Program Ochrony Powietrza

Katowice 15 grudnia 2009 r.

Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z 7 listopada 2008 r.) Marszałek Województwa Śląskiego informuje o rozpoczęciu procedury opracowywania dokumentu pn.: Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu.

Opracowanie przedmiotowego „Programu......." prowadzone jest na podstawie art. 91 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) i ma na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych - normatywnych substancji w powietrzu.

Strefy na terenie województwa śląskiego, w których przekroczone zostały normatywne poziomy substancji w powietrzu to:

  1. Aglomeracja Górnośląska - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren,
  2. Miasto Bielsko-Biała - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren
  3. Miasto Częstochowa - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren
  4. Strefa bielsko-żywiecka - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren
  5. Strefa bieruńsko-pszczyńska - benzo(a)piren
  6. Strefa częstochowsko-lubliniecka - benzo(a)piren
  7. Strefa gliwicko-mikołowska - benzo(a)piren
  8. Strefa raciborsko-wodzisławska - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren
  9. Strefa tarnogórsko-będzińska - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren
  10. Aglomeracja Rybnicko-Jastrzębska - pył zawieszony PM10, benzo(a)piren

Wnioski do projektu dokumentu można składać pisemnie w terminie do 31 grudnia 2009 r. na adres:

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego
Wydział Ochrony Środowiska
40-037 Katowice, ul. Ligonia 46

lub elektronicznie na adres e-mail: ikuboszek@silesia-region.pl i mprimus@silesia-region.pl

Po opracowaniu projektu „Programu......." jego treść zostanie upubliczniona i poddana konsultacjom społecznym.




Katowice 23 lutego 2010 r.

Konsultacje społeczne projektu programu

Uwagi i wnioski można składać do 29 marca 2010 r.

W ramach prowadzonej procedury opracowywania Programu ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu zakończony został I etap opracowywania projektu dokumentu, którego celem jest określenie skutecznych i możliwych do realizacji działań stwarzających możliwość osiągnięcia i utrzymania standardów jakości powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM 10 oraz benzo(a)pirenu.

Zgodnie z badaniami i klasyfikacją stref wykonaną przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska obejmuje on obszar Aglomeracji Górnośląskiej, Miasta Bielsko-Biała, Miasta Częstochowa, Strefy bielsko-żywieckiej, Strefy raciborsko-wodzisławskiej, Strefy tarnogórsko-będzińskiej oraz Aglomeracji Rybnicko-Jastrzębskiej - dla których zaszła konieczność opracowania przedmiotowego programu w zakresie pyłu zawieszonego PM 10 i obszar całego województwa - w zakresie benzo(a)pirenu .

Projekt dokumentu opracowywanego z udziałem społeczeństwa był już przedmiotem konsultacji z przedstawicielami samorządów, dyskusji z ekspertami jednostek naukowo - badawczych specjalizujących się w problematyce ochrony powietrza, jak również z reprezentantami branży ciepłowniczej, energetycznej i górniczej, których aktywne uczestnictwo we wdrażaniu programu może mieć istotne znaczenie dla osiągnięcia założonych celów.

Wszystkich zainteresowanych gorąco zapraszamy do wzięcia aktywnego udziału w tworzeniu dokumentu, którego realizacja będzie miała przełożenie na poprawę jakości życia i zdrowia mieszkańców naszego regionu poprzez składaniu swoich uwag i wniosków.

Treść opracowanego projektu Programu ochrony powietrza ....... została opublikowana na stronie internetowej Województwa Śląskiego. Jest również dostępna w siedzibie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, 40-037 Katowice, ul. Wita Stwosza 7, pok. 104, w dniach poniedziałek-piątek w godz. 8 00 - 15 00.

Uwagi i wnioski do niniejszego projektu mogą być wnoszone w terminie do dnia 29 marca 2010 w formie pisemnej - na adres Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice bądź ustnie do protokołu - w siedzibie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Wita Stwosza 7, 40-037 Katowice lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym., o którym mowa w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym - na adres: srodowisko@silesia-region.pl.

Organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest Marszałek Województwa Śląskiego.

Dokument pn. Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu w wersji uwzględniającej rezultaty opiniowania projektu przez właściwych starostów oraz konsultacji społecznych zostanie przedłożony Sejmikowi Województwa Śląskiego celem uchwalenia i nadania mu statusu aktu prawa miejscowego.


Opracowali:

Ilona Kuboszek, Mariusz Primus


Katowice 1 lipca 2010 r.

