Zasady realizacji projektów Instytucji Zarządzającej ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 
na lata 2014-2020

Numer zasad: UDA-RPSL.09.03.02-24-0836/17-00
Tytuł projektu: Współpraca się opłaca - koordynacja sektora ekonomii społecznej                      w województwie śląskim.
realizowanego w latach 2018-2020 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014 – 2020, Osi Priorytetowej IX Włączenie społeczne, Działania 9.3 Rozwój ekonomii społecznej w regionie, Poddziałania 9.3.2 Koordynacja sektora ekonomii społecznej – tryb pozakonkursowy
Wprowadzenie
Beneficjentem projektu konkursowego/pozakonkursowego pt. Współpraca się opłaca                                   - koordynacja sektora ekonomii społecznej w województwie śląskim jest Samorząd Województwa Śląskiego. 

Poniższe zasady realizacji zostały przygotowane w celu określenia wzajemnych relacji pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego, pełniący rolę „Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020”, zwanej dalej IZ, a Samorządem Województwa Śląskiego/ Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej Województwa Śląskiego, który jest Beneficjentem projektu oraz praw i obowiązków wynikających z realizacji zadań w ramach Projektu.

Działając w szczególności na podstawie:
1.	Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. C 326 z 26.10.2012);
2.	Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320) - zwanego dalej rozporządzeniem ogólnym;
3.	Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013);
4.	Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013);
5.	Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 26.06.2014 z późn.zm.);
6.	Ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (t.j. Dz. U z 2017r. poz. 1460 z późn.zm.); zwanej dalej ustawą wdrożeniową;
7.	Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn.zm);
8.	Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 2077 z późn.zm.) – zwana dalej UFP;
9.	Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2342 z późn.zm.);
10.	Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz.1579 z późn. zm) – zwana dalej PZP;
11.	Ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn.zm.)
12.	Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j.:Dz. U. z 2016 r. poz. 922);
13.	Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (RODO)
14.	Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (RPO WSL) uchwalonego przez Zarząd Województwa Śląskiego i zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. z późn.zm.
Strony zasad uzgadniają co następuje:
Definicje
§ 1.	
Ilekroć w zasadach jest mowa o:
1)	„beneficjencie pomocy” należy przez to rozumieć Beneficjenta pomocy w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
2)	„danych osobowych” oznacza to dane osobowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych dotyczące uczestników projektu, które muszą być przetwarzane przez IZ oraz Beneficjenta;
3)	„dotacji celowej” oznacza to współfinansowanie krajowe z budżetu państwa na dofinansowanie projektu o którym mowa w art. 2 pkt 30 Ustawy wdrożeniowej;
4)	„Działaniu” oznacza to Działanie 9.3 Rozwój ekonomii społecznej w regionie;
5)	„Instytucji Zarządzającej” oznacza to Zarząd Województwa Śląskiego pełniący rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020;
6)	„LSI”  oznacza to Lokalny System Informatyczny, umożliwiający wymianę danych w centralnym systemie teleinformatycznym, zgodnie z Wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej na lata 2014-2020;
7)	„nieprawidłowości” należy przez to rozumieć nieprawidłowość o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego;
8)	„okresie trwałości” należy przez to rozumieć okres wynikający  z art. 71 rozporządzenia ogólnego;
9)	„Osi Priorytetowej” oznacza to Oś Priorytetową IX Włączenie społeczne;
10)	„partnerze projektu” należy przez to rozumieć podmiot wnoszący do projektu zasoby ludzkie, organizacyjne, techniczne lub finansowe, realizujący wspólnie z Partnerem wiodącym projekt na warunkach określonych w porozumieniu albo umowie o partnerstwie;
11)	„partnerze wiodącym” należy przez to rozumieć, w przypadku projektu realizowanego w partnerstwie, podmiot (Beneficjenta), dla którego IZ zatwierdza Zasady realizacji;
12)	 „płatności ze środków europejskich” oznacza to współfinansowanie pochodzące ze środków europejskich w części dotyczącej Europejskiego Funduszu Społecznego, przekazywanej Beneficjentowi przez Bank Gospodarstwa Krajowego na podstawie zlecenia płatności wystawionego przez IZ, o którym mowa w art. 2 pkt 31 lit. a Ustawy wdrożeniowej;
13)	„Poddziałaniu” oznacza to Poddziałanie 9.3.2 Koordynacja sektora ekonomii społecznej – tryb pozakonkursowy;
14)	„Priorytecie Inwestycyjnym” oznacza to Priorytet Inwestycyjny 9v – Wspieranie przedsiębiorczości społecznej i integracji zawodowej w przedsiębiorstwach społecznych oraz ekonomii społecznej i solidarnej w celu ułatwiania dostępu                  do zatrudnienia;
15)	„programie” oznacza to Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 uchwalony przez Zarząd Województwa Śląskiego i przyjęty przez Komisję Europejską, odzwierciedlający cele zawarte we Wspólnych Ramach Strategicznych stanowiących załącznik I do rozporządzenia ogólnego oraz w umowie partnerstwa;
16)	„projekcie” oznacza to projekt pt. Współpraca się opłaca - koordynacja sektora ekonomii społecznej w województwie śląskim realizowany w ramach Działania/Poddziałania określony we wniosku o dofinansowanie projektu nr RPSL.09.03.02-24-0836/17-002 wraz z późniejszymi zmianami;
17)	„Komórce dokonującej kontroli projektu” oznacza to Referat kontroli 1 lub Referat kontroli 2 Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego; 
18)	„Komórce dokonującej oceny formalnej i merytorycznej Projektu” oznacza to Referat wsparcia projektów Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego;
19)	Komórce dokonującej weryfikacji wniosku o płatność oznacza to Referat koordynacji projektów Wydziału Europejskiego Funduszu Społecznego;
20)	„Komórce realizującej projekt” zwanej „realizatorem” oznacza to Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego ;
21)	„przetwarzaniu danych osobowych” oznacza to jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemie informatycznym w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych;
22)	„przetwarzaniu danych osobowych” oznacza to operacje lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemie informatycznym w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie                       o ochronie danych);
23)	„rachunku bankowym transferowym” należy przez to rozumieć rachunek dochodowy budżetu województwa w ramach RPO WSL 2014-2020;
24)	„rachunku bieżącym” należy przez to rozumieć rachunek bieżący budżetu województwa;
25)	„SzOOP” należy przez to rozumieć Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 (wraz z wykazem dokumentów obowiązujących w Programie) z późn.zm.;
26)	„wniosku o dofinansowanie projektu” oznacza to dokument przedkładany przez Wnioskodawcę do IZ w celu uzyskania środków finansowych na realizację projektu w ramach RPO WSL, zwany dalej „wnioskiem”, stanowiącym załącznik nr 1 do zasad wraz z późniejszymi zamianami;
27)	„wydatkach kwalifikowalnych” należy przez to rozumieć wydatki lub koszty uznane za kwalifikowalne i spełniające kryteria, zgodnie z rozporządzeniem ogólnym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1301/2013, jak również w rozumieniu ustawy i przepisów rozporządzeń wydanych do ustawy wdrożeniowej, oraz zgodnie z „Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w okresie programowania 2014-2020”;
28)	„wydatkach niekwalifikowalnych” należy przez to rozumieć każdy wydatek lub koszt poniesiony, który nie jest wydatkiem kwalifikowalnym, tj. nie spełnia warunków kwalifikowalności wymienionych w „Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020”;
29)	„wytycznych” należy przez to rozumieć instrumenty prawne wydawane przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego określające ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 tj. w szczególności:
a.	Wytyczne w zakresie realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami  oraz zasady równości szans kobiet i mężczyzn w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020;
b.	Wytyczne w zakresie sprawozdawczości na lata 2014-2020;
c.	Wytyczne w zakresie informacji i promocji programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020;
d.	Wytyczne w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;
e.	Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020;
f.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze przystosowania przedsiębiorców i pracowników do zmian na lata 2014-2020;
g.	Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020;
h.	Wytyczne w zakresie warunków  gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej na lata 2014-2020;
i.	Wytyczne w zakresie realizacji projektów finansowanych ze środków Funduszu Pracy w ramach programów operacyjnych współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020;
j.	Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020;
k.	Wytyczne w zakresie kontroli realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020;
l.	Wytyczne w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020;
m.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze edukacji na lata 2014-2020;
n.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze rynku pracy na lata 2014-2020;
o.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na lata 2014-2020; 
p.	Wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze zdrowia na lata 2014-2020;
30)	„Wskaźniki horyzontalne” są to wskaźniki, o których mowa w Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014 – 2020.
31)	„dzień przekazania środków” należy przez to rozumieć, w przypadku:
a)	środków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 zasad – termin płatności, o którym mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz przekazywania informacji dotyczących tych płatności (tj. Dz. U. 2016 poz. 75 z późn. zm.);

Przedmiot zasad
§ 2.	
1.	Na warunkach określonych w niniejszych zasadach, IZ przyznaje Beneficjentowi dofinansowanie na realizację Projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1 836 000,00 PLN (słownie: jeden milion osiemset trzydzieści sześć tysięcy złotych 00/100) i stanowiącej nie więcej niż 85 % całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu, w tym:
1)	płatność ze środków europejskich w kwocie 1 836 000,00 PLN (słownie: jeden milion osiemset trzydzieści sześć tysięcy złotych 00/100), co stanowi 85% całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu;
2)	dotację celową z budżetu krajowego w kwocie …….. PLN (słownie:…), co stanowi …….% całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu.
2.	Całkowita wartość Projektu wynosi 2 160 000,00 PLN (słownie: dwa miliony sto sześćdziesiąt tysięcy złotych 00/100 ). 

§ 3.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia następujących wskaźników produktu na zakończenie realizacji projektu:
1)	nazwa wskaźnika  Liczba inicjatyw dotyczących rozwoju ekonomii społecznej sfinansowanych ze środków EFS [szt.] wartość docelowa 15,
2)	nazwa wskaźnika Liczba opracowanych pakietów rekomendacji dotyczących obszaru ekonomii społecznej [szt.] wartość docelowa 3,
2.	Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia następujących wskaźników rezultatu: 
1)	nazwa wskaźnika Liczba pakietów rekomendacji dotyczących obszaru ekonomii społecznej, które zostały wdrożone na poziomie minimum 60% [szt.], wartość docelowa 2, wartość bazowa 0,
3.	Beneficjent zobowiązuje się do monitorowania oraz przekazywania informacji zgodnie z obowiązującym wnioskiem o dofinansowanie o poziomie wskaźników horyzontalnych:
1)	Liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami;
2)	Liczba osób objętych szkoleniami/ doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych;
3)	Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami;
4)	Liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno–komunikacyjne;
4.	Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu w zakresie określonym i zatwierdzonym we wniosku, w sposób, który zapewni osiągnięcie i utrzymanie celów, w tym wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku w trakcie realizacji oraz w okresie trwałości projektu. 
5.	Na wezwanie IZ Beneficjent zobowiązuje się do przedstawienia dokumentów/oświadczeń związanych z realizacją projektu. 
Oświadczenia
§ 4.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego.
