosku o dofinansowanie (jeżeli są wymagane), za pośrednictwem LSI 2014.
5.	Centrum integracji społecznej (CIS) – podmiot reintegracji społecznej 
i zawodowej utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (tj. Dz.U.z 2016 r. poz. 1828), posiadający aktualny wpis do rejestru CIS prowadzonego przez właściwego wojewodę.
6.	Cross-financing – mechanizm zdefiniowany w Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
7.	Dzień – ilekroć w Regulaminie konkursu mowa jest o dniach należy przez to rozumieć dni kalendarzowe. 
8.	Istotna modyfikacja – modyfikacja dotycząca elementów merytorycznych wniosku, której skutkiem jest zmiana podmiotowa Wnioskodawcy lub przedmiotowa projektu bądź jego wskaźników lub celów mających wpływ na kryteria wyboru projektów.
9.	Klub integracji społecznej (KIS) – podmiot reintegracji społecznej i zawodowej utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003r.  
o zatrudnieniu socjalnym (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1828.), posiadający aktualny wpis do rejestru KIS prowadzonego przez właściwego wojewodę.
10.	Koszt racjonalnych usprawnień – to wydatki pojawiające się podczas realizacji projektu związane z koniecznością wsparcia w projekcie uczestnika/pracownika ze specjalnymi potrzebami, nieprzewidziane wcześniej w budżecie projektu. Należy je odróżnić od wydatków związanych z uczestnictwem w projekcie osób z niepełnosprawnościami, przewidzianych w projekcie na etapie sporządzania wniosku o dofinansowanie. Te nie stanowią bowiem mechanizmu racjonalnych usprawnień ale wsparcie na zasadzie uniwersalnego projektowania. Kluczowe dla ustalenia, czy dany koszt stanowi racjonalne usprawnienie jest m.in. fakt ujęcia bądź nie danego wydatku we wniosku o dofinansowanie. Jeśli nie został przewidziany w budżecie projektu, a pojawiła się konieczność jego poniesienia w trakcie realizacji projektu to będzie to koszt poniesiony w ramach racjonalnych usprawnień – pismo z Ministerstwa DZF-IV.7620.39.2016.ESo. Możliwa jest jednak sytuacja, kiedy pomimo zaprojektowania uniwersalnych rozwiązań dla osób z niepełnosprawnościami na etapie przygotowania projektu, pojawi się w trakcie jego realizacji mimo wszystko potrzeba sfinansowania działań dodatkowych, nieprzewidzianych wcześniej (np. w projekcie skierowanym do niedosłyszących uczestników zapewniono od początku jego realizacji środki wspomagające słyszenie i komunikację, ale pojawiła się dodatkowo wśród uczestników projektu np. osoba o niepełnosprawności sprzężnej – poruszająca się na wózku inwalidzkim). W takim przypadku istnieje również możliwość sfinansowania racjonalnych usprawnień (np. w postaci instalacji platformy do podjazdu, wynajmu schodołazu, asysty osoby wspomagającej poruszanie się) http://www.subregioncentralny.pl/aktualnosci/koszty-racjonalnych-usprawnien.html
11.	Oczywista omyłka – błędy rachunkowe w wykonaniu działania matematycznego, błędy pisarskie oraz inne oczywiste omyłki rozumiane jako: omyłki widoczne, polegające na przekręceniu, opuszczeniu wyrazu, błędy logiczne lub mające postać innej niedokładności przypadkowej bądź też wady procesu myślowo-redakcyjnego. Poprawa oczywistych omyłek nie może prowadzić do istotnej modyfikacji wniosku.
12.	Oczywisty błąd pisarski - omyłki widoczne, przekręcenie, opuszczenie wyrazu, błąd logiczny, błąd pisarski lub inna podobna usterka w tekście, również omyłka, która nie jest widoczna w treści samego wniosku, jest jednak omyłką wynikającą z porównania treści innych fragmentów wniosku i / lub pozostałych dokumentów, stanowiących załączniki do wniosku, a przez dokonanie poprawki tej omyłki, właściwy sens oświadczenia pozostaje bez zmian.
13.	Oczywisty błąd rachunkowy - widoczny błąd rachunkowy popełniony przez wnioskodawcę, polegający na uzyskaniu nieprawidłowego wyniku działania arytmetycznego a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji, brak prawidłowego zaokrąglenia kwoty, itp.
14.	Osoba niesamodzielna – osoba, która ze względu na podeszły wiek, stan zdrowia lub niepełnosprawność wymaga opieki lub wsparcia w związku 
z niemożnością samodzielnego wykonania co najmniej jednej z podstawowych czynności dnia codziennego.
15.	Osoba uboga pracująca – osoba wykonująca pracę, za którą otrzymuje wynagrodzenie i która jest uprawniona do korzystania z pomocy społecznej na podstawie przesłanki ubóstwo, tj. której dochody nie przekraczają kryteriów dochodowych ustalonych w oparciu o próg interwencji socjalnej.
16.	Osoba z niepełnosprawnością sprzężoną – osoba, u której stwierdzono występowanie dwóch lub więcej niepełnosprawności.
17.	Osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym: 
a)	osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej zgodnie 
z ustawą z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, tj. spełniające co najmniej jedną 
z przesłanek określonych w  art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej;
b)	osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. 
o zatrudnieniu socjalnym;
c)	osoby przebywające w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę zastępczą oraz rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011r. 
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U z 2016 r, poz. 575 
z poźn. zm.);
d)	osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1654);
e)	osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 
7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2016r. poz. 1943, z późn. zm.);
f)	osoby z niepełnosprawnością – osoby z niepełnosprawnością w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, 
w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020; 
g)	rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z rodziców lub opiekunów nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością;
h)	osoby zakwalifikowane do III profilu pomocy, zgodnie z  ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.);
i)	osoby niesamodzielne;
j)	osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań 
w rozumieniu Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie monitorowania postępu rzeczowego i realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;
k)	osoby korzystające z PO PŻ.
18.	Otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym – 
osoby spokrewnione lub niespokrewnione z osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym wspólnie zamieszkujące i gospodarujące, a także inne osoby z najbliższego środowiska osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Za otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym można uznać wszystkie osoby, których udział 
w projekcie jest niezbędny dla skutecznego wsparcia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Do otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym należą także osoby sprawujące rodzinną pieczę zastępczą lub kandydaci do sprawowania rodzinnej pieczy zastępczej, osoby prowadzące rodzinne domy dziecka i dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego.
19.	Osoby bezrobotne – osoby pozostające bez pracy, gotowe do podjęcia pracy 
i aktywnie poszukujące zatrudnienia. Niezależnie od spełnienia powyższych przesłanek, zarejestrowani  bezrobotni są zaliczani do osób bezrobotnych. Osobami bezrobotnymi są zarówno osoby bezrobotne w rozumieniu Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności, jak i osoby zarejestrowane jako bezrobotne. Definicja nie uwzględnia studentów studiów stacjonarnych, nawet jeśli spełniają powyższe kryteria. Osoby kwalifikujące się do urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego, które są bezrobotne w rozumieniu niniejszej definicji (nie pobierają świadczeń z tytułu urlopu), są również osobami bezrobotnymi.
20.	Osoby bierne zawodowo – osoby, które w danej chwili nie tworzą zasobów siły roboczej (tzn. nie pracują i nie są bezrobotne). Osoby będące na urlopie wychowawczym (rozumianym jako nieobecność w pracy, spowodowana opieką nad dzieckiem w okresie, który nie mieści się w ramach urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego) są uznawane za bierne zawodowo, chyba że są zarejestrowane już jako bezrobotne (wówczas status bezrobotnego ma pierwszeństwo.
21.	Ośrodek wsparcia ekonomii społecznej (OWES) – podmiot lub partnerstwo posiadający akredytację, świadczący komplementarnie pakiet usług wsparcia ekonomii społecznej wskazanych w KPRES.
22.	Portal – portal internetowy (www.funduszeeuropejskie.gov.pl) dostarczający informacje na temat wszystkich programów operacyjnych w Polsce.
23.	Praktyka zawodowa - forma praktycznej nauki zawodu będąca: 
•	integralną częścią szkolenia, której celem jest zastosowanie i pogłębienie zdobytej wiedzy i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach zawodowych, bądź:
•	zdobywaniem nowych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych poprzez praktyczne wykonywanie zadań zawodowych na stanowisku pracy według ustalonego programu uzgodnionego pomiędzy pracodawcą a osobą odbywającą praktykę.
24.	Projekt partnerski – projekt partnerski, o którym mowa w art. 33 ustawy wdrożeniowej.
25.	Rozporządzenie ogólne - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320).
26.	Staż – nabywanie przez osobę bezrobotną lub osobę bierną zawodowo umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań 
w miejscu pracy, bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.
27.	Subsydiowane zatrudnienie – forma pomocy finansowej dla pracodawcy stanowiąca zachętę do zatrudnienia, zakładająca redukcję kosztów ponoszonych przez niego na zatrudnienie pracowników zgodnie z art. 32 i 33 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1 z późn. zm.) oraz zgodnie 
z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. 
w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str.1).
28.	Suma kontrolna CRC – (cykliczny kod nadmiarowy) system sum kontrolnych wykorzystywany do wykrywania przypadkowych błędów pojawiających się podczas przesyłania i magazynowania danych binarnych. 
29.	Ścieżka reintegracji – zestaw kompleksowych i zindywidualizowanych form wsparcia, mających na celu wyprowadzenie osób lub rodzin z ubóstwa lub wykluczenia społecznego. Ścieżka reintegracji może być realizowana w ramach jednego projektu (ścieżka udziału w projekcie) lub – ze względu na złożoność problemów i potrzeb danej osoby, rodziny lub środowiska – wykraczać poza ramy jednego projektu i być kontynuowana w innym projekcie lub poza projektowo. Wsparcie w ramach ścieżki reintegracji może być realizowane przez jedną lub przez kilka instytucji zazwyczaj w sposób sekwencyjny.
30.	Trener pracy – realizuje zintegrowane i zindywidualizowane formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, mające na celu uzyskanie oraz utrzymanie zatrudnienia poprzez wsparcie trenera pracy, obejmujące działania motywacyjne, pomoc w określeniu rozwoju zawodowego, nabywaniu umiejętności miękkich, pośrednictwo pracy oraz wsparcie w miejscu pracy i poza pracą; posiada co najmniej średnie wykształcenie oraz podstawową wiedzę w zakresie przepisów prawa pracy i zatrudniania osób z niepełnosprawnościami; posiada co najmniej roczne doświadczenie zawodowe, w tym doświadczenie w formie wolontariatu; posiada co najmniej 3-miesięcznie doświadczenie w bezpośredniej pracy 
z osobami z niepełnosprawnościami lub przeszła szkolenie w zakresie zatrudnienia wspomaganego.
31.	Usługi aktywnej integracji – usługi, których celem jest:
a)	odbudowa i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu (reintegracja społeczna) lub
b)	odbudowa i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy (reintegracja zawodowa) lub
c)	zapobieganie procesom ubóstwa, marginalizacji i wykluczenia społecznego. 
Do usług aktywnej integracji należą usługi o charakterze:
i)	społecznym, których celem jest nabycie, przywrócenie lub wzmocnienie kompetencji społecznych, zaradności, samodzielności i aktywności społecznej,  
ii)	zawodowym, których celem jest pomoc w podjęciu decyzji dotyczącej wyboru lub zmiany zawodu, wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje zawodowe oraz umiejętności pożądane na rynku pracy (poprzez m.in. udział w zajęciach w CIS, KIS lub WTZ), pomoc w utrzymaniu zatrudnienia;
iii)	edukacyjnym, których celem jest wzrost poziomu wykształcenia, dostosowanie wykształcenia lub kwalifikacji zawodowych do potrzeb rynku pracy (m.in. edukacja formalna, kursy i szkolenia zawodowe),
iv)	zdrowotnym, których celem jest wyeliminowanie lub złagodzenie barier zdrowotnych utrudniających funkcjonowanie w społeczeństwie lub powodujących oddalenie od rynku pracy.
32.	Ustawa wdrożeniowa – ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 z późn. zm.).
33.	Umowa/decyzja o dofinansowanie projektu - umowa zawarta między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania, zawierająca co najmniej elementy, o których mowa w art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) albo porozumienie, o którym mowa w art. 206 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zawarte między właściwą instytucją a Wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania.
34.	Urzędowe potwierdzenie odbioru - wiadomość elektroniczna stanowiąca dowód dostarczenia dokumentu elektronicznego do adresata.
35.	Wniosek – dokument złożony przez Wnioskodawcę za pośrednictwem Systemu LSI, w celu uzyskania środków finansowych na realizację projektu w ramach RPO WSL, na podstawie którego dokonuje się oceny spełnienia przez projekt odpowiednich kryteriów wyboru. Za integralną część wniosku o dofinansowanie uznaje się wszystkie jego załączniki, (jeśli dotyczy).  
36.	Wnioskodawca – podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu.
37.	Zatrudnienie wspomagane  – forma zintegrowanego, zindywidualizowanego 
wsparcia osób z niepełnosprawnościami, mająca na celu uzyskanie oraz utrzymanie zatrudnienia poprzez wsparcie trenera pracy, obejmujące działania motywacyjne, pomoc w określeniu rozwoju zawodowego, nabywaniu umiejętności miękkich, pośrednictwo pracy oraz wsparcie w miejscu pracy i poza pracą.

1. Podstawy prawne
1.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 
17 grudnia 2013r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320);
2.	Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 470); 
3.	Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. Urz. UEL 138 
z 13.05.2014 r., str. 5);
4.	Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r.);
5.	Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w stosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187/1 z 26.06.2014);
6.	Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz.459);
7.	Ustawa z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.); 
8.	Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1808, z późn. zm.);
9.	Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. 
z 2016r.,poz. 1870, z późn. zm.);
10.	Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. 
z 2016r., poz. 1047 z późn. zm.);
11.	Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164; z późn. zm.);
12.	Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 922);
13.	Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. 
z 2016r. poz. 930 z późn. zm.); 
14.	Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 z późn. zm.);
15.	Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (tekst jedn. Dz.U. 
z 2016 r., poz. 1828);
16.	Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 2046.); 
17.	Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 546 z późn. zm.); 
18.	Ustawa z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 z późn. zm.); 
19.	Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego 
i o wolontariacie ( tekst jedn. Dz.U. z 2016, poz. 1817 z późn. zm..); 
20.	Ustawa z dnia 15 czerwca 2012r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z Dz.U. 2012 r. poz. 769); 
21.	Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 710 z późn. zm.); 
22.	Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 1541); 
23.	Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764); 
24.	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 30 lipca 2015r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014–2020 (Dz.U. z 2015 r. poz.1073);
25.	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015r. poz. 1422);
26.	Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020 - Umowa Partnerstwa 
z 23 maja 2014 r. z późn. zm..;
27.	Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL 2014-2020) uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą nr 139/6/V/2014 z dnia 29 grudnia 2014 r. i zatwierdzony decyzją Komisji Europejskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. nr C10187CCI2014PL16M20P012(2014).   
28.	 Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego Uchwałą 
nr 419/175/V/2017 z dnia  1 marca 2017 r.
29.	Wytyczne, a w szczególności:
•	Wytyczne w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych 
w postaci elektronicznej na lata 2014-2020 z dnia 03.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie warunków certyfikacji oraz przygotowania prognoz wniosków o płatność do Komisji Europejskiej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020  z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 31.03.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady partnerstwa na lata 2014-2020 z dnia 28.10.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016 r.;
•	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020 z dnia 22.04.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z dnia 3.11.2016r.;
•	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020 z dnia 08.05.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 z dnia 8.05.2015 r.;
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 z dnia 24.10.2016r.; 
•	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014 -2020 z dnia 2.11.2016 r.

2. Podstawowe informacje o konkursie
2.1 Założenia ogólne
•	Instytucją Organizującą Konkurs (IOK) jest: Zarząd Województwa Śląskiego, jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020.
•	Zadania IOK wykonuje Wydział Europejskiego Funduszu Społecznego, 
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice.
•	Przedmiotem konkursu jest wybór do dofinansowania projektów, realizowanych w ramach Osi Priorytetowej IX Włączenie społeczne, Działanie 9.1 Aktywna integracja, Poddziałanie 9.1.5 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym- konkurs.
•	Celem szczegółowym do osiągnięcia poprzez realizację projektów dofinansowanych w ramach Działania 9.1 Aktywna integracja jest wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.
•	Nabór wniosków o dofinansowanie projektów będzie prowadzony od dnia 
24 kwietnia 2017 r. (od godz. 0:00) do dnia 24 maja 2017 r. (do godz. 12:00:00). Wnioski złożone po upływie terminu zamknięcia naboru będą pozostawione bez rozpatrzenia (decyduje data złożenia wniosku za pośrednictwem jednej z platform wymienionych w pkt 2.7.1). W uzasadnionych przypadkach IOK dopuszcza możliwość składania wniosku w innej formie niż wskazana w pkt 2.7.1
•	Za termin złożenia wniosku uznawana jest data doręczenia widoczna na dokumencie UPO/UPP, o którym mowa w pkt. 2.7.7. 

•	Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym.
•	Projekty dofinansowane będą w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz budżetu państwa.

Celem konkursu jest:
•	wybór do dofinansowania projektów spełniających kryteria, które dodatkowo uzyskały wymaganą liczbę punktów albo
•	wybór do dofinansowania projektów spełniających kryteria, które wśród projektów z wymaganą liczbą punktów uzyskały kolejno największą liczbę punktów.

W roku 2015 w województwie śląskim  pomocy społecznej z powodu  ubóstwa  udzielono 140 196 osobom  w  60 326 rodzinach. Poza ubóstwem  najczęstszym powodem udzielenia pomocy społecznej były także bezrobocie 142 077 (osób 
w 53 624 rodzinach). Mając na uwadze zakres i specyfikę typów operacji możliwych do realizacji w ramach konkursu  należy wskazać, iż kolejnymi powodami udzielenia pomocy były przemoc w rodzinie (6364 osób)  udzielona w 1902 rodzinom, 7 747 rodzin zostało objętych pomocą społeczną  z powodu alkoholizmu (tj. 14 388 osób),  z czego 1368 rodzin zamieszkiwało wsie. Pomocy z powodu trudności 
w przystosowaniu się do życia po wyjściu z zakładu karnego udzielono  3 185 osobom w 1 887 rodzinach. 

Najczęściej pomocą z tytułu ubóstwa obejmowani byli mieszkańcy miast na prawach powiatu. Wysoka liczba rodzin objętych pomocą społeczną  z powodu ubóstwa, bezrobocia, w tym rodzin wielodzietnych lub niepełnych w stosunku do rodzin ogółem objętych pomocą społeczną występuje  przede wszystkim w miastach  na prawach powiatu. Porównując dane statystyczne można zauważyć, że jeśli rodzina zostaje objęta pomocą z tytułu ubóstwa, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że jest także dotknięta bezrobociem. 

Według danych pochodzących z ostatniego Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 31 marca 2011r. w województwie śląskim zamieszkiwało 552 138 osób niepełnosprawnych. Stanowili oni 11,9% ogółu ludności województwa. Pod względem liczby niepełnosprawnych mieszkańców, śląskie zajmowało pierwsze miejsce wśród województw (osoby te stanowiły 11,8% wszystkich niepełnosprawnych w Polsce), natomiast pod względem częstotliwości występowania niepełnosprawności region znalazł się na 11. miejscu w kraju. Wskaźnik liczby osób niepełnosprawnych na 1000 ludności wynosił 119. Dla porównania dla całej Polski było to 122, a w województwie o najwyższej wartości (lubuskim) 167. Niepełnosprawność stanowi stosunkowo często przyczynę korzystania z pomocy społecznej. W 2015r. zajmowała 5 miejsce wśród najczęstszych powodów udzielenia pomocy.  Z powodu niepełnosprawności pomocą objęto w tym czasie 37 037 rodzin liczących ogółem 73481 osób. Osoby w rodzinach korzystających z pomocy społecznej z powodu niepełnosprawności stanowiły 27,8% ogółu beneficjentów tej formy wsparcia, a zarazem 1,6% ogółu mieszkańców województwa śląskiego. 
W latach 2010-2015 w analizowanej dziedzinie zanotowano silne wahania poziomu, choć generalnie tendencja była malejąca.  
Czynnikiem zwiększającym ryzyko ubóstwa jest obecność w rodzinie osób niepełnosprawnych. W związku z tym konieczne będzie podjęcie szerszych niż do tej pory działań w zakresie profilaktyki i rehabilitacji osób niepełnosprawnych celem zwiększenia ich udziału w otwartym rynku pracy.

Z danych Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego wynika, że w porównaniu z 2015r. (4415) liczba osób bezdomnych w 2016 r. (4945) wzrosła o 530. W 2014r. odnotowano 4290 bezdomnych, w 2013 r. - 4032, w 2012 r. - 3466, 2011 r. - 2973. Województwo śląskie należy do województw o największej liczbie osób bezdomnych w kraju. W województwie śląskim przebywa 4945 osób bezdomnych, 
w tym 3892 mężczyzn i 779 kobiet. Niepokojącym sygnałem jest wzrost 
w stosunku do lat poprzednich liczby bezdomnych dzieci. W latach 2011-2015 ich liczba wahała się między ok. 140 a 245 - wobec 274 roku 2016. Dzieci, które wykazano w tegorocznym raporcie, przebywały na terenach rozmaitych placówek wspierających osoby bezdomne, w tym m.in. w mieszkaniach chronionych 
i treningowych (lokale chronione są formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia). 

W województwie śląskim w 2015 r. pomocą społeczną z powodu bezdomności objęto 6334 rodziny liczące łącznie 7502 osoby. Członkowie rodzin objętych pomocą z tego tytułu stanowili 2,8% ogółu osób w rodzinach korzystających z pomocy społecznej.  Generalnie w latach 2010-2015 mieliśmy do czynienia z silnym trendem wzrostowym w zakresie liczby klientów, którym udzielono wsparcia z tytułu bezdomności. Ponadto należy zauważyć, że przez cały ten okres wskaźnik objętych pomocą społeczną 
z powodu bezdomności na 1000 mieszkańców był w województwie śląskim zdecydowanie wyższy niż w kraju. 

We wsparciu osób zagrożonych wykluczeniem społecznym jedną z form wsparcia uznawaną za kompleksową i w dużej mierze gwarantująca właściwe wsparcie są podmioty o charakterze reintegracyjnym. 

Z oferty podmiotów o charakterze reintegracyjnym korzystają osoby, które zmagają się z różnego rodzaju problemami w życiu społecznym i zawodowym. Analizując profil uczestników podmiotów reintegracyjnych podobne charakterystyki posiadają uczestnicy podmiotów zatrudnienia socjalnego – CIS i KIS, oraz podmiotów rehabilitacji osób niepełnosprawnych – WTZ i ZAZ. Uczestnikami centrów i klubów integracji społecznej są przede wszystkim osoby długotrwale bezrobotne, bezdomne, uzależnione od alkoholu i niepełnosprawne. Wśród beneficjentów KIS zdarzają się również osoby, wobec których podejmowane są działania jedynie 
z zakresu reintegracji społecznej, gdyż ich problem nie ma charakteru stricte zatrudnieniowego – jak np. sprawcy i ofiary przemocy domowej czy osoby po kryzysach psychicznych. W województwie śląskim działają kluby i centra specjalizujące się w kierowaniu wsparcia do określonych grup osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, np. osób niewidomych.
Uczestnicy podmiotów zatrudnienia socjalnego dysponują bardzo zróżnicowanym doświadczeniem i stażem zawodowym, począwszy od osób, które nigdy nie pracowały, do osób starszych z wieloletnim doświadczeniem zawodowym. Tym, co upodabnia do siebie większość uczestników KIS i CIS jest doświadczenie długotrwałej przerwy w pracy zawodowej, która często skutkuje dezaktualizacją posiadanych przez nich kwalifikacji. 