Program ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu



Program ochrony powietrza (POP) jest dokumentem przygotowanym w celu określenia działań, których realizacja ma doprowadzić do osiągnięcia wartości dopuszczalnych i docelowych substancji w powietrzu.

Załącznik do uchwały Nr III/52/15/2010 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 16 czerwca 2010 r.

0. Zagadnienia ogólne (pdf)
A. Aglomeracja Górnośląska (pdf)
B. Strefa tarnogórsko-będzińska (pdf)
C. Strefa gliwicko - mikołowska (pdf)
D. Aglomeracja Rybnicko - Jastrzębska (pdf)
E. Strefa raciborsko - wodzisławska (pdf)
F. Strefa bieruńsko - pszczyńska (pdf)
G. Strefa miasto Bielsko-Biała (pdf)
H. Strefa bielsko - żywiecka (pdf)
I. Strefa miasto Częstochowa (pdf)
J. Strefa częstochowsko-lubliniecka (pdf)
Z. Załączniki tabelaryczne i opisowe (pdf)


Katowice 4 kwietnia 2011 r.

Program 2011

Program ochrony powietrza dla stref gliwicko-mikołowskiej i częstochowsko-lublinieckiej

W dniu 2 marca 2011r. Województwo Śląskie ogłosiło przetarg nieograniczony na opracowanie dokumentu pn. Program ochrony powietrza dla stref gliwicko-mikołowskiej i częstochowsko-lublinieckiej województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu.


Przedmiotem zamówienia jest opracowanie dokumentu pn. Program ochrony powietrza dla stref gliwicko-mikołowskiej i częstochowsko-lublinieckiej województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu, zwanego dalej Programem, obejmującego etap opracowania projektu dokumentu, procedurę opiniowania, korektę i uzupełnienie projektu dokumentu, a także wydruk ostatecznej wersji Programu w treści przyjętej przez Sejmik Województwa Śląskiego, promocję uchwalonego dokumentu, jak również uaktualnienie i uzupełnienie danych oraz uzupełnienie oprogramowania wojewódzkiej elektronicznej bazy emisji a także sporządzenie systemu umożliwiającego stały monitoring wdrażania i skuteczności Programu.

Zamówienie uwzględnia:

  1. Strefy, w których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu pyłu zawieszonego PM 10:
    1. strefę gliwicko-mikołowską;
    2. strefę częstochowsko-lubliniecką;
  2. Obszar całego województwa - przy sporządzaniu sprawozdania i określaniu planu działań krótkoterminowych.
Ogłoszenie zamieszczone zostało w BIP Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

W związku z powyższym, zapraszam zainteresowanych do udziału w spotkaniu otwierającym, dotyczącym tego dokumentu. Spotkanie odbędzie się w dniu 27 kwietnia 2011 r. o godzinie 10.00 w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego ul. Ligonia 46 w Sali Sejmowej.

W trakcie spotkania przedstawiona zostanie aktualna sytuacja jakości powietrza w strefach oraz zebrane zostaną bieżące uwagi i wnioski w zakresie realizacji zadań zgodnie z poprzednim Programem przyjętym uchwałą Nr III/52/15/2010 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 16 czerwca 2010 r. Kluczowym elementem spotkania będzie dyskusja nad optymalnymi scenariuszami służącymi poprawie jakości powietrza w regionie oraz możliwościach ich realizacji.

Spotkanie prowadzone będzie przez przedstawicieli firmy ATMOTERM S.A. z Opola, która jest wykonawcą przygotowywanego „Programu...".

Informacje o procesie tworzenia Programu są dostępne na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego.


Katowice 22 lipca 2011 r.

Marszałek Województwa Śląskiego

 ogłasza,

że prowadzony jest proces konsultacji społecznych projektu dokumentu pn.: Program ochrony powietrza dla stref gliwicko-mikołowskiej i częstochowsko-lublinieckiej województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu.

Uwagi i wnioski można składać do 12 sierpnia 2011 r.

W ramach prowadzonej procedury opracowywania Programu ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu, uzupełnionego o strefy częstochowsko-lubliniecką i gliwicko-mikołowską zakończony został I etap opracowywania projektu dokumentu, którego celem jest określenie skutecznych i możliwych do realizacji działań stwarzających możliwość osiągnięcia i utrzymania standardów jakości powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM 10.