2.	Beneficjent oświadcza, że zapoznał się z treścią Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29) oraz zapisami SzOOP i zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z ich zapisami.
3.	IZ zobowiązuje się powiadomić Beneficjenta o wszelkich zmianach Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29). Powiadomienie następuje poprzez publikację komunikatu na stronie internetowej IZ.
4.	Przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu Beneficjent zobowiązuje się stosować przepisy prawa unijnego i krajowego oraz aktualną treść Wytycznych, o których mowa w  § 1 pkt 29).
5.	Beneficjent oświadcza, iż projekt na dzień podpisania zasad spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania.
6.	Beneficjent zobowiązany jest stosować zamieszczone na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl aktualnie obowiązujące  wzory formularzy i dokumentów niezbędnych do realizacji projektu oraz instrukcje dotyczące  sposobu ich wypełniania, w tym w szczególności: 
1)	Formularz przekazania informacji w zakresie realizacji działań projektowych;
2)	Wzór miesięcznego harmonogramu udzielanych w ramach projektu form wsparcia;
3)	Wzór oświadczenia uczestnika projektu;
4)	Dane uczestników projektów RPO WSL 2014-2020;
5)	Wzór upoważnienia do przetwarzania danych osobowych;
6)	Wzór odwołania upoważnienia do przetwarzania danych osobowych;
7)	Obowiązki informacyjne Beneficjenta (http://rpo.slaskie.pl/dokument/wzory_formularzy_i_dokumentow_niezbednych_do_realizacji_projektu_efs);
8)	Wymagania dotyczące wyodrębnionej ewidencji księgowej.
§ 5.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się do wniesienia wkładu własnego pieniężnego/niepieniężnego w kwocie 324 000,00 PLN (słownie: trzysta dwadzieścia cztery tysiące złotych 00/100), co stanowi 15 % wydatków kwalifikowalnych projektu, z następujących źródeł:
1)	Budżet jednostki samorządu terytorialnego szczebla wojewódzkiego w kwocie 324 000,00 PLN (słownie: trzysta dwadzieścia cztery tysiące złotych 00/100), co stanowi 15% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu;
2)	……… w kwocie … PLN (słownie:…), co stanowi …….% całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu.
W przypadku niewniesienia wkładu własnego w ww. kwocie, IZ może kwotę przyznanego dofinansowania, o której mowa w § 2 proporcjonalnie obniżyć, z zachowaniem udziału procentowego określonego w § 2. Wkład własny, który zostanie rozliczony w wysokości przekraczającej 15% wydatków projektu jest niekwalifikowalny.
2.	Beneficjent zobowiązuje się do rozliczenia projektu, zgodnie z montażem finansowym przedstawionym w ust. 1 niniejszego paragrafu oraz § 2. Montaż finansowy o którym mowa w zdaniu pierwszym, odnosi się do poniesionych w ramach Projektu wydatków kwalifikowalnych.
3.	Koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29 lit. e, stanowią 15% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich. Po otrzymaniu transzy dofinansowania, wynikającej z harmonogramu płatności, Beneficjent  może dokonać przelewu środków na rachunek bankowy, z którego ponosi wydatki zgodnie z katalogiem kosztów pośrednich, do wysokości procentu wynikającego z zapisów zasad o dofinansowanie. IZ może obniżyć stawkę ryczałtową kosztów pośrednich w przypadkach rażącego naruszenia przez Beneficjenta postanowień Zasad w zakresie zarządzania projektem, w szczególności gdy:
a.	wystąpiły znaczne opóźnienia w realizacji Projektu względem harmonogramu realizacji projektu określonego we Wniosku lub Projekt jest realizowany nieprawidłowo wskutek rażącego i powtarzającego się zaniedbania lub zaniechania działań przez Beneficjenta;
b.	Beneficjent nie przedkłada wniosków o płatność lub dokumentów źródłowych w terminie zgodnym z umową lub w terminie wyznaczonym przez IZ lub przedkłada wielokrotnie wniosek o płatność niskiej jakości (niekompletny, z tymi samymi błędami);
c.	Beneficjent odmówił poddania się kontroli lub odmówił przekazania dokumentów i informacji na wezwanie IZ bez przedstawienia racjonalnego wyjaśnienia;
d.	Beneficjent rażąco naruszył zasadę równości szans kobiet i mężczyzn lub Beneficjent rażąco naruszył zasadę równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami; 
e.	Beneficjent nie usunął nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli, które nie dotyczą zwrotu wydatków niekwalifikowalnych;
f.	Beneficjent nie dopełnił obowiązków informacyjno-promocyjnych oraz związanych z ochroną danych osobowych i ochroną praw autorskich produktów wytworzonych w ramach Projektu lub wypełnia je niezgodnie z przepisami prawa;
g.	Beneficjent nie wprowadza danych do systemu LSI lub wprowadza te dane z błędami lub ze znacznym opóźnieniem;
h.	Beneficjent zarządza Projektem niezgodnie z ustaloną we Wniosku strukturą zarządzania;
i.	Beneficjent nie przekazuje do IZ miesięcznego harmonogramu udzielanych w ramach projektu form wsparcia, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 2.
4.	Obniżenie stawki ryczałtowej, o którym mowa w ust. 3 dotyczy całego projektu.
5.	Kwota wydatków w projekcie poniesionych na zakup środków trwałych oraz wydatków w ramach cross-financingu nie może przekroczyć wartości ujętych w zatwierdzonym wniosku.
6.	Wydatki w ramach projektu mogą obejmować koszt podatku od towarów i usług, zgodnie ze złożonym przez Beneficjenta/Partnerów oświadczeniem stanowiącym załącznik nr 3 do Zasad.
§ 6.	
1.	Beneficjent rozlicza usługi objęte stawkami jednostkowymi, zgodnie z Wytycznymi, o których mowa w § 1 pkt 29) lit. e oraz zgodnie z wnioskiem. 
2.	Dokumentami potwierdzającymi wykonanie stawki jednostkowej, o której mowa w ust. 1 są:
1)	załączane do wniosku o płatność………………………………………………..………;
2)	dostępne podczas kontroli na miejscu……………………………………….…………..
§ 7.	
1.	Okres realizacji projektu jest zgodny z okresem wskazanym we wniosku. 
2.	Okres, o którym mowa w ust. 1, dotyczy realizacji zadań w ramach projektu.
3.	Wydatki poniesione w ramach projektu mogą być uznane za kwalifikowalne jeśli zostały poniesione przez Beneficjenta w okresie od dnia rozpoczęcia realizacji projektu, ale nie wcześniej niż 1 stycznia 2014 r. i nie później niż do dnia  zakończenia realizacji projektu określonego we wniosku z zastrzeżeniem 30 dniowego terminu zawartego w § 12 ust. 2.
4.	Projekt będzie realizowany przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego   
ul. Modelarska 10, 40-142 Katowice
NIP: 9542331531
REGON: 276761699
5.	Projekt będzie realizowany w partnerstwie z (nazwa partnera)
6.	Beneficjant oświadcza, iż porozumienie/umowa o partnerstwie spełnia minimalne wymogi formalne, o których mowa w art. 33 ust. 5 ustawy wdrożeniowej oraz partnerstwo zostało nawiązane zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej.
7.	Beneficjent realizuje Projekt przy zachowaniu rozdzielności funkcjonalnej komórek organizacyjnych, o których mowa w §1 pkt. 18-21, związanych z wdrażaniem, rozliczaniem oraz kontrolą projektów pozakonkursowych.
§ 8.	
1.	IZ nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją projektu.
2.	W przypadku realizowania projektu w formie partnerstwa, umowa partnerstwa określa odpowiedzialność Beneficjenta oraz Partnerów wobec osób trzecich za działania wynikające z niniejszych Zasad.
3.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność względem IZ także za realizację projektu przez Partnera/ów i Realizatora/ów.
Rozliczanie i płatności
§ 9.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wydatków projektu w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z projektem.
2.	Beneficjent ma obowiązek bieżącego monitorowania oraz ewidencjonowania transz dofinansowania, z których ponoszone są wydatki w ramach projektu. Przedmiotowe dane będą przedstawiane do wglądu na każdorazowe wezwanie IZ.
3.	Obowiązek, o którym mowa w ust. 1-2 dotyczy każdego z Partnerów, w zakresie części projektu, za której realizację odpowiada.
4.	Beneficjent oraz Partnerzy nie mogą przeznaczać otrzymanych transz dofinansowania na cele inne niż związane z Projektem, w szczególności na tymczasowe finansowanie swojej podstawowej, pozaprojektowej działalności. W przypadku naruszenia zdania pierwszego, stosuje się § 15.
§ 10.	
1.	Dofinansowanie, o którym mowa w § 2, na realizację projektu jest wypłacane w formie transz:
1)	zaliczek,
2)	refundacji
w wysokości określonej w Harmonogramie składania wniosków o płatność zwanym dalej „harmonogramem płatności” stanowiącym załącznik nr 2 do zasad z zastrzeżeniem § 11 ust. 2. Zaliczka jest udzielana Beneficjentowi w wysokości nie większej i na okres nie dłuższy niż jest to niezbędne dla prawidłowej realizacji projektu.
2.	Dofinansowanie przekazane Beneficjentowi w formie transz zaliczkowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach może wynosić do 90% kwoty dofinansowania, o której mowa w § 2 ust. 1 zasad. Pozostała kwota dofinansowania będzie przekazana Beneficjentowi po akceptacji przez IZ przedłożonego przez Beneficjenta wniosku końcowego o płatność z zastrzeżeniem § 11 ust. 4.
3.	Beneficjent sporządza harmonogram płatności w podziale na okresy rozliczeniowe.
4.	Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu na podstawie wniosku. W przypadku dokonania zmian w projekcie, o których mowa w § 32 zasad, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z aktualnym wnioskiem.
5.	Beneficjent realizując projekt nie może przekroczyć łącznej kwoty wydatków kwalifikowalnych wynikającej z zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie. Beneficjent zobowiązuje się do przestrzegania limitów wydatków wykazanych w odniesieniu do każdego zadania z zastrzeżeniem § 32 ust. 2.
6.	Beneficjent jest rozliczany ze zrealizowanych zadań w ramach projektu. 
7.	Beneficjent przedstawia do rozliczenia wydatki poniesione z otrzymanego dofinansowania zgodnie z montażem finansowym określonym w § 2 niniejszych zasad
8.	Beneficjent może ponosić i rozliczać wydatki, które nie zostały uwzględnione w szczegółowym budżecie projektu pod warunkiem, że są bezpośrednio związane z realizacją zaplanowanych zadań, są efektywne, racjonalne oraz niezbędne do osiągnięcia celów projektu, przy czym nie jest możliwe przekroczenie łącznej kwoty wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu.