Uczestnikami WTZ oraz pracownikami ZAZ są osoby z niepełnosprawnościami,  Zarówno w jednym, jak i w drugim typie PES przeważają osoby                                   z niepełnosprawnością intelektualną. W przypadku warsztatów terapii zajęciowej beneficjentami są najczęściej osoby, dla których jest to pierwsza instytucja, do której trafiają po szkole, czy po pobycie w domu. Mały udział w grupie uczestników WTZ mają osoby, które stały się niepełnosprawnymi w trakcie życia. Takich osób jest znacznie więcej w ZAZ, w związku z czym ich beneficjenci posiadają bardzo zróżnicowane doświadczenie zawodowe. W przypadku warsztatów terapii zajęciowej dominują osoby, które nigdy wcześniej nie pracowały. 

Wsparcie w podmiotach reintegracyjnych otrzymują osoby, które często mają problem z funkcjonowaniem społecznym spowodowany deficytami psychologicznymi w obszarach takich jak: poczucie własnej wartości, sprawczość, zaufanie, samodzielność, aktywność.  Ponadto, są to osoby, które z uwagi na swoje problemy często funkcjonują długotrwale w strukturach pomocowych i w związku z tym wykształciły specyficzne schematy funkcjonowania oparte na roszczeniowości 
i wyuczonej bezradności. Osoby te często także w związku z brakiem pracy (bardzo często długotrwałym), zatraciły lub nigdy nie nabyły nawyków koniecznych do funkcjonowania w świecie zawodowym, takich jak punktualność, szacunek do pracy 
i mienia czy troska o higienę osobistą. Zakres działania podmiotów zatrudnienia socjalnego pozwala na kompleksowe wsparcie osób doświadczających wielokrotnego wykluczenia, także z powodów uzależnień oraz długotrwałego bezrobocia. 

Z dostępnych danych statystycznych oraz analiz sporządzanych przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Katowicach wynika, iż w województwie śląskim dostępność do miejsc w podmiotach reintegracyjnych wciąż jest mniejsza od zapotrzebowania. W większości badanych placówek reintegracyjnych przyznano, iż w roku 2014 zdarzyło się, odmówić przyjęcia beneficjenta z powodu braku wolnych miejsc. Średni czas oczekiwania na uczestnictwo w podmiotach reintegracyjnych wynosi średnio mniej niż 6 miesięcy. Jest on jednak dłuższy w przypadku zakładów aktywności zawodowej oraz warsztatów terapii zajęciowej, co związane jest ze specyfiką ich beneficjentów, którzy niejednokrotnie wymagają długotrwałej rehabilitacji, a także brakiem regulacji prawnych dotyczących czasu uczestnictwa 
w tego typu podmiotach. Zainteresowanie uczestnictwem w warsztatach terapii zajęciowej objawiające się długością kolejki chętnych do WTZ-ów nie jest jednoznacznie powiązane z liczbą dostępnych miejsc w WTZ na danym terenie. Według wyników Badania sytuacji warsztatów terapii zajęciowej opublikowanego 
w 2014 r. średnia liczba oczekujących na miejsce w WTZ wynosi 5,4 osoby – najwięcej w województwie śląskim (9,5).
Rozłożenie geograficzne podmiotów reintegracyjnych na obszarze województwa, śląskiego pozwala przypuszczać, że dostęp do podmiotów reintegracyjnych 
w województwie jest mocno zróżnicowany terytorialnie. Założycielami WTZ, ZAZ 
w znaczącej części są podmioty sektora non-profit, zdecydowanie mniej jednostek prowadzona była przez jednostki samorządu terytorialnego, tj. gminy lub powiaty. 

Rotacja uczestników WTZ  jest niska, tak samo jak wskaźniki podejmowania przez nich zatrudnienia. W województwie śląskim rotacja ta mieści się na poziomie średniej krajowej. Według opracowania przygotowanego  przez Laboratorium Badań Społecznych  WTZ są krytykowane za mało intensywne działania uczące samodzielności i przygotowujące ich uczestników do podjęcia zatrudnienia. Przyczynami utrudniającymi rehabilitację zawodową jest wg autorów raportu przede wszystkim nieprzychylny rynek pracy, tj. brak odpowiednich dla niepełnosprawnych ofert pracy i zainteresowania zatrudnieniem ich przez pracodawców oraz brak odpowiednich zakładów aktywizacji/pracy chronionej, ZAZ, stanowisk do praktyk itp. Osoby uczestniczące w zajęciach w ramach WTZ-ów, mogą kontynuować reintegrację poprzez podjęcie pracy w ZAZ. Zakłady tego typu tworzą miejsca pracy dla osób ze stwierdzonym znacznym stopniem niepełnosprawności i niektórych grup osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, oddziaływując na społeczną reintegrację uczestników zajęć. Województwo śląskie należy do województw, 
w których funkcjonuje stosunkowo dużo ZAZ-ów tj. ponad 11 % wszystkich ZAZ 
w Polsce. 

Analizując strukturę prawną podmiotów prowadzących wsparcie reintegracyjne należy wskazać, iż KIS jest formą najczęściej prowadzoną przez jednostki samorządu terytorialnego (najczęściej są to ośrodki pomocy społecznej), poza tym CIS, WTZ i ZAZ są w ponad połowie prowadzone przez  sektor pozarządowy. 

Tabela. Struktura podmiotów prowadzących podmioty reintegracyjne  w liczbie podmiotów w  województwie ogółem. 
Prowadzący	CIS	KIS	WTZ	ZAZ	
JST	31,58%	72,50%	15,09%	27,27%	
NGO	68,42%	27,50%	84,91%	72,73%	

Rekomendowane jest wprowadzenie do katalogu usług podmiotów prowadzących rehabilitację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych asystenta osoby niepełnosprawnej oraz trenera pracy. Są to formy, które zostały wskazane jako potrzebne w zakresie aktywizacji społeczno-zawodowej, wspomagające osoby niepełnosprawne w pozyskiwaniu i utrzymaniu pracy. Wzmocnienia wymaga także współpraca z przedsiębiorcami jako wzmacniająca efektywność zatrudnieniową. Istotne jest też wykorzystanie możliwości skierowania wsparcia na działania, które ułatwią pracodawcom tworzenie miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych. Ważne jest, aby tworzeniu nowych miejsc w podmiotach już funkcjonujących towarzyszyło także rozwijanie  usług oferowanych dotychczas  przez te podmioty. 

Niniejsza analiza ma charakter ramowy i  bazuje na analizie danych statystycznych oraz opracowaniach  Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Katowicach. Wnioskodawca powinien stosować się do ogólnych rekomendacji zawartych 
w niniejszym  materiale, niemniej jednak każdy wniosek  o dofinansowanie  obligatoryjnie powinien zawierać  analizę sytuacji  problemowej grupy docelowej  na obszarze objętym realizacją projektu.
2.2 Typy projektów możliwych do realizacji w ramach konkursu
W ramach konkursu Wnioskodawcy/Projektodawcy mogą składać wnioski na niżej wskazane typy projektów:
1.	Kompleksowe działania na rzecz integracji osób, rodzin, grup wykluczonych 
i zagrożonych wykluczeniem społecznym z zastosowaniem instrumentów aktywnej integracji (edukacyjnych, społecznych, zawodowych, z uwzględnieniem realizacji Programu Aktywizacji i Integracji - PAI) ukierunkowane na aktywizację społeczno-zawodową. 
2.	Wsparcie społeczno-zawodowe osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym poprzez wykorzystanie potencjału podmiotów reintegracyjnych, tj. 
w już funkcjonujących Centrach Integracji Społecznej, Klubach Integracji Społecznej, Zakładach Aktywności Zawodowej, Warsztatach Terapii Zajęciowej, w tym tworzenie miejsc pracy zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami.
3.	Wsparcie dla tworzenia nowych podmiotów, w ramach których prowadzona będzie aktywizacja społeczno - zawodowa osób zagrożonych ubóstwem 
i wykluczeniem społecznym, zgodnie ze zdiagnozowanymi potrzebami, tj.:
a.	Centrum Integracji Społecznej,
b.	Klubu Integracji Społecznej.
4.	Kompleksowe programy integracji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych.
5.	Kompleksowe programy aktywizacji skierowane do osób usamodzielnianych, 
w tym: młodzieży z ośrodków wychowawczych i socjoterapii, mających na celu poprawę szans adaptacyjnych poprzez organizację dodatkowego wsparcia 
w zakresie umiejętności społecznych i zawodowych.

W ramach konkursu nie dopuszcza się możliwości składania projektów na tworzenie nowych Zakładów Aktywności Zawodowej i Warsztatów Terapii Zajęciowej.

Usługi aktywnej integracji: 

1.	Celem aktywnej integracji osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest przywrócenie możliwości lub zdolności uzyskania zatrudnienia lub innej formy aktywności społecznej, rozwinięcie lub wzmocnienie samodzielności życiowej i społecznej oraz zapobieganie procesom ubóstwa, marginalizacji i wykluczenia społecznego.
2.	Usługi aktywnej integracji mogą mieć charakter wsparcia indywidualnego (adresowanego do osoby), rodzinnego (adresowanego do rodziny) oraz środowiskowego (adresowanego do określonego środowiska).
3.	Wsparcie osób, rodzin, środowisk lub lokalnych społeczności zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym odbywa się z wykorzystaniem usług aktywnej integracji o charakterze:
a)	społecznym, których celem jest nabycie, przywrócenie lub wzmocnienie kompetencji społecznych, zaradności, samodzielności i aktywności społecznej, obejmujących m.in.:
•	pracę socjalną;
•	projekt socjalny, o którym mowa w art. 6 pkt 18 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
•	specjalistyczne poradnictwo o charakterze prawnym, rodzinnym 
i psychologicznym; 
•	uczestnictwo w placówkach wsparcia dziennego, świetlicach i klubach, 
o których mowa w przepisach pomocy społecznej, przepisach 
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz przepisach 
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; 
•	usługi wspierające osoby z niepełnosprawnością, w tym koszty zatrudnienia tłumacza osoby głuchoniemej, przewodnika osoby niewidomej, asystenta osoby niepełnosprawnej, asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej; 
•	usługi wspierające animację lokalną, w tym koszty zatrudnienia animatora lokalnego, lidera klubu integracji społecznej, streetworkera, coacha; 
•	usługi wsparcia i aktywizacji rodzin marginalizowanych, w tym koszty zatrudnienia asystenta rodzinnego i koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej (zgodnie z zapisami ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej), konsultantów rodzinnych, mediatorów itp.;
•	pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym 
w mieszkaniu chronionym;
•	pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych 
w mieszkaniu treningowym min. dla osób korzystających z programu wychodzenia z bezdomności;
•	organizowanie i finansowanie kosztów wolontariatu, zgodnie 
z przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz kosztów zatrudnienia osoby prowadzącej klub wolontariuszy; 
•	organizowanie i finansowanie uczestnictwa w grupach i klubach samopomocowych, w tym kosztów zatrudnienia osoby prowadzącej klub lub grupę;
•	organizowanie i finansowanie treningów kompetencji i umiejętności społecznych, w tym kosztów zatrudnienia i działania osoby prowadzącej klub lub grupę; 
•	poradnictwo specjalistyczne, interwencję kryzysową, mediację rodzinną oraz udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach, służące przywróceniu samodzielności życiowej, w tym powrotu na rynek pracy; 
•	poradnictwo i wsparcie indywidualne oraz grupowe w zakresie podniesienia kompetencji życiowych i umiejętności społecznych umożliwiających docelowo powrót do życia społecznego,
w tym powrót na rynek pracy; 
b)	zawodowym, których celem jest pomoc w podjęciu decyzji dotyczącej wyboru lub zmiany zawodu, wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje zawodowe oraz umiejętności pożądane na rynku pracy m.in.:
•	staże, praktyki zawodowe;
•	zajęcia reintegracji zawodowej u pracodawców;
•	subsydiowane zatrudnienie oraz wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy, w tym specjalistyczne wynikające z danej niepełnosprawności i indywidualnych potrzeb (wyłącznie
w subsydiowanym zatrudnieniu);
•	zatrudnienie wspomagane;
•	usługi, w tym asystenckie, pomagające uzyskać lub utrzymać zatrudnienie w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia;
•	włączanie osób z niepełnosprawnością w zajęcia na rzecz aktywizacji zawodowej, realizowane w warsztatach terapii zajęciowej poprzez finansowanie zajęć związanych z uczestnictwem w WTZ (w zakresie nie finansowanym przez PFRON) oraz wszystkich dodatkowych działań na rzecz aktywnej integracji dotychczas nieoferowanych przez WTZ (np. dodatkowe zajęcia aktywizacyjne);
•	organizacja i finansowanie usług wspierających, w tym: trenera pracy, doradcy zawodowego;
•	usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym na podstawie porozumienia o realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia 
i instytucjach rynku pracy i na zasadach określonych w tej ustawie (koszty prac społecznie użytecznych finansowane z Funduszu Pracy i/lub JST stanowią zawsze wkład własny w projekcie); 
•	poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy;
•	skierowanie do CIS/KIS, w tym finansowanie kosztów tworzenia 
i funkcjonowania nowych podmiotów;
•	wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje zawodowe - kursy i szkolenia (zgodnie z diagnozą zawartą w ścieżce reintegracji, przygotowanej  dla uczestnika projektu);
c)	edukacyjnym, których celem jest wzrost poziomu wykształcenia, dostosowanie wykształcenia lub kwalifikacji zawodowych do potrzeb rynku pracy obejmujących m.in.:
•	skierowanie i sfinansowanie zajęć szkolnych, związanych 
z uzupełnieniem wykształcenia na poziomie podstawowym, gimnazjalnym, ponadgimnazjalnym lub policealnym oraz kosztów z nimi związanych (edukacja formalna);
•	zajęcia ukierunkowane na rozwój zainteresowań i aspiracji edukacyjnych; 
•	długotrwałe formy kształcenia ustawicznego;
•	kursy, szkolenia zawodowe/edukacyjne (zgodnie z diagnozą zawartą 
w ścieżce reintegracji, przygotowanej dla uczestnika projektu);
•	certyfikowane kursy i szkolenia w formie uzupełniającej edukację;
•	usługi wspierające aktywizację edukacyjną (np. poprzez brokera edukacyjnego);
d)	zdrowotnym, których celem jest wyeliminowanie lub złagodzenie barier zdrowotnych utrudniających funkcjonowanie w społeczeństwie lub powodujących oddalenie od rynku pracy:
•	skierowanie i sfinansowanie terapii psychologicznej, rodzinnej lub psychospołecznej dla rodzin lub osób; 
•	skierowanie i sfinansowanie programu korekcyjno-edukacyjnego dla osób stosujących przemoc w rodzinie, o którym mowa w przepisach 
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie; 
•	skierowanie i sfinansowanie programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego w przypadku osób uzależnionych od alkoholu, w rozumieniu przepisów o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; 
•	skierowanie i sfinansowanie programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej dla osób uzależnionych od narkotyków lub innych środków odurzających w rozumieniu przepisów o przeciwdziałaniu narkomanii;
•	sfinansowanie kosztów zespołów ćwiczeń fizycznych usprawniających psychoruchowo lub zajęć rehabilitacyjnych zgodnie z potrzebami osób 
z niepełnosprawnością.

W ramach konkursu obok usług aktywnej integracji, mogą być realizowane usługi społeczne, o ile jest to niezbędne dla zapewnienia indywidualizacji i kompleksowości wsparcia dla konkretnej osoby, rodziny czy środowiska i przyczynia się do realizacji celów aktywnej integracji, przy czym wsparcie jest skoncentrowane na osobie i jej potrzebach, a nie na rozwijaniu usług.

Usługami aktywnej integracji nie są usługi społeczne, o których mowa w Rozdziale 
6 Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 (Wsparcie rozwoju usług społecznych w ramach PI 9iv). 

Z usług aktywnej integracji mogą korzystać również osoby zaliczone do otoczenia osób wykluczonych społecznie, o ile zadania zostaną prawidłowo zaplanowane 
zapisane we wniosku o dofinansowanie.

Indywidualna ścieżka reintegracji
1.	Proces wsparcia osób i rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym odbywa się w oparciu o ścieżkę reintegracji, stworzoną indywidualnie dla każdej osoby, rodziny z uwzględnieniem diagnozy sytuacji problemowej, zasobów, potencjału, predyspozycji, potrzeb i oczekiwań. 
2.	Ścieżka reintegracji to najczęściej długotrwały proces reintegracji osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym
i wyprowadzania tych osób z ubóstwa lub wykluczenia społecznego za pomocą zestawu kompleksowych i zindywidualizowanych form wsparcia, pozwalających na reintegrację tych osób lub rodzin.
3.	Ścieżka reintegracji może być realizowana w ramach jednego projektu (ścieżka udziału w projekcie) lub – ze względu na złożoność problemów 
i potrzeb danej osoby lub rodziny – wykraczać poza ramy jednego projektu 
i być kontynuowana w innym projekcie lub pozaprojektowo. Może być realizowana przez jedną lub kilka instytucji, zazwyczaj w sposób sekwencyjny.
4.	Działania w zakresie aktywizacji zawodowej nie mogą stanowić pierwszego elementu realizacji ścieżki reintegracji, zaś działania w zakresie aktywizacji edukacyjnej muszą być powiązane z działaniami w zakresie aktywizacji zawodowej.

Prowadzenie rekrutacji w ramach projektu, w szczególności wyszukiwanie i informowanie uczestników projektu i prowadzenie spotkań informacyjnych o projekcie oraz koszt ogłoszeń rekrutacyjnych
w mediach nie jest zadaniem merytorycznym i stanowi koszt pośredni. 
W ramach katalogu kosztów bezpośrednich kwalifikowalne jest wyznaczanie ścieżki reintegracji społecznej poprzez wyspecjalizowane osoby/organy (doradca zawodowy/psycholog/pracownik socjalny).

4.	W odniesieniu do osób, których ścieżka reintegracji zakłada skierowanie do OWES, wsparcie społeczne, lub/i zawodowe kontynuowane jest w ramach Poddziałania 9.3.1 Wsparcie sektora ekonomii społecznej RPO WSL 2014 – 2020.

5.	Beneficjent realizujący projekt jest zobowiązany do informowania właściwych terytorialnie OPS i PCPR o realizowanym projekcie oraz o uczestnikach projektu korzystających z systemu pomocy społecznej. Powyższe ma na celu uniemożliwienie lub zminimalizowanie prawdopodobieństwa występowania tego samego rodzaju wsparcia dla osób dla których zaplanowano wsparcie również w ramach projektu pozakonkursowego w ramach Poddziałania 9.1.6 tj. udzielenia wsparcia w ramach dwóch różnych projektów współfinansowanych z EFS dla tej samej osoby.

Rekomendowane narzędzia realizacji usług aktywnej integracji:
1.	Kontrakt socjalny lub jego odmiany
•	Podstawą prawną realizacji kontraktu socjalnego jest art. 108 ustawy 
o pomocy społecznej. Kontrakty socjalne są realizowane poprzez usługi aktywnej integracji, w tym pracę socjalną z osobą lub rodziną. Praca socjalna jest traktowana jako usługa aktywnej integracji o charakterze społecznym i obowiązkowo stosowana w projektach realizowanych przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej, przy czym projekty obejmujące wyłącznie pracę socjalną nie kwalifikują się do dofinansowania.
•	Kontrakt może zostać zawarty z rodziną w rozumieniu przepisów 
o pomocy społecznej z tym, że podstawowe działania muszą być skierowane do osoby korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej. Możliwe jest również zawarcie odrębnych kontraktów socjalnych 
w ramach rodziny. Decyzję podejmuje pracownik socjalny w uzgodnieniu z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie. Możliwe jest również zawarcie kontraktu z osobą małoletnią od 15 roku życia za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych tej osoby. Kontrakt socjalny jest pisemną umową pomiędzy osobą korzystającą ze świadczeń pomocy społecznej a pracownikiem socjalnym, mającą na celu określenie sposobów rozwiązywaniu problemów osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, umożliwienie aktywizacji społeczno-zawodowej oraz przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. W przypadku realizacji kontraktu w ramach realizacji projektu, obowiązkowa jest realizacja ścieżki reintegracji obejmującej wybrane usługi aktywnej integracji. Dobór instrumentów musi być adekwatny do potrzeb i możliwości uczestnika projektu. Może być dokonany zarówno spośród instrumentów jednej grupy jak i kilku grup.
•	IZ RPO zapewnia, że z uczestnikami projektu realizowanego przez podmiot inny niż OPS podpisywana jest umowa na wzór kontraktu socjalnego.

W przypadku określonych grup odbiorców zamiast kontraktu socjalnego można zamiennie stosować także narzędzie będące jego odmianą: 
a)	w przypadku osób bezdomnych - indywidualny program wychodzenia 
z bezdomności lub jego odmiany;
b)	w przypadku uchodźców i imigrantów - indywidualny program integracyjny lub jego odmiany; 
c)	w przypadku osób opuszczających pieczę zastępczą (rodzinę zastępczą, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną) oraz domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii zapewniające całodobową opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze - indywidualny program usamodzielnienia lub jego odmiany; 
d)	w przypadku osób uczęszczających na zajęcia w ramach CIS - indywidualny program zatrudnienia socjalnego; 
e)	w przypadku osób niepełnosprawnych, osób w ramach interwencji kryzysowej oraz innych osób korzystających ze wsparcia w projektach, dopuszcza się możliwość działań indywidualnych (umowa) na zasadach analogicznych jak dla kontraktu socjalnego.
2.	Projekt socjalny lub jego odmiany
•	projekt socjalny, o którym mowa w art. 6 pkt 18 ustawy z dnia12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, to  zamierzony plan działania polegający na kreowaniu pomysłów służących usprawnianiu lub ulepszaniu rzeczywistości społecznej;  praca socjalna jest natomiast działalnością zawodową mającą na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. 
Te dwie definicje jasno wskazują na ścisły związek projektu socjalnego z pracą socjalną. Projekt socjalny w odniesieniu do pracy socjalnej identyfikowany jest jako inicjowanie, opracowywanie 
i wdrażanie koncepcji działań mających na celu polepszanie funkcjonowania ludzi w oparciu o ocenę problemu oraz analizę celów 
i dostępnych wariantów. Przy tworzeniu projektów socjalnych stosuje się określone metody postępowania, właściwe dla współcześnie wykonywanej pracy socjalnej, będące jednocześnie formami praktycznego działania.
•	projekt socjalny charakteryzuje się następującymi cechami: jest niepowtarzalny (inna grupa klientów, inny budżet inne zasoby niezbędne), służy rozwiązywaniu problemu, dokonaniu zmiany, jest ograniczony (tzn. ma określony czas trwania, określoną datę rozpoczęcia i zakończenia, ograniczoną liczbę zasobów oraz określony budżet), charakteryzuje go złożoność (tj. duża ilość wykonywanych zadań).