Zgodnie z badaniami i klasyfikacją stref wykonaną przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska za rok 2009 Program obejmuje strefę częstochowsko-lubliniecką i gliwicko-mikołowską, dla których zaszła konieczność opracowania przedmiotowego programu w zakresie pyłu zawieszonego PM 10.
Projekt dokumentu opracowywanego z udziałem społeczeństwa był już przedmiotem konsultacji z przedstawicielami samorządów, dyskusji z ekspertami jednostek naukowo – badawczych specjalizujących się w problematyce ochrony powietrza, których aktywne uczestnictwo we wdrażaniu programu może mieć istotne znaczenie dla osiągnięcia założonych celów.

Wszystkich zainteresowanych gorąco zapraszamy do wzięcia aktywnego udziału w tworzeniu dokumentu, którego realizacja będzie miała przełożenie na poprawę jakości życia i zdrowia mieszkańców naszego regionu poprzez składanie swoich uwag i wniosków.

Poniżej zamieszczono elektroniczną wersję projektu. Z dokumentami tymi można się zapoznać również w Urzędzie Marszałkowskim w Wydziale Ochrony Środowiska, który mieści się w Katowicach przy ul. Wita Stwosza 7 (p. 309), w godzinach pracy Urzędu.

Uwagi i wnioski do niniejszego projektu mogą być wnoszone w formie pisemnej - na adres Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice bądź ustnie do protokołu - w siedzibie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Wita Stwosza 7, 40-037 Katowice lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym., o którym mowa w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym - na adres: srodowisko@slaskie.pl .

Ponadto informuje się, że w ramach konsultacji społecznych projekt przedmiotowego Programu zostanie zaprezentowany publicznie. Terminy spotkań konsultacyjnych zostaną ogłoszone na wyżej wskazanych stronach internetowych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego po uzgodnieniu z wykonawcą opracowania.

Organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest Zarząd Województwa Śląskiego.

Dokument pn. Program ochrony powietrza dla stref częstochowsko-lublinieckiej i gliwicko-mikołowskiej, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy stężeń substancji w powietrzu w wersji uwzględniającej rezultaty opiniowania projektu przez właściwych starostów oraz konsultacji społecznych zostanie przedłożony Sejmikowi Województwa Śląskiego celem uchwalenia i nadania mu statusu aktu prawa miejscowego.

Zagadnienia ogólne [3379kB]
Strefa gliwicko-mikołowska [2603kB]
Strefa częstochowsko-lubliniecka [2996kB]
Załączniki tabelaryczne i opisowe [1686kB]
Prezentacja programu [6318kB]
Prezentacja programu [7903kB]

 


Katowice 31 stycznia 2012 r.

 Uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego nr IV/16/7/2011 z dnia 19 grudnia 2011 roku. przyjęto „Program ochrony powietrza dla stref gliwicko-mikołowskiej i częstochowsko-lublinieckiej województwa śląskiego, w których stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu”

Przyjęty dokument jest uzupełnieniem Programu ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego uchwalonego w 2010 r. Opracowanie dokumentu było niezbędne ze względu na stwierdzone w strefach częstochowsko-lublinieckiej i gliwicko-mikołowskiej przekroczenia dopuszczalnych norm jakości powietrza. Niezbędna okazała się również weryfikacja zaproponowanych w poprzednim programie działań naprawczych dla wszystkich stref województwa śląskiego w oparciu o doświadczenia zdobyte przy ich realizacji, jak również doświadczenia krajów Unii Europejskiej. Bardzo ważnym elementem niniejszego dokumentu jest sporządzona ekonomiczna i prawna analiza możliwości prowadzenia zaproponowanych w Programie działań naprawczych.

W zakres opracowania wchodzi również plan działań krótkoterminowych. Konieczność jego opracowania wynikła z uwagi na ryzyko wystąpienia w naszym województwie przekroczeń dopuszczalnych lub alarmowych poziomów substancji w powietrzu.

Program jest dokumentem pionierskim w skali kraju, zawierającym nowatorskie elementy i rozwiązania. Ze względu na szczególnie palący problem zanieczyszczenia powietrza w województwie śląskim podjęliśmy się tego zadania we współpracy z organami administracji publicznej województwa i zostało ono zakończone pomyślnie. Wdrożenie zaplanowanych działań jest w rękach nas wszystkich - władz państwowych i samorządów, ale przede wszystkim mieszkańców. Dlatego w ramach prowadzonych prac nad dokumentem odbyło się kilkanaście spotkań informacyjnych i konsultacyjnych z mieszkańcami województwa śląskiego, przedstawicielami gmin i powiatów oraz autorytetami w dziedzinie ochrony powietrza, decydentami oraz przedstawicielami największych zakładów z branży górniczej i energetycznej. Projekt Programu podlegał również opiniowaniu przez Starostów zgodnie z art. 91 ustawy POŚ, niemniej dodatkowo rozesłany został do gmin i powiatów celem umożliwienia złożenia uwag i wniosków wszystkim zainteresowanym.