9.	W przypadku złożenia wniosku o płatność, w którym kwota wnioskowana jest wyższa aniżeli ta wynikająca z zatwierdzonego harmonogramu płatności, Beneficjent jest zobowiązany do aktualizacji harmonogramu płatności przed wypłatą środków. W sytuacji gdy aktualizacja ta nie nastąpi IZ wypłaca środki do wysokości wynikającej z ostatniego zatwierdzonego harmonogramu płatności. Jednocześnie w przypadku zawnioskowania o kwotę niższą niż wynika to z zatwierdzonego harmonogramu płatności, IZ wypłaca środki w kwocie wskazanej we wniosku o płatność co nie wymaga aktualizacji harmonogramu płatności. Zawnioskowanie o niższą kwotę nie wymaga wcześniejszej aktualizacji harmonogramu płatności.
10.	Każda zmiana harmonogramu płatności wymaga akceptacji IZ, która udzielana jest w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania aktualizacji harmonogramu. Do momentu akceptacji harmonogramu płatności, obowiązujący jest harmonogram płatności uprzednio zatwierdzony przez IZ.
11.	Beneficjent przedkłada harmonogram płatności w wersji elektronicznej za pośrednictwem ePUAP/SEKAP sporządzony przy użyciu LSI udostępnionego Beneficjentowi przez IZ zgodnie z zamieszczoną  na stronie internetowej instrukcją, chyba że z powodu awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do sporządzenia harmonogramu płatności poza LSI zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie internetowej IZ oraz do złożenia harmonogramu płatności za pośrednictwem ePUAP/SEKAP. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia harmonogramu płatności przy użyciu LSI i ponownego przekazania go za pośrednictwem ePUAP/SEKAP w terminie wyznaczonym przez IZ, pod rygorem zastosowania § 33 ust. 2 pkt 6).
12.	Dofinansowanie na realizację projektu może być przeznaczone na sfinansowanie przedsięwzięć zrealizowanych w ramach projektu przed podpisaniem niniejszych zasad z zastrzeżeniem, że projekt nie może zostać w pełni zrealizowany przed dniem złożenia wniosku do IZ niezależnie od tego, czy wszystkie dotyczące tego projektu płatności zostały przez beneficjenta dokonane, o ile wydatki zostaną uznane za kwalifikowalne zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dotyczyć będą okresu realizacji projektu, o którym mowa w § 7 ust. 1 zasad.
13.	Transze dofinansowania są przekazywane na następujący wyodrębniony dla projektu rachunek bankowy Beneficjenta:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa Śląskiego
Nr rachunku bankowego: 90 1240 1330 1111 0010 6545 9840
a.	za pośrednictwem rachunku bieżącego:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Nr rachunku bankowego: 64 1240 6292 1111 0010 5063 2443
b.	za pośrednictwem rachunku bankowego transferowego:
Nazwa właściciela rachunku bankowego: Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Nr rachunku bankowego: 20 1240 6292 1111 0010 6279 1312
14.	Transze dofinansowania, o których mowa w § 11 ust. 1 zasad, z rachunku bankowego transferowego, o którym mowa w ust. 13 są przekazywane bez zbędnej zwłoki na wyodrębniony dla projektu rachunek bankowy.
15.	Beneficjent zobowiązuje się niezwłocznie poinformować IZ o zmianie rachunków bankowych, o których mowa w ust. 13 niniejszego paragrafu. Przedmiotowa zmiana skutkuje koniecznością aneksowania Zasad o dofinansowanie projektu.
16.	Odsetki bankowe od przekazanych Beneficjentowi transz dofinansowania podlegają zwrotowi, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
17.	Beneficjent we wniosku o płatność przekazuje informacje o odsetkach, o których mowa w ust. 16.
18.	Kwota dofinansowania w formie płatności, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 1), niewydatkowana z końcem roku budżetowego, może pozostać na rachunku bankowym, o którym mowa w ust. 13a, do dyspozycji Beneficjenta w następnym roku budżetowym, z zastrzeżeniem § 12 ust. 2 i 8 oraz § 35 ust. 3.
19.	Beneficjent każdorazowo zobowiązany jest do niezwłocznego złożenia do IZ drogą elektroniczną informacji dotyczącej zwrotu środków, zawierającej:
1)	numer projektu;
2)	wysokość środków w poszczególnych paragrafach klasyfikacji budżetowej;
3)	podział na kwotę należności głównej i kwotę odsetek ze wskazaniem na źródła finansowania (płatność ze środków europejskich i dotacja celowa);
4)	wskazanie daty transzy, z jakiej zostały przekazane środki, których dotyczy zwrot z uwzględnieniem źródeł finansowania;
5)	tytuł zwrotu (np. należność główna, odsetki, decyzja administracyjna itp.).
20.	Środki, o których mowa w ust. 18 (w przypadku dokonania zwrotu przez Beneficjenta) niniejszego paragrafu zostaną przekazane Beneficjentowi w kolejnym roku pod warunkiem ich dostępności i nie wymagają ponownego wnioskowania. 
§ 11.	
1.	Strony ustalają następujące warunki przekazania transzy dofinansowania, z uwzględnieniem 
ust. 2-6:
1)	pierwsza transza dofinansowania przekazywana jest na podstawie złożonego wniosku o płatność w wysokości  określonej  w harmonogramie płatności, o którym mowa w § 10 ust. 1. Maksymalna wysokość pierwszej transzy jest ustalana indywidualnie dla każdego projektu przez IZ,
2)	druga transza  przekazywana jest po złożeniu wniosku o płatność rozliczającego pierwszą transzę , jego zweryfikowaniu przez IZ oraz spełnieniu następujących  warunków:
a.	wykazaniu w tym wniosku o płatność wydatków stanowiących co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanego dofinansowania;
b.	niestwierdzeniu okoliczności, o których mowa w § 33.
3)	kolejna transza zaliczki  przekazywana jest po spełnieniu następujących warunków:
a.	zatwierdzeniu wniosku o płatność za poprzedni okres rozliczeniowy, zgodnie 
z § 12 ust. 7 Zasad;
b.	złożeniu przez Beneficjenta i zweryfikowaniu przez IZ pierwszej wersji wniosku o płatność rozliczającego wydatki stanowiące co najmniej 70% łącznej kwoty przekazanego dofinansowania; 
c.	niestwierdzeniu okoliczności, o których mowa w § 33.
2.	Przekazanie transzy środków na dofinansowanie projektu, o której mowa w ust. 1, może nastąpić albo po zatwierdzeniu wniosku o płatność (w przypadku gdy wniosek o płatność jest prawidłowy) albo po odesłaniu Beneficjentowi wniosku do poprawy (w przypadku gdy wniosek o płatność wymaga dalszych korekt), przy spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 2).
3.	Nie jest możliwe przekazanie kolejnej transzy dofinansowania w przypadku braku zatwierdzenia wniosku o płatność za poprzedni okres rozliczeniowy:
1)	w chwili zatwierdzania do wypłaty kolejnej transzy dofinansowania IZ jest zobowiązana do uwzględnienia środków faktycznie przekazanych Beneficjentowi na dzień zatwierdzenia wniosku o płatność, w tym również po złożeniu przez Beneficjenta wniosku o płatność, co do których IZ dokonała zlecenia płatności,
2)	limit 70% dofinansowania rozpatrywany jest kumulatywnie. IZ dokonuje porównania rozliczonych dotychczas w ramach projektu wydatków, biorąc pod uwagę wydatki w zatwierdzonych uprzednio wnioskach o płatność, pomniejszonych o stwierdzone wydatki niekwalifikowalne/nieprawidłowości.
4.	Transze dofinansowania wypłacane są:
1)	w przypadku środków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1), przez Bank Gospodarstwa Krajowego, na podstawie zlecenia płatności wystawionego pod warunkiem dostępności środków w ramach upoważnienia, wydanego na podstawie art. 188 ust. 2 UFP do wydawania zgody na dokonywanie płatności,
5.	Beneficjent przedkłada wniosek o płatność w wersji elektronicznej za pośrednictwem ePUAP/SEKAP sporządzony przy użyciu LSI udostępnionego Beneficjentowi przez IZ zgodnie z zamieszczoną na stronie internetowej instrukcją, chyba że z powodu awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do sporządzenia wniosku o płatność poza LSI zgodnie ze wzorem zamieszczonym na stronie internetowej IZ oraz do złożenia wniosku za pośrednictwem ePUAP/SEKAP. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego sporządzenia wniosku o płatność przy użyciu LSI i ponownego przekazania go za pośrednictwem ePUAP/SEKAP w terminie wyznaczonym przez IZ, pod rygorem zastosowania § 33 ust. 2 pkt 4) i 5).
6.	Beneficjent zobowiązuje się do przedkładania wraz z wnioskiem o płatność, o którym mowa 
w  § 12:
1)	informacji o wszystkich uczestnikach projektu, zgodnie z § 29 niniejszych zasad;
2)	dokumentów, o których mowa w § 6 ust. 2 pkt 1).
Na wezwanie IZ Beneficjent przedkłada dokumenty związane z realizacją projektu, zgodnie z § 28 ust. 4 w tym w szczególności: dokumenty wykazane we wniosku o płatność, wyciągi z rachunku bankowego, o którym mowa w § 10 ust. 13 lub historii z tego rachunku bankowego oraz wyciągi bankowe z innych rachunków bankowych potwierdzające poniesienie wydatków ujętych we wniosku o płatność, a w przypadku płatności gotówkowych oryginały raportów kasowych (bez załączników) lub podpisanych przez Beneficjenta zestawień płatności gotówkowych objętych wnioskiem o płatność.  
7.	W przypadku gdy z powodu awarii lub unieruchomienia systemu nie jest możliwe przedłożenie informacji o której mowa w ust. 6 pkt 1), Beneficjent zobowiązuje się do przekazania za pośrednictwem ePUAP/SEKAP danych o uczestnikach projektu w formie i zakresie określonym przez IZ. Po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego uzupełnienia informacji o wszystkich uczestnikach projektu w LSI i przekazania w kolejnym wniosku o płatność, nie później jednak niż w końcowym wniosku o płatność. Warunkiem zatwierdzenia wniosku o płatność końcową jest w szczególności uwzględnienie przez Beneficjenta w LSI informacji o której mowa w ust. 6 pkt 1).
§ 12.	
1.	Beneficjent składa pierwszy wniosek o płatność, będący podstawą wypłaty pierwszej transzy dofinansowania zgodnie § 11 ust. 1 pkt 1), w terminie 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, jednak nie wcześniej niż dzień po zakończeniu tego okresu. 
W sytuacji zatwierdzenia zasad po rozpoczęciu realizacji projektu termin złożenia pierwszego wniosku o płatność wynosi:
1)	10 dni roboczych od dnia zatwierdzenia zasad;
2)	15 dni roboczych od dnia zatwierdzenia zasad w przypadku projektów o wartości przekraczającej limit 10 mln PLN.