Usługi reintegracji społecznej i zawodowej realizowane przez CIS i KIS
•	Usługi reintegracji społecznej i zawodowej realizowane przez CIS i KIS są uznawane za kompleksową usługę aktywnej integracji, obejmującą integrację społeczną i zawodową.
•	Wsparcie jest udzielane na stworzenie nowych miejsc reintegracji społecznej i zawodowej:
- w istniejących podmiotach, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym;
- poprzez utworzenie podmiotów, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym.
•	Zasady tworzenia Centrum Integracji Społecznej, jako jednostki realizującej reintegrację społeczną i zawodową, określa art. 3 ustawy o zatrudnieniu socjalnym. 
•	Instytucja tworząca CIS jest zobowiązana wystąpić do wojewody właściwego ze względu na siedzibę Centrum, z wnioskiem o przyznanie statusu. Wniosek jest dokumentem, wymagającym zaplanowania i przeanalizowania wszystkich aspektów działalności, swoistym biznesplanem CIS i w swojej treści powinien zawierać wskazane w ustawie informacje.
•	IOK zwraca uwagę, iż status CIS jest jednym z dokumentów wymaganych przy podpisaniu umowy o dofinansowanie projektu pomiędzy Wnioskodawcą 
a Instytucją Zarządzającą. Mając to na uwadze wnioskodawca powinien wystąpić o nadanie statusu w terminie umożliwiającym mu podpisanie umowy w razie pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia konkursu. 
•	Beneficjent zobowiązany jest do dostarczenia kopii zaświadczenia 
o zarejestrowaniu Klubu Integracji Społecznej w Rejestrze Wojewody niezwłocznie po jego otrzymaniu i przed rozpoczęciem realizacji działań 
w projekcie. Dokument nie jest wymagany na etapie podpisywania umowy 
o dofinansowanie. 
•	Beneficjent zostanie zobowiązany w umowie o dofinansowanie projektu do zachowania trwałości utworzonych w ramach projektu podmiotów (CIS/KIS) po zakończeniu realizacji projektu, co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu. IZ RPO WSL weryfikuje spełnienie warunku trwałości po upływie okresu wskazanego w umowie o dofinansowanie projektu. 

Aktywizacja społeczno – zawodowa osób z niepełnosprawnościami

Aktywizacja społeczno-zawodowa osób z niepełnosprawnościami odbywa się poprzez:
a)	wykorzystanie usług aktywnej integracji; IZ RPO umożliwia realizację wsparcia w zakresie przygotowania do uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej lub podjęcia zatrudnienia realizowanego przez środowiskowe domy samopomocy, usług asystenckich, a także innych usług aktywnej integracji w szczególności takich jak usługi trenera pracy, usługi umożliwiające uzyskanie 
i utrzymanie zatrudnienia i nabywanie nowych umiejętności społecznych i zawodowych, pozwalających uzyskać i utrzymać zatrudnienie, w szczególności w początkowym okresie zatrudnienia;b)	 usługi reintegracji społecznej i zawodowej realizowane przez CIS i KIS;
c)	wykorzystanie usług aktywnej integracji w ramach WTZ i ZAZ zgodnie 
z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. rehabilitacji zawodowej 
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Wsparcie w ramach ZAZ odbywa się poprzez:
a)	zwiększenie liczby osób z niepełnosprawnościami zatrudnionych 
w istniejących ZAZ, z możliwością objęcia tych osób usługami aktywnej integracji; okres zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w ZAZ po zakończeniu realizacji projektu jest co najmniej równy okresowi zatrudnienia 
w ramach projektu; okres może być krótszy, wyłącznie w sytuacji, gdy osoba 
z niepełnosprawnością podejmie w tym okresie zatrudnienie poza ZAZ;
b)	wsparcie osób z niepełnosprawnościami dotychczas zatrudnionych w ZAZ nową ofertą w postaci usług aktywnej integracji, ukierunkowaną na przygotowanie osób zatrudnionych w ZAZ do podjęcia zatrudnienia poza ZAZ: na otwartym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej.

Wsparcie w ramach WTZ odbywa się poprzez:
a)	wsparcie usługami aktywnej integracji nowych osób w istniejących WTZ;
b)	wsparcie dotychczasowych uczestników WTZ nową ofertą w postaci usług aktywnej integracji obowiązkowo ukierunkowaną na przygotowanie uczestników WTZ do podjęcia zatrudnienia i ich zatrudnienie: w ZAZ, na otwartym lub chronionym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej.
c)	IOK umożliwia także realizację praktyk lub staży dla uczestników WTZ.

W celu zwiększenia zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, Beneficjent może  zastosować działania wspierające pracodawców w tworzeniu miejsc pracy dla takich osób, w szczególności poprzez wyposażenie, doposażenie lub dostosowanie stanowiska pracy na potrzeby zatrudnienia osoby 
z niepełnosprawnością. Działania wspierające tworzenie miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami mogą być realizowane wyłącznie jako element kompleksowych projektów obejmujących również aktywizację społeczno-zawodową osób z niepełnosprawnościami.

Organizacja staży i praktyk zawodowych oraz zajęć reintegracji zawodowej 
w ramach projektów

1.	Beneficjent zawiera z organizatorem stażu/praktyki umowę o zorganizowanie stażu/praktyki zawodowej określając w szczególności:
a)	nazwę formy wsparcia,
b)	dane uczestnika projektu odbywającego staż/praktykę zawodową: imię i nazwisko, PESEL, data urodzenia, adres zameldowania/zamieszkania,
c)	dane opiekuna uczestnika projektu odbywającego staż/praktykę zawodową, 
d)	datę rozpoczęcia i zakończenia stażu/praktyki zawodowej,
e)	numer i tytuł projektu, w ramach którego realizowany jest staż/praktyka zawodowa,
f)	zakres stażu/praktyki zawodowej,
2.	Staż/praktyka zawodowa odbywa się według programu stanowiącego załącznik do umowy o zorganizowanie stażu/praktyki. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe uczestnika projektu.
3.	Program powinien określać: 
a)	zakres zadań wykonywanych przez uczestnika stażu/praktyki zawodowej, 
b)	rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych, 
c)	dane opiekuna osoby objętej programem stażu/praktyki zawodowej.
4.	Staż/praktyka zawodowa odbywa się na podstawie umowy zawartej między organizatorem, a stażystą/ praktykantem zawierającej podstawowe informacje, takie jak:
a)	 okres trwania,
b)	 wysokość przewidywanego stypendium,
c)	 miejsce wykonywania prac,
d)	 zakres obowiązków,
e)	dane opiekuna stażu/praktyki zawodowej.
5.	Staż/praktyka zawodowa trwa nie krócej niż 3 miesiące i nie dłużej niż 12 miesięcy kalendarzowych. Osoba odbywająca staż/praktykę zawodową powinna wykonywać czynności lub zadania w wymiarze nie przekraczającym 40 godzin tygodniowo i 8 godzin dziennie.
6.	Organizator stażu/praktyki zawodowej:
a)	zapewnia odpowiednie stanowisko pracy stażysty/praktykanta wyposażone w niezbędne sprzęty, narzędzia i zaplecze, zgodnie z programem stażu/praktyki i potrzebami uczestnika projektu wynikającymi ze specyfiki zadań wykowanych przez stażystę/praktykanta, wymogów technicznych miejsca pracy, a także niepełnosprawności lub stanu zdrowia,
b)	szkoli stażystę/praktykanta na zasadach przewidzianych dla pracowników w zakresie BHP, przepisów przeciwpożarowych oraz zapoznaje go 
z obowiązującym regulaminem pracy na stanowisku, którego dotyczy staż/praktyka zawodowa,
c)	sprawuje nadzór nad odbywaniem stażu/praktyki zawodowej w postaci wyznaczenia opiekuna stażu/praktyki zawodowej, 

Opiekun stażu/praktyki, wyznaczony na etapie przygotowań do realizacji programu pracownik, który wprowadza stażystę/praktykanta w zakres obowiązków oraz zapoznaje z zasadami i procedurami obowiązującymi 
w organizacji, w której odbywa staż, a także monitoruje realizację przydzielonego w programie stażu zakresu obowiązków i celów edukacyjno - zawodowych oraz udziela informacji zwrotnej stażyście na temat osiąganych wyników i stopnia realizacji zadań. Na jednego opiekuna stażu nie może przypadać więcej niż 3 stażystów Opiekun stażysty jest wyznaczany po stronie podmiotu przyjmującego na staż. Po zakończeniu stażu jest opracowywana ocena uwzględniająca osiągnięte rezultaty oraz efekty stażu. Ocena jest opracowywana przez podmiot przyjmujący na staż w formie pisemnej i określa postępy i nabywanie nowych umiejętności przez stażystę/praktykanta, a także stopień realizacji treści i celów edukacyjno-zawodowych oraz regularnie udziela stażyście/ praktykantowi informacji zwrotnej.

Organizator stażu/praktyki - wydaje stażyście/praktykantowi - niezwłocznie po zakończeniu stażu/praktyki zawodowej - dokument potwierdzający odbycie stażu/praktyki zawodowej; dokument powinien zawierać następujące informacje: datę rozpoczęcia i zakończenia stażu/praktyki zawodowej, cel i program stażu/praktyki zawodowej, opis zadań wykonanych przez stażystę/praktykanta, opis celów edukacyjno - zawodowych i kompetencji uzyskanych przez stażystę/praktykanta w wyniku stażu/praktyki zawodowej oraz ocenę stażysty/praktykanta dokonaną przez opiekuna stażu/praktyki zawodowej.

7.	Organizator stażu/praktyki zawodowej może ponosić koszty związane 
z organizacją stażu/praktyki zawodowej obejmujące:
a)	 przygotowanie stanowiska pracy w niezbędne materiały i narzędzia dla stażysty dla stażysty/praktykanta,
b)	 ubezpieczenie stażysty/praktykanta,
c)	 wynagrodzenie opiekuna stażysty/praktykanta w wysokości nie wyższej niż stypendium wypłacane jednemu stażyście/praktykantowi, rozliczane jako refundacja przez instytucję organizującą staż/praktykę zawodową kosztów faktycznie poniesionych na tę część wynagrodzenia opiekuna stażysty/praktykanta, która odpowiada obowiązkom dotyczącym opieki nad stażystą/praktykantem, przy czym opiekun stażysty/praktykanta wykonuje swoje obowiązki w ramach dotychczasowej formy zaangażowania przez podmiot przyjmujący na staż/praktykę zawodową w ramach dotychczasowych godzin zaangażowania.
Nie jest dopuszczalne zawieranie dodatkowych umów cywilnoprawnych 
z opiekunem stażysty/praktykanta dotyczących opieki nad stażystą/praktykantem.
8.	W okresie odbywania stażu/praktyki stażyście/praktykantowi przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stypendium za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę przysługującego stypendium przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za które przysługuje stypendium. Wyjątek stanowi nieobecność z powodu choroby udokumentowana stosownym zaświadczeniem lekarskim.

IOK zobowiązuje Wnioskodawcę do wskazania we wniosku 
o dofinansowanie metodologii wyliczenia wydatku.

9.	Osoby pobierające stypendium podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne tych osób stanowi kwota wypłacanego stypendium, jeżeli z zawartej umowy na realizację stażu/praktyki zawodowej wynika prawo tej osoby do uzyskiwania świadczenia z tytułu uczestnictwa 
w stażu/praktyce zawodowej. Płatnikiem składek jest beneficjent.
10.	Na wniosek uczestnika projektu odbywającego staż/praktykę zawodową pracodawca jest obowiązany do udzielenia dni wolnych w wymiarze 2 dni za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu/ praktyki zawodowej 
u organizatora stażu/praktyki. Za dni wolne przysługuje stypendium. Za ostatni miesiąc odbywania stażu/praktyki zawodowej organizator jest obowiązany udzielić dni wolnych przed upływem terminu zakończenia stażu/ praktyki zawodowej u organizatora. 
11.	Uczestnik projektu pobierający stypendium traci prawo do pobierania świadczeń wypłacanych przez PUP.
12.	Beneficjent na wniosek organizatora, może pozbawić uczestnika projektu możliwości kontynuowania stażu/praktyki zawodowej w przypadku:
a)	nieusprawiedliwionej nieobecności podczas więcej niż jednego dnia pracy,
b)	naruszenia podstawowych obowiązków określonych w regulaminie pracy,
c)	naruszenia przez uczestnika przepisów prawa i regulaminu pracy,
d)	nierealizowania programu stażu/ praktyki zawodowej.
13.	Beneficjent na wniosek uczestnika projektu może rozwiązać z organizatorem umowę o odbyciu stażu/ praktyki zawodowej w przypadku nierealizowania przez organizatora warunków odbycia stażu/ praktyki zawodowej.
14.	Umowa zostaje rozwiązana w przypadku, gdy uczestnik projektu podczas odbywania stażu/ praktyki zawodowej podejmie pracę zarobkową. 
15.	Stażysta wykonuje swoje obowiązki pod nadzorem opiekuna stażu/praktyki. Na jednego opiekuna stażu/praktyki nie może przypadać więcej niż 3 stażystów/praktykantów.
16.	Stażysta/praktykant wykonuje zadania na przygotowanym zgodnie z zasadami BHP i przepisami przeciwpożarowymi stanowisku pracy.

Organizacja szkoleń i kursów w ramach projektu 

1.	Szkolenia i kursy - uwzględniają mechanizmy gwarantujące efektywność wsparcia w postaci szkoleń poprzez zapewnienie, iż efektem szkolenia będzie nabycie kwalifikacji lub kompetencji (konkretnych efektów uczenia się uzyskiwanych w toku szkolenia) potwierdzonych odpowiednim dokumentem (np. certyfikatem), który powinien zawierać informacje na temat uzyskanych przez uczestnika efektów uczenia się w rozumieniu Wytycznych 
w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020. Nabycie kwalifikacji lub kompetencji 
w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014 -2020 jest weryfikowane poprzez przeprowadzenie odpowiedniego ich sprawdzenia (np. w formie egzaminu przeprowadzonego przez instytucję uprawnioną).
Szkolenia i kursy powinny być zgodne ze zdiagnozowanymi potrzebami 
i potencjałem uczestnika projektu oraz ze zdiagnozowanymi potrzebami na rynku pracy. Powinny zostać zaplanowane w ścieżce reintegracji społeczno-zatrudnieniowej przygotowanej dla każdego uczestnika projektu.
Opiekun  kursu/szkolenia – wydatek niekwalifikowany w ramach kosztów bezpośrednich.  
IOK dopuszcza możliwość finansowania  pracownika wspomagającego proces edukacyjny, np. tłumacza języka migowego, nauczyciela/ terapeuty wspomagającego. Zapotrzebowanie powinno być w sposób czytelny wskazane we wniosku i powinno wynikać ze specjalnych potrzeb uczestników ( np. rodzaju niepełnosprawności).
2.	Usługi szkoleniowe realizowane są przez instytucje posiadające wpis do Rejestru Instytucji Szkoleniowych prowadzony przez Wojewódzki Urząd Pracy właściwy ze względu na siedzibę instytucji szkoleniowej.
3.	Efektem każdego szkolenia/kursu realizowanego w ramach projektu jest nabycie kwalifikacji zawodowych lub nabycie kompetencji. 
4.	Kursy i szkolenia muszą zostać zakończone uzyskaniem kwalifikacji, przy czym przez kwalifikacje należy rozumieć formalny wynik oceny i walidacji, uzyskany w momencie potwierdzenia przez właściwy organ, że dana osoba osiągnęła efekty uczenia się spełniające określone standardy. Potwierdzeniem nabycia kwalifikacji nie jest zaświadczenie o zakończeniu /odbyciu kursu. Jednocześnie w projekcie należy założyć, że co najmniej 35% uczestników projektu uzyska kwalifikacje zawodowe zgodne z powyższymi warunkami.
5.	Osobom uczestniczącym w szkoleniach lub kursach przysługuje stypendium w wysokości nie większej niż 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pod warunkiem, że liczba godzin szkolenia lub kursu wynosi nie mniej niż 150 godzin miesięcznie – w przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin, wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie.
6.	Kwotę stypendium wypłacanego osobie odbywającej kurs/szkolenie, należy rozumieć jako:
•	niepomniejszoną o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, 
z uwagi na objęcie kwoty stypendium zwolnieniem, gdyż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt. 136 i 137 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z poboru podatku dochodowego są płatności na realizację projektów w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich, otrzymane z Banku Gospodarstwa Krajowego, z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców oraz środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
•	niepomniejszoną o składkę na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zgodnie 
z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w przypadku nieobliczania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatnika, (zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów stanowiących podstawę wymiaru składki innych niż określone w ust. 2 tego artykułu), składkę na ubezpieczenie zdrowotne obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości 0,00 zł. Zatem, z uwagi na fakt niepobierania zaliczek na podatek dochodowy od świadczeń wypłacanych uczestnikom projektów istnieje podstawa do naliczania składki zdrowotnej, przy czym sama składka zdrowotna będzie wynosiła 0,00 zł. Równocześnie płatnik powinien ująć składki w wysokości 0,00 zł w deklaracji DRA,
•	niepomniejszoną o składki społeczne, które na podstawie art. 16 ust. 9a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych finansuje w całości beneficjent (w związku z tym dodatkowo, oprócz kwoty stypendium, powinny one zostać uwzględnione przez beneficjenta 
w budżecie projektu).

Ograniczenia i limity w realizacji projektów, w których beneficjentem
lub partnerem są ośrodki pomocy społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie.
1.	W przypadku wsparcia osób bezrobotnych, w ramach projektów OPS i PCPR wsparciem są obejmowane osoby bezrobotne, które korzystają z pomocy społecznej lub bezrobotne dla których ustalono III profil pomocy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przypadku wsparcia osób bezrobotnych dla których ustalono III profil pomocy wsparcie odbywa się poprzez:
a)	realizację działań z zakresu integracji społecznej w ramach Programu Aktywizacja i Integracja lub
b)	realizację programu specjalnego, lub
c)	realizację projektu socjalnego z obowiązkowym zastosowaniem usług aktywnej integracji o charakterze zawodowym lub
d)	kontrakt socjalny z obowiązkowym zastosowaniem usług aktywnej integracji o charakterze zawodowym lub
e)	program aktywności lokalnej z obowiązkowym zastosowaniem usług aktywnej integracji o charakterze zawodowym.
2.	Ze środków EFS w ramach projektów OPS i PCPR nie są finansowane bierne formy pomocy w postaci zasiłków. Świadczenia te mogą być uznane za wkład własny do projektu. 
3.	OPS i PCPR nie wdrażają samodzielnie usług aktywnej integracji 
o charakterze zawodowym. Wdrożenie tych usług w ramach projektów ww. jednostek jest możliwe wyłącznie przez podmioty wyspecjalizowane 
w zakresie aktywizacji zawodowej, w szczególności: 
a)	PUP i inne instytucje rynku pracy, o których mowa w ustawie z dnia 
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
b)	CIS i KIS w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej zgodnie z ustawą 
z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
c)	przedsiębiorstwa społeczne; 
d)	organizacje pozarządowe, o których mowa w ustawie z dnia 
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
4.	Usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym w ramach projektów OPS lub PCPR są realizowane przez:
a)	partnerów OPS lub PCPR w ramach projektów partnerskich; 
b)	PUP na podstawie porozumienia, które określa zasady współpracy w zakresie realizacji usług aktywnej integracji o charakterze zawodowym lub o realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w ustawie z dnia 
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i na zasadach określonych w tej ustawie;
c)	podmioty wybrane w ramach zlecenia zadania publicznego na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie lub w oparciu o art. 15a ustawy z dnia 
27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;
d)	podmioty danej jednostki samorządu terytorialnego wyspecjalizowane w zakresie reintegracji zawodowej, o ile zostaną wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu jako realizatorzy projektu.

Efektywność społeczna i efektywność zatrudnieniowa
1.	W odniesieniu do projektów przewidujących bezpośrednie wsparcie dla osób lub rodzin zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym w ramach Działania 9.1 Aktywna Integracja obowiązują Wnioskodawców  kryteria wyboru projektów dotyczące efektywności społecznej i zatrudnieniowej. 
W celu weryfikacji spełnienia tych kryteriów Beneficjenci zostają zobowiązani w umowie o dofinansowanie projektu do przedstawienia informacji niezbędnych do ich weryfikacji. 
2.	Efektywność społeczna jest mierzona wśród osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które skorzystały z usług aktywnej integracji 
o charakterze społecznym lub edukacyjnym, lub zdrowotnym.
3.	Efektywność zatrudnieniowa wśród osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które skorzystały z usług aktywnej integracji 
o charakterze zawodowym.
4.	Efektywność społeczna i efektywność zatrudnieniowa są mierzone rozłącznie w odniesieniu do osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym oraz w odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób 
z niepełnosprawnością intelektualną i osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi.
IOK nie przewiduje możliwości składania projektów tylko na efektywność społeczną z wyjątkiem przypadków wskazanych w punkcie 8.
5.	Kryterium efektywności społecznej odnosi się do odsetka uczestników projektu, którzy po zakończeniu udziału w projekcie:
a) dokonali postępu w procesie aktywizacji społeczno-zatrudnieniowej i zmniejszenia dystansu do zatrudnienia, przy czym postęp powinien być rozumiany m.in. jako:
i) rozpoczęcie nauki;
ii) wzmocnienie motywacji do pracy po projekcie;
iii) zwiększenie pewności siebie i własnych umiejętności;
iv) poprawa umiejętności rozwiązywania pojawiających się problemów;
v) podjęcie wolontariatu;
vi) poprawa stanu zdrowia;
vii) ograniczenie nałogów;
viii)doświadczenie widocznej poprawy w funkcjonowaniu
(w przypadku osób z niepełnosprawnościami);
b)	podjęli dalszą aktywizację w formie, która:
i.	obrazuje postęp w procesie aktywizacji społecznej i zmniejsza dystans do zatrudnienia;
ii.	nie jest tożsama z formą aktywizacji, którą uczestnik projektu otrzymywał przed projektem;
iii.	nie jest tożsama z formą aktywizacji, którą uczestnik projektu otrzymywał w ramach projektu, chyba że nie jest ona finansowana ze środków EFS i że stanowi postęp w stosunku do sytuacji uczestnika projektu w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie. 
6.	Pomiar efektywności społecznej dotyczy:
a)	osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym;
b)	osób pracujących, bezrobotnych lub biernych zawodowo;
c)	osób dorosłych i dzieci;
d)	usług aktywizacji społecznej, edukacyjnej, zdrowotnej.
Do kryterium efektywności społecznej wliczani są uczestnicy, którzy dokonali postępu w procesie aktywizacji społecznej i zmniejszyli dystans do zatrudnienia lub podjęli dalszą aktywizację. Zakończenie udziału w projekcie rozumiane jest jako zakończenie udziału zgodnie z wyznaczoną ścieżką oraz przerwanie udziału w projekcie z powodu podjęcia zatrudnienia.
7.	Pomiar efektywności zatrudnieniowej dotyczy: 
a)	osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym;
b)	osób bezrobotnych lub biernych zawodowo;
c)	osób pełnoletnich;
d)	usług aktywizacji zawodowej.
Kryterium efektywności zatrudnieniowej oznacza odsetek uczestników projektu, którzy po zakończeniu udziału w projekcie podjęli zatrudnienie.
8.	Efektywności zatrudnieniowej nie mierzymy wśród osób :
a)	wspieranych w ramach placówek wsparcia dziennego, o których mowa 
w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
b)	nieletnich, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 
26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
c)	przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych 
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie z dnia 
7 września 1991 r. o systemie oświaty;
d)	osób do 18. roku życia lub do zakończenia realizacji obowiązku szkolnego 
i obowiązku nauki;
e)	osób biernych zawodowo lub bezrobotnych, które w ramach projektu realizowanego w ramach w PI 9i lub po jego zakończeniu podjęły dalszą aktywizację w ramach PI 9v lub w ramach CT 8.
9.	IZ RPO zobowiązuje beneficjenta w decyzji o dofinansowaniu projektu lub umowie o dofinansowanie projektu do tego, że na etapie rekrutacji do projektu zobliguje on uczestników projektu do dostarczenia dokumentów potwierdzających osiągnięcie efektywności społecznej i efektywności zatrudnieniowej.
10.	W odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 22%.
W odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób 
z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, 
a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 12%.