Streszczenie programu [1524kB]
Zagadnienia ogólne [3228kB]
Strefa częstochowsko-lubliniecka [2996kB]
Strefa gliwicko-mikołowska [2351kB]
Załączniki tabelaryczne i opisowe [2622kB]
Uchwała sejmiku nr IV/16/7/2011 z dnia 19 grudnia 2011 roku

 


Katowice 10 września 2012 r.

 OGŁOSZENIE

w sprawie opracowywania „Programu ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko-pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu"

Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U nr 199, poz. 1227 ze zm.), informujemy o przystąpieniu z urzędu do opracowania dokumentu pn. „Program ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko-pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu".

Organem właściwym w sprawie, zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001r. (jednolity tekst w Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) jest Zarząd Województwa Śląskiego. Program będzie obejmował byłą strefę bieruńsko-pszczyńską na terenie województwa śląskiego, która w wyniku „Dziewiątej rocznej oceny jakości powietrza w województwie śląskim obejmującej 2010 rok" wykonanej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach, została zakwalifikowana do klasy C ze względu na przekroczenie poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 oraz poziomu docelowego pyłu PM2,5 powiększonego o margines tolerancji. Opracowywany Program ma na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych i docelowych substancji w powietrzu.

Osoby zainteresowane mogą w toku prac nad Programem uczestniczyć w organizowanych spotkaniach, na których będą mogły zapoznać się z podstawowymi informacjami o Programie, metodyką jego opracowywania, a w kolejnych etapach z diagnozą i analizą problemu zanieczyszczenia powietrza pyłem PM10 i PM2,5 oraz zaproponowanymi w Programie działaniami naprawczymi.

O terminach i miejscach spotkań będziemy powiadamiać na bieżąco na stronie internetowej urzędu.

Po opracowaniu projektu Programu jego treść zostanie upubliczniona i poddana konsultacjom społecznym.

Wszelkie uwagi i sugestie odnośnie opracowywanego Programu można kierować do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, adres do korespondencji: ul. Juliusza Ligonia 46, 40-037 Katowice, lub drogą elektroniczną na adres srodowisko@slaskie.pl.

 


Katowice 18 stycznia 2013 r.

Tabele sprawozdawcze 2013

Przypomnienie o obowiązku sprawozdawczym wynikającym z Programu ochrony powietrza

Wójt/Burmistrz gminy lub miasta jest zobowiązany do sporządzania sprawozdania z realizacji działań naprawczych w danym roku i przekazywania ich do Starosty odpowiedniego powiatu w terminie do dnia 15 marca każdego roku (za rok poprzedni).

Prezydent Miasta/Starosta zobowiązany jest do sporządzania sprawozdań z realizacji działań naprawczych w danym roku i przekazywania ich w terminie do dnia 15 kwietnia każdego roku (za rok poprzedni) do Marszałka Województwa Śląskiego.

Tabele sprawozdawcze stanowią narzędzie monitorowania realizacji Programu ochrony powietrza dla stref województwa śląskiego uchwalonego uchwałami Sejmiku Województwa Śląskiego Nr III/52/15/2010 z dnia 16 czerwca 2010 r. oraz IV/16/7/2011 z dnia 19 grudnia 2011 r. i są identyczne jak tabele sprawozdawcze w roku 2012.

Przed wypełnieniem sprawozdania prosimy o zapoznanie się z instrukcją załączoną do tabel. Prosimy nie zmieniać i nie kasować funkcji w poszczególnych komórkach tabel. Funkcje te pozwolą na zsumowanie danych wszystkich przesłanych sprawozdań.

Tabele sprawozdawcze 2013 [1077kB]


Katowice 18 stycznia 2013 r.

Konsultacje społeczne projektu programu Marszałek Województwa Śląskiego

ogłasza,

że prowadzony jest proces konsultacji społecznych projektu dokumentu pn.: „Program ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko-pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu”.

Uwagi i wnioski można składać do 15 lutego 2013 r.

W ramach prowadzonej procedury opracowywania „Programu ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko-pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu” zakończony został I etap opracowywania projektu dokumentu, którego celem jest określenie skutecznych i możliwych do realizacji działań stwarzających możliwość osiągnięcia i utrzymania standardów jakości powietrza w zakresie pyłu zawieszonego PM 10 oraz poziomu dopuszczalnego powiększonego o margines tolerancji dla pyłu zawieszonego PM2,5.