2.	Beneficjent składa drugi i kolejne wnioski o płatność zgodnie z harmonogramem płatności, o którym mowa w § 10 ust. 1, w terminie do 10 dni  roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, z zastrzeżeniem, że końcowy wniosek o płatność przy zwrocie środków pozostałych do rozliczenia:
a)	w przypadku środków, o których mowa w § 2, ust. 1, pkt 1 – na rachunek bieżący za pośrednictwem rachunku bankowego transferowego i ostatecznie na rachunek Banku Gospodarstwa Krajowego,
składany jest w terminie do 30 dni  kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się odpowiednio zapisy § 15 niniejszych Zasad. Okres za jaki składany jest wniosek o płatność może zawierać niepełne miesiące/kwartały.
2a.	Beneficjent może przedstawić do rozliczenia we wniosku o płatność kwotę inną niż wynika z obowiązującego na dzień złożenia wniosku harmonogramu płatności. W przypadku gdy Beneficjent przedstawi łącznie do rozliczenia kwotę niższą niż 70% dotychczas otrzymanych środków dofinansowania  nie może wnioskować o kolejną zaliczkę, zgodnie z § 11 ust. 1. 
3.	IZ dokonuje weryfikacji formalno-rachunkowej i merytorycznej wniosku o płatność, w terminie do 20 dni roboczych od daty jego otrzymania, przy czym termin ten dotyczy każdej złożonej przez Beneficjenta wersji wniosku o płatność. W przypadku gdy:
1)	w ramach projektu jest dokonywana kontrola i złożony został końcowy wniosek o płatność, termin jego weryfikacji ulega przerwaniu i biegnie od nowa od dnia przekazania do IZ informacji o wykonaniu/zaniechaniu wykonania zaleceń pokontrolnych, chyba że wyniki kontroli zawarte w Informacji Pokontrolnej nie wskazują wystąpienia wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości w projekcie lub nie mają wpływu na rozliczenie końcowe projektu.,
2)	dokonywana jest przez IZ kontrola doraźna na projekcie, termin weryfikacji każdego złożonego przez Beneficjenta wniosku o płatność ulega przerwaniu i biegnie od nowa, chyba że IZ ma możliwość wyłączenia z wniosku o płatność zakwestionowanych wydatków i zatwierdzenia pozostałych wydatków wykazanych w danym wniosku o płatność.
3)	dokonywana jest kontrola planowa i złożony został wniosek o płatność, dokonywana jest jego weryfikacja z możliwością wyłączenia wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości w projekcie stwierdzonych na etapie kontroli,
4)	w siedzibie IZ dokonywana jest weryfikacja dokumentacji źródłowej dotyczącej rozliczanych wydatków w złożonym wniosku o płatność, termin weryfikacji wniosku o płatność może ulec wydłużeniu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy lub IZ dopuszcza możliwość zatwierdzenia wniosku o płatność z wyłączeniem wydatków podlegających dalszej weryfikacji.
4.	W przypadku stwierdzenia błędów w złożonym wniosku o płatność, IZ wzywa Beneficjenta do poprawienia lub uzupełnienia wniosku lub złożenia dodatkowych wyjaśnień w wyznaczonym terminie. IZ może w szczególności wezwać Beneficjenta do złożenia dokumentów, w tym dokumentów księgowych dotyczących projektu.
5.	Beneficjent zobowiązuje się do usunięcia błędów lub złożenia pisemnych wyjaśnień w wyznaczonym przez IZ terminie. W przypadku niedotrzymania ww. terminu mają zastosowanie przepisy § 33 niniejszych zasad.
6.	W przypadku niezłożenia przez Beneficjenta żądanych wyjaśnień lub niepoprawienia /nieuzupełnienia wniosku o płatność zgodnie z wymogami w terminie wyznaczonym przez IZ lub wystąpienia we wniosku o płatność wydatków uznanych za niekwalifikowalne/nieprawidłowe, IZ może podjąć decyzję o wyłączeniu z poświadczenia części wydatków objętych wnioskiem, nie wstrzymując jego zatwierdzenia. IZ po przyjęciu wyjaśnień Beneficjenta dotyczących wyłączanych wydatków dokonuje ich ponownej kwalifikacji.
7.	IZ, po pozytywnym zweryfikowaniu wniosku o płatność, przekazuje Beneficjentowi w terminie, o którym mowa w ust. 3 niniejszego paragrafu, informację o wynikach weryfikacji wniosku o płatność, przy czym informacja o zatwierdzeniu całości lub części wniosku o płatność powinna zawierać w szczególności:
1)	kwotę wydatków, które zostały uznane za niekwalifikowalne wraz z uzasadnieniem;
2)	zatwierdzoną kwotę rozliczanego dofinansowania w podziale na środki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1) oraz wkładu własnego wynikającą z pomniejszenia kwoty wydatków rozliczanych we wniosku o płatność o wydatki niekwalifikowalne, o których mowa w pkt 1);
3)	kwotę zatwierdzonych wydatków niekwalifikowalnych/nieprawidłowości, które nie stanowią podstawy do wypłaty kolejnej transzy dofinansowania zgodnie z § 11.
8.	Beneficjent zobowiązany jest do rozliczenia 100% środków pozostałych do rozliczenia w końcowym wniosku o płatność. Jeżeli z końcowego rozliczenia projektu wynika, iż w projekcie wystąpiły oszczędności, Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków niewykorzystanych w projekcie do 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu zgodnie z § 35 ust. 3, w przeciwnym wypadku mają zastosowanie zapisy § 15 niniejszych Zasad.
9.	Beneficjent zobowiązuje się ująć każdy wydatek kwalifikowalny we wniosku o płatność przekazywanym do IZ w terminie do 3 miesięcy od dnia jego poniesienia. 
§ 13.	
1.	Beneficjent ma obowiązek ujawniania wszelkich dochodów, które powstają w związku z realizacją projektu.
2.	Dochody wygenerowane podczas realizacji projektu, które nie zostały wzięte pod uwagę w czasie jego zatwierdzania, wykazuje się nie później niż w momencie złożenia wniosku o płatność końcową. Dochody te pomniejszają wydatki kwalifikowalne projektu, z zastrzeżeniem sytuacji, o której mowa w ust 3.
3.	W przypadku, gdy dochód związany z projektem został osiągnięty przy współudziale kosztów ponoszonych poza projektem i możliwe jest określenie udziału kosztów realizacji projektu w osiągnięciu tego dochodu, wydatki kwalifikowalne zostaną pomniejszone o ten udział.
§ 14.	
1.	IZ może zawiesić wypłacanie transz dofinansowania w przypadku:
1)	nieprawidłowej realizacji projektu, w szczególności w przypadku opóźnienia w realizacji projektu przez Beneficjenta, w tym opóźnień w składaniu wniosków o płatność w stosunku do terminów przewidzianych zasadami,
2)	utrudniania kontroli realizacji projektu,
3)	dokumentowania realizacji projektu niezgodnie z postanowieniami niniejszych zasad,
4)	na wniosek instytucji kontrolnych,
5)	stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli na miejscu realizacji projektu/ weryfikacji w siedzibie IZ dokumentacji dotyczącej udzielonych zamówień publicznych.
6)	nieterminowego przedkładania dokumentów do IZ.
2.	Zawieszenie transz dofinansowania, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, następuje wraz z pisemnym poinformowaniem Beneficjenta o przyczynach zawieszenia.
3.	Uruchomienie płatności następuje pod warunkiem usunięcia przez Beneficjenta przyczyn zawieszenia lub przyjęcia przez IZ wyjaśnień, w terminie określonym przez IZ.
§ 15.	
1.	W przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania Beneficjenta doszło do nieprawidłowości lub innego wydatkowania środków dofinansowania niezgodnie z zapisami zasad, IZ RPO WSL wszczyna procedurę odzyskania środków zgodnie z przepisami rozporządzenia ogólnego, ustawy wdrożeniowej oraz ustawy o finansach publicznych, w szczególności gdy na podstawie wniosków o płatność lub czynności kontrolnych uprawnionych organów zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest:
1)	wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2)	wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UFP,
3)	pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
2.	Odsetki, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, naliczane są, zgodnie z art. 207 UFP, od dnia przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy przed poniesieniem wydatków niekwalifikowalnych do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu lub do dnia wpływu do Instytucji Zarządzającej pisemnej zgody Beneficjenta na pomniejszenie kolejnej płatności o kwotę do zwrotu. W przypadku zaangażowania na realizację projektu środków własnych Beneficjenta, odsetki, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, naliczane są od dnia przekazania  Beneficjentowi następnej transzy dofinansowania, tj. tej przekazanej mu po dniu poniesienia wydatku.
3.	W przypadku stwierdzenia przez IZ w zatwierdzonym wniosku o płatność okoliczności, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, Beneficjent, na pisemne wezwanie IZ, w terminie 14 dni  kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania do zwrotu:
1)	dokonuje zwrotu, wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, na rachunki bankowe wskazane przez IZ w tym wezwaniu,
2)	wyraża pisemną zgodę na pomniejszenie kolejnej płatności,  o ile taka możliwość istnieje, o kwotę zwrotu wraz z odsetkami, przy czym kwotę odsetek Beneficjent zobowiązuje się zwrócić niezwłocznie na rachunek projektu, jednak nie później niż w terminie do 30 dni  kalendarzowych od dnia zakończenia okresu realizacji projektu. Zwrócone środki będą podlegały rozliczeniu na zasadzie dofinansowania.
4.	W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w złożonym, niezatwierdzonym  wniosku o płatność, kwota stwierdzonej nieprawidłowości podlega zwrotowi:
1)	na rachunek projektu, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową jeżeli Beneficjent wyrazi zgodę na pomniejszenie kwoty wydatków kwalifikowalnych, a w miejsce wydatków nieprawidłowych może przedstawić inne wydatki nieobarczone błędem (w trakcie realizacji projektu),
2)	na rachunek wskazany przez IZ, jeżeli Beneficjent nie może przedstawić innych wydatków kwalifikowalnych nieobarczonych błędem (np. okres realizacji projektu się zakończył),
3)	na rachunek wskazany przez IZ wraz z odsetkami naliczonymi zgodnie  z art. 207 UFP od dnia przekazania Beneficjentowi ostatniej transzy przed poniesieniem wydatków niekwalifikowalnych do dnia obciążenia rachunku bankowego Beneficjenta kwotą zwrotu, w przypadku braku zgody na pomniejszenie kwoty wydatków kwalifikowalnych.
5.	W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, której zwrot następuje na rachunek wskazany przez IZ, Beneficjent dokonuje opisu przelewu zwracanych środków, o których mowa  w ust. 3 pkt 1) i ust.4 pkt 3, zgodnie z zaleceniami  IZ, o których mowa w § 10 ust.19.
6.	Beneficjent jest zobowiązany do przedłożenia wyciągu bankowego potwierdzającego dokonanie zwrotu środków, o których mowa w ust. 3 pkt 1) oraz w ust. 4 pkt 3) w terminie 14 dni od otrzymania wezwania do zwrotu należności.
7.	Beneficjent jest zobowiązany do ponoszenia udokumentowanych kosztów podejmowanych wobec niego działań windykacyjnych, o ile nie narusza to przepisów prawa powszechnego.

§ 16.	