2.3 Podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie
2.3.1	O dofinansowanie mogą występować wszystkie podmioty, które spełniają  
          kryteria określone w regulaminie konkursu, z wyłączeniem:
a)	osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych),
b)	podmiotów, o których mowa w art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. 2016r., poz. 1870 z późn. zm);
c)	podmiotów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2012 r. poz. 769);
d)	podmiotów, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 2a ustawy z dnia 
28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 1541). 
2.3.2	Warunkiem ubiegania się o dofinansowanie jest niezaleganie z uiszczaniem podatków, jak również z opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, Fundusz Pracy, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i innych należności wymaganych odrębnymi przepisami. Powyższy zapis jest integralną częścią Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu (punkt G – Oświadczenia Beneficjenta -wniosku o dofinansowanie projektu).

Wnioskodawcą może być wyłącznie podmiot posiadający osobowość prawną. Jeżeli projekt realizowany jest przez podmiot nieposiadający osobowości prawnej powinien on zostać wykazany w pkt. A4 jako realizator projektu.

2.4	Wymagania dotyczące partnerstwa w projekcie.
2.4.1 Możliwość realizacji projektów w partnerstwie została określona w art. 33 ustawy wdrożeniowej. 
2.4.2	W przypadku realizacji projektów partnerskich, partnerzy są wskazywani imiennie we wniosku o dofinansowanie projektu.
2.4.3	Partnerstwo oznacza wspólną realizację projektu przez beneficjenta 
i podmioty wnoszące do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie partnerskiej.
2.4.4	Podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych zobowiązane są do wyboru partnerów spoza sektora finansów publicznych zgodnie z zapisami art. 33 ust. 2 ustawy wdrożeniowej.
2.4.5	Podmioty inne niż określone w art. 3 ust. 1 ustawy PZP, indywidualnie określają zasady wyboru partnera projektu.
2.4.6	Partnerami w projekcie mogą być wszystkie podmioty uprawnione do ubiegania się o dofinansowanie, z wyłączeniem osób i podmiotów o których mowa w punkcie 2.3.1 Regulaminu i z zastrzeżeniem punktu 2.4.9.
2.4.7	Realizacja projektów partnerskich w ramach RPO WSL 2014-2020 wymaga spełnienia łącznie następujących warunków:
a)	posiadania partnera wiodącego, który jest jednocześnie beneficjentem projektu (stroną umowy o dofinansowanie),
b)	uczestnictwa partnerów w realizacji projektu na każdym jego etapie, co oznacza również wspólne przygotowanie wniosku o dofinansowanie projektu oraz wspólne zarządzanie projektem, przy czym partner może uczestniczyć w realizacji tylko w części zadań w projekcie,
c)	adekwatności udziału partnerów, co oznacza odpowiedni udział partnerów w realizacji projektu (wniesienie zasobów ludzkich, organizacyjnych, technicznych lub finansowych odpowiadających realizowanym zadaniom).
2.4.8	IOK informuje, iż Beneficjent zobowiązany jest do zawarcia pisemnej umowy pomiędzy partnerami, określającej w szczególności podział zadań 
i obowiązków pomiędzy partnerami oraz precyzyjne zasady zarządzania finansami, w tym przepływy finansowe i rozliczanie środków partnerstwa, a także sposób rozwiązywania sporów oraz odpowiedzialności/konsekwencji (w tym finansowych) na wypadek niewywiązania się przez partnerów z umowy lub porozumienia. Szczegółowe informacje na temat informacji jakie powinny znaleźć się w porozumieniu oraz umowie o partnerstwie znajdują się w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej. Integralną częścią umowy pomiędzy partnerami powinno być również pełnomocnictwo/pełnomocnictwa dla partnera wiodącego do reprezentowania partnera/partnerów projektu.
2.4.9	Porozumienie lub umowa o partnerstwie nie mogą być zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu oraz Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj. Dz. U. 2016 poz. 1578 z późn. zm.)
2.4.10	Wyróżnia się następujące modele partnerstwa:
•	jednosektorowe – wewnątrzsektorowe;
•	dwusektorowe – publiczno-prywatne; publiczno-społeczne; społeczno-prywatne;
•	międzysektorowe – publiczne – prywatno - społeczne.
2.4.11	Partnerstwa mogą być tworzone z udziałem przedstawicieli następujących sektorów:
a)	sektor publiczny - sektor finansów publicznych tworzą:
•	organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały
•	jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki
•	związki metropolitalne
•	jednostki budżetowe
•	samorządowe zakłady budżetowe
•	agencje wykonawcze
•	instytucje gospodarki budżetowej
•	państwowe fundusze celowe
•	Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
•	Narodowy Fundusz Zdrowia
•	samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej
•	uczelnie publiczne
•	Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
•	państwowe i samorządowe instytucje kultury
•	inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, 
z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego.
b)	sektor prywatny obejmujący przedsiębiorców, których struktura kapitałowa jest całkowicie niezależna od podmiotów sektora publicznego lub też udział sektora publicznego w tych przedsiębiorstwach nie przekracza 50 %. Celem sektora prywatnego jest maksymalizacja zysków z prowadzonej działalności gospodarczej.
c)	sektor społeczny – organizacjami pozarządowymi są niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną w tym fundacje i stowarzyszenia.
2.4.12	Inne terminy, uważane za równoznaczne z terminem organizacja pozarządowa to:
•	organizacja non-profit, ponieważ nie działa dla zysku;
•	organizacja wolontarystyczna (ochotnicza), ponieważ w większości opiera swą działalność na pracy ochotników;
•	organizacja społeczna (obywatelska), ponieważ obszarem aktywności tych organizacji jest najczęściej szeroko rozumiana pomoc społeczna, ochrona zdrowia i edukacja, czyli działania dla dobra publicznego;
•	trzeci sektor, ponieważ nie są tożsame z administracją publiczną 
(I sektor), ani biznesem (II sektor);
•	NGO, od non-governmental organization (organizacja pozarządowa).

UWAGA!
Partnerstwo nie może zostać zawiązane pomiędzy jednostką organizacyjną 
a jej organem prowadzącym i pozostałymi jednostkami organizacyjnymi podlegającymi temu organowi.	

2.5 Grupa docelowa
Grupę docelową/ostatecznych odbiorców wsparcia w ramach Poddziałania 9.1.5 stanowią:
a)	  osoby zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym, w tym osoby bezrobotne, które zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zostały sprofilowane jako oddalone od rynku pracy;
b)	  otoczenie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w zakresie niezbędnym do wsparcia osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym w ramach programu.

Preferencje dotyczące grup docelowych:
Podczas przeprowadzonej rekrutacji Wnioskodawcy są zobowiązani do preferowania następujących uczestników do projektu: 
a)	osoby o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz osoby z niepełnosprawnością sprzężoną, osoby z zaburzeniami psychicznymi, w tym osoby z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi;
b)	osoby lub rodziny zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym doświadczające wielokrotnego wykluczenia społecznego, rozumianego jako wykluczenie z powodu więcej niż jednej z przesłanek wskazanej w punkcie 17 Słownika pojęć; 
c)	osoby lub rodziny korzystające z PO PŻ, pod warunkiem, że zakres wsparcia dla tych osób lub rodzin nie będzie powielał działań, które dane osoba lub rodzina otrzymała lub otrzymuje z PO PŻ w ramach działań towarzyszących, o których mowa w PO PŻ.

Beneficjent w umowie o dofinansowanie projektu zostaje zobowiązany do poinformowania właściwych terytorialnie ośrodków pomocy społecznej oraz organizacji partnerskich regionalnych i lokalnych, o których mowa w PO PŻ, o prowadzonej rekrutacji do projektów realizowanych w ramach Działania 9.1 Aktywna Integracja, a także do niepowielania wsparcia, które osoba lub rodzina zagrożona ubóstwem lub wykluczeniem społecznym uzyskuje w ramach działań towarzyszących w PO PŻ.	

Każdy z uczestników projektu powinien otrzymać kompleksową ofertę wsparcia, odpowiadającą na zidentyfikowane u niego potrzeby i deficyty, zgodnie z informacjami wskazanymi w diagnozie. Ilość oraz rodzaj zastosowanych  form wsparcia i narzędzi powinna być adekwatna do poziomu zdiagnozowanych deficytów i potrzeb uczestnika projektu.
Preferencje (grupy docelowej) muszą znaleźć odzwierciedlenie w kryteriach rekrutacji uczestników do projektu, adekwatnie do zdiagnozowanej sytuacji problemowej.

Demarkacja grup docelowych 

•	W celu zapewnienia demarkacji pomiędzy CT 8 a CT 9 w zakresie wsparcia osób bezrobotnych, IZ  RPO zapewnia, że w ramach CT 9 wsparcie jest kierowane do osób, wobec których zastosowanie wyłącznie instrumentów 
i usług rynku pracy jest niewystarczające i istnieje konieczność zastosowania w pierwszej kolejności usług aktywnej integracji o charakterze społecznym, 
w tym do osób, dla których ustalono III profil pomocy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. 

•	Wsparcie może być udzielane osobom bezrobotnym, dla których ustalono I lub II profil pomocy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, spełniającym minimum jedną przesłankę pozwalającą zaklasyfikować je do grupy osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (w przypadku osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej, bezrobocie nie może być jedynym powodem udzielania pomocy społecznej). Osobom bezrobotnym, dla których ustalono I lub II profil pomocy, mogą być świadczone jedynie usługi aktywnej integracji o charakterze społecznym, edukacyjnym i zdrowotnym.

•	Beneficjent umożliwia osobom ze społeczności romskiej korzystanie ze wsparcia, o ile osoby te są osobami zagrożonymi ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Wsparcie na poziomie RPO nie może mieć charakteru wsparcia dedykowanego wyłącznie społeczności romskiej.
•	Beneficjent w ramach projektu nie może objąć wsparciem osób odbywających karę pozbawienia wolności.

Usługi aktywnej integracji a uczestnik projektu

Możliwe do zastosowania usługi aktywnej integracji w zależności od rodzaju uczestnika projektu:
•	Osoby bezrobotne będące klientami PUP (zarejestrowane w PUP), dla których ustalono I lub II profil pomocy, z co najmniej jedną z cech osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (z wyłączeniem bezrobocia), mogą mieć świadczone jedynie usługi aktywnej integracji 
o charakterze społecznym, edukacyjnym i zdrowotnym.
•	Osoby bezrobotne będące klientami PUP (zarejestrowane w PUP) dla których ustalono III profil, świadczone są im usługi aktywnej integracji 
o charakterze społecznym, edukacyjnym, zdrowotnym i zawodowym. 
Z zastrzeżeniem, że usługi o charakterze zawodowym muszą być poprzedzone usługami społecznymi. 
•	Osoby będące klientami PUP, ale nie podlegające profilowaniu przez PUP tj. posiadające status osób poszukujących pracy, charakteryzujące się co najmniej jedną z cech osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mogą korzystać z usług aktywnej integracji o charakterze społecznym, edukacyjnym i zdrowotnym. Natomiast z usług aktywnej integracji o charakterze zawodowym mogą korzystać osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy:
- i pozostające bez zatrudnienia (w tym osoby z niepełnosprawnościami zarejestrowane jako poszukujące pracy)
- i kwalifikujące się do kategorii ubogich osób pracujących.
•	Osoby bierne zawodowo i bezrobotne nie będące klientami PUP (niezarejestrowane w PUP) charakteryzujące się co najmniej jedną z cech osoby zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym mogą mieć świadczone usługi aktywnej integracji o charakterze zawodowym, społecznym, edukacyjnym i zdrowotnym.

2.6 Kwota środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów

Całkowita kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie w tym:	11 178 377,73 PLN
2 590 705,88 EUR	
Kwota środków europejskich przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie: 	10 001 706,40  PLN
2 318 000,00 EUR	
Kwota współfinansowania z budżetu państwa: 	1 176 671,33 PLN
272 705,88  EUR	
Wartość projektu: 

	Minimalna wartość projektu wynosi 100 000,00 PLN
Maksymalna kwota dofinansowania nie może być wyższa niż wartość dofinansowania przewidzianego na konkurs	
Poziom dofinansowania projektu: (maksymalny)	do 95 % dofinansowania	
Poziom wkładu własnego: (minimalny)	5% wartości wydatków kwalifikowanych	
Warunki i planowany zakres stosowania cross-financingu 	do 10% wartości wszystkich wydatków kwalifikowanych projektu	

5 % wartości kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie zabezpiecza się na procedurę odwoławczą   558 918,89 PLN.

UWAGA!
Zgodnie z art. 46 ustawy wdrożeniowej, IOK dopuszcza możliwość zwiększenia kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie. Jednocześnie wskazuje, że w takim przypadku zostanie zachowana zasada równego traktowania, co oznacza objęcie dofinansowaniem wszystkich podmiotów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, albo objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów oraz taką samą ocenę.	

2.7	 Forma, miejsce i sposób złożenia wniosku o dofinansowanie
2.7.1	Wnioskodawcy przy składaniu wniosku o dofinansowanie realizacji projektów w ramach RPO WSL 2014-2020, wyłącznie w formie elektronicznej, zobowiązani są przygotować wniosek aplikacyjny za pomocą LSI 2014 (https://lsi.slaskie.pl) następnie przesłać go w formacie PDF do Instytucji Organizującej Konkurs (IOK) z wykorzystaniem SEKAP (https://www.sekap.pl) lub ePUAP (http://www.epuap.gov.pl).
2.7.2	Wnioskodawca zobowiązany jest do zapoznania się z regulaminem i zasadami działania systemu informatycznego i Instrukcją użytkowania Lokalnego Systemu Informatycznego LSI 2014 dla Wnioskodawców/ Beneficjentów RPO WSL 2014-2020.
2.7.3	Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach RPO WSL 2014-2020 należy wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie zawierającą objaśnienia, w jaki sposób wypełnić poszczególne pola wniosku. Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie stanowi załącznik nr 2 do regulaminu danego konkursu udostępnionego wraz z ogłoszeniem o konkursie na stronie internetowej IOK.
IOK wskazuje, że Wnioskodawcę obowiązuje wersja, która jest dostępna 
w Lokalnym Systemie Informatycznym 2014-2020 w trakcie wypełniania/składania wniosku o dofinansowanie. 
2.7.4	Wniosek musi zostać przesłany jako oryginalny plik pobrany z LSI 2014, zapisanie pliku w programie do odczytów plików PDF może spowodować modyfikację sumy kontrolnej pliku (CRC), co spowoduje negatywną weryfikację autentyczności wniosku o dofinansowanie projektu.
2.7.5	Wygenerowany w formacie PDF i podpisany wniosek o dofinansowanie projektu należy złożyć do IOK w wersji elektronicznej przy wykorzystaniu platformy elektronicznej SEKAP lub ePUAP, do dnia i godziny zakończenia naboru wniosków o dofinansowanie.
UWAGA!
Złożenie wniosku wyłącznie w Lokalnym Systemie Informatycznym 
i nieprzesłanie wniosku za pośrednictwem odpowiednich platform wskazanych w pkt 2.7.1 spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.	

2.7.6	Za złożenie wniosku o dofinansowanie projektu w ramach naboru uznaje się przesłanie do IOK wygenerowanego za pomocą  LSI 2014 wniosku o dofinansowanie projektu w formacie PDF, podpisanego przy pomocy jednego z trzech sposobów: bezpiecznego podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem kwalifikowanym, podpisu złożonego przy pomocy klucza weryfikowanego certyfikatem CC SEKAP, podpisu złożonego przy użyciu Profilu Zaufanego ePUAP.
2.7.7	Potwierdzeniem złożenia wniosku o dofinansowanie jest Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO), które dla instytucji publicznych ma formę Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia (UPP) i jest dowodem dostarczenia dokumentu elektronicznego na skrzynkę kontaktową SEKAP/ lub skrytkę ePUAP. UPO/UPP jest formą elektronicznej zwrotki i jest również podpisane elektroniczne.
2.7.8	W przypadku awarii krytycznej LSI 2014 w ostatnim dniu trwania naboru wniosków o dofinansowanie projektów, przewiduje się wydłużenie trwania naboru o 1 dzień, przy czym uznaje się, iż nie będzie to stanowiło zmiany Regulaminu konkursu. IOK poda do publicznej wiadomości, na stronie internetowej oraz portalu, informację o awarii krytycznej LSI 2014 i przedłużeniu terminu zakończenia naboru.
2.7.9	W przypadku innej awarii systemów informatycznych niż opisana powyżej decyzję o sposobie postępowania podejmuje IOK po indywidualnym rozpatrzeniu sprawy. 
2.7.10	W przypadku awarii technicznej systemów informatycznych należy kontaktować się z: 

System informatyczny	Instytucja zarządzająca systemem	Kontakt	
		e-mail	Nr tel	
LSI 2014	Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego  	Instytucja Organizująca Konkurs	
		lsi@slaskie.pl	-	
SEKAP	Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego	scsi@e-slask.pl	(32) 700 78 16
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	
ePUAP	Centrum Cyfrowej Administracji	epuap-pomoc@coi.gov.pl	(42) 253 54 50
w dni robocze w godz. 7:30-15:30	

UWAGA!
W tytule przesłanej wiadomości należy podać numer konkursu, w ramach którego składany jest wniosek oraz w treści wiadomości należy podać numer ID projektu, widoczny w LSI 2014 na liście „Realizowane projekty” oraz niezbędne informacje,   tj.: imię, nazwisko, login, numer telefonu, tytuł, datę i godzinę wystąpienia błędu, rodzaj i wersję przeglądarki internetowej, na której pojawił się błąd oraz szczegółowy opis błędu. Wymagane jest także załączenie przynajmniej jednego zrzutu ekranu obrazującego opisywany błąd w Systemie.

2.7.11	. Przedsiębiorca ubiegający się o pomoc de minimis składa wniosek o dofinansowanie projektu, który traktowany jest jako wniosek o udzielenie pomocy.
Do wniosku o dofinansowanie projektu przedsiębiorca załącza:
a)	kopie zaświadczeń o pomocy de minimis lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rolnictwie, lub zaświadczeń o pomocy de minimis w rybołówstwie albo oświadczenie o wielkości takiej pomocy, albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (dotyczy wszystkich zaświadczeń jakie Wnioskodawca otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat);
b)	informacje, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (załącznik Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis - stosuje się do pomocy de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1) do pobrania na stronie www.uokik.gov.pl w zakładce Pomoc publiczna: Wzory formularzy oraz zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis).
Każdy załącznik powinien stanowić jeden dokument zapisany w formacie .pdf i oznaczony nazwą np.: zaświadczenie/oświadczenie/formularz. Załączniki do wniosku składane są wyłącznie za pośrednictwem systemu LSI.
2.7.12.	W ramach konkursu Wnioskodawca składa załączniki do wniosku o dofinansowanie dotyczące wyłącznie pomocy publicznej/pomocy de minimis (jeśli dotyczy). IOK nie dopuszcza składania innych załączników do wniosku niż wymienione w pkt. 2.7.11
2.7.13.	Wniosek musi być podpisany elektronicznie przez osobę/osoby uprawnioną/uprawnione do reprezentowania danej instytucji. Wniosek podpisywany jest wyłącznie przez Wnioskodawcę/Beneficjenta/Partnera wiodącego projektu. Wniosek nie jest podpisywany przez pozostałych partnerów projektu. Wnioskodawca powinien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające złożone we wniosku oświadczenia w imieniu partnera/partnerów projektu. 

IOK zaleca, aby w piśmie przewodnim Wnioskodawca podał dane do kontaktów roboczych ws. wniosku o dofinansowanie (tj. dane osoby, numer telefonu, adres e-mail). Ponadto Wnioskodawca zobowiązany jest obligatoryjnie uzupełnić dane kontaktowe w Lokalnym Systemie Informatycznym LSI 2014.
W tym celu należy w widoku „Realizowane projekty”, w wierszu dotyczącym składanego projektu kliknąć ikonkę  (Kontakty w ramach projektu) i wprowadzić niezbędne dane w części „Dane pracowników zaangażowanych w projekt” poprzez kliknięcie ikony 

UWAGA!
Z uwagi na ewentualne problemy, które można napotkać w trakcie próby wysłania dokumentu drogą elektroniczną na platformę ePUAP, Instytucja Organizująca Konkurs rekomenduje korzystanie z platformy SEKAP w elektronicznej komunikacji w ramach przedmiotowego konkursu.	

3. Wskaźniki pomiaru stopnia osiągnięcia założeń konkursu
3.1 W ramach przedmiotowego konkursu IOK określa, iż osiągnięte zostaną
następujące wskaźniki mierzone na poziomie Poddziałania 9.1.5: 

•	wskaźniki rezultatu bezpośredniego:
a)	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu – 194.
b)	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy po opuszczeniu programu  - 132.
c)	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu (łącznie z pracującymi na własny rachunek)  - 95.

IOK rekomenduje realizację ww. wskaźników rezultatu na poziomie: 
a) 35%, b) 24% i c) 17%.	

•	wskaźniki produktu:
a.	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych wsparciem w programie  - 552.
b.	Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie – 55.
Projektodawca powinien zweryfikować, czy zaplanowane przez niego wartości wskaźników, zostały zaplanowane w sposób proporcjonalny do założeń konkursu. Weryfikacji tej można dokonać za pomocą poniższego wzoru:
 Wartość dofinansowania w projekcie              wartość danego wskaźnika założona do 
      11 766 713,40                                     osiągnięcia w ramach całego konkursu
Tak obliczona wartość stanowi minimalny poziom wskaźnika, jaki powinien zostać osiągnięty w projekcie. 	

3.2	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu.
3.3	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu.
3.4	Wskaźniki produktu dotyczą realizowanych działań. Produkt stanowi wszystko, co zostało uzyskane w wyniku działań współfinansowanych z EFS. Są to zarówno wytworzone dobra, jak i usługi świadczone na rzecz uczestników podczas realizacji projektu. Wskaźniki produk
3.5	tu w programie określone są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego oraz odnoszą się do osób lub podmiotów objętych wsparciem.
3.6	Wskaźniki rezultatu dotyczą oczekiwanych efektów wsparcia ze środków EFS. Określają efekty zrealizowanych działań w odniesieniu do osób lub podmiotów, np. w postaci zmiany sytuacji na rynku pracy. W celu ograniczenia wpływu czynników zewnętrznych na wartość wskaźnika rezultatu, powinien on być jak najbliżej powiązany z działaniami wdrażanymi w ramach odpowiedniego priorytetu inwestycyjnego. Oznacza to, że wskaźniki rezultatu obrazują efekt wsparcia udzielonego danej osobie/podmiotowi i nie obejmują efektów dotyczących grupy uczestników/podmiotów, która nie otrzymała wsparcia. Wartości docelowe wskaźników rezultatu określane są na poziomie priorytetu inwestycyjnego lub celu szczegółowego. 
3.7	Wskaźniki produktu oraz wskaźniki rezultatu opisuje się w części E wniosku o dofinansowanie projektu.
3.8	Zarówno wskaźniki produktu jak i wskaźniki rezultatu podzielone są na wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu i wskaźniki specyficzne dla projektu.
3.8. 	Wskaźniki kluczowe oraz specyficzne dla programu są wskaźnikami obligatoryjnymi dla każdego projektu składanego w ramach konkursu z uwzględnieniem adekwatności względem grupy docelowej i typów wsparcia. Wskaźniki te wybierane są z listy słownikowej w formularzu wniosku składanym w ramach danego konkursu. Katalog wskaźników wymienionych w punkcie 3.9 jest katalogiem zamkniętym.
3.9.	Dla przedmiotowego konkursu wskaźnikami obligatoryjnym dla wszystkich Projektodawców zgodnie z załącznikiem nr 2 do SZOOP RPO WSL 2014-2020 tj. - Tabelą wskaźników rezultatu bezpośredniego i produktu dla działań 
i poddziałań są:

Wskaźniki rezultatu bezpośredniego

a.	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, które uzyskały kwalifikacje po opuszczeniu programu.
Wskaźnik odnosi się do osób, które otrzymały wsparcie Europejskiego Funduszu Społecznego i uzyskały kwalifikacje po zakończeniu udziału w projekcie. Wykazywać należy wyłącznie kwalifikacje osiągnięte w wyniku operacji Europejskiego Funduszu Społecznego. Kwalifikacje należy rozumieć jako formalny wynik oceny i walidacji, który uzyskuje się w sytuacji, kiedy właściwy organ uznaje, że dana osoba osiągnęła efekty uczenia się spełniające określone standardy. Nadanie kwalifikacji następuje w wyniku walidacji i certyfikacji. 
Walidacja to wieloetapowy proces sprawdzania, czy – niezależnie od sposobu uczenia się – efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. 
Certyfikowanie to procedura, w wyniku której osoba ucząca się otrzymuje od upoważnionej instytucji formalny dokument stwierdzający, że osiągnęła określoną kwalifikację. Certyfikowanie następuje po walidacji, w wyniku wydania pozytywnej decyzji stwierdzającej, że wszystkie efekty uczenia się wymagane dla danej kwalifikacji zostały osiągnięte. 
W przypadku niektórych kwalifikacji walidacja i certyfikowanie są prowadzone przez różne podmioty. Certyfikaty i inne dokumenty potwierdzające uzyskanie kwalifikacji powinny być rozpoznawalne i uznawane w danym środowisku, sektorze lub branży. 
Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie.

b.	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy  po opuszczeniu programu. 