Zgodnie z badaniami i klasyfikacją stref wykonaną przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska za rok 2010 Program obejmuje byłą strefę bieruńsko-pszczyńską, dla której zaszła konieczność opracowania przedmiotowego programu w zakresie zanieczyszczeń pyłem PM10 oraz pyłem 2,5.

Wszystkich zainteresowanych gorąco zapraszamy do wzięcia aktywnego udziału w tworzeniu dokumentu, którego realizacja będzie miała przełożenie na poprawę jakości życia i zdrowia mieszkańców naszego regionu poprzez składanie swoich uwag i wniosków.

Poniżej zamieszczono elektroniczną wersję projektu. Z dokumentami tymi można się zapoznać również w Urzędzie Marszałkowskim w Wydziale Ochrony Środowiska, który mieści się w Katowicach przy ul. Wita Stwosza 7 (p. 309 i 310), w godzinach pracy Urzędu.

Uwagi i wnioski do niniejszego projektu mogą być wnoszone w formie pisemnej - na adres Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice bądź ustnie do protokołu - w siedzibie Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Wita Stwosza 7, 40-037 Katowice lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym., o którym mowa w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym - na adres: srodowisko@slaskie.pl.

Ponadto informuje się, że w ramach konsultacji społecznych projekt przedmiotowego Programu zostanie zaprezentowany publicznie. Terminy spotkań konsultacyjnych zostaną ogłoszone na wyżej wskazanych stronach internetowych Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego po uzgodnieniu z wykonawcą opracowania.

Organem właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków jest Zarząd Województwa Śląskiego.

Dokument pn. „Program ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko-pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu” w wersji uwzględniającej rezultaty opiniowania projektu przez właściwych starostów oraz konsultacji społecznych zostanie przedłożony Sejmikowi Województwa Śląskiego celem uchwalenia i nadania mu statusu aktu prawa miejscowego.
Program ochrony powietrza dla terenu byłej strefy bieruńsko – pszczyńskiej województwa śląskiego, gdzie stwierdzone zostały ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu (PROJEKT) [5681kB]



Katowice 29 stycznia 2015 r.



„Program ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji” wykonała, wyłoniona w ramach przetargu nieograniczonego, firma ATMOTERM S.A. z siedziba w Opolu. Umowa na opracowanie ww. przedmiotu zamówienia została podpisana w dniu 27 lutego 2014 r.


Uchwałą Nr IV/57/3/2014 z dnia 17 listopada 2014 roku Sejmik Województwa Śląskiego przyjął

„Program ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji”.

„Program ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji - UZASADNIENIE”.



Katowice 8 marca 2017 r.


OGŁOSZENIE

o Wyroku Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 1189/16 w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego nr IV/57/3/2014 w części dotyczącej słów „przez PCA” zawartych w Tabeli 68 pkt 7 tiret 3.

W dniu 8 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał orzeczenie (sygn. akt II SA/Gl 1189/16) w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały nr IV/57/3/2014 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 17 listopada 2014 roku w sprawie przyjęcia Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji w części dotyczącej słów „przez PCA” zawartych w Tabeli 68 pkt 7 tiret 3.

Z przedmiotowym orzeczeniem można zapoznać się na stronie Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych powołując się na sygnaturę akt sprawy lub pod wskazanym linkiem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/A654A79FDB.



Katowice 30 maja 2017 r.


OGŁOSZENIE


o przystąpieniu do realizacji zadania pn. „Opracowanie Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji”

zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 353 z późn. zm.) informuje o przystąpieniu do realizacji zadania pn. „Opracowanie Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji”, którego częścią jest m.in.: przygotowanie regionalnej inwentaryzacji emisji zanieczyszczeń w ramach projektu zintegrowanego LIFE „Wdrażanie Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”, a także modelowanie warunków meteorologicznych.

Po opracowaniu projektu „Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego" jego treść zostanie upubliczniona i poddana konsultacjom społecznym.



Katowice 30 listopada 2017 r.


Projekt „Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji” został przyjęty przez Zarząd Województwa Śląskiego 12 września 2017 roku i skierowany do konsultacji społecznych, opiniowania przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i starostów oraz do konsultacji na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz przez Wojewódzką Radę Dialogu Społecznego na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. Informacja o konsultacjach społecznych ukazała się:
- w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, https://archiwum-bip.slaskie.pl/ → Ogłoszenia i aktualności → Tablica ogłoszeń;
- w Dzienniku Zachodnim – wydanie z 14 września 2017 roku.