W przypadku stwierdzenia w projekcie nieprawidłowości, o których mowa w § 15 ust. 1, po zatwierdzeniu wniosku Beneficjenta o płatność oraz w sytuacji, o której mowa w § 15 ust. 4 pkt  2 oraz pkt 3), wartość projektu określona w aktualnym wniosku, o którym mowa w § 10 ust. 4, ulega odpowiedniemu pomniejszeniu o kwotę podlegającą zwrotowi. Kwota przypadająca na stwierdzoną w projekcie nieprawidłowość nie może zostać powtórnie wykorzystana w ramach projektu. Zmiana, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie wymaga formy aneksu do niniejszych zasad.
§ 17.	
1.	Beneficjent jest zobowiązany do zachowania trwałości Projektu zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.	Beneficjent ma obowiązek zachowania trwałości rezultatów zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie.
3.	W przypadku, gdy wniosek przewiduje trwałość projektu lub rezultatów, Beneficjent jest zobowiązany do przedkładania do IZ rocznego sprawozdania z zachowania trwałości, stanowiącego. Termin przekazywania sprawozdania zostanie określony przez IZ na etapie rozliczenia końcowego wniosku o płatność.
4.	Inwestycje w infrastrukturę w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29) lit. e oraz wydatki w ramach cross-financingu, są możliwe do sfinansowania w ramach projektu wyłącznie, jeżeli zostanie zagwarantowana trwałość zgodnie z postanowieniami art. 71 rozporządzenia ogólnego.
5.	Beneficjent niezwłocznie informuje IZ o wszelkich okolicznościach mogących powodować naruszenie trwałości projektu.
6.	Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu lub rezultatów nie została zachowana. 
Kontrola i audyt
§ 18.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się do:
1)	niezwłocznego informowania IZ o problemach w realizacji projektu, w szczególności o zamiarze zaprzestania jego realizacji;
2)	przesłania w terminie do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym udzielane są w projekcie formy wsparcia, wyłącznie w formie elektronicznej w postaci zeskanowanego pisma zatwierdzonego przez osobę uprawnioną do reprezentowania Beneficjenta  na adres efs.kontrola@slaskie.pl  miesięcznych  harmonogramów udzielanych w ramach projektu form wsparcia, w szczególności: szkoleń, kursów, staży, usług doradczych, poradnictwa, warsztatów, seminariów, studiów wyższych i podyplomowych, zgodnie ze wzorem  harmonogramu form wsparcia, zgodnie ze wzorem pn. Wzór miesięcznego harmonogramu udzielanych w ramach projektu form wsparcia znajdującym się na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl. W przypadku zmiany harmonogramu, Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego przesłania zaktualizowanego harmonogramu na powyższy adres mailowy IZ. Niedopełnienie obowiązku przesłania zaktualizowanego harmonogramu skutkujące odbyciem przez IZ bezprzedmiotowej wizyty monitoringowej, zaplanowanej w oparciu o nieaktualny harmonogram może spowodować obciążenie Beneficjenta kosztami delegacji służbowej pracowników IZ;
3)	niezwłocznego informowania o każdej kontroli przeprowadzonej w zakresie prawidłowości realizacji projektu, przez uprawnione podmioty inne niż IZ, Beneficjent jest zobowiązany przekazywać IZ kopie informacji pokontrolnych oraz zaleceń pokontrolnych lub innych równoważnych dokumentów sporządzonych przez instytucje kontrolujące, jeżeli wyniki kontroli dotyczą projektu, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tych dokumentów;
4)	przedstawiania na pisemne wezwanie IZ wszelkich informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu, w terminie określonym w wezwaniu w tym kopii dokumentów poświadczonych „za zgodność z oryginałem” lub odwzorowanych cyfrowo skanów dokumentów;
5)	współpracy z podmiotami zewnętrznymi, realizującymi badanie ewaluacyjne na zlecenie IZ poprzez udzielanie każdorazowo na wniosek tych podmiotów dokumentów i informacji na temat realizacji projektu, niezbędnych do przeprowadzenia badania ewaluacyjnego;
6)	udostępnienia, na wniosek innych upoważnionych podmiotów kontrolujących, dokumentów i informacji na temat realizacji projektu niezbędnych do przeprowadzenia kontroli/audytu.
2.	Przepisy ust. 1 niniejszego paragrafu stosuje się w okresie realizacji projektu, o którym mowa w § 7 ust. 1 oraz w okresie wskazanym w § 21.
§ 19.	
1.	Ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez ocenę wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie Beneficjenta. Niemniej, na etapie oceny wniosku o dofinansowanie projektu dokonywana jest wstępna ocena kwalifikowalności planowanych wydatków. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem Zasad o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu zostaną uznane za kwalifikowalne. Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu.
2.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność za realizację Projektu zgodnie z właściwymi przepisami prawa unijnego i krajowego  oraz Wytycznymi.
§ 20.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli dokonywanej przez IZ oraz inne uprawnione podmioty w zakresie prawidłowości realizacji projektu. Z ramienia IZ kontrola dokonywana jest przez komórkę organizacyjną wskazaną w § 1 pkt. 18.
2.	IZ zawiadamia podmiot kontrolowany o planowanych czynnościach kontrolnych, podając przewidywany czas trwania czynności kontrolnych, co najmniej 5 dni kalendarzowych przed rozpoczęciem kontroli. Za skuteczne uznaje się również zawiadomienie przekazane Beneficjentowi drogą elektroniczną lub faksem. Zasada ta nie dotyczy kontroli doraźnych i wizyt monitoringowych, które mogą być przeprowadzone bez zapowiedzi. 
3.	Beneficjent ponosi odpowiedzialność za udostępnienie dokumentacji związanej z realizacją projektu dotyczącej także każdego z Partnerów i Realizatorów.
4.	IZ przeprowadza kontrole, w tym wizyty monitoringowe, zgodnie z przepisami art. 23 i 25 ustawy wdrożeniowej.
5.	Kontrole mogą być przeprowadzane w czasie wskazanym w art. 23 ust.3 ustawy wdrożeniowej. Beneficjent zobowiązuje się do przedstawienia kontroli wszelkich dokumentów i udzielenia wyjaśnień we wskazanym terminie pod rygorem uznania, iż odmówił on poddania się kontroli.
6.	Kontrola może zostać przeprowadzona w siedzibie Beneficjenta, w siedzibie Partnera, w siedzibie IZ, jak i w każdym miejscu związanym z realizacją projektu. W przypadku Beneficjentów nieposiadających siedziby/oddziału na terenie województwa śląskiego, po zakończeniu realizacji projektu, IZ może wezwać Beneficjenta do dostarczenia pełnej dokumentacji związanej z realizacją projektu do siedziby IZ w celu przeprowadzenia czynności kontrolnych, a Beneficjent zobowiązuje się do dostarczenia dokumentacji, o której mowa powyżej, w terminie wskazanym przez IZ.
7.	Beneficjent zapewnia podmiotom, o których mowa w ust. 1, prawo wglądu we wszystkie dokumenty związane, jak i niezwiązane z realizacją projektu, o ile jest to konieczne do stwierdzenia kwalifikowalności wydatków w projekcie oraz zapewnia dostęp do pomieszczeń i terenu realizacji projektu, dostęp do związanych z projektem systemów teleinformatycznych i udziela wszelkich wyjaśnień dotyczących realizacji projektu.
8.	W przypadku powierzenia wykonawcom zewnętrznym, nie będącym personelem projektu, realizacji działań merytorycznych przewidzianych w ramach danego projektu Beneficjent zastrzega w umowie z wykonawcą prawo wglądu do dokumentów wykonawcy związanych z realizowanym projektem.
9.	W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych IZ może wydać zalecenia pokontrolne lub rekomendacje, a Beneficjent jest zobowiązany w wyznaczonym terminie do przekazania informacji o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych, wykorzystania rekomendacji, a także o podjętych działaniach naprawczych lub przyczynach ich niepodjęcia.
10.	Ustalenia podmiotów, o których mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu mogą prowadzić do korekty wydatków kwalifikowalnych rozliczonych w ramach projektu.

Przechowywanie i archiwizowanie dokumentacji
§ 21.	
1.	Beneficjent zobowiązuje się przechowywać dokumentację przez okres:
a)	pięciu lat począwszy od dnia zakończenia okresu realizacji projektu, przy czym IZ może przedłużyć ten termin na dalszy czas oznaczony, informując o tym Beneficjenta odrębnym pismem,
b)	dziesięciu lat począwszy od dnia w którym przyznano pomoc – w przypadku projektów objętych pomocą publiczną. 
2.	Przyjmuje się, że miejscem przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem jest siedziba Beneficjenta.
3.	W przypadku zmiany miejsca przechowywania dokumentów, o których mowa w ust. 2 oraz w przypadku zawieszenia lub zaprzestania przez Beneficjenta działalności przed terminem, o którym mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, Beneficjent zobowiązuje się niezwłocznie poinformować IZ o miejscu przechowywania dokumentów związanych z realizowanym projektem, o którym mowa w ust. 2.
4.	W przypadku konieczności zmiany, w tym przedłużenia terminu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego paragrafu, IZ powiadomi o tym pisemnie Beneficjenta przed upływem terminu określonego w ust. 1 niniejszego paragrafu.

Pomoc publiczna/Pomoc de minimis
§ 22.	
1.	Pomoc publiczna/pomoc de minimis udzielana w oparciu o niniejsze zasady, jest zgodna ze wspólnym rynkiem oraz art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i dlatego jest zwolniona z wymogu notyfikacji zgodnie z art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 
2.	Pomoc, o której mowa w ust. 1, udzielana jest na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 2 lipca 2015r. w sprawie udzielania pomocy de minimis oraz pomocy publicznej w ramach programów operacyjnych finansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 1073) o numerze referencyjnym SA.43592(2015/X). 
§ 23.	
1.	W oparciu o niniejsze zasady Beneficjentowi przyznana zostaje pomoc publiczna/pomoc de minimis, w wysokości i zakresie określonym w aktualnym wniosku o dofinansowanie.
2.	W przypadku stwierdzenia, iż nie zostały dotrzymane warunki udzielania pomocy określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 22 ust. 2 niniejszych zasad, w szczególności gdy stwierdzone zostanie, że pomoc została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub  stwierdzone zostanie niedotrzymanie warunków dotyczących: 
a)	wystąpienia efektu zachęty,
b)	dopuszczalnej intensywności pomocy, jeśli dotyczy danego rodzaju pomocy udzielanej w ramach niniejszych zasad,
c)	dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis określonego w rozporządzeniu, o którym mowa w § 22 ust. 2 niniejszych zasad.
Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części przyznanej pomocy wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych, na zasadach i w terminie określonym w § 15 ust. 2, 3 niniejszych zasad. 
§ 24.	
1.	Beneficjent projektu jako podmiot udzielający pomocy publicznej/pomocy de minimis jest zobowiązany do wprowadzania odpowiednio w umowie o udzieleniu pomocy zawieranej z Beneficjentem pomocy zapisów ujętych w § 22 i § 23.