Wskaźnik ten należy rozumieć jako zmianę statusu zatrudnienia po opuszczeniu programu  w stosunku do sytuacji w momencie przystąpienia do interwencji EFS. We wskaźniku należy wskazać osoby bierne zawodowo i nieposzukujące pracy w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie, które otrzymały wsparcie z EFS i które poszukują pracy po opuszczeniu projektu.  Do wskaźnika nie wlicza się osób, które w dniu rozpoczęcia projektu były zarejestrowane jako bezrobotne. Osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy rozumiane są jako osoby  pozostające bez pracy, gotowe do podjęcia pracy i aktywnie poszukujące zatrudnienia. Osoby nowo zarejestrowane w publicznych służbach zatrudnienia jako poszukujące pracy należy wliczać do wskaźnika, nawet jeśli nie mogą one od razu podjąć zatrudnienia. Status na rynku pracy jest określany w dniu rozpoczęcia uczestnictwa w projekcie. Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie. Definicja osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym została wskazana w  Słowniku pojęć .  

c.	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu. 

Osoby pracujące   –zgodnie z definicją wskaźnika  pracujący to osoby w wieku 15 lat i więcej, które wykonują pracę, za którą otrzymują wynagrodzenie, z której czerpią zyski lub korzyści rodzinne lub osoby posiadające zatrudnienie lub własną działalność, które jednak chwilowo nie pracowały ze względu na np. chorobę, urlop, spór pracowniczy czy kształcenie się lub szkolenie.

Osoby prowadzące działalność na własny rachunek – prowadzące działalność gospodarczą, gospodarstwo rolne lub praktykę zawodową - są również uznawane za pracujących, o ile spełniony jest jeden z poniższych warunków:
1)	osoba pracuje w swojej działalności, praktyce zawodowej lub gospodarstwie rolnym w celu uzyskania dochodu, nawet jeżeli przedsiębiorstwo nie osiąga zysków.
2)	osoba poświęca czas na prowadzenie działalności gospodarczej, praktyki zawodowej czy gospodarstwa rolnego, nawet jeżeli nie zrealizowano żadnej sprzedaży lub usług i nic nie wyprodukowano (na przykład: rolnik wykonujący prace w celu utrzymania swojego gospodarstwa; architekt spędzający czas w oczekiwaniu na klientów w swoim biurze; rybak naprawiający łódkę czy siatki rybackie, aby móc dalej pracować; osoby uczestniczące w konwencjach lub seminariach).
3)	osoba jest w trakcie zakładania działalności gospodarczej, gospodarstwa rolnego lub praktyki zawodowej; zalicza się do tego zakup lub instalację sprzętu, zamawianie towarów w ramach przygotowań do uruchomienia działalności.

Bezpłatnie pomagający członek rodziny uznawany jest za osobę pracującą, jeżeli wykonywaną przez siebie pracą wnosi bezpośredni wkład w działalność gospodarczą, gospodarstwo rolne lub praktykę zawodową będącą w posiadaniu lub prowadzoną przez spokrewnionego członka tego samego gospodarstwa domowego. Bezpłatnie pomagający osobie prowadzącej działalność członek rodziny uznawany jest za „osobę prowadzącą działalność na własny rachunek”.

Żołnierze poborowi, którzy wykonywali określoną pracę, za którą otrzymywali wynagrodzenie lub innego rodzaju zysku w czasie tygodnia odniesienia nie są uznawani za "osoby pracujące".

Osoby przebywające na urlopie macierzyńskim/ rodzicielskim (rozumianym jako świadczenie pracownicze, które zapewnia płatny lub bezpłatny czas wolny od pracy do momentu porodu i obejmuje późniejszą krótkoterminową opiekę nad dzieckiem) są uznawane za „osoby pracujące”.

Osoby przebywające na urlopie wychowawczym (rozumianym jako nieobecność w pracy, spowodowaną opieką nad dzieckiem w okresie, który nie mieści się  w ramach urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego) są uznawane za „osoby bierne zawodowo”, chyba że są zarejestrowane już jako „osoby bezrobotne” (wówczas status bezrobotnego ma pierwszeństwo).

Wskaźnik mierzony do czterech tygodni od zakończenia przez uczestnika udziału w projekcie.

Efektywność społeczno-zatrudnieniowa stanowi kryterium dostępu i sposób jej pomiaru nie jest tożsamy ze sposobem pomiaru wskaźnika rezultatu Liczba osób pracujących, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, objętych wsparciem w programie.

Wskaźnik rezultatu „Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym pracujących po opuszczeniu programu” a wskaźnik efektywności społecznej i zatrudnieniowej	
Kategoria	Wskaźnik rezultatu	Efektywność społeczna i zatrudnieniowa	
Podstawa prawna	Pomiar rezultatu określony jest w zał. 2 do Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020	Pomiar efektywności społecznej i  zatrudnieniowej:

•	w wymiarze społecznym jest mierzony zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020,
•	w wymiarze zatrudnieniowym jest mierzony zgodnie z Wytycznymi w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020.	
okres monitorowania	4 tygodnie po opuszczeniu projektu	do 3 miesięcy po zakończeniu udziału w projekcie	
wymagany okres zatrudnienia	nie określono	w przypadku nawiązania stosunku pracy – co najmniej 3 miesiące i co najmniej ½ etatu

w przypadku umów cywilnoprawnych – minimum 3 miesiące oraz o wartości umowy równej lub wyższej niż trzykrotności minimalnego wynagrodzenia

w przypadku samozatrudnienia – co najmniej 3 miesiące od daty rozpoczęcia działalności gospodarczej
	
forma zatrudnienia	nie określono (każda forma przewidująca wynagrodzenie i ubezpieczenie danej osoby oraz osoby bezpłatnie pomagające prowadzić działalność gospodarczą członkom rodziny)
	stosunek pracy
umowa cywilnoprawna
działalność gospodarcza	
stopień realizacji	17% wszystkich uczestników objętych wsparciem w projekcie	efektywność zatrudnieniowa została określona na poziomie 22 %, w przypadku osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi – 12 %	

Wskaźniki produktu

a.	Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych wsparciem  w programie.
Definicja osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym została wskazana w  Słowniku pojęć. Ocena spełnienia poszczególnych kryteriów następuje poprzez potwierdzenie/weryfikację statusu:
•	osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej lub kwalifikujące się do objęcia wsparciem przez pomoc społeczną, tj. spełniające co najmniej jeden   z warunków określonych w art. 
7 ustawy o pomocy społecznej - zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej lub oświadczenie uczestnika (z pouczeniem 
o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r.  
o zatrudnieniu socjalnym - zaświadczenie z właściwej instytucji lub oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby przebywające w pieczy zastępczej lub opuszczające pieczę zastępczą, rodziny przeżywające trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 
9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - zaświadczenie z właściwej instytucji, zaświadczenie od kuratora, wyrok sądu, oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania 
i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - zaświadczenie od kuratora; zaświadczenie z zakładu poprawczego lub innej instytucji czy organizacji społecznej zajmującej się pracą 
z nieletnimi o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym; kopia postanowienia sądu; inny dokument potwierdzający zastosowanie środków zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości;
•	osoby przebywające w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych  
i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, o których mowa w ustawie 
z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty - zaświadczenie z ośrodka wychowawczego/ młodzieżowego/ socjoterapii;
•	osoby z niepełnosprawnością - odpowiednie orzeczenie lub inny dokument poświadczający stan zdrowia;
•	rodziny z dzieckiem z niepełnosprawnością, o ile co najmniej jeden z rodziców lub opiekunów nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem z niepełnosprawnością - odpowiednie orzeczenie lub innym dokument poświadczający stan zdrowia oraz oświadczenie uczestnika (z pouczeniem 
o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby zakwalifikowane do III profilu pomocy zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – zaświadczenie/oświadczenie; 
•	osoby niesamodzielne ze względu na podeszły wiek, niepełnosprawność lub stan zdrowia - zaświadczenie od lekarza; odpowiednie orzeczenie lub innym dokument poświadczający stan zdrowia, oświadczenie uczestnika (z pouczeniem o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą;
•	osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań – zaświadczenie od właściwej instytucji lub inny dokument potwierdzający ww. sytuację np. kopia wyroku sądowego, pismo ze spółdzielni 
o zadłużeniu, oświadczenie uczestnika (z pouczeniem 
o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą);
•	osoby korzystające z Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020  - oświadczenie uczestnika (z pouczeniem 
o odpowiedzialności za składanie oświadczeń niezgodnych z prawdą).

b.	Liczba osób z niepełnosprawnościami objętych wsparciem w programie.

Przynależność do grupy osób z niepełnosprawnościami określana jest 
w momencie rozpoczęcia udziału w projekcie.  Za osoby 
z niepełnosprawnościami uznaje się osoby niepełnosprawne w świetle przepisów ustawy  z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, a także osoby z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego, tj. osoby z odpowiednim orzeczeniem lub innym dokumentem poświadczającym stan zdrowia.

3.10	Wartość docelowa wskaźnika, opis sposobu pomiaru i monitorowania wskaźnika podlega ocenie.
3.11	Wskaźniki są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu oraz są bezpośrednio efektem dofinansowania projektu. 
3.12	Dodatkowo Wnioskodawca zamieszcza następujące wskaźniki horyzontalne we wniosku o dofinansowanie projektu:

a)	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. 

Wskaźnik odnosi się do liczby obiektów, które zaopatrzono w specjalne podjazdy, windy, urządzenia głośnomówiące, bądź inne udogodnienia 
(tj. usunięcie barier w dostępie, w szczególności barier architektonicznych) ułatwiające dostęp do tych obiektów i poruszanie się po nich osobom niepełnosprawnym ruchowo czy sensorycznie. Jako obiekty budowlane należy rozumieć konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych (wg def. PKOB).Należy podać liczbę obiektów, a nie sprzętów, urządzeń itp., w które obiekty zaopatrzono. Jeśli instytucja, zakład itp. składa się z kilku obiektów, należy zliczyć wszystkie, które dostosowano do potrzeb osób niepełnosprawnych.

b)	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami.
 
Racjonalne usprawnienie oznacza konieczne i odpowiednie zmiany oraz dostosowania, nie nakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, rozpatrywane osobno dla każdego konkretnego przypadku, w celu zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami. Wskaźnik mierzony w momencie rozliczenia wydatku związanego z racjonalnymi usprawnieniami. Przykłady racjonalnych usprawnień: 
•	tłumacz języka migowego, 
•	transport niskopodłogowy, 
•	dostosowanie infrastruktury (nie tylko budynku, ale też dostosowanie infrastruktury komputerowej np. programy powiększające, mówiące, drukarki materiałów w alfabecie Braille'a), 
•	osoby asystujące,
•	odpowiednie dostosowanie wyżywienia. 
Definicja na podstawie: Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020.

c)	Liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych. 
Wskaźnik mierzy liczbę osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie nabywania/ doskonalenia umiejętności warunkujących efektywne korzystanie z mediów elektronicznych, tj. m.in. korzystania z komputera, różnych rodzajów oprogramowania, Internetu oraz kompetencji ściśle informatycznych (np. programowanie, zarządzanie bazami danych, administracja sieciami, administracja witrynami internetowymi). Wskaźnik ma agregować wszystkie osoby objęte wsparciem w zakresie TIK we wszystkich programach i projektach, także tych, gdzie szkolenie dotyczy obsługi specyficznego systemu teleinformatycznego, którego wdrożenia dotyczy projekt.

3.13	W sytuacji realizacji projektu, który wpływać będzie na realizację wskaźników horyzontalnych wyszczególnionych powyżej, konieczne jest ich monitorowanie na etapie wdrażania projektu. Nie jest obligatoryjne natomiast wskazywanie wartości docelowych dla tych wskaźników na etapie przygotowywania wniosku o dofinansowanie projektu. Oznacza to, że na etapie wniosku o dofinansowanie projektu wartości docelowe tych wskaźników mogą przybrać wartość „0”. Natomiast na etapie realizacji projektu powinien zostać odnotowany faktyczny przyrost wybranego wskaźnika. Wnioskodawca dokonuje wyboru wskaźników horyzontalnych z listy rozwijanej wskaźników produktu.

4. Kryteria wyboru projektów. 
Ocena wniosków dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WSL 2014-2020, przedstawione 
w załączniku nr 3  do SZOOP RPO WSL 2014-2020 Kryteria wyboru projektów dla poszczególnych osi priorytetowych, działań i poddziałań.

4.1 Ogólne i szczegółowe kryteria weryfikowane na etapie oceny formalnej.
•	Wniosek oceniany jest pod względem formalnym przy pomocy karty oceny formalnej, która stanowi załącznik nr 4 Wzór karty oceny formalnej.
•	Na etapie oceny formalnej oceniane są zarówno ogólne kryteria formalne 
jak i szczegółowe kryteria dostępu. 
•	Ocena kryteriów formalnych ma postać „0-1”.
•	Obowiązek spełnienia ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny formalnej dotyczy wszystkich rodzajów projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014 -2020.
•	Niespełnienie któregokolwiek z ogólnych kryteriów formalnych oraz szczegółowych kryteriów dostępu weryfikowanych na etapie oceny formalnej skutkuje negatywną oceną wniosku o dofinansowanie na etapie oceny formalnej.
•	Wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę formalną kierowane są do oceny merytorycznej. 

4.1.1 Ogólne kryteria formalne 

LP	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1	Czy wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki w ramach konkursu/naboru?	Wnioskodawca (i partnerzy – jeśli dotyczy) są podmiotami uprawnionymi do aplikowania o środki, zgodnie z RPO WSL 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz Regulaminem konkursu/Wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 
Kryterium weryfikowane na podstawie części A wniosku o dofinansowanie- PODMIOTY ZAANGAŻOWANE W REALIZACJĘ PROJEKTU.	0/1	
2	Czy wnioskodawca oraz partnerzy nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej? 	Wnioskodawca oraz partnerzy (jeśli dotyczy) nie podlegają wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na podstawie:
- art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ((t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.)
- art.12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. 
o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2012 r. poz. 769),
- art. 9 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 października 2002 r. 
o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 1541 ). 
Kryterium weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy.	0/1	
3	Czy wnioskodawca posiada odpowiedni potencjał finansowy?	Wnioskodawca (lider projektu) wskazał we wniosku 
o dofinansowanie  sumę bilansową  lub  roczne obroty  rozumiane jako przychody lub w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych – wydatki – za poprzedni zamknięty rok obrotowy. W przypadku projektów partnerskich, wnioskodawca wskazuje również  sumę bilansową   lub obroty partnera.   Suma bilansowa lub roczny obrót  lidera i partnera (jeśli dotyczy), są równe lub wyższe od łącznych rocznych wydatków w projektach złożonych 
w ramach danego naboru oraz realizowanych w danej instytucji w ramach EFS przez lidera projektu. W przypadku projektów trwających powyżej 1 roku suma bilansowa lub  obrót powinny być równe bądź wyższe od wydatków w roku, w którym koszty są najwyższe.
W sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o dofinansowanie (lub jego partner) funkcjonuje krócej niż rok, jako sumę bilansową lub obrót powinien on wskazać wartość właściwą dla typu podmiotu odnoszącą się do okresu liczonego od rozpoczęcia przez niego działalności do momentu zamknięcia roku obrotowego, w którym tę działalność rozpoczął.
Kryterium weryfikowane na podstawie porównania informacji podanych w punkcie A.3.4. Potencjał 
i doświadczenie partnera oraz B.12.1. Obroty projektodawcy z wydatkami na poszczególne lata wskazanymi w tabeli D.3.	0/1	
4	Czy we wniosku w sposób prawidłowy zastosowano uproszczone metody rozliczania wydatków?	Wydatki w projekcie o wartości nieprzekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego są rozliczane uproszczonymi metodami, 
o których mowa w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020.
Projekt o wartości przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości kwoty  100  000 EUR wkładu publicznego nie jest rozliczany za pomocą kwot ryczałtowych.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2 wniosku o dofinansowanie- Zakres finansowy oraz tabeli  D.2. Źródła finansowania wydatków.	0/1	
5	Czy okres realizacji projektu jest zgodny z okresem kwalifikowania wydatków w RPO WSL?	Realizacja projektu mieści się w ramach czasowych RPO WSL, określonych datami od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2023 r.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu VIII. Wniosku o dofinansowania- Okres realizacji projektu.	0/1	
6	Czy projekt jest zgodny z przepisami art. 65 ust. 6 i art. 125 ust. 3 lit. e) i f) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.?	Wnioskodawca złożył oświadczenie, że:
- projekt nie został zakończony w rozumieniu art. 65 ust. 6,
- w przypadku realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie do Instytucji Zarządzającej/Instytucji Pośredniczącej, przestrzegał obowiązujących przepisów prawa dotyczących danej operacji zgodnie z art. 125 ust. 3 lit. e, 
- projekt nie obejmuje przedsięwzięć będących częścią operacji, które zostały objęte lub powinny zostać objęte procedurą odzyskiwania zgodnie z art. 71 (trwałość operacji) w następstwie przeniesienia działalności produkcyjnej poza obszar objęty programem.	0/1	
7	Czy wartość projektu została prawidłowo określona?	Wartość projektu jest zgodna z minimalną i maksymalną wartością projektu obowiązującą dla danego działania/poddziałania/typu projektu, określonymi 
w Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WSL na lata 2014-2020.

Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2.3 wniosku o dofinansowanie projektu- Wydatki ogółem/kwalifikowalne.	0/1	

4.1.2 Szczegółowe kryteria formalne (dostępu)

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
1.		Czy okres realizacji projektu nie wykracza poza okres 24 miesięcy? 
	Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie pkt. VIII. Okres realizacji projektu. 	0/1	
2.		Czy projektodawca jest podmiotem uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie w ramach Poddziałania 9.1.5 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym? 	W ramach konkursu uprawnionymi do ubiegania się o dofinansowanie są wszystkie podmioty wskazane w SZOOP WSL 2014-2020 z wyłączeniem jednostek sektora finansów publicznych. 
Jednocześnie podmioty, o których mowa powyżej mogą występować w projekcie jako partnerzy. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu A. Podmioty zaangażowane w realizację projektu. 	0/1	

UWAGA!
W trakcie oceny formalnej nie dopuszcza się możliwości korygowania/uzupełniania wniosku.	

4.2 Kryteria weryfikowane na etapie oceny merytorycznej
Wniosek oceniany jest pod względem merytorycznym przy pomocy karty oceny merytorycznej, która stanowi załącznik nr 5.
Na etapie oceny merytorycznej oceniane są:
a)	ogólne kryteria merytoryczne 
b)	ogólne kryteria horyzontalne 
c)	szczegółowe kryteria dostępu 
d)	szczegółowe kryteria dodatkowe 

4.2.1 Ogólne kryteria merytoryczne
•	Spełnienie ogólnych kryteriów merytorycznych mierzone jest za pomocą przyznanej liczby punktów lub ma postać „0-1”. 
•	Niespełnienie któregokolwiek z ogólnych  kryteriów merytorycznych „0-1” skutkuje negatywną oceną wniosku o dofinansowanie.
•	Ocena kryteriów merytorycznych punktowych ma postać uznaniową polegającą na przyznaniu liczby punktów w ramach dopuszczalnych limitów wyznaczonych minimalną i maksymalną liczbą punktów, które można uzyskać za spełnienie danego kryterium. Maksymalna liczba punktów do uzyskania wynosi 50 punktów. Spełnienie przez wniosek kryteriów w minimalnym zakresie oznacza uzyskanie 30 punktów, oraz jednocześnie uzyskanie minimalnej liczby punktów za kryteria.

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1.		Czy zapisy wniosku są zgodne z regulaminem konkursu/naboru?	Oceniane będzie czy projektodawca zastosował się do warunków określonych przez IZ/IP sformułowanych 
w regulaminie konkursu/naboru w szczególności w zakresie możliwych do objęcia wsparciem grup docelowych, czy dopuszczonych do realizacji form wsparcia.
W ramach kryterium nie będą oceniane wymogi wskazane w Regulaminie konkursu/naboru, które weryfikowane są w ramach pozostałych kryteriów. 	0/1	
2.		Czy projekt wpisuje się we właściwe działanie/poddziałanie/ typ projektu RPO WSL 2014-2020 – zgodnie ze  Szczegółowym opisem osi priorytetowych i regulaminem konkursu/ wezwaniem do złożenia wniosku o dofinansowania projektu pozakonkursowego?	Projekt wpisuje się we właściwe działanie/poddziałanie/ typ projektu, zgodnie ze Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WSL 2014-2020 oraz regulaminem konkursu/ wezwaniem do złożenia wniosku 
o dofinansowania projektu pozakonkursowego. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie spójności wskazanego typu operacji z opisem zadań, a także zgodność projektu z celami szczegółowymi RPO WSL oraz z diagnozą zawartą w programie bądź w regulaminie konkursu.	0/1	
3.		Czy partnerstwo zostało zawarte zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020?	W ramach kryterium oceniane będzie czy partnerzy zostali wybrani zgodnie z przepisami art.33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów 
w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie Oświadczenia Wnioskodawcy oraz punktu A.3.3. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie i sposób wyboru partnera oraz jego rola w projekcie.	0/1	
4.		Czy projekt jest skierowany do grupy docelowej z terenu województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt jest skierowany do grup docelowych z obszaru województwa śląskiego (w przypadku osób fizycznych pracują, uczą lub zamieszkują one na obszarze województwa śląskiego  
w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, 
a w przypadku innych podmiotów posiadają one jednostkę organizacyjną na obszarze województwa śląskiego).
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie punktu B.11.1. wniosku o dofinansowanie- Osoby i/lub podmioty/instytucje, które zostaną objęte wsparciem.	0/1	
5.		Czy biuro projektu jest zlokalizowane na terenie województwa śląskiego?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projektodawca w okresie realizacji projektu prowadzi biuro projektu (lub posiada siedzibę, filię, delegaturę, oddział czy inną prawnie dozwoloną formę organizacyjną działalności podmiotu) na terenie  województwa śląskiego, w miejscu umożliwiającym równy dostęp potencjalnych uczestników/uczestniczek projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12.3 wniosku o dofinansowanie- Biuro projektu oraz zaplecze techniczne i potencjał kadrowy projektodawcy.	0/1	
6.		Czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu?	W ramach kryterium oceniane będzie czy projekt realizuje wskaźniki określone w regulaminie konkursu/naboru  jako obowiązkowe dla danego typu projektu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E. Mierzalne wskaźniki projektu.	0/1	
7.		Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne?	Weryfikowane będzie, czy wszystkie wydatki wskazane w budżecie projektu spełniają warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. 
W ramach kryterium weryfikowane jest:
a)	czy we wniosku zidentyfikowano wydatki w całości lub w części niekwalifikowalne, w tym:
• wydatki zbędne, 
• wydatki wchodzące do katalogu kosztów pośrednich, które zostały wykazane w ramach kosztów bezpośrednich,  
• wydatki wskazane, jako niemożliwe do ponoszenia w wytycznych oraz Regulaminie konkursu,
• wydatki zawyżone w stosunku do stawek wskazanych w Taryfikatorze oraz cen rynkowych,
b)	czy we wniosku zidentyfikowano inne błędy w konstrukcji budżetu, w tym:
•	niewłaściwy poziom wkładu własnego
•	przekroczenie kategorii  limitowanych;
•	nieodpowiednia wysokość limitu kosztów pośrednich;
•	wydatki przedstawione w sposób uniemożliwiający obiektywną ocenę wartości jednostkowych  (tzw. „zestawy”, „komplety”);
•	brak uzasadnienia wydatków w ramach kategorii limitowanych;
•	brak wskazania formy zaangażowania 
i szacunkowego wymiaru czasu pracy personelu projektu   niezbędnego do realizacji zadań merytorycznych (etat/liczba godzin);
•	uchybienia dotyczące oznaczania pomocy de minimis/pomocy publicznej oraz środków trwałych i cross-financingu.
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo w przypadku, gdy min. 75% kosztów bezpośrednich zostało uznane za kwalifikowalne 
(a więc wartość zmniejszeń w budżecie wynikających z uchybień wskazanych w lit. a nie przekracza 25% kosztów bezpośrednich), w przeciwnym razie kryterium zostaje uznane za niespełnione.  	0/1
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.	
8.		Czy wskaźniki zostały prawidłowo przyporządkowane do kwot ryczałtowych?	Kryterium dotyczy wniosków rozliczanych za pomocą kwot ryczałtowych. 
W ramach kryterium weryfikowane będzie, czy do każdej kwoty ryczałtowej przyporządkowano minimum jeden wskaźnik oraz czy wszystkie wskaźniki wskazane w części E wniosku 
o dofinansowanie zostały przyporządkowane w sposób adekwatny do poszczególnych kwot ryczałtowych.	0/1
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.	
9.		Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy prawidłowo sformułowano cel projektu?
b)	Czy cel jest adekwatny do zdiagnozowanych  problemów?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.9. wniosku o dofinansowanie- Cel główny projektu w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa: 
0-3
minimum 1	
10.		Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy wartości docelowe wskaźników produktu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków 
w projekcie?
b)	Czy wartości wskaźników rezultatu są adekwatne do zaplanowanych działań i wydatków w projekcie?
c)	Czy w sposób poprawny i zgodny z definicją wskaźników opisano sposób pomiaru i monitorowania wskaźników?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie części E wniosku o dofinansowanie- MIERZALNE WSKAŹNIKI PROJEKTU w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa:
 0-10 minimum 6
Kryterium może zostać uznane za spełnione warunkowo.
	