Stosownie do art. 91 ust. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz zgodnie z wymaganiami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uwagi można było wnosić:
- w formie pisemnej na adres Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego 40-037 Katowice ul. Ligonia 46;
- za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym na adres: srodowisko@slaskie.pl;
- ustnie do protokołu.


Uchwałą nr 2540/228/V/2017 z dnia 28 listopada 2017 roku Zarząd Województwa Śląskiego przyjął Raport z przeprowadzenia konsultacji społecznych i opiniowania projektu Programu ochrony powietrza.

Uchwałą nr 2542/228/V/2017 z dnia 28 listopada 2017 roku Zarząd Województwa Śląskiego przyjął projekt Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia Programu ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji wraz z uzasadnieniem.


Katowice 11 stycznia 2018 r.



Uchwałą nr V/47/5/2017 z dnia 18 grudnia 2017 roku Sejmik Województwa Śląskiego przyjął "Program ochrony powietrza dla terenu województwa śląskiego mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu oraz pułapu stężenia ekspozycji".


Katowice, dnia 27 marca 2019 r.

 

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA  ŚLĄSKIEGO

Na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity  Dz. U. z 2018 r. poz. 2081)

 

informuje

 

o przystąpieniu do opracowania  projektu Programu ochrony powietrza dla strefy śląskiej mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych dwutlenku siarki w powietrzu.

Podstawą do opracowania przedmiotowego Programu ochrony powietrza jest Szesnasta roczna ocena jakości  powietrza w województwie śląskim obejmująca 2017 rok, która wskazała konieczność opracowania programu ochrony powietrza dla strefy śląskiej, ze względu na odnotowane przekroczenia dopuszczalnej  częstości  przekraczania stężeń 24-godzinnych  dwutlenku siarki

w gminie Żywiec.

Po opracowaniu projektu Programu jego treść zostanie upubliczniona i poddana konsultacjom społecznym. Termin konsultacji zostanie podany do publicznej wiadomości  również w postaci ogłoszenia  prasowego.

Niniejsza informacja zostaje umieszczona na tablicy ogłoszeń, w BIP na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa  Śląskiego oraz w publicznie dostępnym wykazie danych

o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego  ochronie.


Katowice, 29 lipca 2019 roku

 

Projekt Programu ochrony powietrza dla strefy śląskiej mający na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych dwutlenku siarki w powietrzu został przyjęty przez Zarząd Województwa Śląskiego 5 czerwca 2019 roku i skierowany do konsultacji społecznych, opiniowania przez wójtów, burmistrzów, prezydentów miast i starostów oraz do konsultacji na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie oraz przez Wojewódzką Radę Dialogu Społecznego na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. Informacja o konsultacjach społecznych ukazała się:
- w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, https://bip.slaskie.pl/ → Sprawy w Urzędzie → Konsultacje →Ogłoszone
- w Dzienniku Zachodnim – wydanie z 6 czerwca 2019 roku.

Stosownie do art. 91 ust. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz zgodnie z wymaganiami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uwagi można było wnosić:
- w formie pisemnej na adres Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego 40-037 Katowice ul. Ligonia 46;
- za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym na adres: srodowisko@slaskie.pl;
- ustnie do protokołu.

Uchwałą nr 1683/58/VI/2019 z dnia 24 lipca 2019 roku Zarząd Województwa Śląskiego przyjął Podsumowanie konsultacji i opiniowania projektu uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia Programu ochrony powietrza dla strefy śląskiej 

Uchwałą nr 1682/58/VI/2019 z dnia 24 lipca 2019 roku Zarząd Województwa Śląskiego przyjął projekt Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia Programu ochrony powietrza dla strefy śląskiej mającego na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych dwutlenku siarki w wraz z uzasadnieniem.


Katowice, 16 września 2019 r.

Uchwałą nr VI/12/7/2019 z dnia 26 sierpnia 2019 roku Sejmik Województwa Śląskiego przyjął "Program ochrony powietrza dla strefy śląskiej mający na celu osiągnięcie poziomów dopuszczalnych dwutlenku siarki w powietrzu”.


Katowice, dnia 25 października 2019 r.

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

Na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2081)

informuje

o przystąpieniu do opracowania projektu uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego.