2.	Zobowiązuje się podmiot udzielający pomocy do wypełniania wszelkich obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa wspólnotowego i krajowego w zakresie pomocy publicznej i pomocy de minimis, w szczególności:
1)	sporządzania i przedstawiania Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej,
2)	wydawania Beneficjentom pomocy zaświadczeń o pomocy de minimis.
3.	Jeżeli na etapie kontroli projektu lub weryfikacji wniosków o płatność zostanie stwierdzone, że pomoc publiczna/pomoc de minimis została przyznana niezgodnie z zasadami jej udzielania w wyniku niedopełnienia obowiązków przez podmiot udzielający pomocy, tj. Beneficjenta/Partnera projektu, wydatki objęte pomocą uznaje się za niekwalifikowalne i konieczne jest dokonanie ich zwrotu wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania transzy przez IZ na zasadach i w terminie określonym w § 15 ust. 2, 3 niniejszych Zasad.

Konkurencyjność wydatków
§ 25.	
1.	W przypadku zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) Beneficjent zobligowany jest do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający jawność, przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania przepisów ustawy PZP lub zasady konkurencyjności, zgodnie z Wytycznymi, o których mowa w § 1 pkt 29) lit. e.
2.	W przypadku następujących rodzajów zamówień:
1)	dostawy i usługi cateringowe,
2)	usługi poligraficzne,
3)	publikowanie i drukowanie udzielanych zgodnie z PZP lub zasadą konkurencyjności Beneficjent jest zobowiązany do uwzględniania aspektów społecznych.
3.	IZ w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Beneficjenta zasad określonych w niniejszym paragrafie może zastosować korekty finansowe, zgodnie z rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy wdrożeniowej. Za dzień wykrycia nieprawidłowości uznaje się datę wstępnego ustalenia administracyjnego lub sądowego, w rozumieniu Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29) lit. l.
4.	W przypadku projektów partnerskich ust. 1-3 mają zastosowanie w odniesieniu do Partnera/ów.
§ 26.	
1.	W  przypadku zamówień o wartości od 20 tys. PLN netto do 50 tys. PLN netto włącznie, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) Beneficjent zobligowany jest do przeprowadzenia i udokumentowania rozeznania rynku zgodnie z warunkami określonymi w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 29) lit. e.
2.	Zamówienia w ramach procedury rozeznania rynku, o których mowa w ust. 1 nie mogą być, bez zgody IZ,  udzielane podmiotom powiązanym z Beneficjentem osobowo lub kapitałowo. Przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między Beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu Beneficjenta a wykonawcą, polegające w szczególności na:
a)	uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej,
b)	posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji, o ile niższy próg nie wynika z przepisów prawa,
c)	pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika,
d)	pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
3.	W celu spełnienia wymogu, o którym mowa w ust. 2 Beneficjent zobligowany jest do przedstawienia oświadczenia/oświadczeń o braku powiązań z wykonawcą, któremu udzielono zamówienia, podpisane przez Beneficjenta lub osoby upoważnione do zaciągania zobowiązań w imieniu Beneficjenta.
4.	W przypadku projektów partnerskich ust. 1-3 mają zastosowanie w odniesieniu do Partnera/ów.
Reguła proporcjonalności
§ 27.	
1.	IZ stosuje regułę proporcjonalności na zakończenie projektu tj. przed zatwierdzeniem końcowego wniosku o płatność, zgodnie z którą:
1)	na etapie rozliczenia końcowego wniosku o płatność kwalifikowalność wydatków w projekcie oceniana jest w odniesieniu do stopnia osiągnięcia założeń merytorycznych określonych we wniosku o dofinansowanie projektu, co jest określane jako „reguła proporcjonalności”,
2)	założenia merytoryczne projektu, o których mowa w pkt 1, mierzone są poprzez wskaźniki produktu i rezultatu bezpośredniego, określone we wniosku o dofinansowanie,
3)	w przypadku nieosiągnięcia celu projektu (wyrażonego wskaźnikami produktu lub rezultatu w zależności od założeń wskazanych w zatwierdzonym wniosku) - IZ może uznać wszystkie lub odpowiednią część wydatków dotychczas rozliczonych w ramach projektu za niekwalifikowalne.  Wysokość wydatków niekwalifikowalnych uzależniona jest od stopnia niezrealizowania celów projektu. Wydatki niekwalifikowalne obejmują wydatki związane z tym zadaniem merytorycznym (zadaniami merytorycznymi), którego założenia nie zostały osiągnięte i koszty pośrednie. Stopień nieosiągnięcia założeń projektu określany jest przez IZ,
2.	IZ może odstąpić od rozliczenia projektu zgodnie z regułą proporcjonalności lub obniżyć wysokość środków tej regule podlegających, jeśli Beneficjent o to wnioskuje i należycie uzasadni przyczyny nieosiągnięcia założeń, w szczególności wykaże swoje starania zmierzające do spełnienia celów projektu.
3.	W przypadku projektów partnerskich sposób egzekwowania przez Beneficjenta od Partnerów projektu skutków wynikających z zastosowania reguły proporcjonalności z powodu nieosiągnięcia założeń projektu z winy Partnera reguluje umowa partnerska.
4.	Kwota pomniejszona, określona jako stopień niezrealizowanego wskaźnika, wiązać się będzie z procentowym pomniejszeniem wydatków kwalifikowalnych projektu. Pomniejszenie wydatków kwalifikowanych z tytułu nieosiągnięcia wskaźnika dotyczy zadania merytorycznego (zadań merytorycznych), związanego (związanych) bezpośrednio ze wskaźnikiem, którego założenia nie zostały osiągnięte.  Ponadto wiązać się  będzie z pomniejszeniem kosztów pośrednich projektu proporcjonalnie do udziału wydatków  z zadań merytorycznych związanymi bezpośrednio z nieosiągniętym wskaźnikiem w stosunku do całkowitej kwoty wydatków kwalifikowalnych projektu (z wyłączeniem kosztów pośrednich) oraz biorąc pod uwagę stopień nieosiągnięcia wskaźnika.
5.	IZ wzywa Beneficjenta do zwrotu środków ustalonych w wyniku zastosowania reguły proporcjonalności bez odsetek w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania do zwrotu środków. W przypadku braku zwrotu środków IZ wystosuje wezwanie do zwrotu środków wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych zgodnie z § 15 niniejszych zasad.
6.	Reguła proporcjonalności nie ma zastosowania w przypadku wystąpienia siły wyższej tj. zdarzenia bądź połączenia zdarzeń obiektywnie niezależnych od Beneficjenta lub IZ RPO WSL, które zasadniczo i istotnie uniemożliwiają wykonywanie części lub całości zobowiązań wynikających z zasad, których Beneficjent lub IZ nie mogły przewidzieć i którym nie mogły zapobiec ani ich przezwyciężyć i im przeciwdziałać poprzez działanie z należytą starannością ogólnie przewidzianą dla cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych.
7.	Beneficjent zobowiązany jest nie później, niż w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej poinformowanie IZ RPO WSL o fakcie wystąpienia działania siły wyższej, udowodnić te okoliczności poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej wystąpienie zdarzeń mających cechy siły wyższej oraz wskazać zakres i wpływ, jaki zdarzenie miało na przebieg realizacji projektu.
8.	Każda ze stron zasad jest obowiązana do niezwłocznego pisemnego zawiadomienia drugiej strony zasad o zajściu przypadku siły wyższej wraz z uzasadnieniem. Beneficjent zobowiązany jest do kontynuowania realizacji projektu w takim zakresie, w jakim jest to możliwe.

Zasady korzystania z Lokalnego Systemu Informatycznego

§ 28.	
1.	Beneficjent jest zobowiązany do składania dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu, których IZ RPO WSL wymaga, w szczególności:
1)	składania wniosków o płatność z wypełnioną częścią sprawozdawczą z wykorzystaniem LSI oraz ich podpisywania i przesyłania z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP, w terminach i według zasad określonych w § 12 niniejszych zasad;
2)	na wezwanie IZ RPO WSL do aktualizacji dokumentów aplikacyjnych w wersji elektronicznej z wykorzystaniem LSI oraz ich podpisywania i przesyłania z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP,  w terminach określonych przez IZ;
3)	do niezwłocznej aktualizacji harmonogramu składania wniosków o płatność w wersji elektronicznej z wykorzystaniem LSI oraz ich podpisywania i przesyłania z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP, zgodnie z § 10 ust. 9 niniejszych zasad;
4)	do niezwłocznej aktualizacji informacji o postępowaniach/zamówieniach w projekcie z wykorzystaniem LSI w module rejestr postępowań/zamówień, zgodnie z instrukcjami aktualnymi na moment aktualizacji informacji o zamówieniach/postępowaniach; 
5)	w przypadku niedostarczenia dokumentów wskazanych w pkt 1-4 lub w przypadku stwierdzenia braków lub błędów w tych dokumentach Beneficjent może zostać zobowiązany do ich poprawy lub uzupełnienia w terminie wyznaczonym przez IZ RPO WSL;
6)	do wprowadzania do systemu informatycznego LSI danych w zakresie angażowania personelu projektu zgodnie z Wytycznymi chyba że z przyczyn awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego uzupełnienia danych w LSI po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu,
7)	do wprowadzania do systemu informatycznego LSI danych w zakresie modułu PEFS, chyba że z powodu awarii lub unieruchomienia systemu nie jest to możliwe. W takim przypadku Beneficjent zobowiązuje się do niezwłocznego uzupełnienia danych w LSI po ustaniu awarii lub uruchomieniu systemu.
2.	Dokumenty dostarczane z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, są opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu lub certyfikatu CC SEKAP lub profilu zaufanego ePUAP. 
3.	Dokumenty dostarczone z wykorzystaniem komunikacji elektronicznej, które nie zostały opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, zgodnie z ust. 2, nie wywołują skutków prawnych do czasu ich prawidłowego podpisania.
4.	Dokumenty elektroniczne przedstawiane w ramach LSI do weryfikacji wniosków o płatność, muszą stanowić oryginały dokumentów elektronicznych lub odwzorowanie cyfrowe (skany) oryginałów dokumentów sporządzonych w wersji papierowej. Niedopuszczalne jest przedstawianie odwzorowania cyfrowego (skanu) kopii dokumentów. 
5.	Dla dokumentów elektronicznych wskazanych w ust. 4 LSI oblicza sumę kontrolną pliku, która pozwala sprawdzać integralność przedstawionych danych. Sumy kontrolne są przedstawiane, przez Beneficjenta na dokumencie przekazanym do IZ co potwierdza, że dany dokument elektroniczny znajduje się w repozytorium dokumentów projektu w LSI oraz może stanowić dowód w prowadzonych postępowaniach i procesach, w związku z podpisaniem dokumentów zgodnie z ust. 2. 