11.		Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy scharakteryzowano grupę docelową i w sposób poprawny opisano jej sytuację problemową?
b)	Czy rekrutacja uczestników do projektu została zaplanowana 
w sposób adekwatny do grupy docelowej?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.11. wniosku o dofinansowanie- Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu.	Punktowa: 
0-5 
minimum 3	
12.		Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy zadania logicznie korespondują z określoną sytuacją problemową oraz wpływają na osiągnięcie wskaźników i założonych celów? Czy zakres zadań/działań realizowanych przez partnera/ów uzasadnia ich udział w projekcie (w przypadku projektów partnerskich)?
b)	Czy opisano zakres merytoryczny zadań uwzględniający: rodzaj i charakter wsparcia,  liczbę osób jakie otrzymają wsparcie oraz wskazano, jakie rodzaje dostaw i usług będą zlecane innym podmiotom przy zastosowaniu klauzul społecznych?
c)	Czy określone terminy rozpoczęcia i zakończenia zadań gwarantują efektywną realizację projektu oraz czy wskazano podmiot realizujący działania w ramach zadania, w tym zaangażowaną kadrę?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.1 wniosku o dofinansowanie- ZADANIA W PROJEKCIE (ZAKRES RZECZOWY) w odniesieniu do pozostałych zapisów wniosku.	Punktowa: 
0-8 
minimum 5 
	
13.		Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?	Weryfikowane będzie:
a)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w obszarze merytorycznym, w którym udzielane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
b)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie na rzecz grupy docelowej, do której kierowane będzie wsparcie przewidziane w ramach projektu?
c)	Czy projektodawca/partner posiada doświadczenie w zakresie podejmowanych inicjatyw na określonym terytorium, którego dotyczyć będzie realizacja projektu?
d)	Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał kadrowy/ merytoryczny?
e)	Czy projektodawca/partner posiada odpowiedni potencjał techniczny?
f)	Czy opisany sposób zarządzania projektem gwarantuje jego prawidłową realizację? Czy uwzględniono udział partner/ów w zarządzaniu projektem (dotyczy projektów partnerskich)?
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu B.12. wniosku o dofinansowanie- Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz punktu A.3.4. Potencjał i doświadczenie partnera. 	Punktowa: 
0-14 minimum 8	
14.		Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków?	Projekt otrzymuje 10 punktów, w przypadku gdy kryterium  Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za spełnione.
W przypadku, gdy kryterium Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za spełnione warunkowo projekt otrzymuje od 7 do 9 punktów, w zależności od rangi uchybień zidentyfikowanych w przedstawionym budżecie. Oceniane jest, jaki procent wydatków został uznany za niekwalifikowalny oraz jaka jest istota błędów popełnionych w konstrukcji budżetu przez Wnioskodawcę.
Projekt otrzymuje 0 punktów, w przypadku, gdy kryterium Czy wydatki w projekcie są kwalifikowalne? zostało uznane za niespełnione. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie punktu C.2. wniosku o dofinansowanie- ZAKRES FINANSOWY	Punktowa:
 0, 7-9, 10 minimum  7

4.2.2	Ogólne kryteria horyzontalne
Spełnienie kryteriów horyzontalnych ma postać „0-1”. Niespełnienie przez projekt, co najmniej jednego z niżej wymienionych kryteriów powoduje, że projekt otrzymuje ocenę negatywną i nie kwalifikuje się do dofinansowania.

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem unijnym oraz właściwymi zasadami unijnymi w tym:
- zasadą równości szans kobiet i mężczyzn w oparciu o standard minimum,
- zasadą równości szans i niedyskryminacji , w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami
- zasadą  zrównoważonego rozwoju
- zasadą partnerstwa?	Weryfikowana będzie zgodność z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn na podstawie standardu minimum oraz zgodność z pozostałymi zasadami horyzontalnymi. W ramach kryterium wnioskodawca powinien spełnić standard minimum oraz wykazać pozytywny wpływ na zasadę równości szans 
i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz pozytywny lub neutralny wpływ projektu na pozostałe zasady horyzontalne UE, m.in.
- zasadę zrównoważonego rozwoju; 
- zasadę partnerstwa.
Przez pozytywny wpływ na zasadę niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnoprawnościami należy rozumieć zapewnienie pełnej dostępności dla uczestników projektu (bez względu na rodzaj i stopień ich niepełnosprawności) w zakresie oferowanego w projekcie wsparcia oraz ewentualnych produktów projektu.	0/1	
2	Czy projekt jest zgodny z prawodawstwem krajowym?	Weryfikowane będzie czy we wniosku nie ma zapisów, z których wynika niezgodność z obowiązującym prawem np. kodeksem pracy, ustawą prawo zamówień publicznych.	0/1	

4.2.3	Szczegółowe kryteria dostępu

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1	Czy projekt realizuje następujące minimalne poziomy efektywności społecznej i zatrudnieniowej: 
 w odniesieniu do osób lub środowisk zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 22%; 
 w odniesieniu do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób z niepełnosprawnościami 
sprzężonymi minimalny poziom efektywności społecznej wynosi 34%, a minimalny poziom efektywności zatrudnieniowej – 12%? 
	Pomiar efektywności społecznej i zatrudnieniowej jest mierzony w sposób określony w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 oraz metodologią pomiaru wskazaną w Regulaminie konkursu. 
Jednocześnie, wnioskodawca jest zobowiązany do przechowywania w dokumentacji projektowej odpowiednich dokumentów zgodnie w ww. Wytycznymi potwierdzających osiągnięcie wskaźnika efektywności społecznej i -zatrudnieniowej 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych. 
	0/1	
2	Czy jeżeli projekt zakłada utworzenie nowego CIS, jest on tworzony w gminie, na terenie której na dzień złożenia wniosku nie działa żaden CIS? 
	Kryterium dotyczy projektu, w którym zaplanowano utworzenie nowego CIS, o którym mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym. 
W przypadku utworzenia w ramach projektu nowego CIS należy zachować jego trwałość co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych. 	0/1	
3	Czy w przypadku gdy Wnioskodawcą jest podmiot spoza terenu województwa śląskiego projekt zakłada partnerstwo z podmiotem z terenu województwa śląskiego, który odpowiada za realizację działań merytorycznych wobec grupy docelowej ? 
	Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.12. Zdolność do efektywnej realizacji projektu oraz części A wniosku dotyczącej informacji o partnerstwie. 
	0/1	
4	Czy Wnioskodawcą lub Partnerem ( w przypadku projektów realizowanych w partnerstwie) jest podmiot posiadający co najmniej 2 letnie doświadczenie w pracy ze środowiskiem zagrożonym ubóstwem lub wykluczeniem społecznym? 
	Środowisko zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym rozumiane jest zgodnie z definicją zawartą w Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz na podstawie informacji wskazanych w pkt. B.12. Zdolność do efektywnej realizacji projektu. 
	0/1	
5	Czy wnioskodawca skieruje co najmniej 20% uczestników którzy wymagają dalszego wsparcia, lub którzy w wyniku realizowanego wsparcia będą deklarowali utworzenie grupy inicjatywnej do Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej działającego w ramach projektu z Poddziałania 9.3.1 Wsparcie sektora ekonomii społecznej? 
	Mając na względzie kompleksowość działań dla uczestników projektu, dla których w ramach ścieżki reintegracji w rozumieniu Wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020 zostało zaplanowane dalsze wsparcie należy skierować co najmniej 20% uczestników po zakończeniu przez nich ścieżki wsparcia/zakończeniu uczestnictwa w projekcie do Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej (OWES) działającego na terenie województwa śląskiego. 
W celu spełnienia kryterium w trakcie realizacji projektu należy zawrzeć stosowne porozumienie lub deklarację o współpracy z odpowiednim OWES. 
Wzmocnienie komplementarności zadań i działań dla uczestników projektu zostało również zapewnione poprzez wprowadzenie kryterium dotyczącego m.in. wspierania zatrudnienie osób - uczestników projektu w ramach Poddziałania 9.1.5 przez regionalne OWES-y. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, 
horyzontalnych i dodatkowych 
	0/1	

4.2.4	Szczegółowe kryteria dodatkowe
Ocena szczegółowych kryteriów dodatkowych służy przyznaniu premii punktowej projektom, które spełniły przedmiotowe kryteria. Ocena szczegółowych kryteriów dodatkowych polega na przyznaniu zdefiniowanej liczby punktów. W ramach przedmiotowego konkursu stosowane będą następujące szczegółowe kryteria dodatkowe:

Lp.	Kryterium	Definicja	Sposób weryfikacji	
				
1	Czy projektodawca realizuje projekt w partnerstwie? 
	W ramach kryterium będzie weryfikowane, czy zawarte zostało formalne partnerstwo w celu realizacji zadań projektu. 
W przypadku braku partnerstwa projekt nie otrzyma punktów; 
W przypadku realizacji projektu w partnerstwie jednosektorowym projekt otrzyma 4 pkt. 
W przypadku realizacji projektu w partnerstwie wielosektorowym projekt otrzyma 6 pkt. 
Definicja sektorów w rozumieniu ogólnie pojmowanej działalności społeczno-gospodarczej dzieli się na: 
 Sektor I (publiczny): instytucje państwa np. administracja, w tym samorządowa; 
 Sektor II (prywatny): organizacje gospodarcze działające dla zysku, w tym przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą; 
 Sektor III (społeczny): pozostałe podmioty nie ujęte w I i II sektorze, w tym organizacje pozarządowe (NGO), społeczne/obywatelskie, itp. np. fundacje, stowarzyszenia, organizacje pracodawców/samorządów. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie pkt. A.2. Partnerstwo w ramach projektu. 	0/4/6 pkt. 
	
2	Czy projekt: 
• w przypadku wsparcia grupy docelowej realizowanego za pośrednictwem istniejących ZAZ lub WTZ zakłada poszerzenie zakresu dotychczas dostępnych usług, a w przypadku przyjęcia nowych osób objęcie ich usługami aktywnej integracji; 
• w przypadku gdy przewiduje kierowanie wsparcia do osób z niepełnosprawnościami, stanowią one co najmniej 50% grupy docelowej, w tym co najmniej połowa tych osób posiada znaczny lub umiarkowany stopnień niepełnosprawności lub jest to niepełnosprawność sprzężona, lub niepełnosprawność intelektualna lub są to osoby z zaburzeniami psychicznymi ? 	Wsparcie osób dotychczasowych uczestników ZAZ, WTZ musi prowadzić do poszerzenia dotychczas dostępnej w tych podmiotach oferty ukierunkowanej na przygotowanie osób zatrudnionych w ZAZ, uczestników WTZ do podjęcia zatrudnienia: 
 w przypadku osób zatrudnionych w ZAZ - poza ZAZ (poza ZAZ otwartym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej; 
 w przypadku uczestników WTZ na otwartym lub chronionym rynku pracy lub w przedsiębiorczości społecznej. 
Natomiast w zakresie nowych uczestników objęcie ich usługą aktywnej integracji. 
Za osoby niepełnosprawne uznaje się osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.), a także osoby z zaburzeniami psychicznymi, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2016 r., poz. 546 z późn. zm.), tj. osoby z odpowiednim orzeczeniem lub innym dokumentem poświadczającym stan zdrowia. 
Kryterium będzie weryfikowane na podstawie zapisów we wniosku o dofinansowanie w pkt. B 11 oraz C Zakres rzeczowy projektu. 	7 pkt. 
	
3	Czy projekt zakłada skierowanie wsparcia do osób bezdomnych? 
	Osoby bezdomne są jedna z trudniejszych grup docelowych, jednocześnie najrzadziej kierowane jest do nich wsparcie. Tymczasem jak wynika ze statystyk i analiz prowadzonych przez IZ RPO w województwie śląskim przybywa rokrocznie osób bezdomnych, w tym coraz częściej problem bezdomności dotyka dzieci, dlatego premiowanie wsparcia skierowanego właśnie do tej grupy pozwoli na zmniejszenie problemu 
bezdomności i zwiększenie szans tych osób na powrót do normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. 
Kryterium zostanie zweryfikowane na podstawie deklaracji wnioskodawcy wskazanej w pkt. B.10 Uzasadnienie spełnienia kryteriów dostępu, horyzontalnych i dodatkowych oraz informacji zawartych w pkt. B.11. Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu w odniesieniu do grupy docelowej. 
	7 pkt. 

5. Procedura oceny i wyboru projektów do dofinansowania
5.1	Wybór projektów odbywa się w trybie konkursowym.
5.2	Złożone w ramach konkursu wnioski o dofinansowanie zostaną ocenione przez KOP pod kątem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Istnieje możliwość wycofania wniosku na każdym etapie oceny wniosku.
5.3	Ocena projektu odbywać się będzie na dwóch etapach, tj. etap oceny formalnej i etap oceny merytorycznej, które służą do oceny kryteriów ogólnych i szczegółowych. Szczegółowe informacje na temat kryteriów weryfikowanych na etapie oceny formalnej i merytorycznej znajdują się w rozdziale nr 4 Kryteria wyboru projektów.
5.4	Ocena spełniania każdego z kryteriów jest przeprowadzana przez co najmniej dwóch członków KOP.
5.5	Etap oceny formalnej i merytorycznej poprzedzony jest etapem weryfikacji wymogów formalnych wniosków. Niespełnienie wymogów formalnych prowadzi do wezwania Wnioskodawcy przez IOK do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od otrzymania przedmiotowego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. Lista braków formalnych i oczywistych omyłek, które mogą zostać uzupełnione i/lub poprawione na etapie weryfikacji wymogów formalnych zostały wskazane w pkt 3 i 11 Słownika pojęć. Na podstawie wezwania do uzupełnienia/poprawy wnioskodawca może dokonać jedynie zmian 
w zakresie wskazanym w wezwaniu. 
5.6	Dodatkowo IOK może wezwać do uzupełnienia/poprawy innych elementów wniosku niewymienionych w definicji braków formalnych wskazanej w pkt 2 Słownika pojęć, których nie dało się przewidzieć na etapie formułowania przedmiotowego regulaminu, a ich uzupełnienie/poprawa nie będzie skutkować istotną modyfikacją merytoryczną wniosku.
5.7	Wniosek pozostaje bez rozpatrzenia w przypadku:
a)	złożenia wniosku po terminie,
b)	złożenia wniosku w języku innym niż polski,
c)	niezłożenia wniosku w systemie LSI.

Wnioski, które nie zostały przesłane za pośrednictwem odpowiednich platform (zostały przesłane tylko w systemie LSI) uznaje się za niezłożone 
i nie podlegają rozpatrzeniu.

5.8	Z uwagi na elektroniczną formę składania wniosku, IOK nie przewiduje zwrotu wniosków pozostawionych bez rozpatrzenia.
5.9	Wnioski, które przeszły pozytywnie weryfikację braków formalnych kierowane są do oceny formalnej.
5.10	W wyniku oceny formalnej złożone w terminie wnioski mogą zostać:
a)	skierowane do oceny merytorycznej,
b)	ocenione negatywnie jako niespełniające kryteriów formalnych.
5.11	Na etapie oceny formalnej nie przewiduje się możliwości uzupełnienia wniosku. Niespełnienie kryterium formalnego skutkuje negatywną oceną wniosku jako niespełniającego kryteriów formalnych
5.12	Wnioski, które pozytywnie przeszły ocenę formalną kierowane są do oceny merytorycznej W trakcie oceny merytorycznej weryfikowane są zarówno kryteria „0-1” jak i punktowe. Spełnienie kryteriów „0-1” jest obligatoryjne (za wyjątkiem sytuacji, w której kryterium nie dotyczy wniosku i/lub wnioskodawcy) a ich niespełnienie skutkuje negatywną oceną wniosku. W wyniku oceny kryteriów punktowych wnioski otrzymują odpowiednią liczbę punktów za spełnienie kryteriów merytorycznych i/lub dodatkowych. W przypadku jeśli projekt nie spełni któregokolwiek z obligatoryjnych kryteriów „0-1”, których spełnienie jest weryfikowane na etapie oceny merytorycznej, projekt otrzymuje ostatecznie „0” punktów.
5.13	Na etapie oceny merytorycznej każdy projekt oceniany jest pod kątem spełnienia wszystkich niżej wymienionych kryteriów:
•	ogólne horyzontalne (zerojedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania,
•	ogólne merytoryczne (zerojedynkowe) – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania,
•	szczegółowe dostępu (zerojedynkowe), które zostały wskazane, 
jako weryfikowane na etapie oceny merytorycznej – spełnienie warunkuje otrzymanie dofinansowania,
•	ogólne merytoryczne (punktowe) – uzyskanie określonej liczby punktów za kryterium warunkuje otrzymanie dofinansowania
•	szczegółowe  dodatkowe (przyznawana jest ściśle określona liczba punktów) – spełnienie nie warunkuje otrzymania dofinansowania
5.14	Wniosek, który nie spełnia ogólnych kryteriów horyzontalnych otrzymuje ocenę negatywną.
5.15	W trakcie oceny merytorycznej oceniane są ogólne kryteria merytoryczne składające się z kryteriów zerojedynkowych oraz kryteriów punktowych. Spełnienie kryteriów zerojedynkowych jest konieczne, aby wniosek uzyskał pozytywną ocenę. Niespełnienie któregokolwiek z zerojedynkowych ogólnych kryteriów merytorycznych skutkuje negatywną oceną.
5.16	Projekt otrzymuje ocenę pozytywną w przypadku uzyskania 60% maksymalnej możliwej do uzyskania punktacji w ramach ogólnych kryteriów merytorycznych. Maksymalna punktacja możliwa do uzyskania w ramach ogólnych kryteriów merytorycznych wynosi 50 punktów. Aby wniosek uzyskał pozytywną ocenę musi uzyskać minimum punktowe w wysokości 30 pkt. możliwych do uzyskania w trakcie oceny merytorycznej oraz uzyskać minimum punktowe 
w kryteriach, dla których minimum punktowe zostało określone w regulaminie konkursu.
5.17	Jeżeli w wyniku porównania dwóch ocen nie stwierdzono znacznej rozbieżności punktowej, ocena jest ustalana na podstawie dwóch wiążących ocen.
5.18	Jeżeli stwierdzono, iż występuje znaczna rozbieżność w ocenie – projekt kierowany jest do trzeciej oceny, która jest dokonywana przez członka KOP, niebiorącego udziału w pierwotnej ocenie danego wniosku.
5.19	Jako znaczna rozbieżność w ocenie, skutkująca skierowaniem wniosku do trzeciej oceny, traktowana jest sytuacja, w której jeden z oceniających ocenił projekt pozytywnie lub warunkowo pozytywnie, drugi natomiast negatywnie. Znaczna rozbieżność w ocenie jest ustalana po otrzymaniu ocen dwóch oceniających.
5.20	W przypadku trzeciej oceny, ostateczny wynik jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest do niej punktowo najbardziej zbliżona.
5.21	Jeżeli różnica punktowa między trzecią oceną wynosi tyle samo punktów w porównaniu z oceną pierwszą i drugą, wynik oceny jest ustalany na podstawie trzeciej oceny oraz tej, która jest z nią zbieżna w kwestii statusu (pozytywny/negatywny).
5.22	Jeżeli wniosek nie spełnił kryteriów dostępu lub ogólnych kryteriów horyzontalnych lub zerojedynkowych ogólnych kryteriów merytorycznych, końcowa liczba punktów takiego wniosku na liście, wynosi „0”.
5.23	W wyniku oceny merytorycznej wnioski mogą zostać ocenione:
a)	pozytywnie,
b)	negatywnie
5.24	Oceniający może ocenić warunkowo kryterium, w ramach którego przewidziano możliwość warunkowej oceny i skierować projekt do negocjacji. Kryteria, dla których przewidziano możliwość warunkowej oceny wskazane zostały w pkt 4.2.1 pkt 7,8 i 10.
5.25	Na etapie oceny merytorycznej oceniający może uznać kryterium zerojedynkowe za spełnione warunkowo lub warunkowo przyznać określoną liczbę punktów i skierować wniosek do negocjacji, jedynie w sytuacji, gdy ocena bezwarunkowa projektu przesądza o uzyskaniu przez niego wymaganej liczby punktów.
UWAGA!
Na etapie oceny merytorycznej w przypadku stwierdzenia we wniosku 
o dofinansowanie oczywistych omyłek IOK może wezwać wnioskodawcę do korekty wniosku o dofinansowanie.	