Realizacja zadania wynika z zapisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1396 z późn. zm.) oraz ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o zarządzaniu kryzysowym z dnia 13 czerwca 2019 r. (Dz. U. z 2019, poz. 1211).

Po opracowaniu ww. projektu uchwały, jej treść zostanie upubliczniona i poddana konsultacjom społecznym. Termin konsultacji zostanie podany do publicznej wiadomości również w postaci ogłoszenia.

Niniejszą informację zamieszcza się na tablicy ogłoszeń, w Biuletynie Informacji Publicznej Samorządu Województwa Śląskiego oraz w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie.

 


Katowice, 12.03.2020r.

ZARZĄD WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

w związku z zaistniałą sytuacją epidemiologiczną spowodowaną rozprzestrzenianiem się koronawirusa SARS- Cov-2, wywołującego chorobę o nazwie COVID-19, w trosce o zdrowie mieszkańców regionu

 informuje

o odwołaniu spotkań konsultacyjnych

zaplanowanych w ramach konsultacji społecznych oraz konsultacji z organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz Radą Działalności Pożytku Publicznego Województwa Śląskiego projektu Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego.

W/w spotkania planowo miały odbyć się:

  • w Częstochowie – w terminie 17 marca 2020 r., godz. 11:00,
    w ARCHE HOTEL Częstochowa, ul. Oleńki 20;
  • w Katowicach – w terminie 18 marca 2020 r., godz. 9:00,
    w COURTYARD BY MARRIOTT KATOWICE CITY CENTER, ul. Uniwersytecka 13;
  • w Rybniku – w terminie 18 marca 2020 r., godz. 13:00,
    w Hotel Politański, ul. Sosnowa 5;
  • w Bielsku-Białej – w terminie 19 marca 2020 r., godz. 11:00,
    w Golden Tulip MAGNUS Bielsko Biała – Bystra, ul. Fałata 222.

Jednocześnie Zarząd Województwa Śląskiego informuje, iż w ramach ogłoszonych konsultacji w dalszym ciągu istnieje możliwość wnoszenia swoich uwag:

  • w formie pisemnej - na adres Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice lub w Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (w godzinach pracy Urzędu);
  • za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: powietrze@slaskie.pl;
  • ustnie do protokołu w siedzibie Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Reymonta 24 w Katowicach, w godzinach pracy Urzędu, pok. 601 lub 602.

Katowice, 17.06.2020 r.

Projekt Programu ochrony powietrza jest dokumentem, który podlega procedurze konsultacji społecznych i opiniowaniu zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz art. 39 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zarząd województwa zapewnia udział społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest opracowanie programu ochrony powietrza m.in. poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o przystąpieniu do opracowywania projektu dokumentu i o jego przedmiocie, możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków, a także sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie co najmniej 21 - dniowy termin ich składania.

Realizując powyższe przepisy, uchwałą nr 494/106/VI/2020 z dnia 26 lutego 2020 r. Zarząd Województwa Śląskiego przyjął projekt Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia „Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego”, celem poddania procedurze konsultacji i opiniowania.

Informacja o konsultacjach ww. projektu dokumentu ukazała się:
- w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, https://bip.slaskie.pl/→ Sprawy w Urzędzie → Konsultacje;

- w Dzienniku Zachodnim – wydanie z dnia 28 lutego 2020 r. oraz z dnia 5 marca 2020 r.

- Publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie.

Realizując przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z przeprowadzanymi konsultacjami społecznymi, do publicznej wiadomości podano informację o:

  • możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym wyłożona jest do wglądu;
  • możliwości składania uwag i wniosków;
  • sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 - dniowy termin ich składania;
  • organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków.

Konsultacje społeczne trwały od 3 marca 2020 r. do 24 marca 2020 r., natomiast konsultacje z organizacjami pozarządowymi trwały od 3 marca 2020 r. do 17 marca 2020 r.

Jedną z form przeprowadzenia konsultacji społecznych zaplanowaną do realizacji była organizacja czterech spotkań konsultacyjnych (17 marca 2020 r. – w Częstochowie, 18 marca 2020 r. – w Katowicach oraz w Rybniku, 19 marca 2020 r. – w Bielsku-Białej). Ze względu jednak na zaistniałą sytuację epidemiologiczną spowodowaną rozprzestrzenianiem się koronawirusa SARS-CoV-2, wywołującego chorobę o nazwie COVID-19, w trosce o zdrowie mieszkańców regionu ww. spotkania zostały odwołane. Informacja o odwołaniu spotkań konsultacyjnych zaplanowanych w ramach konsultacji społecznych, konsultacji z organizacjami pozarządowymi, podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz Radą Działalności Pożytku Publicznego Województwa Śląskiego została zamieszczona w dniu 12 marca 2020 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (https://bip.slaskie.pl/→ Ogłoszenia i Aktualności → Tablica ogłoszeń → 2020) oraz w prasie (Dziennik Zachodni, wydanie z dnia 16 marca 2020 r.). W dalszym ciągu istniała możliwość zgłaszania uwag i wniosków do projektu Programu w pozostałych formach przewidzianych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przez co proces konsultacji odbywał się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.  