6.	W sytuacji, gdy istnieją ograniczenia w komunikowaniu się w formie elektronicznej z wykorzystaniem LSI lub komunikacji elektronicznej z wykorzystaniem platform elektronicznych SEKAP/ePUAP Beneficjent na pisemne wezwanie IZ RPO WSL jest zobowiązany do dostarczenia dokumentów w innej formie, w szczególności:
1)	załączników do wniosku o płatność przekraczających 50 stron A4,
2)	dokumentów, które nie zostały zapisane w ogólnodostępnym formacie danych - zgodnie z krajowymi ramami interoperacyjności,
3)	dla platform elektronicznych SEKAP/ePUAP - plików i dokumentów elektronicznych, które łącznie przekraczają dopuszczalny poziom umożliwiający wysłanie dokumentu elektronicznego.
7.	Jeśli weryfikacja autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności dokumentów dostarczonych drogą elektroniczną nie jest możliwa wówczas Beneficjent może zostać zobowiązany do ich poprawy lub uzupełnienia w terminie wyznaczonym przez IZ RPO WSL.
8.	W przypadku utraty lub podejrzenia utraty wyłącznej kontroli nad wprowadzanymi do LSI danymi lub ich kradzieży albo w przypadku ich nieuprawnionego użycia lub podejrzenia nieuprawnionego użycia lub nieautoryzowanego dostępu do danych, Beneficjent jest zobowiązany skontaktować się z IZ RPO WSL w celu zablokowania dostępu do usług świadczonych w ramach LSI do czasu wyjaśnienia sprawy.
9.	Beneficjent jest zobowiązany do należytego zarządzania prawami dostępu w LSI dla osób  uprawnionych do wykonywania w jego imieniu czynności związanych z realizacją projektu/projektów, zgodnie z regulaminem korzystania z LSI. Wszelkie działania w LSI osób uprawnionych są traktowane w sensie prawnym jako działanie Beneficjenta.
10.	Beneficjent nie może przekazywać danych o charakterze bezprawnym oraz zobowiązany jest stosować się do zasad dotyczących bezpieczeństwa podczas korzystania z LSI. W tym celu powinien z należytą starannością chronić dane wykorzystywane na potrzeby systemu. 
Ochrona danych osobowych
§ 29.	
1.	Na podstawie art. 31 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych/ art. 28 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.        w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) IZ Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020, powierza Beneficjentowi przetwarzanie danych osobowych w imieniu i na rzecz IZ i na  warunkach opisanych w niniejszym paragrafie.
2.	Powierzenie przetwarzania danych osobowych, o którym mowa w ust. 1 następuje wyłącznie w celu umożliwienia realizacji projektu i zbierania wymaganych niezbędnych danych do ewaluacji i monitoringu na temat uczestników projektu podmiotom badawczym realizującym ewaluację/analizy/ekspertyzy na zlecenie Instytucji Koordynującej, Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej lub Beneficjenta.
3.	Zakres powierzanych danych osobowych określa załącznik pn. Dane uczestników projektów RPO WSL 2014-2020 znajdujący się na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl. Powierzane dane są przetwarzane na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz art. 27 ust. 2 pkt 2 Ustawy o ochronie danych osobowych / art. 6 oraz art. 9 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).
4.	IZ umocowuje Beneficjenta do dalszego powierzenia przetwarzania danych osobowych, w imieniu i na rzecz IZ podmiotom świadczącym usługi na rzecz Beneficjenta w związku z realizacją niniejszego projektu. Powierzenie przetwarzania danych osobowych podmiotom, o których mowa w zdaniu pierwszym, odbywa się na podstawie umów zawieranych na piśmie.
5.	Zasady, o których mowa w ust. 4 zawierają zapisy analogiczne do zapisów niniejszego paragrafu i mogą być zawierane pod warunkiem niewyrażenia sprzeciwu przez IZ w terminie 7 dni roboczych od dnia wpłynięcia informacji o zamiarze powierzania przetwarzania danych osobowych do IZ. Beneficjent jest zobowiązany do każdorazowego dostosowania zakresu danych osobowych powierzanych do przetwarzania, przy czym zakres nie może być szerszy niż zakres określony ust. 3.
6.	IZ zobowiązuje Beneficjenta do wykonywania wobec osób, których dane dotyczą, obowiązków informacyjnych wynikających z art. 24 i art. 25 Ustawy o ochronie danych osobowych / art. 13 i art. 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).
7.	IZ zobowiązuje Beneficjenta do takiego formułowania umów, o których mowa w ust. 4, by podmioty te były zobowiązane do wykonywania wobec osób, których dane dotyczą, obowiązków informacyjnych wynikających z art. 24 i art. 25 Ustawy o ochronie danych osobowych / art. 13 i art. 14 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO).
8.	Beneficjent jest zobowiązany odebrać od uczestnika projektu oświadczenie, zgodnie ze wzorem pn. Wzór oświadczenia uczestnika projektu, znajdującego się na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl. Oświadczenia przechowuje Beneficjent w swojej siedzibie lub w innym miejscu, w którym są przechowywane dokumenty związane z projektem. Zmiana wzoru oświadczenia przez IZ  nie wymaga aneksowania niniejszych zasad. 
9.	Beneficjent zobowiązany jest podjąć, przed rozpoczęciem przetwarzania danych osobowych, środki zabezpieczające, o których mowa w art. 36-39 Ustawy o ochronie danych osobowych / art. 32-39 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) oraz spełnić wymagania określone w przepisach, o których mowa w art. 39a Ustawy o ochronie danych osobowych, a w szczególności zobowiązany jest do:
a)	zastosowania środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych, a w szczególności do zabezpieczenia danych przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym, zabraniem przez osobę nieuprawnioną, uszkodzeniem lub zniszczeniem,
b)	zapewnienia, aby dane były udostępniane wyłącznie podmiotom upoważnionym do żądania informacji na podstawie przepisów prawa,
c)	ograniczenia dostępu do danych wyłącznie dla osób posiadających upoważnienie do przetwarzania danych,
d)	prowadzenia ewidencji osób upoważnionych do dostępu do danych osobowych,
e)	prowadzenia dokumentacji opisującej sposób przetwarzania danych osobowych, w której skład wchodzą Polityka bezpieczeństwa oraz Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych,
f)	zapewnienia, aby osoby mające dostęp do danych osobowych zachowywały je w tajemnicy, przy czym obowiązek ten istnieje również po ustaniu zatrudnienia tych osób.
10.	IZ uprawniona jest do żądania od Beneficjenta pisemnych wyjaśnień dotyczących:
a)	stosowanych przez nią środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę przetwarzanych danych osobowych odpowiednią do zagrożeń oraz kategorii danych objętych ochroną, w tym stosowanych środków sprzętowych i programowych,
b)	przetwarzania powierzonych danych osobowych.
11.	Beneficjent zobowiązuje się do:
a)	niezwłocznego, nie później niż w ciągu 24 godzin informowania IZ o wszelkich przypadkach naruszenia bezpieczeństwa oraz tajemnicy danych osobowych lub ich niewłaściwym użyciu, a także o wszelkich czynnościach związanych z niniejszymi Zasadami, prowadzonych przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, urzędami państwowymi, policją lub sądami;
b)	umożliwienia IZ dokonania kontroli w miejscach, w których są przetwarzane powierzone dane osobowe, w zakresie stosowania niniejszych zasad w terminie ustalonym przez strony, nie później jednak niż 5 dni kalendarzowych od dnia powiadomienia Beneficjenta przez IZ o zamiarze przeprowadzenia kontroli, w celu sprawdzenia prawidłowości przetwarzania oraz zabezpieczania danych osobowych;
c)	w przypadku powzięcia przez IZ wiadomości o rażącym naruszeniu przez Beneficjenta zobowiązań wynikających z Ustawy o ochronie danych osobowych lub niniejszych zasad Beneficjent umożliwi IZ dokonanie niezapowiedzianej kontroli;
d)	zastosowania się do zaleceń pokontrolnych IZ, dotyczących poprawy jakości zabezpieczania danych osobowych oraz sposobu ich przetwarzania.
12.	Kontrolerzy IZ mają w szczególności prawo:
a)	wstępu w godzinach pracy Beneficjenta, za okazaniem imiennego upoważnienia, do pomieszczenia, w którym jest zlokalizowany zbiór powierzonych do przetwarzania danych osobowych, oraz pomieszczenia, w którym są przetwarzane powierzone dane osobowe;
b)	przeprowadzenia niezbędnych badań lub innych czynności kontrolnych w celu oceny zgodności przetwarzania danych osobowych z Ustawą o ochronie danych osobowych, rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 39a Ustawy o ochronie danych osobowych oraz niniejszymi zasadami;
c)	żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień przez osoby upoważnione do przetwarzania danych osobowych w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego;
d)	wglądu do wszelkich dokumentów i wszelkich danych mających bezpośredni związek z przedmiotem kontroli oraz sporządzania ich kopii;
e)	przeprowadzania oględzin urządzeń, nośników oraz systemu informatycznego służącego do przetwarzania danych osobowych przy udziale osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych.
13.	Do przetwarzania danych osobowych mogą być dopuszczone jedynie osoby posiadające imienne upoważnienie do przetwarzania danych osobowych. 
14.	IZ upoważnia Beneficjenta do wydawania i odwoływania imiennych upoważnień do przetwarzania danych osobowych i przechowywania ich w swojej siedzibie. Wzory pn. Wzór upoważnienia do przetwarzania danych osobowych oraz pn. Wzór odwołania upoważnienia do przetwarzania danych osobowych znajdują się na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl.
15.	Beneficjent prowadzi ewidencję osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych w związku z wykonywaniem niniejszych zasad.
16.	Beneficjent udostępni na żądanie IZ listę upoważnionych osób lub oryginały wydanych upoważnień.
17.	Beneficjent przekaże IZ, na każde jej żądanie, wykaz podmiotów którym zostało powierzone przetwarzanie danych osobowych na mocy niniejszego paragrafu.
18.	Przechowywanie powierzonych danych osobowych po zakończeniu realizacji niniejszego projektu odbywa się zgodnie z zapisami § 21 niniejszych zasad. Beneficjent zapewni upoważnienie, o którym mowa w ust. 13, przynajmniej dla jednej osoby w całym okresie przechowywania powierzonych danych. Beneficjent zobowiązuje się, iż po upływie okresu ich przechowywania powierzone dane osobowe zostaną usunięte zgodnie z art. 7 pkt 3 Ustawy o ochronie danych osobowych.
19.	 W sprawach nieuregulowanych niniejszym paragrafem mają zastosowanie przepisy Ustawy o ochronie danych osobowych.

Obowiązki informacyjne
§ 30.	
1.	Beneficjent jest zobowiązany do wypełniania obowiązków informacyjnych i promocyjnych zgodnie z zapisami Rozporządzeń oraz zgodnie z instrukcjami i wskazówkami zawartymi w dokumencie, o którym mowa w § 4 ust. 6 pkt. 7, pod nazwą Obowiązki informacyjne Beneficjenta dostępnego na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl.