5.26	Wnioski, które w trakcie oceny merytorycznej zostały ocenione warunkowo kierowane są do negocjacji.
5.27	Kierując projekt do negocjacji oceniający wskazuje:
a)	zakres negocjacji, podając jakie korekty muszą zostać wprowadzone we wniosku lub do jakich zapisów wniosku KOP musi uzyskać uzasadnienie w trakcie negocjacji, tak aby ocena warunkowa stała się oceną ostateczną,
b)	wyczerpujące uzasadnienie swojego stanowiska,
c)	liczbę punktów, którą powinien otrzymać projekt, gdyby negocjacje zakończyły się wynikiem pozytywnym.
5.28	Negocjacje prowadzone są z Projektodawcą w trakcie trwania prac Komisji Oceny Projektów po zatwierdzeniu przez Przewodniczącego KOP Kart Oceny Merytorycznej (zwanej w dalszej części KOM) oceniających i obligatoryjnie obejmują wszystkie kwestie wykazane przez oceniających w części V Karty Oceny Merytorycznej. IOK za pomocą Platformy Elektronicznych Usług Publicznych PeUP przekazuje do Projektodawcy formularz negocjacyjny, w którym wskazano wszystkie warunki niezbędne do spełnienia, aby wniosek mógł otrzymać dodatkowe punkty za spełnienie tych warunków lub kryterium zerojedynkowe mogło zostać uznane za spełnione.
5.29	Wnioskodawca po otrzymaniu informacji o skierowaniu przez oceniającego/oceniających wniosku do negocjacji, ma 4 dni robocze  na odpowiedź. Wnioskodawca ma możliwość jednorazowego przedłużenia terminu o 1 dzień roboczy. Prośba o przedłużenie terminu może być przekazana telefonicznie pracownikowi IOK.
5.30	W przypadku braku odpowiedzi Projektodawcy w ww. terminie lub gdy przesłane przez Projektodawcę stanowisko nie jest sformułowane w sposób jednoznaczny lub przedstawione przez Projektodawcę wyjaśnienia są niewystarczające, osoba prowadząca negocjacje przesyła do Wnioskodawcy ostateczne stanowisko IOK w zakresie kwestii będących przedmiotem negocjacji. W celu zakończenia negocjacji wynikiem pozytywnym Wnioskodawca odsyła ostateczne stanowisko IOK w wyznaczonym terminie, składając jednocześnie oświadczenie, iż wprowadzi do wniosku zmiany z niego wynikające.
5.31	W przypadku przyjęcia warunków Wnioskodawca jest zobowiązany do dostarczenia skorygowanego wniosku w terminie wskazanym przez IOK. Wniosek o dofinansowanie może zostać skierowany do korekty zgodnie z ustaleniami negocjacyjnymi po zatwierdzeniu  Listy ocenionych projektów a przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. W przypadku nieprzyjęcia warunków przy jednoczesnym nieuznaniu wyjaśnień wnioskodawcy lub niepodjęcia negocjacji odjęte zostają punkty przyznane warunkowo lub skierowane do negocjacji kryterium zerojedynkowe zostaje uznane za niespełnione.
5.32	Negocjacje prowadzone są do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie – poczynając od projektu, który uzyskałby najwyższą ocenę, gdyby spełnienie przez niego kryteriów nie zostało zweryfikowane warunkowo. W celu usprawnienia prac KOP, IOK może podjąć decyzję o przeprowadzeniu negocjacji z większą ilością Projektodawców, niż wynika to z dostępnej alokacji.
5.33	Na podstawie otrzymanej liczby punktów Komisja Oceny Projektów  przygotowuje listyę ocenionych projektów zawierającą przyznane oceny.
5.34	Projekt otrzymuje ostatecznie liczbę punktów obliczoną jako średnia arytmetyczna z dwóch wiążących ocen, jeżeli zostały spełnione wszystkie kryteria zerojedynkowe plus ewentualne punkty za spełnienie kryteriów dodatkowych. Jeżeli projekt nie spełnia co najmniej jednego kryterium zerojedynkowego otrzymuje 0 punktów.
Ostatecznie projekt jest oceniony pozytywnie jeżeli obydwaj oceniający ocenili     projekt pozytywnie. 

5.35	W przypadku dwóch lub więcej projektów o równej ogólnej liczbie punktów,  
wyższe miejsce na liście otrzymuje ten, który uzyskał kolejno wyższą liczbę   
punktów w następujących punktach w części IV KOM: 
a)	Czy projektodawca posiada doświadczenie i potencjał pozwalające na efektywną realizację projektu?
b)	Czy wskaźniki zostały założone na odpowiednim poziomie, a ich sposób monitorowania został odpowiednio opisany?
c)	Czy budżet projektu został sporządzony w sposób prawidłowy i zgodny z zasadami kwalifikowalności wydatków? 
d)	Czy zadania w projekcie zaplanowano i opisano w sposób poprawny? 
e)	Czy w sposób prawidłowy opisano grupę docelową?
f)	Czy cel projektu jest adekwatny do zdiagnozowanych problemów?
5.36 W przypadku, gdy wnioski uzyskały identyczną liczbę punktów w każdej części KOM, miejsce na liście ocenionych projektów zależy od wyników komisyjnego losowania, w którym uczestniczą: Przewodniczący KOP, Zastępca przewodniczącego KOP (jeżeli taki został powołany) oraz Sekretarz KOP.
.
5.1	Rozstrzygnięcie konkursu
5.1.1	Zarząd Województwa rozstrzyga konkurs, zatwierdzając listę ocenionych projektów, o której mowa w art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. 
o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020. 
5.1.2	 Informacja o projektach wybranych do dofinansowania jest upubliczniana w formie odrębnej listy, którą właściwa instytucja zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu nie później niż 7 dni od dnia rozstrzygnięcia konkursu. Lista ta będzie różniła się od listy, o której mowa powyżej. 
W przypadku, gdy o wyborze do dofinansowania decyduje liczba uzyskanych punktów, na liście tej uwzględnione będą wszystkie projekty, które spełniły kryteria i uzyskały wymaganą liczbę punktów (z wyróżnieniem projektów wybranych do dofinansowania), natomiast nie będzie obejmować tych projektów, które brały udział w konkursie, ale nie uzyskały wymaganej liczby punktów lub nie spełniły kryteriów wyboru projektów. 
5.1.3	 IOK przekazuje niezwłocznie Projektodawcy pisemną informację, która zawiera co najmniej wyniki oceny jego projektu wraz z uzasadnieniem oceny 
i podaniem punktacji otrzymanej przez projekt lub informacji o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektu.
5.1.4 Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu (zarówno na etapie oceny formalnej jak i merytorycznej) wybieranego w trybie konkursowym, o której mowa w art. 53 ust 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych 
w perspektywie finansowej 2014-2020, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych w rozdziale nr 5.2 Procedura odwoławcza.
5.1.5	Po zatwierdzeniu przez IOK ostatecznej wersji projektu oraz wszystkich wymaganych załączników do umowy wymienionych w Rozdziale 8 Umowa 
o dofinasowanie, IOK podpisuje z Projektodawcą umowę o dofinansowanie, która według jednego z wzorów stanowiących załączniki nr 3 do niniejszego Regulaminu: załącznik nr 3 - Wzór zakresu umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego 
w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, oraz załącznik 3a - Wzór zakresu umowy o  dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe dla projektów).
5.1.6 Zgodnie z niżej przedstawionym schematem procesu oceny wniosków IOK określa orientacyjny termin zakończenia oceny wniosków na miesiąc październik 2017r. przy założeniu, że ocenie podlegało nie więcej niż 50 wniosków. Przykładowy harmonogram dla przedmiotowego konkursu (przy założeniu, iż ocenie merytorycznej poddanych zostanie nie więcej niż 50 wniosków) znajduje się w punkcie poniżej.

	„X”	Zakończenie naboru wniosków		
	
„X + 7 dni, 14 dni*”	Weryfikacja wymogów formalnych
*Termin na dokonanie weryfikacji wymogów formalnych w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 14 dni.		
	
„X + 7 dni, 14 dni” = Y	Zakończenie weryfikacji wymogów formalnych		
	
„Y + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma wzywającego do uzupełnienia wymogów formalnych/informacji o pozostawianiu wniosku bez rozpatrzenia/odrzuceniu wniosku.		
	
„Y + 14 dni, 21 dni* ”	Ocena formalna wniosków
*Termin na dokonanie oceny formalnej 
w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 21 dni		
	
„Y + 14 dni,21 dni” = Z	Zatwierdzenie listy wniosków ocenionych formalnie		
	
„Z + 7 dni”	Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie projektu		
	
„Z + 7 dni”	Publikacja listy wniosków ocenionych formalnie na stronie internetowej IOK		
	
„Z + 100 dni”	Ocena merytoryczna wniosku wraz z negocjacjami przy założeniu, iż w ramach danego naboru złożonych zostało nie więcej niż 50 wniosków. Czas trwania oceny merytorycznej zostaje wydłużony o 21 dni na każde kolejne 30 wniosków, zastrzeżeniem, iż niezależnie od ilości wniosków ocena nie może trwać dłużej niż 180 dni		
	
„Z + 100 dni”	Rozstrzygnięcie konkursu poprzez zatwierdzenie list, o których mowa w pkt. 5.1.1 i 5.1.2.		
	 
„(Z + 100 dni) + 7 dni”	
Wysłanie do Projektodawcy pisma informującego 
o wynikach oceny merytorycznej		
	
„(Z + 100) + 7 dni”	Publikacja na stronie IZ list projektów wybranych 
do dofinansowania wraz ze składem członków KOP		
	
„N”	
Data odebrania przez Projektodawcę informacji 
o wynikach oceny merytorycznej		
	
„N + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ”	
Dostarczenie do IOK wszystkich niezbędnych załączników do umowy		
	„(N + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ) + 7 dni (w uzasadnionych przypadkach wydłużony do 14 dni)”	
Wysłanie pisma, o błędnych/niekompletnych załącznikach do umowy, wzywającego Beneficjenta do uzupełnienia		
	
„P”	
Zatwierdzenie przez IZ poprawnych załączników 
do umowy		
	
P+10 dni	Wysłanie do Beneficjenta wersji elektronicznej (zabezpieczonej przed edycją) umowy wraz 
z informacją o procedurze podpisywania umowy		
	
(P+10 dni) + zgodnie z terminem wyznaczonym przez IZ	Dostarczenie do IOK poprawnie podpisanych 2 egzemplarzy umowy o dofinansowanie lub dostarczenie poprawnych/kompletnych załączników do umowy o dofinansowanie		
	W przypadku dostarczenia poprawnych załączników do umowy, umowa zostaje przygotowana zgodnie z wyżej zamieszczonym harmonogramem. W przypadku dostarczenia błędnych/niekompletnych załączników do umowy, IOK odstępuje od podpisania umowy o dofinansowania, informując o tym Beneficjenta pismem wysłanym w terminie 7 dni od daty wpływu załączników do siedziby IOK 
(w uzasadnionych przypadkach wydłużony do 14 dni).	

	
„U”	
Data podpisania umowy przez Członków Zarządu		
	
„U+5”	
Odesłanie do Beneficjenta podpisanej umowy 
o dofinansowanie.		

UWAGA!
W uzasadnionych sytuacjach IOK ma prawo anulować ogłoszony konkurs, np. związku z:
a)	awarią systemu LSI,
b)	innymi zdarzeniami losowymi, których nie da się przewidzieć na etapie konstruowania założeń przedmiotowego regulaminu,
c)	zmianą krajowych aktów prawnych/wytycznych wpływających w sposób istotny na proces wyboru projektów do dofinansowania,
W przypadku anulowania konkursu, IOK przekaże do publicznej wiadomości informację o anulowaniu konkursu wraz z podaniem przyczyny tymi samymi kanałami, za pomocą których przekazano informację o ogłoszeniu konkursu.	
5.2 Procedura odwoławcza
Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, przysługuje prawo wniesienia protestu zgodnie z art. 53 ust. 1 wskazanej ustawy, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów, na zasadach określonych szczegółowo w rozdziale 15 ww. ustawy oraz Regulaminie procedury odwoławczej dla Wnioskodawców IZ RPO WSL - Zasady wnoszenia i rozpatrywania protestów, stanowiącym załącznik nr 6 do niniejszego Regulaminu konkursu.

6. Kwalifikowalność wydatków w ramach konkursu
Ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków są określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016r., obowiązujących od 14.10.2016 r., zwanymi zwanych dalej Wytycznymi.
6.1 Okres kwalifikowania wydatków
6.1.1	Okres kwalifikowania wydatków dla każdego projektu określony jest w Umowie   
o dofinansowanie projektu.
6.1.2	Środki na finansowanie projektu mogą być przeznaczone na sfinansowanie 
przedsięwzięć zrealizowanych w ramach projektu przed podpisaniem umowy 
o dofinansowanie, o ile wydatki zostaną uznane za kwalifikowalne oraz dotyczyć będą okresu realizacji projektu.
6.1.3	Po zakończeniu realizacji projektu możliwe jest kwalifikowanie wydatków poniesionych po dniu wskazanym jako dzień zakończenia realizacji projektu, o ile wydatki te odnoszą się do zadań w okresie wdrażania projektu, zostaną poniesione do 31 grudnia 2023 r. oraz uwzględnione we wniosku o płatność końcową.
6.2	Wydatek niekwalifikowalny
6.2.1	Wydatkiem niekwalifikowalnym jest każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie spełnia warunków określonych w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Pełny katalog kosztów pośrednich został wskazany w rozdziale 6.3, pkt. 1 powyższych Wytycznych.
6.3	Wydatki ponoszone zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji
6.3.1	Beneficjent jest zobowiązany do stosowania zapisów dotyczących zamówień udzielanych w ramach projektów zgodnie z rozdziałem 6.5 Wytycznych 
w zakresie kwalifikowalności wydatków. 
6.4 Aspekty społeczne
6.4.1	Informacja  dotycząca  aspektów  społecznych,  w  tym  sposobu  ich    ujmowanie w  realizowanych  zamówieniach,  została  ujęta w podręczniku        opracowanym przez Urząd Zamówień Publicznych, dostępnym adresem: https://www.uzp.gov.pl/__data/assets/pdf_file/0021/30279/Aspekty_spoleczne_w_zamowieniach_publicznych_Podrecznik_Wydanie_II.pdf
6.4.2	Na podstawie pkt. 4 sekcji 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, IZ RPO WSL zobowiązuje Beneficjentów w umowie                                                 o dofinansowanie do zastosowania aspektów społecznych podczas realizacji zamówień publicznych określonego rodzaju w zakresie wskazanym przez beneficjenta we wniosku o dofinansowanie. 
6.4.3	Beneficjent ma obowiązek zastosowania aspektów społecznych przy udzielaniu następujących rodzajów zamówień publicznych: dostawy i usługi cateringowe oraz publikowanie i drukowanie. Beneficjent wskazuje w zakresie rzeczowym wniosku o dofinansowanie tj. w polu C.1  Zadania w projekcie jakie rodzaje dostaw i usług zamierza zlecić innym podmiotom przy zastosowaniu aspektów społecznych.
6.4.4	IZ RPO WSL wpisuje w umowie o dofinansowanie rodzaje zamówień publicznych, w ramach których zobowiązuje Beneficjenta do zastosowania aspektów społecznych.

6.5	Wkład własny
6.5.1	Wkład własny to środki finansowe lub wkład niepieniężny zabezpieczone przez Wnioskodawcę, które zostaną przeznaczone na pokrycie wydatków kwalifikowalnych i nie zostaną wnioskodawcy przekazane w formie dofinansowania. Wartość wkładu własnego stanowi różnicę między kwotą wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania przekazaną wnioskodawcy, zgodnie z poziomem dofinansowania dla projektu, rozumianą jako procent dofinansowania wydatków kwalifikowalnych.
6.5.2	Wkład własny niepieniężny może być wniesiony w ramach projektu:
a)	ze składników majątku Wnioskodawcy,
b)	z majątku innych podmiotów, jeśli taka możliwość wynika z przepisów prawa oraz w sposób odpowiedni zostanie to uwzględnione we wniosku 
o dofinasowanie, np. w postaci dodatków lub wynagrodzeń pod warunkiem, że zostały one poniesione zgodnie z przepisami krajowymi,
c)	w postaci świadczeń za wykonywanych przez wolontariuszy na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.
6.5.3	Wkład własny pieniężny może być wniesiony w ramach projektu, np. poprzez:
a)	środki będące w dyspozycji danej instytucji, 
b)	środki wpłacane przez podmioty zewnętrzne. 
6.5.4	Wykazanie wkładu własnego możliwe jest zarówno w kosztach bezpośrednich, jak i pośrednich. 
6.5.5	Co do zasady o zakwalifikowaniu źródła pochodzenia wkładu własnego (publiczny/prywatny) decyduje status prawny beneficjenta/partnera (w przypadku projektów partnerskich)/strony trzeciej. W przypadku, gdy beneficjent będący jednostką sektora finansów publicznych jest zobowiązany do wniesienia wkładu własnego, należy zakwalifikować go jako wkład publiczny. W związku z powyższym wniesiony przez projektodawcę wkład własny należy rozpatrywać w oparciu o formę organizacyjno-prawną podmiotu wnoszącego wkład.
UWAGA!
Jeżeli  wkładem  własnym  nie  jest  cała  nieruchomość,  a  jedynie  jej  część
 (na przykład  tylko  sale),  operat  szacunkowy  nie  jest  wymagany  –  
w  takim  przypadku wartość  wkładu  wycenia  się  jako  koszt  amortyzacji  lub  wynajmu  (stawkę może określać np. cennik danej instytucji).	

6.6	Podatek od towarów i usług (VAT)
6.6.1	Podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wtedy gdy beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.
6.6.2	Oznacza to, iż zapłacony VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny wyłącznie wówczas, gdy wnioskodawcy, zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo (czyli wnioskodawca nie ma prawnych możliwości) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot VAT. Posiadanie wyżej wymienionego prawa (potencjalnej prawnej możliwości) wyklucza uznanie wydatku za kwalifikowalny, nawet jeśli faktycznie zwrot nie nastąpił, np. ze względu na nie podjęcie przez wnioskodawcę czynności zmierzających do realizacji tego prawa.
6.6.3	Wnioskodawca, który uzna VAT za wydatek kwalifikowalny jest zobowiązany do przedstawienia w treści wniosku o dofinansowanie szczegółowego uzasadnienia zawierającego podstawę prawną wskazującą na brak możliwości obniżenia VAT należnego VAT naliczony zarówno na dzień sporządzania wniosku o dofinansowanie, jak również mając na uwadze planowany sposób wykorzystania w przyszłości (w okresie realizacji projektu oraz w okresie trwałości projektu) majątku wytworzonego w związku z realizacją projektu.
6.6.4	Beneficjenci, którzy zaliczą VAT do wydatków kwalifikowalnych, będą zobowiązani wykazać we wniosku o dofinansowanie „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”, składające się z części, w której beneficjent oświadcza, iż w chwili składania wniosku o dofinansowanie nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu VAT, którego wysokość została określona w odpowiednim punkcie wniosku o dofinansowanie (fakt ten decyduje o kwalifikowalności VAT) oraz zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanej części VAT jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku przez beneficjenta.
6.7	Zasady konstruowania budżetu
6.7.1	Beneficjent przedstawia zakładane koszty projektu we wniosku o dofinansowanie projektu w podziale na:
a)	koszty bezpośrednie dotyczące zadań merytorycznych (tj. koszty kwalifikowalne poszczególnych zadań realizowanych przez beneficjenta 
w ramach projektu, które są bezpośrednio związane z tymi zadaniami);
b)	koszty pośrednie (tj. koszty administracyjne związane z obsługą projektu 
z katalogu określonego w Wytycznych).
6.7.2	Koszty bezpośrednie powinny być oszacowane należycie, racjonalne i efektywne, zgodnie z procedurami określonymi w Wytycznych, z uwzględnieniem stawek rynkowych zgodnie z załącznikiem nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”.
6.7.3	W budżecie projektu wnioskodawca wskazuje i uzasadnia źródła finansowania wykazując racjonalność i efektywność wydatków oraz brak podwójnego finansowania.
6.7.4	Prawidłowy montaż tabeli D. 2.- podział środków dla konkursu.

6.8	Koszty pośrednie
6.8.1	Koszty pośrednie stanowią koszty administracyjne związane z obsługą projektu. Pełny katalog kosztów pośrednich został wskazany w rozdziale 8.4, pkt 2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków
6.8.2	W ramach kosztów pośrednich nie są wykazywane wydatki objęte cross-financingiem. 
6.8.3	Niedopuszczalna jest sytuacja, w której koszty pośrednie zostaną wykazane w ramach kosztów bezpośrednich. IOK na etapie wyboru projektu weryfikuje, czy w ramach zadań określonych w budżecie projektu (w kosztach bezpośrednich) nie zostały wykazane koszty, które stanowią koszty pośrednie. Dodatkowo, na etapie realizacji projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 weryfikuje, czy w zestawieniu poniesionych wydatków bezpośrednich załączanym do wniosku o płatność, nie zostały wykazane wydatki pośrednie.
6.8.4	Koszty pośrednie rozliczane są wyłącznie z wykorzystaniem następujących stawek ryczałtowych:
a)	25% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich do 830 000  PLN włącznie,
b)	20% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 830 000  PLN do 1 740 000  PLN włącznie,
c)	15% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich powyżej 1 740 000  PLN do 4 550 000 PLN włącznie,
d)	10% kosztów bezpośrednich – w przypadku projektów o wartości kosztów bezpośrednich przekraczających  4 550 000 PLN.

6.9	Uproszczone metody rozliczania wydatków
6.9.1	W projektach, których wartość wkładu publicznego (środków publicznych) nie przekracza wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EURO, (kurs Euro obowiązujący na dzień ogłoszenia konkursu/naboru wynosi 4,3148 PLN) stosowanie jednej z niżej wymienionych uproszczonych metod rozliczania wydatków jest obligatoryjne.
6.9.2	Za pomocą uproszczonych metod rozliczania wydatków rozliczane będą projekty do 431 480,00 PLN wartości wkładu publicznego. 
6.9.3	Do uproszczonych metod rozliczania wydatków należą: 
a)	stawki jednostkowe
b)	kwoty ryczałtowe
6.9.4	W ramach przedmiotowego konkursu IOK nie dopuszcza możliwości stosowania stawek jednostkowych.
6.9.5	Kwotą ryczałtową jest kwota uzgodniona za wykonanie określonego w projekcie zadania na etapie zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie projektu. Jedno zadanie stanowi jedną kwotę ryczałtową.
6.9.6	W przypadku projektów rozliczanych z zastosowaniem kwot ryczałtowych, IZ RPO WSL 2014-2020 nie dopuszcza możliwości, rozliczana kwotami ryczałtowymi jedynie części zadań w ramach projektu, natomiast pozostałych zadań na podstawie rzeczywiście poniesionych wydatków.
6.9.7	Wszystkie wskaźniki z części E muszą zostać rozpisane w ramach kwot ryczałtowych (w takim samym brzmieniu - bez modyfikowania nazwy wskaźnika). Ponadto, jeśli wskaźniki z części E są niewystarczające do pomiaru realizacji działań w ramach każdej kwoty ryczałtowej, należy określić dodatkowe wskaźniki dla kwoty ryczałtowej. Osiągnięcie wyznaczonych wartości docelowych wskaźników będzie stanowić podstawę do kwalifikowania wydatków objętych daną kwotą ryczałtową i w związku z tym uznania tej kwoty.
6.9.8	Wydatki rozliczane uproszczoną metodą są traktowane jako wydatki poniesione. Nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie ich poniesienia, jednak IZ RPO WSL będąca stroną umowy uzgadnia z Wnioskodawcą warunki kwalifikowalności kosztów, w szczególności ustala dokumentację, potwierdzającą wykonanie rezultatów, produktów lub zrealizowanie działań zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu. Weryfikacja wydatków zadeklarowanych według uproszczonych metod dokonywana jest w oparciu o faktyczny postęp realizacji projektu i osiągnięte wskaźniki produktu i rezultatu.
6.9.9	W przypadku niezrealizowania założonych w umowie o dofinansowanie wskaźników produktu lub rezultatu, płatności powinny ulec odpowiedniemu obniżeniu. W przypadku kwot ryczałtowych – w razie niezrealizowania w pełni wskaźników produktu lub rezultatu objętych kwotą ryczałtową, dana kwota jest uznana jako niekwalifikowalna (rozliczenie w systemie „spełnia - nie spełnia).
6.9.10	Przykładowe dokumenty, będące podstawą oceny realizacji zadań to:
•	umowy z uczestnikami projektu, indywidualne ścieżki rozwoju, kontrakty  socjalne,
•	lista obecności uczestników projektu na szkoleniu czy innej formie wsparcia realizowanej w ramach projektu;
•	dzienniki zajęć prowadzonych w projekcie;
•	dokumentacja zdjęciowa;
•	analizy i raporty wytworzone w ramach projektu;
•	świadectwa uzyskania kwalifikacji, certyfikaty, testy kompetencji
•	kserokopie dokumentów stanowiących o zatrudnieniu uczestnika, dokument potwierdzający zarejestrowanie się uczestnika w urzędzie pracy.
•	wskazany wyżej katalog nie jest zamknięty; projektodawca ma możliwość wskazania innych narzędzi.
6.9.11	Jednoczesne stosowanie kwot ryczałtowych wyliczonych w oparciu o szczegółowy budżet projektu określony przez wnioskodawcę w projektach o wartości wkładu publicznego (środków publicznych) przekraczającej wyrażonej w PLN równowartości 100.000 EUR (431 480,00 PLN) nie jest możliwe.
6.10	Środki trwałe
6.10.1	Środki trwałe zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 września 1994 r. 
o rachunkowości, z zastrzeżeniem inwestycji, o których mowa w art. 3 ust 1 pkt 17 tej ustawy, są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki organizacyjnej; zalicza się do nich w szczególności: nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, maszyny, urządzenia, środku transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy. 
6.10.2	Zakup środków trwałych może być uznany za kwalifikowalny pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz 
z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu. Ponadto wydatki związane 
z zakupem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych kwalifikują się do współfinansowania pod warunkiem, że wartości te będą ujęte w ewidencji księgowej, czyli wyodrębnionej dla projektu ewidencji, której zasady zostały opisane w Polityce Rachunkowości lub dokumencie równoważnym regulującym zasady rachunkowości obowiązujące Beneficjenta.  Jednocześnie, zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, 
Środki trwałe, ze względu na sposób ich wykorzystania w ramach i na rzecz projektu, dzielą się na:
a)	środki trwałe bezpośrednio powiązane z przedmiotem projektu - mogą one być uznane za kwalifikowalne pod warunkiem ich bezpośredniego wskazania we wniosku o dofinansowanie wraz z uzasadnieniem dla konieczności ich zakupu,
b)	środki trwałe wykorzystywane w celu wspomagania procesu wdrażania projektu -  mogą one być kwalifikowalne wyłącznie w wysokości odpowiadającej odpisom amortyzacyjnym za okres, w którym były one wykorzystywane na rzecz projektu. 
Koszty pozyskania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu mogą zostać uznane za kwalifikowalne, 
o ile  we wniosku o dofinansowanie zostanie uzasadniona konieczność pozyskania środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niezbędnych do realizacji projektu z zastosowaniem najbardziej efektywnej dla danego przypadku metody (zakup, amortyzacja, leasing itp.), uwzględniając przedmiot i cel danego projektu.

UWAGA!
IOK zwraca uwagę, iż zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19.09.2016r. Limit wydatków w zakresie środków trwałych, obowiązuje dla środków trwałych, których wartość początkowa jest równa lub wyższa od kwoty 3 500,00 PLN.	

6.11	Cross-financing
6.11.1	Cross-financing - zasada elastyczności, polegająca na możliwości komplementarnego, wzajemnego finansowania działań ze środków EFRR i EFS.
6.11.2	Cross-financing może dotyczyć wyłącznie takich kategorii wydatków, bez których realizacja projektu nie byłaby możliwa, w szczególności w związku z zapewnieniem realizacji zasady równości szans, a zwłaszcza potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
a)	W przypadku projektów współfinansowanych z EFS cross-financing może dotyczyć wyłącznie: zakupu nieruchomości,
b)	zakupu infrastruktury, przy czym poprzez infrastrukturę rozumie się elementy nieprzenośne, na stałe przytwierdzone do nieruchomości, np. wykonanie podjazdu do budynku, zainstalowanie windy w budynku,
c)	dostosowania lub adaptacji (prace remontowo-wykończeniowe) budynków i pomieszczeń.
6.11.3	Zakup środków trwałych, za wyjątkiem zakupu nieruchomości, infrastruktury 
i środków trwałych przeznaczonych na dostosowanie lub adaptację budynków i pomieszczeń, nie stanowi wydatku w ramach cross-financingu.
6.11.4	Wydatki ponoszone w ramach cross-financingu powyżej dopuszczalnej kwoty określonej w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu są niekwalifikowalne.
6.11.5	Wydatki w ramach Projektu na zakup środków trwałych o wartości jednostkowej równej i wyższej niż 3 500,00 PLN netto w ramach kosztów bezpośrednich oraz wydatki w ramach cross-financingu nie mogą łącznie przekroczyć 10% poniesionych wydatków kwalifikowalnych Projektu.
6.11.6	Wydatki objęte cross-financingiem w projekcie nie są wykazywane w ramach kosztów pośrednich i nie mogą przekroczyć 10 % wartości projektu.
6.11.7	Konieczność poniesienia wydatków w ramach cross-financingu oraz środków trwałych musi być bezpośrednio wskazana we wniosku o dofinansowanie i uzasadniona.
Trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP – w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Zapis dotyczy również wydatków w ramach cross-finansingu.
6.12 Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
6.12.1	Wystąpienie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis w projekcie uzależnione jest przede wszystkim od rodzaju i charakteru proponowanego w ramach projektu wsparcia oraz od rodzaju grupy docelowej, której dane wsparcie ma zostać udzielone. 
6.12.2	Ustalenie, czy w danym przypadku pomoc publiczna występuje, możliwe jest po zbadaniu, czy zostały spełnione poniższe przesłanki (przesłanki te ustalone zostały na podstawie art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), tj. czy wsparcie:
a)	jest udzielane przedsiębiorcy ;
b)	jest przyznawane przez państwo lub pochodzi ze środków państwowych;
c)	jest udzielane na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku;
d)	ma charakter selektywny;
e)	zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. 
6.12.3	IOK zwraca uwagę, iż w przypadku projektów objętych zasadami pomocy publicznej lub pomocy de minimis za kwalifikowalne mogą być uznane tylko te wydatki, które spełniają łącznie warunki określone w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 i warunki wynikające z odpowiednich regulacji w zakresie pomocy publicznej/pomocy de minimis, przyjętych na poziomie unijnym lub krajowym.
6.12.4	Informacje dotyczące sposobu wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, w ramach którego przewiduje się udzielanie pomocy publicznej i/lub de minimis, znajdują się w Instrukcji wypełniania wniosku w ramach EFS. 
Zgodność założeń projektu z przepisami dotyczącymi udzielania pomocy publicznej weryfikowana jest na etapie oceny merytorycznej.

6.13	Reguła proporcjonalności
6.13.1	 Projekt rozliczany jest na etapie końcowego wniosku o płatność pod względem finansowym proporcjonalnie do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako „reguła proporcjonalności”.
6.13.2	Zgodnie z regułą proporcjonalności:
a)	w przypadku niespełnienia kryterium zatwierdzonego przez komitet monitorujący RPO, IZ RPO WSL 2014-2020 może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za nieprawidłowość, 
b)	w przypadku nieosiągnięcia celu projektu, IZ RPO WSL 2014-2020 może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za nieprawidłowość; wysokość wydatków niekwalifikowalnych uzależniona jest od stopnia niezrealizowania celu projektu; wydatki niekwalifikowalne obejmują wydatki związane z tym zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi), którego założenia nie zostały osiągnięte i kosztów pośrednich; stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez właściwą instytucję będącą stroną umowy.
6.13.3	Reguła proporcjonalności nie ma zastosowania dla projektów rozliczanych kwotami ryczałtowymi.
Pozostałe zasady dotyczące kwalifikowalności wydatków są uregulowane w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w zakresie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020	

W przypadku, gdy osoba stanowiąca personel projektu jest pracownikiem  beneficjenta ( umowa o pracę), nie jest możliwe jej zatrudnienie na umowę zlecenie w ramach projektu.	

7.	Wymagania dotyczące realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn.

7.1 Zasada równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnością.
7.1.1	Projektodawca ubiegający się o dofinansowanie zobowiązany jest przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu sposób realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach projektu.
7.1.2	Wszystkie działania świadczone w ramach projektów, w których na etapie rekrutacji zidentyfikowano możliwość udziału osób z niepełnosprawnościami powinny być realizowane w budynkach dostosowanych architektonicznie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz. U. z 2015r. poz. 1422).
7.1.3	W ramach projektów ogólnodostępnych, w szczególności w przypadku braku możliwości świadczenia usługi spełniającej kryteria wymienione w pkt. 7.1.2, w celu zapewnienia możliwości pełnego uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, należy zastosować mechanizm racjonalnych usprawnień.
7.1.4	W odniesieniu do projektów realizowanych w ramach RPO WSL 2014-2020 oznacza to możliwość finansowania specyficznych usług dostosowawczych lub oddziaływania na szeroko pojętą infrastrukturę, nieprzewidzianych z góry we wniosku o dofinansowanie projektu, lecz uruchamianych wraz z pojawieniem się w projekcie (w charakterze uczestnika lub personelu) osoby z niepełnosprawnością. Łączny koszt takich wydatków nie może przekroczyć 12 000,00 PLN na osobę.
7.1.5	W projektach dedykowanych, w tym zorientowanych wyłącznie lub przede wszystkim na osoby z niepełnosprawnościami (np. osoby z niepełnosprawnościami sprzężonymi) oraz projektach skierowanych do zamkniętej grupy uczestników (np. dzieci określonego ośrodka opieki nad dzieckiem do 3 roku), wydatki na sfinansowanie mechanizmu racjonalnych usprawnień są wskazane we wniosku o dofinansowanie projektu i wówczas limit 12 000,00 PLN na osobę nie obowiązuje.
7.1.6	Szczegółowe informacje dotyczące zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym zasady stosowania mechanizmu racjonalnych usprawnień w projektach wraz z przykładowym katalogiem kosztów zostały uwzględnione w Wytycznych w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 oraz w publikacji Realizacja zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Poradnik dla realizatorów projektów i instytucji systemu wdrażania funduszy.

7.2	Zasada równości szans kobiet i mężczyzn
7.2.1	Każdy projekt realizowany w ramach RPO WSL 2014-2020 powinien zawierać analizę uwzględniającą sytuację kobiet i mężczyzn na danym obszarze oraz ocenę wpływu projektu na sytuację płci. Wyniki przeprowadzonej analizy powinny być podstawą do planowania działań i doboru instrumentów, adekwatnych do zdefiniowanych problemów.
7.2.2	Ocena zgodności projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn odbywać się będzie na podstawie standardu minimum. Instrukcja standardu minimum realizacji zasady równości szans kobiet i mężczyzn znajduje się w załączniku nr 2 Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS.

7.2.3	IOK zwraca uwagę, iż zapis we wniosku o dofinansowanie w części dotyczącej Promowania równości szans kobiet i mężczyzn należy wskazać  „wpływ pozytywny”.
8. Umowa o dofinansowanie
Na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie projektu IOK będzie wymagać, w terminie 14 dni (termin biegnie od daty otrzymania przez Projektodawcę informacji o możliwości podpisania umowy o dofinansowanie projektu), od ubiegającego się o dofinansowanie załączników do umowy o dofinansowanie projektu. 
Załączniki do umowy o dofinansowanie
a.	Oświadczenie Wnioskodawcy o kwalifikowalności VAT. Oświadczenie powinno być opatrzone kontrasygnatą księgowego lub innej osoby odpowiedzialnej za prowadzenie księgowości bądź poświadczone przez uprawnioną w tym zakresie instytucję (np. biuro rachunkowe). Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie; 
b.	Oświadczenie Wnioskodawcy o nadanym statusie CIS (dotyczy projektów, w ramach których planowane jest tworzenie nowych podmiotów reintegracji społecznej);
c.	Pełnomocnictwo do reprezentowania Wnioskodawcy (gdy wniosek jest podpisywany przez osobę/y nie posiadające statutowych uprawnień do reprezentowania Wnioskodawcy) Dostarczone pełnomocnictwo powinno mieć charakter szczególny: 
•	W treści pełnomocnictwa należy zawrzeć następujące informacje: tytuł projektu, numer konkursu w ramach którego projekt został złożony, nazwę i numer działania oraz poddziałania; 
•	Ponadto w treści dokumentu należy dokładnie określić zakres udzielanego pełnomocnictwa np. poprzez zamieszczenie klauzuli: „pełnomocnictwo do składania oświadczeń woli w imieniu……….., w sprawie realizacji projektu pod nazwą ……., w tym do:
•	podpisania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, 
•	potwierdzania za zgodność z oryginałem kopii dokumentów związanych z realizacją projektu, 
•	podpisania umowy o dofinansowanie, 
•	podpisywania aneksów do umowy o dofinansowanie, 
•	zaciągania zobowiązań finansowych koniecznych do zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy, w przypadku udzielenia zabezpieczenia w formie weksla wymagana jest dodatkowa klauzula „pełnomocnictwo do podpisania weksla in blanco i deklaracji wystawcy weksla In blanco”.
•	składania oświadczeń woli, w tym wniosków o płatność wraz   z załącznikami. 

UWAGA!
Pełnomocnictwa udziela się zawsze do podejmowania działań prawnych 
w imieniu beneficjenta, a więc w imieniu: gminy/powiatu/województwa, bądź spółki, bądź fundacji, bądź stowarzyszenia.	

Gdy o dofinansowanie ubiega się beneficjent będący spółką prawa handlowego w myśl art. 230 Kodeksu spółek handlowych, w przypadku rozporządzenia prawem lub zaciągnięcia zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymagana jest odpowiednia uchwała wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (dotyczy również partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie).
Tożsamy wymóg dotyczy innych osób prawnych (np. uczelni wyższych) lub innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (np. spółek osobowych itp.) jeżeli zostało to uregulowane w prawodawstwie krajowym lub innych dokumentach wewnętrznych dotyczących funkcjonowania podmiotów (np. statut, regulamin itp.).
d.	Harmonogram płatności;
e.	Oświadczenie o wartości otrzymanej pomocy de minimis otrzymanej w ciągu 3 lat kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku (dotyczy projektów w których występuje pomoc de minimis).
f.	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie (dotyczy projektów, w których występuje pomoc publiczna);
g.	Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis (dotyczy projektów, w których występuje pomoc de minimis)
h.	Oświadczenie o niekaralności karą zakazu dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Tożsamy wymóg dotyczy partnerów przy projektach realizowanych w partnerstwie krajowym. 

Niezłożenie żądanych załączników w komplecie w wyznaczonym terminie może oznaczać rezygnację z ubiegania się o dofinansowanie.
IOK zastrzega sobie prawo, w uzasadnionych przypadkach, do wezwania Projektodawcy do złożenia innych załączników, niż wymienione w rozdziale 8 lit a-h.

8.1 Warunki zawarcia umowy o dofinansowanie
8.1.1	Instytucja Zarządzająca niezwłocznie po otrzymaniu kompletu wymaganych załączników przesyła do Wnioskodawcy elektroniczną wersję umowy o dofinansowanie wraz z informacją o procedurze podpisywania umowy. 
8.1.2	IZ, w uzasadnionych przypadkach, zastrzega sobie możliwość odstąpienia od podpisania umowy z potencjalnym Wnioskodawcą, na każdym etapie procedury podpisywania umowy.

8.2 Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie
8.2.1	Zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie projektu do kwoty nie przekraczającej 10 mln zł jest złożony przez beneficjenta w terminie 10 dni roboczych, od dnia podpisania przez obie strony umowy weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. IOK dopuszcza dwa sposoby postępowania:
a)	podpisanie weksla oraz deklaracji wekslowej przez osoby do tego upoważnione w obecności pracownika IOK w terminie uzgodnionym z IOK,
lub 
b)	przedstawienie notarialnego poświadczenia autentyczności podpisów na blankiecie weksla oraz prawdziwości danych zawartych w deklaracji wekslowej.
8.2.2	Wystawca weksla nie jest zobowiązany do dokonywania opłaty skarbowej, w związku z czym zabezpieczenie projektu wekslem in blanco nie wiąże się z ponoszeniem kosztów.
8.2.3	W przypadku gdy wartość dofinansowania projektu udzielonego w formie zaliczki lub wartość dofinansowania projektu po zsumowaniu z innymi wartościami dofinansowania projektów, które są realizowane równolegle w czasie przez Beneficjenta na podstawie umów zawartych z IZ RPO WSL 2014-2020, przekracza limit 10 mln PLN, wówczas zabezpieczenie ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form:
a)	poręczenie bankowe lub poręczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym, że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
b)	gwarancja bankowa;
c)	gwarancja ubezpieczeniowa;
d)	weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
e)	zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
f)	hipoteka;
g)	poręczenie według prawa cywilnego.
8.2.4	Zwrot dokumentu stanowiącego zabezpieczenie umowy następuje na pisemny wniosek Beneficjenta po upływie okresu trwałości (jeśli dotyczy) albo po upływie 12 miesięcy od ostatecznego rozliczenia umowy o dofinansowanie projektu, jednak nie wcześniej niż po:
a)	zatwierdzeniu końcowego wniosku o płatność;
b)	zwrocie środków niewykorzystanych przez Beneficjenta – jeśli dotyczy;
c)	w przypadku prowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o zwrocie środków na podstawie przepisów o finansach publicznych lub postępowania sądowo-administracyjnego w wyniku zaskarżenia takiej decyzji, lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (na podstawie ostatecznej i wykonalnej decyzji o zwrocie) zwrot zabezpieczenia może nastąpić po zakończeniu postępowania i odzyskaniu środków – jeśli dotyczy;
8.2.5	W przypadku niewystąpienia przez Beneficjenta z wnioskiem o zwrot zabezpieczenia w terminie wskazanym w pkt. 8.2.4, zabezpieczenie zostanie komisyjnie zniszczone.
8.2.6	Zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit, o którym mowa w pkt. 8.2.3 jest składane nie później niż w terminie 15 dni roboczych od dnia podpisania przez obie strony umowy.
8.2.1	
9. Dodatkowe informacje
Udostępnianie informacji publicznej
Na podstawie art. 37 ust. 6 ustawy wdrożeniowej informacją publiczną, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie są:
a)	wszelkie dokumenty i informacje przedstawiane przez wnioskodawców, do momentu zawarcia z nimi umowy o dofinansowanie projektu albo wydania w stosunku do nich decyzji o dofinansowaniu projektu;
b)	dokumenty wytworzone lub przygotowane w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców, do momentu rozstrzygnięcia konkursu albo zamieszczenia informacji na stronie właściwej instytucji oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania.
Jednocześnie wystąpienie okoliczności, o których mowa w lit. a i b, tzn. zawarcie umowy o dofinansowanie lub wydanie decyzji o dofinansowaniu projektu albo rozstrzygnięcie konkursu lub zamieszczenie informacji na stronie właściwej instytucji oraz na portalu o wyborze w trybie pozakonkursowym projektu do dofinansowania oznacza, że dokumenty i informacje, o których mowa w lit. a i b, stają się informacjami publicznymi, których udostępnienie lub odmowa udostępnienia będzie następowało w trybie określonym ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Zmiany w Regulaminie konkursu
Regulamin konkursu może ulegać zmianom w trakcie trwania konkursu. Do czasu rozstrzygnięcia konkursu Regulamin konkursu nie może być zmieniany w sposób skutkujący nierównym traktowaniem Wnioskodawców, chyba, że konieczność jego zmiany wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku zmiany Regulaminu konkursu IOK zamieszcza na swojej stronie internetowej oraz na portalu informację o zmianie Regulaminu konkursu, aktualną treść Regulaminu konkursu, uzasadnienie oraz termin, od którego zmiana obowiązuje. Wnioskodawcy zobowiązani są do śledzenia strony internetowej i portalu www.rpo.slaskie.pl 
w trakcie trwania konkursu.

10. Forma i sposób udzielania Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu
Wnioskodawca wyraża zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

1.	Korespondencja dotycząca wniosku o dofinansowanie prowadzona jest z Wnioskodawcą za pomocą środków komunikacji elektronicznej, skrzynka podawcza SEKAP dostępna jest pod adresem internetowym: https://www.sekap.pl/katalogstartk.seam?id=56000 lub skrzynka podawcza ePUAP/UMWSL/skrytka.
2.	Zawiadomienie o wyniku oceny wniosku zostanie przekazane w sposób elektroniczny na indywidualną Skrzynkę Kontaktową PeUP na platformie SEKAP lub ePUAP, z której został złożony wniosek o dofinansowanie lub elektroniczną skrzynkę podawczą (do pomiotu publicznego). Zawiadomienie uznaje się za skutecznie doręczone w przypadku otrzymania przez IOK prawidłowego (opatrzonego podpisem elektronicznym) Urzędowego Poświadczenia Odbioru/Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia. 
3.	Pismo uznaje się za doręczone zgodnie z art. 46, art. 57 § 5 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 późn. zm.).
4.	W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się zastosowanie innych dodatkowych form komunikacji z Wnioskodawcą. 
5.	W przypadku konieczności udzielenia Wnioskodawcy wyjaśnień w kwestiach dotyczących konkursu oraz pomocy w interpretacji postanowień Regulamin konkursu, IOK udziela indywidualnie odpowiedzi na pytania Wnioskodawcy:
•	osobiście w siedzibie Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego
ul. Dąbrowskiego 23, 40-037 Katowice
w godzinach pracy: 7:30 – 15:30
w celu uzgodnienia terminu spotkania należy skontaktować się pod numerem telefonu: +48 32 77 40 553; +48 32 77 40 480.
•	telefonicznie lub mailowo:
Główny Punkt Informacyjny o Funduszach Europejskich w Katowicach 
ul. Dąbrowskiego 23, 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30. 
Telefony konsultantów: 
+48 32 77 40 172, 
+48 32 77 40 193, 
+48 32 77 40 194,; 
+48 32 77 40 418
e-mail: punktinformacyjny@slaskie.pl 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Bielsku-Białej 
ul. Cieszyńska 367, 43-382 Bielsko- Biała 
godziny pracy: pon. 8:00 – 18:00, wt. – pt. 8:00 – 16:00 
Telefony konsultantów: 
+48 33 47 50 135, 
+48 33 49 60 201 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Rybniku 
ul. Powstańców Śląskich 34, 44-200 Rybnik 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 431 50 25, 
+48 32 423 70 32 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Sosnowcu 
ul. Kilińskiego 25, 41-200 Sosnowiec 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 32 263 50 37, 
+48 32 360 70 62 

Lokalny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Częstochowie 
Aleja NMP 24, I klatka, lokal 1,4, 42-202 Częstochowa 
godziny pracy: pon. 7:00 – 17:00, wt. – pt. 7:30 – 15:30 
Telefony konsultantów: 
+48 34 360 56 87, 
+48 34 324 50 75, 
fax: 34 360 57 47

11.	
11.	Załączniki
Integralną część niniejszego Regulaminu konkursu stanowią:
•	Załącznik nr 1: Wzór wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (Europejski Fundusz Społeczny); 
•	Załącznik nr 2: Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach EFS; 
•	Załącznik nr 3 Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 3a Wzór umowy o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (kwoty ryczałtowe);
•	Załącznik nr 4 Wzór karty oceny formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 5 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
•	Załącznik nr 6 Regulamin procedury odwoławczej dla Wnioskodawców IZ RPO WSL Zasady wnoszenia i rozpatrywania protestów;
•	Załącznik nr 7 Wykaz dopuszczalnych stawek dla towarów i usług „Taryfikator”;
•	Załącznik nr 8 Karta wymogów formalnych wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (tryb konkursowy).