 Uwagi i wnioski można było zgłaszać w następujący sposób:

  • w formie pisemnej – na adres Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Ligonia 46, 40-037 Katowice lub w Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego (w godzinach pracy Urzędu);
  • za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: powietrze@slaskie.pl;
  • ustnie do protokołu w siedzibie Departamentu Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, ul. Reymonta 24 w Katowicach, w godzinach pracy Urzędu.

Zgodnie z art. 91 ust. 1, 2, 2a, 5, 6, 6a  w związku z art. 84 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, projekt Programu został skierowany do właściwych wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast i starostów, celem zaopiniowania. W myśl  art. 91 ust. 2, ust. 2a wójt, burmistrz lub prezydent miasta i starosta są obowiązani do wydania opinii w terminie miesiąca od dnia otrzymania projektu uchwały w sprawie programu ochrony powietrza, o którym mowa w ust. 1. Niewydanie opinii w terminie, o którym mowa w ust. 2 powyższego przepisu, oznacza akceptację projektu uchwały w sprawie programu ochrony powietrza. Wypełniając obowiązek wynikający z art. 91 ust. 5 w toku prac legislacyjnych dotyczących projektu przedmiotowego Programu uzyskano opinie wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast i starostów do projektu uchwały. 

W myśl art. 91 ust. 2b, ust. 2c ustawy Prawo ochrony środowiska, zarząd województwa, w terminie 12 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref, o których mowa w art. 89 ust. 1, przedstawia do zaopiniowania ministrowi właściwemu do spraw klimatu projekt uchwały w sprawie programu ochrony powietrza, o którym mowa w ust. 1. Minister właściwy do spraw klimatu opiniuje projekt uchwały w sprawie programu ochrony powietrza, o którym mowa w ust. 1, pod względem zgodności z wymaganiami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 91 ust. 10, w terminie miesiąca od dnia jego otrzymania. Zgodnie z art. 91 ust. 2d niewydanie opinii w terminie, o którym mowa w ust. 2c, oznacza akceptację projektu uchwały w sprawie programu ochrony powietrza. Realizując powyższe przepisy, w toku prac legislacyjnych dotyczących projektu przedmiotowego Programu uzyskano opinię Ministra Klimatu.

Projekt Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia „Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego” został skonsultowany z organizacjami pozarządowymi oraz Radą Działalności Pożytku Publicznego Województwa Śląskiego na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także przedłożony do zaopiniowania Wojewódzkiej Radzie Dialogu Społecznego w Katowicach.

Wszystkie uwagi i wnioski, jakie wpłynęły w ramach konsultacji i opiniowania zostały rozpatrzone. Uznane za zasadne uwzględniono, a w przypadku uznania ich za nieuzasadnione wyjaśniono powód nieuwzględnienia. Proces konsultacji i opiniowania został szczegółowo przedstawiony w „Raporcie podsumowującym proces konsultacji z opiniowania projektu Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego wraz z uzasadnieniem”.

Uchwałą nr 1220/132/VI/2020 z dnia 3 czerwca 2020 r. Zarząd Województwa Śląskiego przyjął „Raport podsumowujący proces konsultacji i opiniowania Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego wraz z uzasadnieniem”.

Uchwałą nr 1219/132/VI/2020 z dnia 3 czerwca 2020 r. Zarząd Województwa Śląskiego przyjął projekt Uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego w sprawie przyjęcia „Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego” wraz z uzasadnieniem.


Katowice, 02.07.2020 r.

Uchwałą nr VI/21/12/2020 z dnia 22 czerwca 2020 roku Sejmik Województwa Śląskiego przyjął "Program ochrony powietrza dla województwa śląskiego”.


 

Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego

ul. Ligonia 46
40-037 Katowice
tel.: +48 (32) 20 78 888
e-mail: kancelaria@slaskie.pl

NIP: 9542260713
REGON: 276284638

Logo głównego BIP.
Logo województwa Śląskiego.
Powrót na początek strony