2.	Beneficjent jest zobowiązany w szczególności do:
1)	oznaczania znakiem Unii Europejskiej, barwami Rzeczpospolitej Polskiej i znakiem Funduszy Europejskich (w przypadku programów regionalnych również herbem województwa lub jego oficjalnym logo promocyjnym):
a)	wszystkich prowadzonych działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących projektu,
b)	wszystkich dokumentów związanych z realizacją projektu, podawanych do wiadomości publicznej,
c)	wszystkich dokumentów i materiałów dla osób i podmiotów uczestniczących w projekcie;
2)	umieszczania przynajmniej jednego plakatu o minimalnym formacie A3 lub odpowiednio tablicy informacyjnej i/lub pamiątkowej w miejscu realizacji projektu;
3)	umieszczania opisu projektu na stronie internetowej, w przypadku posiadania strony internetowej;
4)	przekazywania osobom i podmiotom uczestniczącym w projekcie informacji, że projekt uzyskał dofinansowanie przynajmniej w formie odpowiedniego oznakowania;
5)	dokumentowania działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych  w ramach projektu.
3.	IZ udostępnia Beneficjentowi obowiązujące logotypy do oznaczania projektu.
4.	Beneficjent udostępnia IZ, na etapie realizacji projektu produkty na potrzeby informacji i promocji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2014-2020 oraz Europejskiego Funduszu Społecznego i udziela nieodpłatnie licencji niewyłącznej, obejmującej prawo do korzystania z utworów w postaci: materiałów zdjęciowych, materiałów audio-wizualnych oraz prezentacji dotyczących projektu.
5.	Wszystkie działania informacyjne i promocyjne związane z realizowanym projektem powinny zostać udokumentowane (obligatoryjnie dokumentacja fotograficzna). Dokumentacja ta powinna być przechowywana razem z pozostałymi dokumentami projektowymi przez cały okres trwałości projektu oraz może zostać poddana kontroli. Dokumentacja może być przechowywana w formie papierowej albo elektronicznej. 
6.	Beneficjent, który realizuje projekt skierowany do osób fizycznych, zobowiązany jest do przekazywania IZ informacji za pomocą formularza pn. Formularz przekazywania informacji w zakresie realizacji działań projektowych, znajdującego się na stronie internetowej www.rpo.slaskie.pl)  w zakresie oferty wsparcia w ramach  projektu (np. szkolenie, kurs, studia) i jej bieżącej aktualizacji, celem publikacji na stronie internetowej „Wyszukiwarka Dotacji”. Beneficjent przesyła powyższą informację na adres e- mail wyszukiwarkadotacji@slaskie.pl.  Przedmiotową informację należy przekazać w terminie umożliwiającym zgłoszenie się potencjalnie zainteresowanych uczestników. 
Prawa autorskie
§ 31.	
1.	W przypadku zlecania wykonawcy części zadań w ramach projektu lub realizacji w partnerstwie umów obejmujących m.in. opracowanie utworu Beneficjent zobowiązuje się do zastrzeżenia w umowie z wykonawcą lub Partnerem, że autorskie prawa majątkowe do ww. utworu przysługują Beneficjentowi.
2.	IZ zastrzega możliwość uznania za niekwalifikowalne wszelkich kosztów związanych z wytworzonymi w ramach projektu utworami, w sytuacji gdy podpisanie ważnej umowy o przeniesieniu  autorskich praw majątkowych nie dojdzie do skutku z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta.
Zmiany w projekcie
§ 32.	
1.	Beneficjent może dokonywać zmian w trakcie realizacji projektu pod warunkiem ich zgłoszenia 
w formie pisemnej IZ nie później niż na 1 miesiąc przed planowanym zakończeniem realizacji projektu oraz przekazania aktualnego wniosku i uzyskania pisemnej akceptacji IZ w terminie 15 dni roboczych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 niniejszego paragrafu. Akceptacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, dokonywana jest w formie pisemnej i nie wymaga formy aneksu do niniejszych zasad.
2.	Beneficjent może dokonywać przesunięć w budżecie projektu określonym we wniosku do 10% wartości środków w odniesieniu do zadania, z którego  przesuwane są środki jak i do zadania, na które przesuwane są środki w stosunku do zatwierdzonego wniosku bez konieczności zachowania wymogu o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 3. Przesunięcia, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie mogą:
1)	zwiększać łącznej wysokości wydatków dotyczących cross-financingu w ramach projektu;
2)	zwiększać łącznej wysokości wydatków odnoszących się do zakupu środków trwałych;
3)	zwiększać łącznej wysokości wydatków ponoszonych poza terytorium kraju i UE;
4)	wpływać na wysokość i przeznaczenie pomocy publicznej i/lub pomocy de minimis przyznanej Beneficjentowi w ramach projektu;
5)	 dotyczyć kosztów rozliczanych ryczałtowo.
3.	W przypadku, gdy dokonane przez Beneficjenta przesunięcia, o których mowa w ust. 2 niniejszego paragrafu, powodują przesunięcia pomiędzy wydatkami bieżącymi i majątkowymi zaplanowanymi w budżecie projektu, Beneficjent zobligowany jest do zgłoszenia w formie pisemnej tego faktu IZ. Zapisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.	W przypadku wystąpienia oszczędności w projekcie przekraczających 10% środków alokowanych na dane zadanie, mogą one być wykorzystane przez Beneficjenta wyłącznie za pisemną zgodą IZ.  
5.	W uzasadnionych przypadkach Beneficjent ma możliwość zgłaszania zmian do projektu wymagających aktualizacji wniosku.
6.	Wszelkie zmiany we wniosku zatwierdzone przez IZ, które mają wpływ na zapisy niniejszych zasad, wymagają formy aneksu.
7.	W razie zmian w prawie krajowym lub wspólnotowym, wpływających na wysokość wydatków kwalifikowalnych w projekcie, IZ ma prawo renegocjować zasady z Beneficjentem, z zastrzeżeniem § 34.
Wstrzymanie finansowania
§ 33.	
1.	IZ może uchylić decyzję o realizacji projektu w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy:
1)	Beneficjent wykorzysta w całości bądź w części przekazane środki niezgodnie z zasadami;
2)	Beneficjent złoży podrobione, przerobione lub stwierdzające nieprawdę dokumenty w celu uzyskania wsparcia finansowego w ramach niniejszych zasad;
3)	Beneficjent ze swojej winy nie rozpoczął realizacji projektu w ciągu 3 miesięcy od ustalonej we wniosku początkowej daty okresu realizacji projektu, zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z niniejszych zasad;
2.	IZ może uchylić decyzję  o realizacji projektu z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia, w przypadku gdy:
1)	Beneficjent nie osiągnie zamierzonych w projekcie wskaźników, zgodnie z § 3 zasad, z przyczyn przez siebie zawinionych;
2)	Beneficjent odmówi poddania się kontroli, o której mowa w § 20;
3)	Beneficjent w ustalonym przez IZ terminie nie doprowadzi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
4)	Beneficjent nie przedkłada zgodnie z zasadami wniosków o płatność w tym nie składa oryginału w LSI w terminie wyznaczonym przez IZ, o którym mowa w § 11 ust. 6;
5)	Beneficjent nie przedkłada uzupełnienia wniosku o płatność w terminach i zakresie wyznaczonym przez IZ;
6)	Beneficjent nie przedkłada aktualizacji harmonogramu płatności, w tym nie składa oryginału w LSI w terminie wyznaczonym przez IZ, o którym mowa w § 10 ust. 10;
7)	Beneficjent nie przestrzega przepisów ustawy PZP w zakresie, w jakim ta ustawa stosuje się do Beneficjenta;
8)	Beneficjent nie przestrzega zasady konkurencyjności w zakresie, w jakim ta zasada stosuje się do Beneficjenta;
9)	Beneficjent w sposób uporczywy uchyla się od wykonywania obowiązków, o których mowa § 9 ust. 1-2, , § 11 ust. 7 i 8, § 18 ust. 1 pkt 4) i 6);
10)	Beneficjent odmówił  podpisania aneksu w zakresie zmian wprowadzonych Wytycznymi, o których mowa w § 1 pkt 29).
§ 34.	
Realizacja projektu może zostać zaprzestana na wniosek każdej ze stron w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają dalsze wykonywanie postanowień zawartych w zasadach. W takim przypadku przepisy § 33 ust. 2 i § 36 stosuje się odpowiednio.
§ 35.	
1.	W przypadku zaprzestania realizacji projektu Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania dofinansowania w terminie wskazanym przez IZ.
2.	Beneficjent zobowiązuje się przedstawić rozliczenie otrzymanych transz dofinansowania, w formie wniosku o płatność.
3.	Niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania (środków europejskich) podlega zwrotowi:
a)	w przypadku środków, o których mowa w § 2, ust. 1, pkt 1 – na rachunek bieżący za pośrednictwem rachunku bankowego transferowego i ostatecznie na rachunek Banku Gospodarstwa Krajowego,
w terminie 30 dni kalendarzowych od zakończenia realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie, stosuje się przepisy § 15 zasad.
§ 36.	
1.	Rozwiązanie zasad, bez względu na to czy następuje na podstawie § 33 albo § 34, nie zwalnia Beneficjenta z obowiązków wynikających z § 13, § 15, § 18, § 21, § 25 lub § 26, § 27, 
§ 29, § 30, które zobowiązany jest on wykonywać w dalszym ciągu.
2.	Przepis ust. 1 nie obejmuje sytuacji, gdy w związku z rozwiązaniem umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości otrzymanego dofinansowania.

Postanowienia końcowe
§ 37.	
1.	Prawa i obowiązki Beneficjenta wynikające z zasad nie mogą być przenoszone na osoby trzecie, bez zgody IZ. Powyższy przepis nie obejmuje przenoszenia praw w ramach partnerstwa.
2.	Beneficjent zobowiązuje się wprowadzić prawa i obowiązki dotyczące Partnerów wynikające z niniejszych zasad do postanowień umów partnerstwa.
§ 38.	
1.	Spory związane z realizacją niniejszych zasad strony będą starały się rozwiązać polubownie.
2.	W przypadku braku porozumienia spór będzie podlegał rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby IZ za wyjątkiem sporów związanych ze zwrotem środków na podstawie przepisów o finansach publicznych.
3.	W sprawach nieuregulowanych niniejszymi zasadami zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwe akty prawa krajowego.
§ 39.	
1.	Wszelkie wątpliwości związane z realizacją niniejszych zasad wyjaśniane będą w formie pisemnej.
2.	Zmiany w treści zasad wymagają formy aneksu do zasad, z zastrzeżeniem § 10 ust. 9, § 16 oraz § 32 ust.1.
§ 40.	
1.	Zasady zostały sporządzone w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Jeden egzemplarz dla Beneficjenta oraz jeden egzemplarz dla IZ.
2.	Postanowienia zasad wchodzą w życie z dniem podjęcia Uchwały z mocą obowiązującą od dnia rozpoczęcia realizacji projektu, o którym mowa w § 7 ust. 1 zasad.
3.	Integralną część niniejszych zasad stanowią następujące załączniki:
1)	załącznik nr 1: Wniosek o którym mowa w § 1 pkt 26),
2)	załącznik nr 2: Harmonogram składania wniosków o płatność,
3)	załącznik nr 3: Oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT,